hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần xây lắp điện và viễn thông

HÀ N I - 2011

Giáo viên h ng d n : Th.s V Th Kim Lan

Sinh viên th c hi n : Ngô Thu Th o

Mã sinh viên : A12157 Chuyên ngành : Tài chính - K toán

HÀ N I - 2011

M C L C

Trang

L I M U

TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N

1.1.1 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p xây l p 1

1.1.2 c đi m t ch c công tác k toán trong doanh nghi p xây l p 2

1.1.3 Vai trò, nhi m v c a k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá

1.1.4 Ý ngh a c a công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá

1.2.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây l p 11

1.3 K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

1.3.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t và đ i t ng tính giá thành s n

1.3.4 T ng h p chi phí s n xu t và đánh giá s n ph m xây l p d dang

CH NG 2 TH C TR NG CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ

S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P T I CÔNG

2.1 T NG QUAN V CÔNG TY C PH N XÂY L P I N VÀ VI N

2.2 TH C TR NG CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N

XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P T I CÔNG TY

2.2.1 c đi m chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i

2.2.4 ánh giá s n ph m d dang và tính giá thành s n ph m xây l p t i

2.2.4.2 Tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty 111

CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH S N PH M XÂY L P T I CÔNG TY C PH N XÂY L P

3.1 S C N THI T C A VI C HOÀN THI N CÔNG TÁC K

TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N

PH M XÂY L P T I CÔNG TY C PH N XÂY L P I N VÀ VI N

3.2.2 Nh ng h n ch và nh c đi m c n kh c ph c trong công tác k toán

t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 116

3.3 M T S GI I PHÁP NH M HOÀN THI N CÔNG TÁC K

TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N

PH M XÂY L P CÔNG TY C PH N XÂY L P I N VÀ VI N

3.3.1 Ki n ngh v công tác t ch c và t p h p ch ng t k toán 117

3.3.2 Ki n ngh v công tác k toán chi phí s d ng máy thi công 118

3.3.3 Ki n ngh v công tác k toán chi phí s n xu t chung 119

3.3.4 Ki n ngh v vi c trích b o hi m th t nghi p cho ng i lao đ ng 119

3.3.5 Ki n ngh v hình th c s k toán mà Công ty đang s d ng 124

HMCT

KC

KH KPC MTC

Công trình

D dang đ u k Giá tr gia t ng

H ng m c công trình

K t chuy n

Kh u hao Kinh phí công đoàn Máy thi công

Nguyên v t li u

S n ph m

S n xu t chung

S n xu t kinh doanh Tài kho n

Tài s n c đ nh Xây l p

DANH M C S

Trang

S đ 1.1: K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p 16

S đ 1.2: K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p 18

S đ 1.3: K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công (Tr ng h p công ty có t ch c đ i máy thi công riêng, có t ch c k toán riêng) 21

S đ 1.4: K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công (Tr ng h p không t ch c đ i máy thi công riêng ho c không t ch c k toán riêng) 23

S đ 1.5: K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công (Tr ng h p doanh nghi p thuê ca máy thi công) 24

S đ 1.6: K toán t p h p chi phí s n xu t chung 26

S đ 1.7: K toán t i đ n v giao khoán khi đ n v nh n khoán không t ch c b máy k toán riêng 27

S đ 1.8: K toán t i đ n v giao khoán khi đ n v nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng 28

S đ 1.9: K toán theo ph ng th c khoán g n t i đ n v nh n khoán ( n v nh n khoán không h ch toán k t qu riêng) 29

S đ 1.10: K toán theo ph ng th c khoán g n t i đ n v nh n khoán ( n v nh n khoán h ch toán k t qu riêng) 29

S đ 1.11: K toán thi t h i trong s n xu t t i doanh nghi p xây l p (Tr ng h p thi t h i phá đi làm l i do đ n v xây l p gây ra ho c do ch đ u t yêu c u và ch u b i th ng) 31

S đ 1.12: K toán thi t h i trong doanh nghi p xây l p (Tr ng h p thi t h i do ng ng s n xu t) 32

S đ 1.13: K toán t ng h p chi phí s n xu t 34

S đ 1.14: Trình t ghi s k toán theo hình th c Nh t ký chung 39

S đ 1.15: Trình t ghi s k toán theo hình th c Nh t ký – S cái 40

S đ 1.16: Trình t ghi s k toán theo hình th c Ch ng t ghi s 42

S đ 1.17: Trình t ghi s k toán theo hình th c Nh t ký ch ng t 44

S đ 1.18: Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán trên máy vi tính 45

S đ 2.1: Quy trình công ngh xây d ng t i Công ty CP Xây l p đi n và Vi n thông 49

S đ 2.2: C c u t ch c b máy qu n lý c a Công ty CP Xây l p đi n và Vi n thông 52

S đ 2.3: C c u t ch c b máy k toán t i Công ty CP Xây l p đi n và Vi n thông 53

S đ 2.4: Trình t ghi s k toán theo hình th c Ch ng t ghi s t i Công ty 55

DANH M C B NG BI U

Trang

B ng 2.1: K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh n m 2008-2009 47

B ng 2.2: Hóa đ n giá tr gia t ng 59

B ng 2.3: Phi u nh p kho 60

B ng 2.4: Phi u xu t kho 61

B ng 2.5: B ng t ng h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p 63

B ng 2.6: Ch ng t ghi s 63

B ng 2.7: S chi ti t TK 621H1 Quý IV n m 2009 64

B ng 2.8: S cái TK 621 Quý IV n m 2009(trích) 65

B ng 2.9: B ng ch m công công nhân tr c ti p s n xu t 67

B ng 2.10: B ng l ng thanh toán kh i biên ch 69

B ng 2.11: H p đ ng lao đ ng v vi c 70

B ng 2.12: B ng giao khoán nhân công (Trích) 71

B ng 2.13: B ng ch m công công nhân tr c ti p s n xu t 72

B ng 2.14: Biên b n xác nh n kh i l ng công vi c hoàn thành s 1 73

B ng 2.15: Danh sách TT l ng công nhân tr c ti p s n xu t 73

B ng 2.16: B ng t ng h p l ng tháng 10 (BL 12) 74

B ng 2.17: Ch ng t ghi s 74

B ng 2.18: S chi ti t TK 622H1Quý IV n m 2009 75

B ng 2.19: S cái TK 622 Quý IV n m 2009(trích) 76

B ng 2.20 : B ng ch m công công nhân đi u khi n máy thi công 78

B ng 2.21: B ng l ng thanh toán nhân công 79

B ng 2.22 : S chi ti t TK 6231H1 Quý IV n m 2009 80

B ng 2.23: B ng tính kh u hao TSC 82

B ng 2.24: S chi ti t TK 6234H1 Quý IV n m 2009 83

B ng 2.25: H p đ ng thuê máy (trích) 84

B ng 2.26: Biên b n xác nh n kh i l ng công vi c hoàn thành s 0106 85

B ng 2.27: B ng t ng h p chi phí d ch v mua ngoài 85

B ng 2.28: Ch ng t ghi s 86

B ng 2.29: S chi ti t TK 6237H1 Quý IV n m 2009 87

B ng 2.30: B ng t ng h p chi phí s d ng máy thi công 88

B ng 2.31: S cái TK 623 Quý IV n m 2009(trích) 89

B ng 2.32: B ng thanh toán l ng nhân viên qu n lý 92

B ng 2.33: B ng l ng và các kho n trích theo l ng kh i biên ch 92

B ng 2.34: B ng phân b ti n l ng và b o hi m xã h i 93

B ng 2.35: S chi ti t TK 6271H1 Quý IV n m 2009 94

B ng 2.36: B ng phân b công c d ng c 95

B ng 2.37: S chi ti t TK 6273H1 Quý IV n m 2009 96

B ng 2.38: B ng tính kh u hao tài s n c đ nh 97

B ng 2.39: B ng phân b chi phí kh u hao 98

B ng 2.40: S chi ti t TK 6274H1 Quý IV n m 2009 99

B ng 2.41: B ng kê các d ch v mua ngoài 101

B ng 2.42: Phi u chi 102

B ng 2.43: B ng t ng h p chi phí d ch v mua ngoài 102

B ng 2.44: S chi ti t TK 6277H1 Quý IV n m 2009 103

B ng 2.45: Ch ng t ghi s 104

B ng 2.46: Bàng t ng h p chi phí s n xu t chung 105

B ng 2.47: S cái TK 627 Quý IV n m 2009(trích) 106

B ng 2.48: S chi ti t TK 1541H1 Quý IV n m 2009 109

B ng 2.49: S cái TK 154 Quý IV n m 2009(trích) 110

B ng 2.50: Th tính giá thành s n ph m xây l p hoàn thành 111

L I M U

Tr c t c đ phát tri n nhanh chóng c a n n kinh t th gi i và khu v c, ng

và Nhà n c ta đã có s chuy n bi n m nh m trong đ ng l i và ch tr ng nh m

b t k p v i xu th chung c a toàn c u Nhà n c ta đã đ a ra nh ng chính sách đ i

m i toàn di n, đ y m nh phát tri n t t c các ngành ngh kinh doanh và các l nh v c

