Dinh dưỡng cho đối tượng trẻ từ 3 – 6 tuổi

LỜI MỞ ĐẦU4I. KHÁI NIỆM51. DINH DƯỠNG LÀ GÌ?52. CHẤT DINH DƯỠNG LÀ GÌ?5II. ĐẶC DIỂM SINH LÍ CỦA TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI5III. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA TRẺ71. VAI TRÒ CỦA DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ.72. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA TRẺ TỪ 3 ĐẾN 6 TUỔI7IV. MỘT SỐ LƯU Ý TRONG CUNG CẤP DINH DƯỠNG CHO TRẺ111. LƯU Ý TRONG CÁC BỮA ĂN TẠI NHÀ112. LƯU Ý VỀ THỨC ĂN TRƯA CHO TRẺ KHI ĐẾN TRƯỜNG12V. XÂY DỰNG CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO TRẺ141. KHẨU PHẦN LÀ GÌ?142. CHẾ ĐỘ ĂN LÀ GÌ?143. THỰC ĐƠN LÀ GÌ?144.THẾ NÀO LÀ MỘT KHẨU PHẦN ĂN CÂN ĐỐI VÀ HỢP LÝ?145. NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG THỰC ĐƠN15VI. KẾT LUẬN18TÀI LIỆU THAM KHẢO :19 

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM

KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

Bài tiểu luận

Môn : Dinh dưỡng

DINH DƯỠNG CHO ĐỐI TƯỢNG TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI

GVHD : Trần Thị Thu Hương

Nhóm : 3

TP Hồ Chí Minh, ngày 19 Tháng 3 Năm 201

LỜI MỞ ĐẦU 4

I KHÁI NIỆM 5

1 DINH DƯỠNG LÀ GÌ? 5

2 CHẤT DINH DƯỠNG LÀ GÌ? 5

II ĐẶC DIỂM SINH LÍ CỦA TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI 5

III NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA TRẺ 7

1 VAI TRÒ CỦA DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ

7 2 NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA TRẺ TỪ 3 ĐẾN 6 TUỔI 7

IV MỘT SỐ LƯU Ý TRONG CUNG CẤP DINH DƯỠNG CHO TRẺ 11

1 LƯU Ý TRONG CÁC BỮA ĂN TẠI NHÀ 11

2 LƯU Ý VỀ THỨC ĂN TRƯA CHO TRẺ KHI ĐẾN TRƯỜNG 12

V XÂY DỰNG CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO TRẺ 14

1 KHẨU PHẦN LÀ GÌ? 14

2 CHẾ ĐỘ ĂN LÀ GÌ? 14

3 THỰC ĐƠN LÀ GÌ? 14

4.THẾ NÀO LÀ MỘT KHẨU PHẦN ĂN CÂN ĐỐI VÀ HỢP LÝ? 14

5 NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG THỰC ĐƠN 15

VI KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO : 19

L I M Đ UỜI MỞ ĐẦU Ở ĐẦU ẦU

Như chúng ta đã biết, muốn có một cơ thể khỏe mạnh cần ăn uống hợp lý và được chăm sóc sức khỏe đầy đủ Ở trẻ em tuổi cơ thể đang phát triển mạnh nhu cầu dinh dưỡng rất lớn, nếu thiếu ăn trẻ em sẽ là đối tượng đầu tiên chịu hậu quả về các bệnh về dinh dưỡng … Ăn uống là cơ sở của sức khỏe, ăn uống theo đúng yêu cầu dinh dưỡng thì thể lực và trí tuệ phát triển tốt, trẻ em mạnh khỏe học giỏi thông minh Song song với việc chăm sóc là việc nuôi dưỡng trẻ mà ăn uống là một nhu cầu không thể thiếu được của mỗi con người Nếu trẻ em được nuôi dưỡng tốt sẽ có một sức khoẻ tốt và đó là tiền đề cho sự phát triển của trẻ sau này Vì vậy, công tác nuôi dưỡng trẻ em là một việc hết sức quan trọng Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của con người,đặc biệt là trẻ em trong độ tuổi từ 3 – 6 tuổi, rất cần dinh dưỡng để phát triển trí lực và thể lực Hiều được tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với trẻ, đặc biệt là trẻ từ 3 – 6 tuổi, nên nhóm chọn đề tài “ Dinh dưỡng cho đối tượng trẻ từ 3 – 6 tuổi ” Do điều kiện thực tế và thời gian nên nhóm chắc chắn không thể tránh khỏi sai sót, mong cô và các bạn đóng góp để bài báo cáo hoàn chỉnh hơn Nhóm xin chân thành cảm ơn!

