Một vài biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi môn giáo dục công dân

Là giáo viên đã và đang làm nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi tôi hiểurằng: Đối với mỗi thầy cô giáo thì ai cũng muốn “sản phẩm” của mình đạt chấtlượng cao, ai cũng muốn có học sinh giỏi,

SƠ YẾU LÍ LỊCH

Trường THCS Tân Ước

Bộ môn giảng dạy: Ngữ văn

Khen thưởng (ghi hình thức cao nhất): Danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ

sở

Tên đề tài:

“Một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng HSG môn GDCD

ở trường THCS Tân Ước”

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài.

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ mới – thời kỳ phát triển về khoa học,công nghệ, đòi hỏi con người phải có sự nỗ lực để theo kịp sự phát triển nhanhchóng của thời đại Muốn xã hội ngày càng phát triển thì đòi hỏi phải có sự pháttriển của con người Việc phát triển giáo dục đào tạo là chìa khóa để đi đếntương lai

Ngành giáo dục Việt Nam đã được Đảng và Bác Hồ rất quan tâm.Từ ngàyđầu cách mạng thành công, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chú ý đến công tácgiáo dục và đào tạo

Nằm trong chương trình các môn học ở bậc phổ thông, bộ môn Giáo dụccông dân (GDCD) trong những năm vừa qua đã được sự quan tâm, chỉ đạo sátsao, đánh giá đúng tầm quan trọng của bộ môn trong hệ thống giáo dục, nhất làgiáo dục tư cách, đạo đức, lối sống cho học sinh Chính vì vậy, đội ngũ giáo viên

đã và đang nỗ lực không ngừng trong quá trình công tác nhằm nâng cao chấtlượng bộ môn, nâng cao tỷ lệ học sinh khá, giỏi

Trong giai đoạn đổi mới của đất nước, Đảng ta chủ trương đẩy mạnh hơnnữa công tác giáo dục, và coi đây là một trong những yếu tố đầu tiên, yếu tốquan trọng góp phần phát triển kinh tế - xã hội Mục tiêu của giáo dục là: “Nângcao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”

Bồi dưỡng nhân tài cho đất nước là một trong những nhiệm vụ của ngànhgiáo dục, xem trọng “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” và công tác bồidưỡng học sinh giỏi ở các trường THCS hiện nay đang được coi trọng và tổchức thực hiện trong nhưng năm qua

Đối với phòng giáo dục và đào tạo huyện Thanh Oai trong những nămgần đầy với mục tiêu nâng cao chất lượng đại trà và chất lượng mũi nhọn Vìvậy mà công tác Bồi dưỡng học sinh giỏi trở thành nhiệm vụ trọng tâm của nămhọc

Trường THCS Tân Ước nhận thức được chất lượng học sinh giỏi là tiêuchí để đánh giá chất lượng giáo dục của nhà trường, để đánh giá thi đua, là mongmỏi của nhân dân và cũng là mục tiêu chung của toàn ngành Vì thế ngay từ đầunăm nhà trường đã xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi ở 9 môn văn hóa

Tuy nhiên đối với bộ môn GDCD cũng gặp nhiều khó khăn Học sinh và phụhuynh luôn cho đó là bộ môn phụ trong nhà trường không thi thì không học

Là giáo viên đã và đang làm nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi tôi hiểurằng: Đối với mỗi thầy cô giáo thì ai cũng muốn “sản phẩm” của mình đạt chấtlượng cao, ai cũng muốn có học sinh giỏi, đặc biệt là với những người tâm huyếtnghề nghiệp, họ luôn dồn hết sức lực và trí tuệ của mình để đạt được nhữngmong muốn đó Tuy nhiên, muốn có được như thế đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiềuphía chứ không chỉ phía người dạy Do đó mong muốn chính đáng của ngườithầy giáo không chỉ dựa vào sự nỗ lực của chủ quan mà thành hiện thực được vàgiáo viên được phân công giảng dạy bộ môn GDCD cũng không phải là ngoại

lệ, đó là chưa nói đến để có được học sinh giỏi GDCD có nhiều cái khó hơn cácmôn khác