ho t đ ng Trong đi u ki n hi n nay, các doanh nghi p có c h i đ hòa nh p v i n n kinh t đ ng th i thúc đ y vi c phát tri n các l nh v c kinh doanh riêng c a mình

i u này t o nên nhi u c h i l n nh ng đ ng th i c ng t o ra nhi u thách th c đ i

v i các doanh nghi p nói chung và đ i v i doanh nghi p xây l p nói riêng, đòi h i các doanh nghi p ph i không ng ng đ i m i, hoàn thi n h th ng các công c qu n

lý K toán đóng vai trò quan tr ng hàng đ u trong h th ng các công c qu n lý Nó cung c p các thông tin tài chính giúp cho nhà qu n tr đ a ra nh ng chi n l c kinh doanh có hi u qu , trong đó k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m có m t vai trò đ c bi t quan tr ng Vi c t ch c công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m khoa h c, h p lý, phù h p v i đi u ki n c

th c a doanh nghi p s giúp cho doanh nghi p có cái nhìn đúng đ n v th c tr ng,

kh n ng c a mình Qua đó, tìm ra nh ng gi i pháp c i ti n, đ i m i công ngh ,

ph ng th c t ch c qu n lý, nh m ti t ki m chi phí, h giá thành s n ph m, t ng kh

n ng c nh tranh trên th tr ng

V i nh ng ki n th c đ c trang b trong tr ng i h c k t h p v i quá trình

th c t p, tìm hi u th c t t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông, em đã

ph n nào ti p c n đ c v i th c ti n t ch c s n xu t kinh doanh, n m b t đ c các

m i quan h kinh t , các nghi p v phát sinh trong Công ty c s h ng d n t n tình c a cô giáo Th.s V Th Kim Lan cùng s giúp đ c a cán b phòng Tài chính k

toán, em đã ch n đ tài: “Hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và

tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông”

cho bài khóa lu n t t nghi p c a mình

K t c u c a bài khóa lu n t t nghi p g m 3 ph n chính:

Ch ng 1: Nh ng v n đ lý lu n chung v công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p trong doanh nghi p xây l p

Ch ng 2: Th c tr ng công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông

Ch ng 3: Ph ng h ng và gi i pháp nh m hoàn thi n công tác k toán

t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông

i t ng nghiên c u: K toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m xây l p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông

Ph m vi nghiên c u: K toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m xây l p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông d i góc đ k toán tài chính

M c đích nghiên c u: t ng h p các v n đ có tính lý lu n chung v h ch toán

k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây

l p T đó đánh giá th c tr ng và đ xu t m t s gi i pháp nh m kh c ph c nh ng

h n ch còn t n t i, đ hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông

Qua th i gian th c t p t i Công ty C ph n Xây l p đi n và Vi n thông, em đã

có c h i tích l y thêm nhi u ki n th c và kinh nghi m h u ích, ph c v đ c l c cho công vi c sau này khi ra tr ng c a sinh viên chúng em Do th i gian th c t p có h n

và ki n th c c a b n thân còn h n ch nên bài vi t c a em không th tránh kh i

nh ng thi u sót Em kính mong nh n đ c nh ng nh n xét và đóng góp c a th y cô

đ bài khóa lu n đ c hoàn thi n h n

Em xin chân thành c m n!

C H NG 1

NH NG V N LÝ LU N CHUNG V CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P TRONG

DOANH NGHI P XÂY L P

Trong nh ng n m qua ngành xây d ng c b n là m t trong nh ng ngành c

b n nh t, có nh ng tác đ ng l n đ n s nghi p phát tri n công nghi p hóa, hi n đ i hóa c a ng và Nhà n c Do v y nó có nh ng đ c đi m r t riêng nh v n đ u t

l n, s n ph m mang tính đ n chi c, yêu c u k thu t ph c t p cùng v i th i gian thi công kéo dài i u đó đòi h i các nhà qu n lý c n có nh ng bi n pháp đ kh c ph c

đ c nh ng khó kh n trên đ ng th i ti t ki m đ c chi phí s n xu t, h giá thành s n

ph m, nâng cao s c c nh tranh c a doanh nghi p trên th tr ng làm đ c vi c này, m i doanh nghi p không ng ng tìm cách c i ti n, hoàn thi n h th ng k toán,

đ c bi t là công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m Vì

v y, vi c n m v ng và v n d ng t t nh ng v n đ lý lu n c b n v công tác k toán

t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p là vô cùng c n thi t đ i

v i m i doanh nghi p xây l p Trong n i dung c a ch ng 1, em xin trình bày khái quát nh ng v n đ c b n v công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

1.3 C I M K TOÁN TRONG DOANH NGHI P XÂY L P

1.3.1 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p xây l p

S n ph m xây l p là nh ng công trình xây d ng, v t ki n trúc có quy mô l n,

k t c u ph c t p mang tính đ n chi c, th i gian s n xu t s n ph m xây l p lâu dài

c đi m này đòi h i vi c t ch c qu n lý và h ch toán s n ph m xây l p nh t thi t

ph i l p d toán (d toán thi t k , d toán thi công) Quá trình s n xu t xây l p ph i

so sánh v i d toán, l y d toán làm th c đo, đ ng th i đ gi m b t r i ro ph i mua

b o hi m cho công trình xây l p

S n ph m xây l p th ng đ c tiêu th theo giá d toán ho c giá th a thu n

tr c v i ch đ u t và có th đ c nghi m thu thanh toán khi toàn b công trình hoàn thành ho c t ng h ng m c công trình, kh i l ng xây l p hoàn thành

S n ph m xây l p c đ nh t i n i s n xu t còn các đi u ki n s n xu t (thi t b thi công, ng i lao đ ng…) ph i di chuy n theo đ a đi m đ t s n ph m c đi m này làm cho công tác qu n lý s d ng, h ch toán tài s n, v t t r t ph c t p do nh

h ng c a đi u ki n thiên nhiên, th i ti t và d m t mát h h ng

Quá trình t khi kh i công công trình cho đ n khi công trình hoàn thành, bàn giao đ a vào s d ng th ng là dài Nó ph thu c vào quy mô và tính ch t ph c t p

v m t k thu t c a t ng công trình Quá trình thi công chia thành nhi u giai đo n: t giai đo n chu n b đi u ki n thi công đ n giai đo n thi công và giai đo n hoàn thành

M i giai đo n thi công l i bao g m nhi u công vi c khác nhau Các công vi c ch

y u đ c th c hi n ngoài tr i nên ch u nh h ng r t l n c a y u t th i ti t, thiên nhiên Do v y, quá trình và đi u ki n thi công có tính ch t b t n đ nh, nó luôn bi n

đ ng theo đ a đi m xây l p và theo t ng giai đo n thi công c a công trình

M i công trình đ u ti n hành thi công theo đ n đ t hàng c th , ph thu c vào yêu c u c a khách hàng và thi t k k thu t c a công trình đó Khi th c hi n các đ n

đ t hàng c a khách hàng, đ n v xây l p ph i đ m b o bàn giao đúng ti n đ , đúng thi t k k thu t, đ m b o ch t l ng công trình