I Khái niệm

1 Dinh dưỡng là gì?

Dinh dưỡng là một bộ môn khoa học nghiên cứu mối quan hệ giữa thức ăn với cơ thể, đó là quá trình cơ thể sử dụng thức ăn để duy trì sự sống, sinh trưởng và phát triển bình thường của các mô và cơ quan, và để sinh năng lượng, cũng như các phản ứng của cơ thể đối với ăn uống, sự thay đổi của khẩu phần và các yếu tố khác có ý nghĩa bệnh lý

2 Chất dinh dưỡng là gì?

Chất dinh dưỡng là các chất vô cơ và hữu cơ được hình thành và tích lũy trong nhiều bộ phận nhất định của cơ thể sống ( động vật và thực vật), nó cần thiết cho

sự tồn tại và phất triển của cơ thể người và động vật khác

Các chất dinh dưỡng bao gồm:

- Nhóm sinh năng lượng: Protein, Lipid, Glucid

- Nhóm không sinh năng lượng: Vitamin, chất khoáng, nước

II Đặc diểm sinh lí của trẻ từ 3 – 6 tuổi

Trẻ ở độ tuổi này đã có thể kiểm soát được những động tác của mình như: chạy, nhảy… và phạm vi hoạt động của trẻ tương đối lớn Trẻ có thể học vẽ, viết chữ…, biết dùng ngôn ngữ để biểu đạt ý muốn của bản thân như: hát, kể lại những câu chuyện đã nghe Giai đoạn này, một số trẻ được bồi dưỡng đặc biệt nên có một vài tư chất vượt xa so với trẻ

em bình thường

Các nhà khoa học cũng đã chứng minh rằng, sự phát triển trí não của trẻ 3 tuổi gần bằng

so với người bình thường Não là vật chất cơ bản cho sự phát triển trí tuệ của trẻ Hơn

nữa, sự phát triển của não lại có quan hệ mật thiết với việc cung cấp các chất dinh dưỡng, nhất là việc cung cấp prôtêin

Chúng ta có thể kiểm tra trọng lượng và chiều cao ở từng độ tuổi của trẻ để biết được thể trạng sức khoẻ của bé

Sau đây là cân nặng và chiều cao trung bình của trẻ trong giai đoạn này theo chuẩn tăng trưởng mới của WHO

Đối với bé gái

Chiều cao (Cm)

Cân nặng (Kg)

Chiều cao (Cm)

Cân nặng (Kg)

Từ 3 - 4

tuổi 95,1 - 102,7 13,9 - 16,1 87,4 - 94,1 10.8 - 12,3 18,1 - 21,5 Từ 4 - 5

tuổi 102,7 -109,4 16,1 - 18,2 94,1 - 99,9 12,3 - 13,7 21,5 - 24,9 Từ 5 - 6

tuổi

109,4 -115,6

18,2 - 20,1 99,9 - 101,2 13,7 - 16,4 24,9 - 27,5

Đối với bé trai

Bình thường Suy dinh dưỡng

Thừa cân

Chiều

cao (Cm)

Cân nặng (Kg) Chiều cao(Cm)

Cân nặng (Kg) Từ 3

-4 tuổi

96,1

-103,3

14,3 -16,3

88,7 -94,9

11,3 -12,7

18,3 -21,2 Từ 4

-5 tuổi 103,3 -110 16,3 -18,3 94,9 -100,7 12,7 -14,1 21,2 -24,2

Từ 5

-6 tuổi

110

-119,9

18,3 -21,7

100,7 -105,4

14,1 -17,5

24,2 -27,2

III Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ

1 Vai trò của dinh dưỡng đối với sự phát triển của trẻ

Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của mỗi con người Trẻ em cần dinh dưỡng để phát triển thể lực và trí lực.Trẻ em nếu được nuôi dưỡng tốt sẽ mau lớn, khỏe mạnh, thông minh và học giỏi.Ngược lại, nếu nuôi dưỡng không đúng cách, trẻ sẽ bị còi cọc, chậm lớn, chậm phát triển và dễ dàng mắc bệnh

Dinh dưỡng không hợp lí kể cả thiếu hoặc thừa đều ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ Khi thiếu dinh dưỡng tạm thời, cơ thể của trẻ phát triển chậm lại và tình trạng đó có thể phục hồi khi lượng thức ăn đưa vào đầy đủ và cân đối Nếu tình trạng dinh dưỡng không hợp lý kéo dài sẽ cản trở quá trình phục hồi của trẻ Do đó, việc quan tâm đến chế độ dinh dưỡng cho trẻ là việc làm cần thiết Dinh dưỡng hợp lí, đó là khẩu phần ăn hàng ngày phải đầy đủ về số lượng và cân đối về chất lượng