Vậy làm thế nào để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt được kết quả cao?Đây là một công việc khó khăn đối với giáo viên dạy ở trường THCS đặc biệt làgiáo viên dạy bộ môn GDCD Là một cán bộ quản lí - là giáo viên đã nhiều nămtham gia công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi nhận thấy cần quan tâm tới công tácbồi dưỡng học sinh giỏi, đặc biệt là với bộ môn GDCD Vì vậy, tôi đã chọn đề tài

để nghiên cứu

- Phạm vi thực hiện đề tài: Năm học 2013- 2014

II- Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi và phương phápnghiên cứu

độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên Làm tốt cụng tác này sẽ kích thíchmạnh mẽ ý thức tự giác, say mê và ý chí vươn lên trong học tập, tu dưỡng củahọc sinh nói chung

2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Đề tài này có ba nhiệm vụ sau :

* Nhiệm vụ 1 : Tìm hiểu ý nghĩa, tầm quan trọng và những nguyên tắccủa việc bồi dưỡng học sinh giỏi

* Nhiệm vụ 2 : Tình hình bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS TânƯớc

* Nhiệm vụ 3 : Một số biện pháp và hình thức tổ chức

3 Phạm vi nghiên cứu:

* Bồi dưỡng học sinh giỏi là một việc làm cần thiết đối với tất cả các

bộ môn, các khối lớp trong nhà trường THCS, ở đây tôi chỉ nghiên cứu trongphạm vi hẹp Đó là bàn về một số biện pháp, hình thức bồi dưỡng học sinhgiỏi, cụ thể là bồi dưỡng học sinh giỏi khối 9 môn Giáo dục công dân ởtrường THCS Tân Ước

* Đối tượng bồi dưỡng ở đây không phải là học sinh lớp chuyên, trườngchuyên mà là học sinh ở các trường đại trà

4 Phương pháp nghiên cứu :

Phương pháp chủ yếu khảo sát, nắm bắt tình hình thực tiễn, đúc rút kinhnghiệm thực tiễn chỉ đạo và giảng dạy hàng năm để tìm ra giải pháp chung

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

A- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh giỏi

Như đã nói ở trên, môn GDCD là một trong những môn học có vai trò, vịtrí hết sức quan trọng trong trường Trung học cơ sở Vì sao lại như vậy? MônGDCD cung cấp khá nhiều kiến thức cho các em học sinh trên nhiều lĩnh vực Ởchương trình giáo dục công dân chia làm hai phần

Phần 1: Giáo dục đạo đức: Học sinh được tìm hiểu về những chuẩn mực

vốn có của người Việt Nam để từ đó nhận thức nâng lên thành những giá trị đạođức, tư tưởng, chính trị, lối sống của con người Việt nam trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước

Phần 2: Giáo dục pháp luật: Cung cấp những hiểu biết cơ bản về bản

chất, vai trò và vị trí của pháp luật nhằm giúp học sinh có thể chủ động, tự giácđiều chỉnh hành vi của cá nhân và đánh giá được hành vi của người khác theoquyền hạn và nghĩa vụ của công dân trong giai đoạn xây dựng Nhà nước phápquyền Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Với tầm quan trọng như vậy thì môn GDCD không thể xem là môn phụbởi đây chính là môn học “ Dạy làm người” đặc biệt là ở lứa tuổi này thì lại vôcùng cần thiết và rất quan trọng Thông qua việc hình thành nhân cách, các em

có ý thức cao hơn và có được hành vi chuẩn mực hơn, từ đó giảm thiểu bạo lựchọc đường , “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.Và chắc chắnkhẩu hiệu: “ Tiên học lễ, hậu học văn” sẽ được thực hiện tốt hơn.Vì vậy, bồidưỡng học sinh giỏi là việc làm đúng đắn, cần thiết có tầm quan trọng trong cácnhà trường THCS

B- Quá trình thực hiện đề tài

I Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện.