1.3.2 c đi m t ch c công tác k toán trong doanh nghi p xây l p

Công vi c t ch c k toán trong doanh nghi p xây l p là vi c t ch c th c hi n ghi chép, phân lo i, t ng h p các nghi p v kinh t phát sinh Do đó vi c t ch c k toán trong doanh nghi p xây l p s ph thu c vào đ c đi m s n xu t kinh doanh

nh m t o ra c s cho vi c h ch toán chi phí s n xu t theo giai đo n, b ph n s n

xu t và s n ph m đ c s n xu t Bên c nh đó vi c t ch c k toán còn ph thu c vào quy trình công ngh s n xu t và yêu c u công tác chi phí c a nhà qu n lý sao cho

th c hi n đ c m c tiêu cung c p thông tin k p th i và chính xác v m c hao phí c n

ph i bù đ p và hi u qu c a t ng b ph n s n xu t ho c giai đo n s n xu t Vì v y t

ch c k toán trong doanh nghi p xây l p có nh ng đ c đi m sau:

- i t ng h ch toán chi phí có th là h ng m c công trình, các giai đo n công vi c c a h ng m c công trình ho c nhóm các h ng m c công trình… t đó xác

đ nh ph ng pháp h ch toán chi phí thích h p

- i t ng tính giá thành là các h ng m c công trình đã hoàn thành, các giai

đo n công vi c đã hoàn thành, kh i l ng xây l p đã hoàn thành… t đó xác đ nh

ph ng pháp tính giá thành thích h p: ph ng pháp tr c ti p, ph ng pháp t ng c ng chi phí, ph ng pháp h s ho c t l …

- Xu t phát t đ c đi m c a ph ng pháp l p d toán trong xây d ng c b n

d toán đ c l p theo t ng h ng m c chi phí có th so sánh ki m tra chi phí s n

xu t xây l p th c t phát sinh v i d toán, chi phí s n xu t xây l p đ c phân lo i theo chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s d ng máy thi công, chi phí s n xu t chung

1.3.3 Vai trò, nhi m v c a k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m trong doanh nghi p xây l p

T ch c k toán chi phí s n xu t chính xác, h p lý và tính đúng, tính đ giá thành công trình xây l p có ý ngh a r t l n trong công tác qu n lý chi phí, giá thành xây d ng, trong vi c ki m tra tính h p pháp h p l c a chi phí phát sinh doanh nghi p nói chung và các t đ i xây d ng nói riêng V i ch c n ng là ghi chép, tính toán, ph n ánh và giám đ c th ng xuyên liên t c s bi n đ ng c a v t t , tài s n,

ti n v n, k toán s d ng th c đo hi n v t và th c đo giá tr đ qu n lý chi phí Thông qua s li u do k toán t p h p chi phí, tính giá thành, ng i qu n lý doanh nghi p bi t đ c chi phí và giá thành th c t c a t ng công trình, h ng m c công trình c a quá trình s n xu t kinh doanh Qua đó, nhà qu n lý có th phân tích tình hình th c hi n k ho ch s n ph m, tình hình s d ng lao đ ng, v t t , v n là ti t ki m hay lãng phí đ t đó có bi n pháp h giá thành, đ a ra nh ng quy t đ nh phù h p v i

ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p H giá thành s n ph m mà v n đ m

b o ch t l ng là đi u ki n quan tr ng đ doanh nghi p kinh doanh trên th tr ng

Vi c phân tích đúng đ n k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh ch có th d a trên giá thành s n ph m chính xác V ph n giá thành thì giá thành l i ch u nh h ng

c a k t qu t ng h p chi phí s n xu t xây l p Do v y, t ch c t t công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p đ xác đ nh n i dung, ph m vi chi phí

c u thành trong giá thành c ng nh l ng giá tr các y u t chi phí đã d ch chuy n vào s n ph m hoàn thành là yêu c u r t c n thi t đ i v i các doanh nghi p nói chung

và doanh nghi p xây l p nói riêng

Tính đúng, tính đ giá thành s n ph m là ti n đ đ xác đ nh k t qu ho t

đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, tránh tình tr ng lãi gi , l th t nh m t s n m

tr c đây Khi n n kinh t đang trong th i k ho ch hoá t p trung, các doanh nghi p

ho t đ ng theo ch tiêu pháp l nh, v t t , ti n v n do c p trên c p, giá thành là giá thành k ho ch đ nh s n Vì v y, công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m ch mang tính hình th c Chuy n sang n n kinh t th tr ng, các doanh nghi p đ c ch đ ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh theo ph ng h ng riêng và

ph i t ch u trách nhi m v k t qu kinh doanh c a mình có th c nh tranh đ c trên th tr ng, công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p còn ph i th c hi n đúng theo nh ng quy lu t khách quan Nh v y, k toán chi phí

s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p là ph n không th thi u đ c đ i v i các doanh nghi p xây l p khi th c hi n ch đ k toán, h n n a là nó có ý ngh a to l n và chi ph i ch t l ng công tác k toán trong toàn doanh nghi p

Do đ c thù c a ngành xây d ng c b n và c a s n ph m xây d ng nên vi c

qu n lý v đ u t xây d ng r t khó kh n ph c t p, trong đó ti t ki m chi phí s n xu t,

h giá thành s n ph m là m t trong nh ng m i quan tâm hàng đ u, là nhi m v h t

s c quan tr ng c a doanh nghi p Hi n nay, trong l nh v c xây d ng c b n ch y u

áp d ng c ch đ u th u, giao nh n th u xây d ng Vì v y, đ trúng th u, đ c nh n

th u thi công thì doanh nghi p ph i xây d ng đ c giá th u h p lý, d a trên c s đã

đ nh m c đ n giá xây d ng c b n do Nhà n c ban hành, trên c s giá th tr ng

và kh n ng c a b n thân doanh nghi p M t khác, ph i đ m b o kinh doanh có lãi

th c hi n các yêu c u đòi h i trên thì c n ph i t ng c ng công tác qu n lý kinh t nói chung, qu n lý chi phí giá thành nói riêng, trong đó tr ng tâm là công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành đ m b o phát huy t i đa tác d ng c a công c k toán đ i v i qu n lý s n xu t Vi c t ch c t t công tác k toán t p h p chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p có ý ngh a quan tr ng và

là yêu c u c p bách trong đi u ki n n n kinh t th tr ng nh hi n nay, nó giúp cho nhà qu n lý xác đ nh đ c k t qu c a s n ph m đ t đó đ ra các nhi m v , m c tiêu phù h p v i tình hình c a doanh nghi p K toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p là v n đ trung tâm c a công tác h ch toán trong xây l p,

h i, m t mát, h h ng trong s n xu t kinh doanh đ đ xu t nh ng bi n pháp ng n

ch n k p th i

- Tính toán h p lý giá thành công tác xây l p, các lo i s n ph m lao v hoàn thành c a doanh nghi p

- Ki m tra vi c th c hi n k ho ch giá thành c a doanh nghi p theo t ng công trình, h ng m c công trình t ng lo i s n ph m lao v , v ch ra kh n ng và các bi n pháp h giá thành m t cách h p lý và có hi u qu

- Xác đ nh đúng đ n và bàn giao thanh toán k p th i kh i l ng công tác xây

d ng đã hoàn thành nh k ki m kê và đánh giá kh i l ng thi công d dang theo nguyên t c quy đ nh

- ánh giá đúng đ n k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh t ng công trình

h ng m c công trình, t ng b ph n thi công t đ i s n xu t… trong t ng th i k nh t

đ nh, k p th i l p báo cáo v chi phí s n xu t, tính giá thành công trình xây l p, cung

c p chính xác k p th i các thông tin h u d ng v chi phí s n xu t và giá thành ph c v cho yêu c u qu n lý c a lãnh đ o doanh nghi p

1.3.4 Ý ngh a c a công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m trong doanh nghi p xây l p

Xây d ng c b n gi vai trò quan tr ng trong s nghi p phát tri n đ t n c,

đ m b o và nâng cao n ng l c s n xu t cho các ngành, các l nh v c c a n n kinh t Chính xây d ng c b n đã t o đi u ki n xoá b d n s cách bi t gi a thành th - nông thôn, đóng góp đáng k cho thu nh p qu c dân và t o nên di n m o m i cho đ t

n c T khi n n kinh t chuy n sang c ch th tr ng, các doanh nghi p xây l p

đ c ch đ ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh theo ph ng h ng riêng và ph i t

chu trách nhi m v k t qu kinh doanh c a mình Do v y, vi c t ch c công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p có ý ngh a vô cùng quan tr ng đ i v i m i doanh nghi p xây l p i u đó giúp cho vi c xác đ nh n i dung, ph m vi chi phí c u thành trong giá thành c ng nh l ng giá tr các y u t chi phí đã d ch chuy n vào s n ph m xây l p hoàn thành