Cân đối giữa các chất sinh năng lượng (đạm, béo, đường)

Cân đối giữa thức ăn có nguồn gốc động vật và thực vật

2 Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ từ 3 đến 6 tuổi

Có hơn 60 chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển trí thông minh của trẻ ở lứa tuổi này, bao gồm 6 loại protein, mỡ, đường, vitamin, khoáng chất và nước Trong đó, mỡ, bột đường và vitamin là ba khoáng chất quan trọng nhất:

 Chất béo

Dầu và mỡ cung cấp năng lượng trong bữa ăn của

trẻ, làm cho thức ăn lỏng, mềm, tạo cảm giác ngon

miệng Nó cũng là dung môi hòa tan các vitamin tan

trong dầu như vitamin A, D, E, K Các vitamin này

chỉ hấp thu được khi chế độ ăn có đủ dầu mỡ Ở lứa

tuổi 3 - 6, trẻ cần khoảng 30-40g dầu mỡ một ngày

Nên cho trẻ ăn cả dầu và mỡ, nhất là mỡ các loại gia cầm như gà, ngan, vịt… vì chúng chứa nhiều axit béo chưa no cần thiết cho sự phát triển của trẻ, nhất là các tế bào não Cung cấp cho trẻ một lượng mỡ nhất định là rất cần thiết.Nếu trong một thời gian dài lượng mỡ không được cung cấp đầy đủ sẽ ảnh hưởng tới dinh dưỡng, hạn chế chiều cao.Còn nếu lượng mỡ quá nhiều sẽ dẫn tới béo phì, mỡ trong máu cao, tiêu hóa không tốt

 Protein

Chất đạm là nguồn thực phẩm xây dựng cơ thể, thành phần tạo máu, men tiêu hóa, kháng thể, cung cấp các acid amin cần thiết cho hoạt động não bộ,…Lứa tuổi nhi đồng đang độ tuổi phát triển nhanh chóng về thể chất và trí tuệ nên lượng prôtêin cần thiết về thể chất và trí tuệ so với người trưởng thành là rất cao Trẻ ở tuổi 3 - 6 phải cần một lượng protein từ 25-36g/một ngày.Trong đó, protein từ thịt, trứng, sữa, cá, các loại đỗ phải chiếm 50%

Nếu chất lượng protein được cung cấp không tốt, hoặc số lượng không đầy sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển trí thông minh của trẻ.Thậm chí, nó còn làm giảm khả năng miễn dịch, chống lại bệnh tật của trẻ, gián tiếp làm giảm sự phát triển của trí não.Nhưng trong thời gian dài nếu cung cấp lượng prôtein thừa sẽ có hại đối với sức khỏe và dẫn đến không thể tiêu thụ hết

 Bột đường

Chất bột đường là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể và là “thức ăn” cho não bộ hoạt động.Nhu cầu năng lượng ở

lứa tuổi này là 1080-1600kcal.Trẻ 3 - 6 tuổi

mỗi ngày cần 15g đường Bột đường có trong

các loại thức ăn như: ngũ cốc,cơm, bún, mì,

nui, khoai, đậu

Nếu cung cấp đường không đầy đủ sẽ

gây ra bệnh thiếu đường trong máu và sẽ ảnh

hưởng đến tiêu hóa, hấp thu các chất dinh dưỡng khác, làm cho sự tiêu hóa protein trong

cơ thể cao Nhưng, nếu lượng đường quá nhiều trong cơ thể thì chúng sẽ được chuyển thành mỡ và gây nên béo phì

Trong các bữa ăn nếu quá nhiều đường thì thành ruột phải tiết ra một lượng men lớn dẫn đến lượng mỡ giảm mạnh và chất gây chua sẽ ảnh hưởng đến thành ruột gây ra đau bụng

 Nước

Tất cả mọi hoạt động sinh lý của cơ thể đều cần

nước Con người sống được chủ yếu dựa vào thức

ăn và nước uống Lượng nước cần thiết của trẻ ở

lứa tuổi này mỗi ngày cần uống 1 - 1,2 lít nước

Nên uống nước đun sôi để nguội, nước quả, nước

rau luộc… không nên dùng các loại nước ngọt có

ga

Vào mùa hè, hoặc sau những lần vận động liên tục thì lượng nước cần thiết lại càng cao.Khi đó cần phải chú ý cung cấp kịp thời nước cho trẻ tránh để việc thiếu nước xảy ra.Nhưng nếu uống nhiều nước quá cũng sẽ có hại cho sức khỏe của trẻ