1 Thuận lợi.

- Nhà trường luôn coi trọng việc bồi dưỡng học sinh giỏi và lấy kết quả

làm tiêu chí đánh giá thi đua Đồng thời nhà trường có những biện pháp chỉ đạo,

có kế hoạch rất cụ thể và thường xuyên động viên, nhắc nhở giáo viên làmnhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi Chính điều đó đã tác động đến tư tưởng, tìnhcảm và là nguồn động lực để giáo viên cố gắng thực hiện

- Nhà trường có trang bị một số tài liệu, trang thiết bị, tranh ảnh đặc biệt làphòng bộ môn giúp cho việc giảng dạy có hiệu quả cao

- Nhà trường sắp xếp phòng học phục vụ cho công việc bồi dưỡng họcsinh giỏi được thực hiện đúng kế hoạch

2 Khó khăn.

- Nguyên nhân khách quan:

Sự quan tâm của phụ huynh học sinh và chính quyền địa phương còn hạnchế

- Nguyên nhân chủ quan:

+ Hiện nay, phần lớn học sinh đều cho Môn GDCD là môn phụ, khôngquan trọng, không phải thi nên thường học qua loa, đối phó, không nắm đượcnội dung bài học, không nhận thức được vấn đề hữu ích trong cuộc sống, khônghọc thuộc bài, không làm bài tập thậm chí có những học sinh không ghi bài vàkhông nhớ rằng đã được học Chính vì vậy ngày càng có nhiều học sinh chưangoan, không biết hành vi của mình là vi phạm chuẩn mực đạo đức và vi phạmpháp luật.

+ Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là công việc diễn ra thường xuyên hàngnăm, là một công tác trọng tâm ở các nhà trường Song một khó khăn lớn đốivới các nhà trường là tất cả những học sinh có năng khiếu đều thích thi môn tựnhiên, các môn học mà các em cho là chính như: Toán, Lý, Hóa, Văn…số cònlại phần nhiều là học sinh trung bình, học sinh khá còn rất ít Và với một trườngnhỏ, số lượng học sinh ít như trường THCS Tân Ước thì việc chon học sinh dựthi HSG môn GDCD càng khó khăn vì phải chọn học sinh cho 9 đội tuyển nênkhó có học sinh khá cho môn GDCD

+ Mặt khác, do nhận thức của một số phụ huynh lại không muốn cho con

em mình tham gia đội tuyển GDCD cho nên thường thì những học sinh có năngkhiếu cả về tự nhiên và xã hội thì các em lại muốn thử sức ở các bộ môn khác

mà không yêu thích và ham mê học GDCD Điều này có ảnh hưởng không ítđến chất lượng của đội tuyển GDCD

- Một khó khăn nữa của giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi đó là vấn đềtài liệu, nhất là phương pháp, hình thức bồi dưỡng Các đồng chí được phâncông dạy môn GDCD ở trường THCS Tân Ước thường là các đồng chí đượcđào tạo môn 2, là giáo viên hợp đồng, mới ra trường kinh nhiệm thì chưa có làbao mà những bài viết, những chuyên đề về vấn đề này còn qúa ít Chính từnhững lý do này mà các đồng chí giáo viên rất lo lắng khi được phân công bồidưỡng Đây là tình hình thực tế mà tôi nắm bắt được thông qua trao đổi, gặp gỡtrực tiếp với một số giáo viên bồi dưỡng đội tuyển ở trường.Thực tế trên đã giúptôi nhận thức sâu sắc hơn về công tác này

chưa hiệu quả để học sinh nhận thức được môn GDCD không chỉ là một mônhọc mà nó còn rất thiết thực trong cuộc sống

+ Chưa trang bị những kiến thức cơ bản về khái niệm, biểu hiện, ý nghĩa,trách nhiệm của công dân trong các bài học cũng như chưa tổ chức cho học sinhlàm bài tập một cách triệt để trong sách giáo khoa, chưa sử dụng tốt các phươngpháp dạy học phù hợp nên chất lượng bộ môn còn nhiều hạn chế

+ Nhiều giáo viên chưa có kinh nghiệm chọn học sinh, bồi dưỡng họcsinh, chưa có kinh nghiệm trong việc ôn và hướng dẫn cho học sinh kỹ nănglàm bài thi Giáo viên nghĩ rằng học sinh chữ đẹp, viết tốt, diễn đạt tốt là sẽ cóhiệu quả, điều đó chưa hoàn toàn đúng vì với bộ môn GDCD kiến thức đòi hỏi

phải chính xác, chắc chắn Nếu học sinh diễn đạt hay như văn hoặc viết dàinhưng không đúng cũng không có kết quả