Giá thành s n ph m xây l p là m t ch tiêu kinh t t ng h p ph n ánh k t qu

s d ng tài s n - ngu n v n c a doanh nghi p xây l p Do đó công tác tính giá thành

s n ph m xây l p ph i luôn g n ch t v i công tác t ng h p chi phí s n xu t Vi c

qu n lý t t các kho n m c chi phí phát sinh s giúp cho doanh nghi p có đ c nh ng

gi i pháp v kinh t k thu t nh m nâng cao n ng su t lao đ ng, giúp cho vi c ti t

ki m và tránh th t thoát, lãng phí Bên c nh đó vi c t p h p và đánh giá chi phí m t cách đ y đ và chính xác s giúp doanh nghi p xây l p ki m tra đ c các chi phí th c

t phát sinh trong k T đó doanh nghi p có th so sánh v i đ nh m c c a ngành, d toán, k ho ch đ có bi n pháp k p th i nh m phát hi n các tr ng h p lãng phí và giúp cho vi c h giá thành s n ph m

Quá trình s n xu t là quá trình k t h p s n xu t tiêu hao t li u lao đ ng, đ i

t ng lao đ ng và s c lao đ ng ti n hành s n xu t hàng hóa, doanh nghi p ph i

b ra chi phí v thù lao lao đ ng, v t li u lao đ ng và v đ i t ng lao đ ng

Nh v y chi phí s n xu t c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b hao phí v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa và các chi phí c n thi t khác mà doanh nghi p đã chi ra đ ti n hành các ho t đ ng s n xu t trong k nh t đ nh i v i ho t

đ ng xây d ng c b n, chi phí s n xu t c a doanh nghi p xây l p là toàn b chi phí

v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa phát sinh trong quá trình s n xu t và c u thành nên giá thành c a s n ph m xây l p

Trong đi u ki n giá c th ng xuyên bi n đ ng thì vi c tính toán, đánh giá chính xác chi phí s n xu t là m t trong nh ng yêu c u r t quan tr ng nh m đáp ng

vi c cung c p thông tin c n thi t cho nhu c u qu n lý c a lãnh đ o doanh nghi p, nh t

là trong đi u ki n hi n nay doanh nghi p ph i t ch trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh

1.4.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p

Trong doanh nghi p xây l p, các chi phí s n xu t bao g m nhi u lo i, nhi u kho n khác nhau v n i dung, tính ch t, công d ng và vai trò B i v y, m i doanh nghi p xây l p l i đòi h i có nh ng yêu c u qu n lý đ i v i t ng lo i chi phí là khác nhau Do đó, đ thu n l i cho công tác qu n lý chi phí s n xu t không ch d a vào s

li u ph n ánh t ng h p chi phí s n xu t mà còn ph i d a vào s li u c th c a t ng

lo i chi phí riêng bi t đ ph c v cho yêu c u ki m tra, phân tích toàn b các chi phí

s n xu t ho c t ng y u t chi phí bao th u theo t ng công trình, h ng m c công trình, theo t ng n i phát sinh chi phí và n i ch u chi phí Vi c phân lo i chi phí s n

xu t là yêu c u t t y u đ h ch toán chính xác chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m xây l p

Tùy thu c vào yêu c u qu n lý, đ i t ng cung c p thông tin, m c đích và góc

đ xem xét khác nhau mà các lo i chi phí đ c s p x p, phân lo i theo nh ng tiêu chí khác nhau:

a Phân lo i chi phí s n xu t theo n i dung kinh t c a chi phí

Theo cách phân lo i này, các chi phí có cùng n i dung, tính ch t kinh t đ c x p chung vào m t y u t , không phân bi t chi phí đó phát sinh đâu, trong l nh v c nào Cách phân lo i này t o đi u ki n cho vi c xây d ng và phân tích đ nh m c v n l u

đ ng c ng nh vi c l p và phân tích d toán Toàn b chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p theo cách phân lo i này bao g m các y u t sau:

- Y u t chi phí nguyên li u, v t li u: bao g m toàn b giá tr nguyên li u, v t

li u chính, v t li u ph , ph tùng thay th , công c , d ng c … s d ng vào ho t đ ng xây d ng c b n (lo i tr giá tr v t li u dùng không h t nh p l i kho và ph li u thu

h i)

- Y u t chi phí nhiên li u, đ ng l c s d ng vào quá trình thi công l p đ t (tr s dùng không h t nh p l i kho và ph li u thu h i)

- Y u t chi phí ti n l ng và các kho n ph c p l ng: là toàn b s ti n

l ng và ph c p l ng mang tính ch t l ng ph i tr cho ng i lao đ ng trong doanh nghi p xây l p

- Y u t chi phí BHXH, BHYT, KPC , BHTN: ph n ánh ph n BHXH, BHYT, KPC , BHTN trích theo t l quy đ nh trên t ng s ti n l ng và ph c p

l ng ph i tr công nhân viên

- Y u t chi phí kh u hao TSC : ph n ánh t ng s kh u hao TSC ph i trích trong k c a t t c TSC s d ng cho thi công, xây d ng các công trình

- Y u t chi phí d ch v mua ngoài: là s ti n tr v các lo i d ch v mua ngoài, thuê ngoài ph c v cho ho t đ ng s n xu t xây l p nh : chi phí ti n đi n, ti n

n c, ti n đi n tho i…

- Y u t chi phí khác b ng ti n: là toàn b chi phí khác phát sinh trong ho t

đ ng xây l p ngoài các y u t chi phí k trên

Phân lo i chi phí theo n i dung và tính ch t kinh t có tác d ng quan tr ng đ i

v i vi c qu n lý chi phí trong doanh nghi p xây l p, là c s đ l p và ki m tra tình hình th c hi n d toán chi phí s n xu t theo y u t và l p k ho ch cân đ i trong

ph m vi toàn b n n kinh t qu c dân c ng nh t ng doanh nghi p

b Phân lo i chi phí s n xu t theo kho n m c chi phí trong giá thành s n ph m

Theo cách phân lo i này chi phí s n xu t c a doanh nghi p đ c phân thành các lo i sau đây:

- Chi phi nguyên v t li u tr c ti p: là chi phí c a các v t li u chính, v t li u

ph , v t k t c u, giá tr thi t b kèm theo v t ki n trúc…c n thi t đ tham gia c u thành th c th s n ph m xây l p

- Chi phí nhân công tr c ti p: là các chi phí ti n l ng chính, l ng ph , ph

c p l ng c a công nhân tr c ti p tham gia xây l p công trình Không bao g m các kho n trích theo ti n l ng nh BHXH, BHYT, KPC , BHTN c a công nhân tr c

ti p xây l p

- Chi phí s d ng máy thi công: là chi phí cho các máy thi công nh m th c

hi n kh i l ng công tác xây l p b ng máy Chi phí s d ng máy thi công bao g m chi phí th ng xuyên và chi phí t m th i

+ Chi phí th ng xuyên s d ng máy thi công g m: L ng chính, l ng ph

c a công nhân đi u khi n máy, ph c v máy…; chi phí v t li u; chi phí CCDC; chi phí kh u hao TSC ; chi phí d ch v mua ngoài; chi phí khác b ng ti n

+ Chi phí t m th i s d ng máy thi công g m: Chi phí s a ch a l n máy thi công (đ i tu, trùng tu…) ; chi phí công trình t m th i cho máy thi công (l u, lán, b ,