 Các vitamin

Vitamin A cần cho sự tăng trưởng, bảo vệ da, niêm mạc, tăng cường đề kháng của cơ thể, chống các bệnh viêm nhiễm khuẩn, bảo vệ mắt, chống quáng gà và các bệnh khô mắt Nhu cầu vitamin A có nhiều trong gan, trứng, sữa, dầu gan cá, gan cá biển, dầu cọ, dầu đậu tương, dầu ngô, đu đủ, xoài, cà rốt, bí ngô, gấc, rau ngót, rau muống, rau dền

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi, phốt pho để duy trì và phát triển hệ xương, răng vững chắc, chống bệnh còi xương ở trẻ em Nhu cầu vitamin D là 400UI/ngày

Vitamin C tăng cường hấp thu sắt, chống bệnh thiếu máu, giữ cho thành mạch vững chắc, chống bệnh chảy máu chân răng Nhu cầu vitamin C là 30 - 60mg/ngày

 Các chất khoáng

Canxi, phốt pho giúp cho việc tạo xương, tạo răng, đảm bảo chức năng thần kinh và sự đông máu bình thường Mỗi ngày, trẻ cần 500 - 600mg canxi Chất này có nhiều trong sữa, các loại tôm, cua, cá, trai, ốc… Phốt pho có nhiều trong các loại cây ngũ cốc

Sắt rất cần cho sự tạo máu để phòng chống thiếu máu.Nó còn tham gia vào thành phần các men ôxy hóa khử trong cơ thể Sắt có nhiều trong các loại thức ăn động vật như tim, gan, thận, đậu, đỗ và các loại rau có màu xanh thẫm

Kẽm giúp chuyển hóa năng lượng và hình thành tổ chức Kẽm tham gia vào các men chuyển hóa trong cơ thể, giúp trẻ ăn ngon miệng và phát triển tốt Khi bị thiếu kẽm, trẻ thường kém ăn, rối loạn vị giác, chậm liền vết thương, rối loạn giấc ngủ, chậm phát triển về chiều cao Kẽm có nhiều trong các loại thức ăn động vật như thịt, cá, các loại nhuyễn thể như trai, hến, sò huyết Các loại ngũ cốc, rau quả cũng chứa nhiều kẽm nhưng giá trị sinh học thấp hơn

Ngoài các chất dinh dưỡng đã nêu ở trên, cơ thể trẻ còn cần các chất xơ giúp đưa nhanh chất thải ra khỏi đường tiêu hóa, phòng chống táo bón.Chất này có nhiều trong rau xanh và quả chín

 Chất xơ

Bé cần chất này để bảo vệ đường ruột, đồng thời ngăn chặn các chứng bệnh về ruột và cả bệnh tiểu đường chất xơ dễ dàng tìm thấy trong yến mạch, ngũ cốc, các loại rau quả và trái cây…Nên cho trẻ ăn thêm nhiều rau, khoảng 200g rau/ ngày

IV M t s l u ý trong cung c p dinh dột số lưu ý trong cung cấp dinh dưỡng cho trẻ ố lưu ý trong cung cấp dinh dưỡng cho trẻ ưu ý trong cung cấp dinh dưỡng cho trẻ ấp dinh dưỡng cho trẻ ưu ý trong cung cấp dinh dưỡng cho trẻ ỡng cho trẻ ng cho tr ẻ

1 Lưu ý trong các bữa ăn tại nhà

Giảm bớt lượng dầu mỡ cho vào các bữa ăn, chỉ ăn thịt nạc, cá, tôm… và không nên ăn thịt mỡ và các món xào rán

Lượng sữa chỉ nên rút xuống 500ml/ngày, chọn sữa tươi không đường hoặc sữa đậu nành không đường hoặc sữa bột tách béo Tránh dùng các loại sữa bột nguyên kem và sữa đặc có đường

Nên cho cháu ăn thêm nhiều rau, khoảng 200g rau/ ngày Nếu bạn đưa cho trẻ ăn những loại trái cây và rau củ bằng thái độ “ăn cũng được và không ăn cũng được” hoặc như

muốn tạ lỗi vì không đáp ứng được yêu cầu của trẻ về một điều gì đó, thì thông thường trẻ sẽ không chịu ăn Ngược lại, nếu bạn biết cách trình bày sao cho các thứ rau quả, trái cây trông thật hấp dẫn, ngon lành và đúng với lúc trẻ đang đói, thì tự nhiên trẻ sẽ ăn một cách bình thường, cho dù những món khó ăn nhưng có lợi cho sức khoẻ cũng được trẻ