+ Giáo viên ôn đội tuyển vẫn chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của việcBồi dưỡng học sinh giỏi, chưa có tâm huyết với công việc, việc ôn tập cho họcsinh chỉ là tranh thủ ma chưa lên kế hoạch bồi dưỡng cụ thể Vì thế chấtlượng thi hàng năm không cao dẫn đến giáo viên và học sinh đều nản không cóhứng thú

Tất cả những lý do trên đây đã làm cho học sinh thích học GDCD ngàycàng ít đi, khó chọn học sinh thi GDCD, chất lượng đội tuyển thấp và ảnh hưởngtới chất lượng mũi nhọn chung của toàn trường Từ thực tế trên, qua những việc

đã làm của bản thân, tôi muốn được cùng các đồng nghiệp chia sẻ, trao đổi đểngày càng có nhiều học sinh giỏi hơn, nhiều học sinh giỏi môn GDCD hơn, họcsinh chắc chắn ngoan hơn, không còn tệ nạn xã hội có những nhười vi phạmchuẩn mực đạo đức và pháp luật, xã hội ngày càng phát triển mạnh vì có nhữngcon người đủ đức và tài Từ đó, tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp mà bảnthân tôi đã làm trong thời gian qua

II Số liệu điều tra trước khi thực hiện:

Khi chưa thực hiện đề tài học sinh chưa có hứng thú học tập, giáo viênchưa có kinh nghiệm chọn và bồi dưỡng do đó kết quả còn hạn chế, cụ thể là:

Năm học Số HS thi Đạt cấp Huyện Vào vòng 2 Thithành phố

III Một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 9 môn GDCD.

1.Biện pháp 1:Chỉ đạo giáo viên thực hiện một số yêu cầu có tính nguyên tắc trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi môn GDCD

1.1: Giáo viên phải nắm chắc kiến thức, nội dung chương trình và nội dung thi.

* Trước hết giáo viên dạy bộ môn phải nắm vững chương trình, nội dungsách giáo khoa, trọng tâm và yêu cầu trong giờ dạy

- Về chương trình: 35 tiết/ năm học; 26 tiết lý thuyết, 4 tiết kiểm tra, 2 tiết

ôn tập, 3 tiết ngoại khóa/ mỗi khối lớp Với dung lượng 1 tiết/ 1 tuần ở các lớp

6, 7,8, 9

- Về nội dung: Ở lớp 6: Nội dung giảng dạy gồm 2 phần (Đạo đức và phápluật)

Ở lớp 7: Nội dung giảng dạy gồm 2 phần ( Đạo đức và pháp luật)

Ở lớp 8,9: Nội dung giảng dạy gồm 2 phần ( Đạo đức và pháp luật)

- Mỗi bài dạy gồm 3 phần:

+ Đặt vấn đề

+ Nội dung bài học

+ Bài tập

* Đối với những bài học đạo đức cần thực hiện 4 yêu cầu trong giờ dạy

- Cung cấp kiến thức: khái niệm, những biểu hiện đúng, biểu hiện trái vớiđạo đức, ý nghĩa, trách nhiệm của nhà nước và công dân

- Bồi dưỡng ý thức và đạo đức cho học sinh

- Hình thành tình cảm, đạo đức cho học sinh

- Hình thành ở học sinh ý chí đạo đức

Cần tận dụng những tri thức đã có ở học sinh, sau đó giáo viên hệ thốngcủng cố, lý giải và nâng cao ( Lưu ý: kết quả bài dạy đạo đức thể hiện ở hành viđạo đức của học sinh)

* Đối với những bài giảng dạy về pháp luật: cần chỉ rã đau là nội dung vàđâu là hình thức của pháp luật Cần lưu ý 3 yêu cầu trong giờ dạy:

- Cung cấp, củng cố kiến thức pháp luật cho học sinh

- Bồi dưỡng tình cảm pháp luật cho học sinh

- Rèn kỹ năng, thói quen chấp hành pháp luật ở học sinh Vì Thực hiệnmục điwchs dạy pháp luật là dạy hiến pháp để nâng cao hiểu biết, ý thức thựchiện pháp luật của công dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền Mọingười sống và làm việc theo pháp luật, đảm bảo kỷ cương, trật tự xã hội, tiến tớigia đình hạnh phúc, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và vănminh