đ ng ray ch y máy…) Chi phí t m th i có th phát sinh tr c sau đó đ c phân b

d n ho c có th phát sinh sau nh ng ph i tính tr c vào chi phí xây l p trong k

- Chi phí s n xu t chung: là các chi phí s n xu t c a đ i, công tr ng xây d ng

g m: l ng c a nhân viên qu n lý đ i xây d ng, các kho n trích ti n l ng theo t l quy đ nh c a nhân viên qu n lý đ i, công nhân tr c ti p tham gia xây l p và công nhân s d ng máy thi công, chi phí kh u hao TSC (không bao g m kh u hao máy thi công) dùng chung cho ho t đ ng c a đ i, chi phí v t li u, chi phí CCDC và các chi phí khác phát sinh trong k liên quan đ n ho t đ ng c a đ i…

Phân lo i chi phí theo kho n chi phí trong giá thành có tác d ng ph c v cho yêu c u qu n lý chi phí s n xu t theo đ nh m c, cung c p s li u cho tính giá thành

s n ph m, phân tích tình hình th c hi n k ho ch giá thành, làm tài li u tham kh o đ

l p đ nh m c chi phí s n xu t và l p k ho ch giá thành s n ph m cho k sau

c Phân lo i chi phí s n xu t theo m i quan h gi a chi phí s n xu t và kh i

l ng ho t đ ng

V i cách phân lo i này, chi phí đ c phân lo i d a trên vi c xem xét s bi n

đ ng c a chi phí khi m c ho t đ ng thay đ i Chi phí đ c phân thành 3 lo i:

- Bi n phí: là nh ng kho n chi phí có s thay đ i v kh i l ng t ng quan t

l thu n v i s thay đ i kh i l ng s n ph m Bi n phí th ng bao g m: chi phí nguyên v t li u, chi phí v nhân công tr c ti p…

- nh phí: là nh ng kho n chi phí không đ i n u có thay đ i kh i l ng công

vi c hoàn thành nh phí th ng bao g m: chi phí kh u hao TSC s d ng chung, chi phí thuê m t b ng…

- H n h p phí: Là lo i chi phí mà b n thân nó bao g m c các y u t bi n phí

và đ nh phí m c đ ho t đ ng c n b n, chi phí h n h p th hi n các đ c đi m c a

đ nh phí, quá m c đó nó l i th hi n đ c tính c a bi n phí H n h p phí th ng bao

g m: chi phí s n xu t chung, chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p…

Cách phân lo i trên giúp doanh nghi p có c s đ l p k ho ch, ki m tra chi phí, xác đ nh đi m hòa v n, phân tích tình hình, ti t ki m chi phí, tìm ra ph ng

h ng nâng cao ch t l ng và h giá thành s n ph m

Có th nói m i cách phân lo i chi phí s n xu t có m t ý ngh a riêng ph c v cho t ng yêu c u qu n lý và đ i t ng cung c p thông tin c th nh ng chúng luôn b sung cho nhau nh m qu n lý có hi u qu toàn b chi phí s n xu t phát sinh trong doanh nghi p, trong t ng th i k nh t đ nh

1.4.2 Giá thành s n ph m xây l p

1.2.2.1 Khái ni m v giá thành s n ph m xây l p

xây d ng m t công trình hay hoàn thành m t lao v thì doanh nghi p xây

l p ph i đ u t vào quá trình s n xu t thi công m t kh i l ng chi phí nh t đ nh

Nh ng chi phí s n xu t mà doanh nghi p xây l p đã b ra trong quá trình s n xu t thi công đó s tham gia c u thành nên giá thành s n ph m xây l p hoàn thành c a công trình đó

Nh v y, giá thành s n ph m xây l p là toàn b chi phí s n xu t tính cho t ng công trình, h ng m c công trình hay kh i l ng xây l p hoàn thành đ n giai đo n quy

c đã hoàn thành, nghi m thu, bàn giao và đ c ch p nh n thanh toán Hay nói cách khác, giá thành s n ph m xây l p là toàn b chi phí tính b ng ti n đ hoàn thành kh i

l ng xây l p theo quy đ nh doanh nghi p xây l p, giá thành s n ph m xây l p mang tính ch t cá bi t Vì v y có th th y giá thành là m t ch tiêu kinh t t ng h p

ph n ánh k t qu s d ng tài s n, v t t , lao đ ng và ti n v n trong quá trình s n xu t

c ng nh tính đúng đ n c a các t ch c kinh t , k thu t và công ngh mà doanh nghi p đã s d ng nh m nâng cao n ng su t lao đ ng, ch t l ng s n xu t, h th p chi phí và t ng l i nhu n cho doanh nghi p

1.3.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p

Phân lo i giá thành giúp cho k toán nghiên c u và qu n lý t t giá thành s n

ph m D a vào các tiêu th c khác nhau mà chia thành các lo i giá thành khác nhau:

a Phân lo i giá thành theo th i gian và c s s li u tính giá thành

Theo cách phân lo i này thì giá thành s n ph m xây l p đ c chia thành giá thành d toán, giá thành k ho ch, giá thành th c t

- Giá thành d toán c a s n ph m xây l p:

+ Do s n ph m xây l p có giá tr l n, th i gian thi công dài, mang tính đ n chi c nên m i công trình đ u có giá thành d toán riêng

+ Giá thành d toán là t ng s chi phí d toán đ hoàn thành kh i l ng xây

l p công trình Giá thành d toán đ c xác đ nh theo đ nh m c và khung giá quy đ nh

áp d ng cho t ng vùng lãnh th Giá thành d toán nh h n giá tr d toán công trình

ph n thu nh p ch u thu tính tr c (thu nh p ch u thu tính tr c đ c tính theo t

l quy đ nh c a Nhà n c)

+ G iá tr d toán = Giá thành d toán + Thu nh p ch u thu tính tr c + Giá thành d toán đ c xây d ng và t n t i trong m t th i gian nh t đ nh, nó

đ c xác đ nh trong nh ng đi u ki n trung bình v s n xu t thi công, v t ch c qu n

lí, v hao phí lao đ ng v t t …cho t ng lo i công trình ho c công vi c nh t đ nh và mang tính ch t xã h i

- Giá thành k ho ch c a s n ph m xây l p:

+ Giá thành k ho ch là giá thành đ c xác đ nh xu t phát t nh ng đi u ki n

c th m i đ n v xây l p trên c s bi n pháp thi công, các đ nh m c, đ n giá áp

d ng trong đ n v Nó ph n ánh trình đ qu n lí giá thành c a doanh nghi p

+ Giá thành k ho ch = Giá thành d toán – M c h giá thành d toán

- Giá thành th c t c a s n ph m xây l p: là bi u hi n b ng ti n c a nh ng chi

phí th c t mà doanh nghi p đã b ra đ hoàn thành m t kh i l ng s n ph m xây l p

nh t đ nh Nó đ c xác đ nh theo s li u theo k toán cung c p Giá thành th c t không ch bao g m nh ng chi phí trong đ nh m c mà còn bao g m nh ng chi phí

th c t khác không n m trong k ho ch d toán nh m t mát, hao h t v t t do nguyên nhân ch quan trong b n thân doanh nghi p

V m t nguyên t c khi xây d ng giá thành và t ch c th c hi n giá thành trong các doanh nghi p xây l p ph i đ m b o m i quan h sau:

Giá thành d toán ≥ Giá thành k ho ch ≥ Giá thành th c t

b Phân lo i giá thành theo ph m vi phát sinh chi phí

Theo cách phân lo i này, giá thành s n ph m xây l p đ c phân ra thành các

lo i sau đây:

- Giá thành s n xu t theo bi n phí: Là lo i giá thành trong đó ch bao g m các

bi n phí s n xu t xây l p, k c bi n phí tr c ti p và bi n phí gián ti p Toàn b đ nh phí s n xu t xây l p đ c tham gia xác đ nh k t qu kinh doanh xây l p trong k mà không đ c tính vào giá thành s n xu t

- Giá thành s n xu t có phân b h p lý chi phí s n xu t c đ nh: Là lo i giá thành trong đó bao g m bi n phí s n xu t và m t ph n đ nh phí s n xu t đ c phân

b trên c s m c ho t đ ng th c t so v i m c ho t đ ng chu n

- Giá thành xây l p toàn b : Là lo i giá thành trong đó g m toàn b chi phí s n

xu t xây l p (bi n phí và đ nh phí) tính cho kh i l ng, giai đo n xây l p, hoàn thành

ho c công trình, h ng m c công trình xây l p hoàn thành

- Giá thành toàn b c a s n ph m xây l p hoàn thành bàn giao: Bao g m giá thành s n xu t và chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p tính cho s n ph m