ăn một cách nhiệt tình Tốt nhất, bạn nên tạo cho trẻ một thói quen ăn nhiều trái cây, rau quả trong các bữa ăn gia đình, vì nó cung cấp khá nhiều vitamin và khoáng chất tự nhiên cần thiết cho sức khoẻ

Ngoài chế độ ăn, nên cho cháu tăng cường vận động như đạp xe, đi bộ…

Buổi sáng, cần cho trẻ ăn uống thật no để trẻ có thể tỉnh táo, khoẻ khoắn cho đến giờ cơm buổi trưa Bởi vì ở trường, trẻ không có cơ hội ăn nhiều lần như ở nhà Bữa trưa, những món ăn của trẻ cần có nhiều chất bổ dưỡng, đầy đủ chuyển hoá năng lượng chậm và lâu bền Ngoài ra, bạn cần dạy bảo trẻ về những điều cơ bản trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày

2 Lưu ý về thức ăn trưa cho trẻ khi đến trường

Bạn có thể kết hợp nhiều món ăn khi chuẩn bị hộp thức ăn trưa cho trẻ đến trường Lưu

ý có đầy đủ các thành phần dưỡng chất từ các nguyên liệu chế biến sau:

Chất đạm: Chọn thịt nạc như thịt gà, thịt bò, thịt heo…; cá như cá ngừ, cá thu…; trứng luộc, sữa hoặc những miếng pho-mát nhỏ…

Carbohydrate: Chọn những nguyên liệu cung cấp Carbohydrate phức hợp như bánh mì toàn phần, khoai tây, mì sợi…Đây là những món ăn phóng xuất năng lượng một cách chậm chạp, lâu bền nên duy trì được mức độ ổn định về năng lượng, giúp trẻ hoạt động và tập trung trong thời gian dài Bánh mì kẹp không hẳn chỉ dùng bánh mì sanwich, pho-mát nên được gói giấy kẽm

Can-xi: Khi trẻ trên 1 tuổi và đã cai sữa thì nên cho trẻ uống sữa bò béo toàn phần, mỗi ngày dùng khoảng 400ml hoặc một lượng tương đương với các sản phẩm chế biến từ sữa Một hũ sữa chua và 30g pho-mát cứng cung cấp một lượng can-xi tương đương với 200ml sữa Trẻ dưới 6 tuổi không nên thực hành chế độ dinh dưỡng ít chất béo

Hiện nay, các siêu thị bán đầy các loại sữa chua sinh học và đồ uống chứa nhiều probiotics (các vi khuẩn có ích cho con người) Đó là những vi khuẩn có thể giúp ngăn ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm cùng với các chứng nhiễm trùng trong hệ tiêu hoá

Trái sung tây phơi khô, các loại hạt và hạt dẻ cung cấp lượng can-xi vừa phải, ngược lại cá hộp cung cấp nhiều canxi

Các vitamin và khoáng chất: Nên nhớ luôn để trái cây tươi trong hộp thức ăn trưa của trẻ; trái cây phơi khô như là mơ tây, nho cũng rất có lợi cho sức khoẻ trẻ nhỏ Rau sống, rau củ ăn với nước chấm thường khiến trẻ ưa thích Tuy nhiên, những món ăn này bạn nên làm tại nhà, như rau thơm, xà lách, cà chua và dưa leo xắt lát, pho-mát…

Ngoài ra nên cho trẻ uống nước có nhiều vitamin C như nước cam vắt, chanh hoặc trái cây có nhiều vitamin C như trái kiwi, quýt để gia tăng mức hấp thu chất sắt của cơ thể Không nên cho trẻ uống những loại nước ép trái cây tăng cường vitamin C nhân tạo, bởi

vì nó cũng chứa nhiều đường không tốt cho sức khoẻ trẻ

Bảo quản thức ăn trong hộp đồ ăn trưa

Khi trời nóng, thức ăn rất dễ bị ôi, thiu nếu bạn không tuân thủ một số nguyên tắc bảo quản thức ăn Nếu ở nhà, bạn nên cho thức ăn vào tủ lạnh

Hộp sắt, hộp nhựa đựng thức ăn phải rửa thật sạch, khô ráo trước khi cho thức ăn vào và có nắp đậy kín

Phân loại món ăn và để vào từng ngăn riêng