* Giảng dạy bộ môn GDCD phải làm rõ mối quan hệ qua lại giữ đạo đức

và pháp luật Đạo đức là cơ sở, tiền đề cho học sinh nắm bắt pháp luật, còn phápluật nhằm củng cố, bảo vệ và làm rõ thêm các chuẩn mực đạo đức

* Xác định được nội dung thi học sinh giỏi

Theo quy định của sở Giáo dục và Đào tạo hà nội hàng năm vẫn triển khainhiệm vụ năm học và nhiệm vụ môn học trong năm thì nội dung thi học sinhgiỏi môn GDCD lớp 9 là chương trình học kỳ II lớp 8 và chương trình lớp 9 đếnthời điểm thi Giáo viên cần năm chắc nội dung này để có kế hoạch dạy trên lớpcũng như bồi dưỡng học sinh giỏi

1.2: Giáo viên cần tạo hứng thú học tập cho học sinh trong giờ GDCD.

GDCD không phải là bộ môn học sinh quan tâm Nên theo tôi điều đầutiên khi bước vào lớp học chúng ta phải tạo cho các em một sự thoải mái, vuitươi Có thể đó là một nụ cười đầy thân thiện cho buổi đầu tiên gặp mặt và cũng

có thể là những câu chuyện vui tươi hóm hỉnh hay những lời nói từ tốn nhẹnhàng đầy cuốn hút Trên bục giảng người giáo viên còn là một diễn viên, mộtnhà tâm lý chúng ta phải chịu khó lắng nghe các em nói, tìm hiểu những điềucác em đang muốn, giải thích những vướng mắc của các em, tạo nên sự gần gũithân thiết với các em Đây là lứa tuổi đang phát triển nhân cách các em đang

ngày càng hoàn thiện bản thân mình Các em sẽ thần tượng một ai đó có thể làgiáo viên, trên thực tế có nhiều em không thích học môn học ấy nhưng vì em rất

ấn tượng giáo viên dạy môn đó nên em đã cố gắng học tập thật tốt Có thể các

em thần tượng giáo viên mình ở một khía cạnh nào đó như khả năng giảng bàicuốn hút, sự hiểu biết uyên bác hay luôn lắng nghe và thấu hiểu tâm tư học sinh,luôn giúp đỡ học sinh lúc gặp khó khăn hay một tài năng nào đó chẳng hạn.Chính vì lẽ ấy ấn tượng ban đầu của học sinh đối với người giáo viên cũng rấtquan trọng ảnh hưởng đến quá trình học tập của các em Tại sao em lại thích học

bộ môn này? Tại vì em thích giáo viên dạy môn này cô ấy rất vui, học giờ của

cô em không thấy chán và lớp em cũng vậy rất thích tiết học do cô dạy!

Qua những lời tâm sự của học sinh phần nào thấy được vai trò của việctạo hứng thú trong tiết học có sức ảnh hưởng đến động cơ học tập của học sinh.Chính vì vậy người giáo viên phải tạo được tình cảm, ấn tượng cho học sinh và

từ đó tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học

1.3 Yêu cầu giáo viên kết hợp tốt các phương pháp để học sinh có hứng thú và nắm chắc kiến thức môn học.

Trước kia hầu như nhiệm vụ của người giáo viên trong tiết học là cung

cấp và giảng giải cho học sinh hiểu những kiến thức của bài học Sau đó họcsinh sẽ ghi chép theo sự hướng dẫn của giáo viên mà đa số là giáo viên đọc chohọc sinh ghi chép Lớp học hầu như rất trầm lặng chỉ có tiếng giảng bài của giáoviên, học sinh ngồi lắng nghe và ghi chép Do đó mà kết qủa giảng dạy khôngcao Đối với môn GDCD là bộ môn mà kiến thức của nó liên quan tới cuộcsống, hành vi, suy nghĩ hàng ngày của học sinh Vì thế việc giảng dạy như trướckia là không còn phù hợp nữa Điều đó sẽ tạo nên sự nhàm chán, học sinh dễngủ gật trong tiết học