đã xác nh n là tiêu th Giá thành toàn b c a s n ph m tiêu th ch xác đ nh và tính toán khi s n ph m, công vi c ho c lao v đã đ c xác nh n là tiêu th Giá thành toàn

b c a s n ph m tiêu th là c n c đ tính toán, xác đ nh m c l i nhu n tr c thu

c a doanh nghi p

1.2.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây l p

Chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây l p là hai m t bi u hi n c a quá trình s n xu t, ch t o s n ph m có m i quan h ch t ch v i nhau và có nh ng đi m

gi ng nhau: chúng đ u ph n ánh các hao phí v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa mà doanh nghi p ph i b ra trong quá trình s n xu t và ch t o s n ph m Giá thành s n

ph m xây l p và chi phí s n xu t xây l p ch th ng nh t v m t l ng trong tr ng

h p đ i t ng t p h p chi phí s n xu t và đ i t ng tính giá thành là m t công trình,

h ng m c công trình đ c hoàn thành trong k tính giá thành ho c giá tr kh i l ng xây l p d dang đ u k và cu i k b ng nhau Tuy nhiên chúng l i khác nhau v gi i

h n, ph m vi và n i dung:

- Chi phí s n xu t luôn g n v i m t th i k nh t đ nh (tháng, quý, n m) còn giá thành s n ph m l i g n v i m t lo i s n ph m, công vi c, lao v nh t đ nh

- Chi phí s n xu t trong k không ch liên quan đ n các s n ph m hoàn thành

mà còn liên quan d n c s n ph m d dang cu i k và s n ph m h ng

- Trong giá thành s n ph m ch bao g m m t ph n chi phí th c t đã phát sinh (chi phí tr tr c) ho c m t ph n chi phí s phát sinh k sau nh ng đã ghi nh n là chi phí k này (chi phí ph i tr ) H n n a theo quy đ nh, m t s chi phí không đ c tính vào giá thành s n ph m mà tính vào chi phí ho t đ ng tài chính

Có th ph n ánh m i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây

l p theo s đ sau:

Chi phí s n xu t d dang đ u k Chi phí s n xu t phát sinh trong k

T ng giá thành s n ph m hoàn thành Chi phí s n xu t d dang cu i k

V m t l ng: chi phí s n xu t và giá thành s n ph m c ng có th không th ng

nh t v i nhau, đi u này th hi n công th c sau:

-

Chi phí s n

xu t d dang

cu i k

Trong giá thành s n ph m không bao g m nh ng chi phí s n xu t tính cho

kh i l ng s n ph m d dang cu i k nh ng nó l i bao g m chi phí s n xu t tính cho

kh i l ng s n ph m d dang đ u k Tr ng h p đ c bi t, không có chi phí s n xu t

d dang đ u k và cu i k ho c chi phí s n xu t d dang đ u k b ng chi phí s n xu t

d dang cu i k thì giá thành s n ph m b ng chi phí s n xu t phát sinh trong k

Nh đã phân tích trên, chúng ta th y r ng bên c nh vi c chú tr ng công tác tính giá thành thì c ng c n chú tr ng qu n lý công tác t p h p chi phí s n xu t đ đ m

b o cho vi c h ch toán chi phí s n xu t đ c chính xác và h p lý, làm c s cho vi c tính giá thành s n ph m hoàn thành

1.4 K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N

PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P

1.3.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t và đ i t ng tính giá thành s n ph m xây l p

i t ng t p h p chi phí s n xu t là ph m vi gi i h n mà chi phí s n xu t c n

đ c t p h p theo nh ng ph m vi gi i h n đó, nh m đáp ng yêu c u ki m tra phân tích chi phí, yêu c u phân tích và yêu c u tính giá thành s n ph m

Vi c xác đ nh đ i t ng t p h p chi phí s n xu t là khâu đ u tiên c a công tác

k toán t p h p chi phí s n xu t Có xác đ nh đúng đ n đ i t ng k toán chi phí s n

xu t m i đáp ng đ c nhu c u qu n lý chi phí s n xu t c a doanh nghi p giúp cho

vi c t ch c t t công tác k toán t p h p chi phí s n xu t

là xác đ nh n i phát sinh chi phí và các đ i t ng ch u chi phí

i v i doanh nghi p xây l p, do nh ng đ c đi m v s n ph m, v t ch c s n

xu t và công ngh s n xu t s n ph m nên đ i t ng t p h p chi phí s n xu t th ng

là t ng công trình hay h ng m c công trình

đ i t ng k toán chi phí s n xu t

Tùy theo t ng ph ng pháp phân lo i chi phí s n xu t, k toán v n d ng

nh ng ph ng pháp t p h p và phân b chi phí thích h p V c b n, ph ng pháp

t p h p chi phí s n xu t bao g m

- Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t theo s n ph m (công trình, h ng m c

công trình): Hàng tháng, chi phí s n xu t phát sinh liên quan đ n công trình, h ng

m c công trình nào thì đ c t p h p chi phí cho công trình, h ng m c công trình đó Giá thành th c t c a đ i t ng đó chính là t ng chi phí đ c t p h p cho đ i t ng

t khi kh i công cho đ n khi hoàn thành

- Ph ng pháp t p h p chi phí theo đ n đ t hàng: ph ng pháp này doanh nghi p c n đánh giá đ n đ t hàng đ xác đ nh giá bán cho s n ph m C n c vào yêu

c u c a khách hàng c n tính toán chi phí d toán cho t ng đ n đ t hàng Chi phí phát sinh s đ c t p h p theo đ n đ t hàng riêng bi t và nh v y t ng chi phí s n xu t t

khi kh i công cho đ n khi hoàn thành đ n đ t hàng là giá thành th c t c a đ n đ t hàng đó

- Ph ng pháp t p h p chi phí theo đ n v thi công: Chi phí s n xu t ph i t p

h p theo t ng đ i thi công hay công tr ng Trong t ng đ n v đó chi phí l i đ c t p

h p cho t ng đ i t ng chi phí nh h ng m c công trình, nhóm h ng m c công trình…

Cu i k t ng s chi phí t p h p đ c ph i phân b cho t ng công trình, h ng

m c công trình đ tính giá thành s n ph m riêng

Vi c t p h p chi phí s n xu t ph i đ c ti n hành theo m t trình t h p lý, khoa

h c thì m i có th tính giá thành s n ph m m t cách chính xác, k p th i đ c Trình t này ph thu c vào đ c đi m s n xu t c a t ng ngành ngh , t ng doanh nghi p, vào m i quan h gi a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p, vào trình đ công tác qu n lý và h ch toán… Tuy nhiên, có th khái quát chung vi c t p h p chi phí s n

xu t qua các b c sau:

- B c 1: T p h p các chi phí c b n có liên quan tr c ti p cho t ng đ i t ng s

d ng

- B c 2: Tính toán và phân b lao v c a các ngành s n xu t kinh doanh cho

t ng đ i t ng s d ng trên c s kh i l ng lao v ph c v và giá thành đ n v lao

Do đ c đi m c a ngành xây l p th ng xuyên di n ra ngoài tr i, h th ng kho

c a doanh nghi p th ng không đ đ đ m b o cung c p đ y đ nguyên li u cho công trình, do v y thông th ng t i các doanh nghi p xây l p, nguyên v t li u mua

th ng đ c t p k t ngay t i chân công trình tránh tình tr ng m t mát, theo quy

đ nh c a B Tài chính, ph ng pháp h ch toán chi phí nguyên v t li u nói riêng và hàng t n kho nói chung đ i v i doanh nghi p xây l p là ph ng pháp kê khai th ng xuyên

1.3.3.4 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p

a N i dung c a chi phí nguyên v t li u tr c ti p

Chi phí nguyên v t li u tr c ti p là chi phí c a nh ng lo i nguyên v t li u c u thành th c th c a s n ph m, có giá tr l n và có th xác đ nh m t cách tách bi t rõ

ràng c th cho t ng s n ph m Chi phí nguyên v t li u tr c ti p bao g m chi phí v nguyên v t li u chính, v t li u ph , các c u ki n ho c các b ph n r i, v t li u luân chuy n tham gia c u thành nên th c th s n ph m xây l p Chi phí nguyên v t li u