Để tạo nên sự hứng thú cho học sinh và cũng đồng thời phát huy tính tíchcực của học sinh, các em phải chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức, ở đâyngười giáo viên chỉ đóng vai trò hướng dẫn Chúng ta có thể sử dụng hàng loạtcác phương pháp như thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề, đóng vai, động não,vấn đáp, nghiên cứu trường hợp điển hình (phương pháp tình huống), dự án

Trong bài 1- Bài Chí công vô tư Giáo viên có thể sử dụng phương pháp

vấn đáp, nghiên cứu trường hợp điển hình khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu phầnđặt vấn đề để rút ra nội dung bài học qua hệ thống câu hỏi

Trong bài 12: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân Giáo

viên dùng phương pháp thảo luận nhóm, với những câu chuyện phù hợp, hấpdẫn, lôi cuốn sự tập trung của học sinh Thông qua những câu chuyện, tác độngtrực tiếp tới suy nghĩ, cảm xúc của học sinh Qua đó giúp học sinh hình thànhnội dung kiến thức về quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân

Ví dụ: Khi dạy để học sinh hiểu hôn nhân dược xây dựng trên cơ sở của

tình yêu chân chính? Giáo viên có thể đưa ra các mẫu chuyện sau đây:

Mẫu chuyện 1: Trong một buổi giao lưu Hồng đã gặp Sơn và đã thầm yêuSơn - một người chiến sỹ biên phòng Gia đình và bạn bè chê bai Hồng vì saokhông yêu những chàng trai có địa vị xã hội, có học vấn, có tiền của lại yêumột người lính.

Mẫu chuyện 2: Hùng và Hòa học với nhau một lớp từ phổ thông Haingười thường xuyên giúp đỡ nhau trong cuộc sống và học tập Cả hai đều đậuvào Đại học và đến năm cuối Đại học họ đã công bố cho gia đình và bạn bè vềtình yêu của họ

Mẫu chuyện 3: Ông An và ông Hoàng là chỗ bạn bè thân thiết Thủy congái ông An một người con gái giỏi giang, xinh đẹp Hai ông muốn làm thônggia với nhau nên đã cùng với con trai ông Hoàng tìm mọi cách để có được tìnhcảm của Thủy

Câu hỏi: Trình bày quan điểm về các trường hợp trên?

Trong bài: Tệ nạn xã hội Giáo viên có thể sử dụng phương pháp động

não, xử lý tình huống, phân tích thông tin, trình bày 1 phút

Khi dạy đén phần tác hại của tên nạn xã hội giáo viên cho trình chiếu cácđoạn băng hình hoặc giáo viên yêu cầu trình bày các sản phẩm tự sưu tầm được

(yêu cầu học sinh chuẩn bị trước) về tình hình tệ nạn xã hội ở địa phương va ở

Việt Nam

Ví dụ 1: Phóng sự tệ nạn xã hội đã biến một làng văn hóa trở nên tiêu điềubởi tệ nạn xã hội

Ví dụ 2: Video về những con nghiện

Ví dụ 3: Clip đau lòng và những điều bạn không muốn biết về HIV/AIDS

Trong bài: Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp

hóa, hiện đại hóa đất nước Đây là bài học hhướng dẫn học thêm song lại có ý

nghĩa rất lớn trong việc giáo dục tư tưởng,đạo đức cho học sinh Muốn bài dạy

có hiệu quả giáo viên dùng phương pháp thảo luận nhóm; phương pháp độngnão với phương pháp này giáo viên có thể tập hợp nhiều ý kiến khác nhautrong một thời gian ngắn, tạo không khí học tập sôi nổi, học sinh sẽ chủ động,tích cực, tự tin

Khi dạy mục Trách nhiệm của thanh niên? Giáo viên cho học sinh

nghiên cứu 2 mẫu chuyện sau đây để tích hợp vào bài:

Mẫu chuyện 1: Anh Lê Hồng Sơn – Sinh năm 1979, nhà ở vùng 3, xã PhúGia, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, bị tật nguyền từ bé, cả hai tay anh đềukhông vận động, cử động được Với nghị lực vươn lên, anh đã tự chọn một nghề

để làm nuôi sống mình và giúp thêm được cho gia đình – nghề mộc Nghề này

đã khó với người bình thường có đủ chân tay, lại càng khó hơn cho ngườikhuyết tật Hồng Sơn đã kiên trì tập nghề mộc hàng ngày, dùng đôi chân củamình làm thay đôi tay để đục, cưa, xẻ, đóng Từ những chiếc ghế đơn giản, chođến chiếc tủ, chiếc bàn uống nước, chiếc phản anh lần lượt làm được và làmrất đẹp Anh dùng hai chân đục, ghép mộng, ghép gỗ thành thạo, khéo léo nhưđôi tay của người thợ cả Sản phẩm của anh được nhiều bà con mua về dùng.Nhưng cảm phục hơn, khi anh đã giỏi nghề và bán được nhiều sản phẩm, anh đã

tự mở một tổ sản xuất, sửa chữa đồ gỗ tại nhà, mời thêm nhiều người khuyết tậttrong xã về cùng làm nghề mộc Việc làm của anh đã được Chủ tịch nước gửithư khen ngợi, được Bộ lao động – Thương binh và xã hội tặng bằng khen

Mẫu chuyện 2: Anh Nguyễn Công Hùng – 24 tuổi, quê ở xã Nghi Diên,huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, bị liệt và teo hai chân từ nhỏ, nhưng với nghịlực vượt lên số phận, anh tự học tin học, trở thành thầy giáo dạy tin học ngay tạinhà anh Hiện nay cơ sở anh dạy tin học cho gần 200 cháu nhỏ, riêng nhữngcháu khuyết tật được anh dạy miễn phí Công Hùng từ năm 2005 đến 2006 đã

nhận được nhiều giải thưởng như: "Hiệp sĩ công nghệ thông tin" – 2005, giải thưởng “Ngày sáng tạo Việt Nam”, giải thưởng "Hội thi tin học không chuyên

toàn quốc lần thứ 11", và gần đây nhất – giải thưởng “Quỹ học bổng mãi mãi tuổi 20″ (Quỹ liệt sĩ Đặng Thuỳ Trâm – tặng giải thưởng cho những gương mặt

thanh niên, sinh viên xuất sắc nhất toàn quốc – 2006)

Câu hỏi: Nêu suy nghĩ của bản thân về các nhân vật trên?

Việc giáo viên đưa ra tình huống, các mẫu chuyện, các trò chơi giúpgiảm lối học thụ động, sách vở, tăng cường khả năng vận dụng kiến thức vàothực tế, khuyến khích học sinh tích cực xem xét, thảo luận về một tình huống,một câu chuyện, nhân vật có thật trong thực tế Từ đó học sinh không chỉ cóhứng thú học tập mà giờ học diễn ra hết sức nhẹ nhàng nhưng hiệu quả lại cao

Trong một tiết dạy chúng ta không nên sử dụng một phương pháp duynhất nào mà phải biết linh hoạt phối hợp nhuần nhiễn các phương pháp với nhaumới tạo nên sự hứng thú tiết học sẽ trở nên sinh động không bị nhàm chán.Cụthể như sau:

Khi sử dụng phương pháp dạy học cần phối hợp một cách linh hoạt, hợp

lý các phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại phù hợp với đặc trng bộmôn GDCD như thuyết trình, đàm thoại, thảo luận, phân tích xử lý tình huống,giải quyết vấn đề, sắm vai, tổ chức trò chơi cụ thể Làm được điều đó giờ học sẽsinh động, hấp dẫn giàu cảm xúc và hướng vào việc tổ chức cho học sinh hoạtđộng, tích cực nhận thức và hành động, tự phát hiện và giải quyết vấn đề do bàihọc đặt ra Khắc phục tính chất áp đặt đơn điệu, thụ động, hình thức trong việcvận dụng các phơng pháp dạy học

Cần tăng cường sử dụng đồ dùng trực quan, thiết bị dạy học như tranhảnh, băng hình,máychiếu Cần khắc phục tình trạng thầy nói trò nghe, thầy đọc

trò chép Phải tích cực phát huy tính độc lập suy nghĩ, tìm tòi, phát hiện, khámphá của học sinh trong mỗi giờ dạy.