đ c tính theo giá th c t khi xu t s d ng nh ph ng pháp th c t đích danh, bình quân gia quy n, nh p tr c xu t tr c (FIFO), nh p sau xu t tr c (LIFO), còn có c chi phí thu mua, v n chuy n t n i mua v n i nh p kho ho c xu t th ng đ n chân công trình,

Trong xây d ng c b n c ng nh các ngành khác, v t li u s d ng cho công trình, h ng m c công trình nào thì ph i đ c tính tr c ti p cho công trình, h ng m c công trình đó d a trên c s ch ng t g c theo giá th c t c a v t li u và s l ng

th c t v t li u đã s d ng Cu i k h ch toán ho c khi công trình đã hoàn thành, ti n hành ki m kê s v t li u còn l i t i công trình đ gi m tr chi phí v t li u đã tính cho

t ng h ng m c công trình, công trình Trong đi u ki n v t li u s d ng cho vi c xây

d ng nhi u công trình, h ng m c công trình, k toán ti n hành áp d ng ph ng pháp phân b chi phí đ tính chi phí nguyên v t li u tr c ti p cho t ng đ i t ng công trình, h ng m c công trình theo tiêu th c h p lý

Tiêu th c phân b th ng đ c s d ng là phân b theo đ nh m c tiêu hao, h

đ i t ng

T ng tiêu th c phân b c a t t c

các đ i t ng

b Ch ng t s d ng

- Hóa đ n GTGT, hóa đ n mua hàng, phi u nh p kho, phi u xu t kho

- Các phi u k toán nh : b ng phân b nguyên li u, s chi ti t chi phí

- V t li u mua v có th nh p kho ho c có th xu t th ng cho công trình

c Tài kho n s d ng

h ch toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p k toán s d ng TK 621- Chi phi nguyên v t li u tr c ti p TK này đ c m chi ti t theo t ng đ i t ng t p h p chi phí: t ng công trình, h ng m c công trình, đ i xây d ng

Mua NVL chuy n th ng t i chân công trình

K t chuy n chi phí NVL tr c ti p

TK 1413

TK 133 Thu GTGT đ u vào đ c kh u tr

N TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang

d Trình t k toán

S đ 1.1: K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p

1.3.3.5 K toán chi phí nhân công tr c ti p

a N i dung chi phí nhân công tr c ti p

Chi phí nhân công tr c ti p trong doanh nghi p xây l p là nh ng kho n ti n

ph i tr , ph i thanh toán cho công nhân tr c ti p s n xu t s n ph m, tr c ti p tham gia thi công, xây d ng công trình

Chi phí nhân công tr c ti p bao g m ti n l ng chính, l ng ph và các kho n

ph c p có tính ch t n đ nh i v i ngành xây d ng, do có đ c đi m riêng nên trong kho n m c chi phí nhân công tr c ti p không bao g m chi phí c a công nhân v n hành máy thi công và các kho n trích theo ti n l ng BHXH, BHYT, KPC , BHTN

c a công nhân tr c ti p s n xu t mà đ c t p h p vào chi phí s n xu t chung

Trong đi u ki n s n xu t xây l p không cho phép tính tr c ti p chi phí nhân công cho t ng công trình, h ng m c công trình thì k toán ph i phân b chi phí nhân công tr c ti p cho t ng đ i t ng Hi n nay các doanh nghi p xây l p s d ng hai cách tính l ng ch y u là l ng theo công vi c giao khoán và tính l ng theo th i gian

- N u tính l ng theo công vi c giao khoán: ch ng t là h p đ ng giao khoán

H p đ ng này đ c ký g m kh i l ng c a m t ph n công vi c, nhóm công vi c

ho c c h ng m c công trình, th i gian th c hi n h p đ ng, đ n giá ti n l ng, kh i

l ng công vi c hoàn thành C n c vào h p đ ng giao khoán có th tính đ c ti n

- N u tính l ng theo th i gian: C n c vào B ng ch m công và phi u làm thêm gi đ h ch toán chi phí ti n l ng Trên c s đó, k toán ti n l ng l p B ng thanh toán ti n l ng, h ch toán cho t ng đ i t ng ch u chi phí Theo cách tính

l ng này, m c l ng ph i tr trong tháng đ c xác đ nh nh sau:

TK 622

- T p h p chi phí nhân công tr c ti p

tham gia vào ho t đ ng xây l p trong

S đ 1.2: K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p

1.3.3.6 K toán chi phí s d ng máy thi công

a N i dung chi phí s d ng máy thi công

Máy móc thi công là các lo i máy ph c v tr c ti p cho s n xu t xây l p nh máy

tr n bê tông, c n tr c, c n c u, máy xúc… Chi phí s d ng máy thi công là các chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c s d ng máy thi công, bao g m các nguyên li u, v t

li u xu t dùng cho máy thi công, ti n l ng ph i tr cho công nhân ph c v và đi u khi n máy thi công, ti n thuê máy thi công, chi phí d ch v mua ngoài cho máy thi công…

Chi phí s d ng máy thi công đ c chia làm hai lo i là chi phí th ng xuyên và chi phí t m th i

H ch toán chi phí s d ng máy thi công ph i phù h p v i hình th c qu n lý, s

d ng máy thi công c a doanh nghi p Thông th ng có các hình th c qu n lý, s

d ng máy thi công nh sau: công ty có t ch c đ i máy thi công riêng bi t, t ng đ i xây l p có đ i máy thi công riêng bi t và máy thi công thuê ngoài

b Ch ng t s d ng

- Nh t trình xe, máy, phi u theo dõi ho t đ ng xe, máy thi công

- H p đ ng thuê máy, hóa đ n GTGT, phi u chi…

c Tài kho n s d ng

Theo quy t đ nh 15/2006/Q -BTC c a B tr ng B Tài chính: K toán s

d ng TK 623 “Chi phí s d ng máy thi công” đ t p h p và phân b chi phí s d ng máy thi công ph c v tr c ti p cho ho t đ ng xây l p trong các doanh nghi p xây l p

th c hi n thi công công trình theo ph ng th c thi công h n h p v a th công v a

k t h p b ng máy Tr ng h p doanh nghi p th c hi n xây l p công trình hoàn toàn

b ng máy thì không s d ng TK 623 mà h ch toán các chi phí xây l p tr c ti p vào các TK 621, 622, 627

TK 623 không có s d cu i k và có 6 TK c p 2

- TK 6231 – Chi phí nhân công: Dùng đ ph n ánh l ng chính, l ng ph ,

ph c p ph i tr cho công nhân th c ti p đi u khi n máy thi công Tài kho n này không ph n ánh kho n trích BHXH, BHYT, KPC , BHTN theo quy đ nh hi n hành

đ c tính trên ti n l ng c a công nhân máy thi công, mà kho n trích này đ c ph n ánh vào TK 627 – Chi phí s n xu t chung

- TK 6232 – Chi phí v t li u: Dùng đ ph n ánh chi phí nhiên li u, v t li u

ph c v máy thi công

- TK 6233 – Chi phí d ng c s n xu t: Dùng đ ph n ánh công c , d ng c lao

đ ng liên quan đ n ho t đ ng c a máy thi công

- TK 6234 – Chi phí kh u hao máy thi công: Dùng đ ph n ánh kh u hao máy thi công

- TK 6237 – Chi phí d ch v mua ngoài: Dùng đ ph n ánh chi phí d ch v mua ngoài nh thuê ngoài s a ch a máy thi công, b o hi m máy thi công, chi phí

đi n n c…

- TK 6238 – Chi phí khác b ng ti n: Dùng đ ph n ánh các chi phí b ng ti n

ph c v ho t đ ng c a máy thi công

TK 623

- Ph n ánh các chi phí tr c ti p phát sinh

liên quan đ n máy thi công (chi phí

NVL cho máy ho t đ ng, chi phí ti n

l ng NCTT đi u khi n máy, chi phí

s a ch a máy thi công…)

- K t chuy n chi phí s d ng máy thi công trong k vào bên N TK 154

d Trình t k toán

K toán chi phí s d ng máy thi công ph thu c vào hình th c s d ng máy thi công c a doanh nghi p Có 3 hình th c sau:

- Hình th c 1: Doanh nghi p có t ch c đ i máy thi công riêng và có t ch c

k toán riêng Trong tr ng h p này toàn b chi phí liên quan tr c ti p đ n đ i máy thi công đ c t p h p riêng trên các TK 621, TK 622, TK 627, chi ti t đ i máy thi công Cu i k t ng h p chi phí vào TK 154 đ tính giá thành ca máy (ho c gi máy)

T đó xác đ nh giá tr đ i máy thi công ph c v cho t ng đ i t ng (công trình, h ng

m c công trình…) theo giá thành ca máy (ho c gi máy) và kh i l ng d ch v (s ca máy, gi máy) ph c v cho t ng đ i t ng

Thu GTGT đ u vào

đ c kh u tr

Trích kh u hao s d ng

máy thi công

Chi phí dch v mua ngoài

Chi phí theo d toán ho c

phân b cho các kho n chi

phí tr tr c

+ Tr ng h p 1: Các b ph n trong doanh nghi p không tính k t qu riêng mà

th c hi n ph ng th c cung c p d ch v máy l n nhau gi a các b ph n

+ Tr ng h p 2: Các b ph n trong doanh nghi p xác đ nh k t qu riêng (DN

th c hi n ph ng th c bán d ch v máy l n nhau gi a các b ph n trong n i b )

- Hình th c 2 : Doanh nghi p không t ch c đ i máy thi công riêng ho c có t

ch c đ i máy thi công riêng bi t nh ng không t ch c k toán riêng cho đ i Nh v y các chi phí liên quan đ n máy thi công đ c t p h p riêng, cu i k k t chuy n ho c phân b theo t ng đ i t ng (công trình, h ng m c công trình) thông qua TK 623

TK 1543 - MTC TK 623 – CT, HMCT TK 1541- CT, HMCT

Phân b chi phí s d ng MTC cho các đ i t ng

S đ 1.4: K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công (Tr ng h p không t ch c đ i máy thi công riêng ho c không t ch c k toán

riêng)

- Hình th c 3 : Doanh nghi p xây l p thuê ngoài ca máy thi công Nh v y toàn b chi phí thuê máy thi công s t p h p trên TK 623 – chi phí s d ng máy thi công

Chi phí theo d toán ho c phân

b cho các kho n chi phí tr

tr c

S đ 1.5: K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công (Tr ng h p doanh nghi p thuê ca máy thi công)

1.3.3.4 K toán chi phí s n xu t chung

a N i dung c a chi phí s n xu t chung

Chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p bao g m : l ng nhân viên qu n

lý đ i xây d ng, các kho n trích theo ti n l ng theo t l quy đ nh c a nhân viên

qu n lý đ i, công nhân tr c ti p tham gia xây l p và công nhân đi u khi n máy thi công, chi phí kh u hao TSC dùng chung cho ho t đ ng c a đ i, chi phí v t li u, chi phí CCDC và các chi phí khác phát sinh trong k liên quan đ n ho t đ ng c a đ i…

Do chi phí s n xu t chung đ c t p h p theo t ng đ i và liên quan đ n nhi u công trình nên cu i k k toán ph i ti n hành phân b cho các đ i t ng có liên quan theo tiêu th c phù h p Công th c phân b nh sau:

x

T ng tiêu th c phân b c a

t ng đ i tu ng

T ng tiêu th c phân b c a

t t c các đ i t ng

Do đ c đi m riêng bi t c a doanh nghi p xây l p nên khi h ch toán chi phí s n

xu t chung, k toán c ng c n l u ý m t s đi m sau :

- Ph i t ch c h ch toán chi phí s n xu t chung theo t ng công trình, h ng m c công trình đ ng th i ph i chi ti t theo các đi u ki n đã quy đ nh

- Th ng xuyên ki m tra tình hình th c hi n d toán chi phí s n xu t

TK 623

Giá thuê máy thi công

TK 133 Thu GTGT

- Khi th c hi n d toán chi phí s n xu t chung cho các đ i xây d ng thì ph i

qu n lý t t chi phí đã giao khoán

- Tr ng h p chi phí s n xu t chung có liên quan đ n nhi u đ i t ng xây l p khác nhau, k toán ph i ti n hành phân b chi phí s n xu t chung cho các đ i t ng

có liên quan theo ph ng th c h p lý

b Ch ng t s d ng

- B ng thanh toán ti n l ng công nhân

- Phi u xu t kho, b ng phân b nguyên v t li u, CCDC, b ng phân b kh u hao TSC

- TK 6271 – Chi phí nhân viên phân x ng: Ph n ánh các kho n ti n l ng,

l ng ph , ph c p l ng, ph c p l u đ ng ph i tr cho nhân viên qu n lý đ i xây

d ng; ti n n gi a ca, kho n trích KPC , BHXH, BHYT, BHTN tính theo quy đ nh

hi n hành trên ti n l ng ph i tr cho công nhân tr c ti p xây l p, nhân viên s d ng máy thi công và nhân viên qu n lý đ i (thu c biên ch c a doanh nghi p)

- Các kho n ghi gi m chi phí s n xu t chung

- Phân b và k t chuy n chi phí s n xu t chung trong k vào TK 154

TK 142, 242, 335

Chi phí theo d toán ho c phân

b cho các kho n chi phí tr tr c

1.3.4.5 K toán chi phí s n xu t theo ph ng th c khoán g n

Hi n nay khoán g n là hình th c qu n lý khá ph bi n trong doanh nghi p xây

l p n c ta Nó có ý ngh a to l n trong công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p Ph ng th c khoán g n đ c th c hi n gi a doanh nghi p và các đ n v n i b c a doanh nghi p nh đ i xây d ng, xí nghi p xây d ng trong doanh nghi p đó Gi a doanh nghi p và các đ n v nh n khoán g n ph i ký h p

đ ng khoán g n và khi th c hi n xong ph i thanh lý h p đ ng khoán g n làm c n c ghi s k toán

a Tr ng h p đ n v nh n khoán không t ch c b máy k toán riêng

Trong tr ng h p này, k toán t i đ n v giao khoán s s d ng TK 141(1413)

đ theo dõi quá trình t m ng v t t , ti n v n cho đ n v nh n khoán

- i v i đ n v giao khoán, c n c vào s đã t m ng, k toán ti n hành thanh toán b sung s thi u ho c thu h i s th a theo giá tr th c t giao khoán hoàn thành

- i v i đ n v nh n khoán n i b không t ch c b máy k toán riêng thì c n

m s theo dõi kh i l ng xây l p nh n khoán c v giá tr nh n khoán và chi phí

th c t theo t ng kho n m c chi phí Trong đó, chi phí nhân công th c t c n ph i chi

ti t theo b ph n thuê ngoài và b ph n nhân viên c a đ n v S chênh l ch gi a chi phí th c t v i giao khoán là m c ti t ki m ho c v t chi c a đ n v nh n khoán

S đ 1.7: K toán t i đ n v giao khoán khi đ n v nh n khoán không t ch c

b máy k toán riêng

c n c vào quy t toán

b Tr ng h p đ n v nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng

K toán t i đ n v giao khoán trong tr ng h p này s s d ng TK 136 – Ph i thu n i b , đ i v i đ n v nh n khoán k toán s d ng TK 336 – Ph i tr n i b

- i v i đ n v giao khoán: C n c vào giá tr kh i l ng xây l p giao khoán

n i b do đ n v nh n khoán bàn giao, k toán ti n hành thanh toán b sung s thi u

ho c thu h i s th a t m ng L u ý đ i v i TK 133 t i đ n v giao khoán trong

tr ng h p đ n v nh n khoán không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng thì nó ph n ánh thu GTGT đ u vào c a bên nh n khoán, ng c l i, tr ng h p đ n v nh n khoán có xác đ nh k t qu kinh doanh riêng thì TK này ph n ánh thu GTGT đ u vào

c a đ n v giao khoán đ ng th i c ng là thu GTGT đ u ra c a bên nh n khoán

S đ 1.8: K toán t i đ n v giao khoán khi đ n v nh n khoán có t ch c b máy k toán riêng

Quy t toán giá tr xây l p giao khoán n i b bàn

giao

Thu GTGT

Thu h i s t m ng còn th a