Tóm lại, để đạt mục đích ấy, giáo viên phải chú trọng từ khâu soạn bài,chuẩn bị bài ở nhà của học sinh Nội dung chuẩn bị bài rất đa dạng: trả lời câuhỏi hướng dẫn trong sách giáo khoa Đến lớp, giáo viên phải dành thời gian,tranh thủ kiểm tra sự chuẩn bị bài của các em Trên cơ sở đó, học sinh sẽ có tâmthế tốt hơn trong học tập Đồng thời với đó là bài giảng của giáo viên với hệthống câu hỏi hợp lí, khoa học: phát hiện, gợi mở, phân tích để đạt tới mục đíchcuối cùng là yêu cầu, hiệu quả của giờ dạy

Giáoviên trong quá trình giảng dạy cần phải biết kết hợp hài hoà cácphương pháp dạy học truyền thống và hiện đại Sau mỗi giờ học cần làm chuyểnbiến ở học sinh tình cảm

2.Biện pháp 2: Chỉ đạo và hướng dẫn giáo viên một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn GDCD

2.1 Phát hiện khả năng học sinh và tổ chức bồi dưỡng.

* Phát hiện khả năng:

Đây là công việc đầu tiên của người giáo viên dạy bồi dưỡng Mỗi giáoviên phải nắm được năng lực của từng học sinh trong đội tuyển: Tiếp thu bài vàvân dụng tốt, có trí nhớ tốt, học thuộc bài, nắm chắc kiến thức bài học, năng lựcdiễn đạt, Công việc này được tiến hành bằng cách giáo viên tổ chức cho họcsinh làm bài kiểm tra tại lớp Sau khi đã có bài giáo viên chấm chữa bài cho họcsinh lấy kết quả, phân loại chất lượng học sinh để có kế hoạch bồi dưỡng Trongquá trình giảng dạy người thầy phải quan tâm theo dõi để nắm được sự cố gắng

và sự phát triển đặc biệt của học sinh Từ đó có biện pháp động viên, khuyếnkhích để học sinh phát huy năng lực cá nhân; sau đó lựa chọn những học sinh cónăng lực để bồi dưỡng Cụ thể là ngoài bài tập sách giáo khoa thì sau mỗi bàidạy giáo viên giao thêm cho học sinh những bài tập có nâng cao Bên cạnh đóphải tăng cường kiểm tra, đánh giá, động viên, khích lệ học sinh

Sau khi phát hiện được những học sinh có khả năng lập danh sách các độituyển Từ đó xây dựng kế hoạch giảng dạy

* Lập kế hoạch giảng dạy và bồi dưỡng:

- Đầu năm trên cơ sở kế hoach nhà trường, giáo viên xây dựng kế hoạchchuyên môn của cả năm, cụ thể hóa từng tháng, từng tuần Giáo viên xây dựng

kế hoạch cá nhân với các chỉ tiêu cụ thể, kế hoạch giảng dạy và kế hoạch bồidưỡng học sinh giỏi, kế hoạch thi chọn đổi tuyển

2.2 Tiến hành bồi dưỡng.

Như đã nói ở trên khó khăn lớn nhất của các giáo viên dạy bồi dưỡng học

sinh giỏi là tài liệu, sách tham khảo còn quá nghèo nàn, vì vậy mà các giáo viênphải mày mò sáng tạo ra những phương pháp cho phù hợp với từng bộ môn.Qua nghiên cứu, tìm tòi sáng tạo, kết hợp với một số anh chị em đồng nghiệp tôimạnh dạn đưa ra những hình thức bồi dưỡng sau:

2.2.1 Kiểm tra khả năng nắm kiến thức cơ bản của học sinh.

Sở dĩ phải có bước này bởi một yêu cầu đối với học sinh giỏi là phải nắmvững kiến thức cơ bản cái gọi là phần nền, rồi mới mở rộng kiến thức và nhữnghiểu biết ngoài xã hội Đây là biện pháp có tính phương pháp, thậm chí gần nhưmột nguyên tắc trong dạy học cho học sinh giỏi Muốn kiểm tra, đánh giá việcnắm bắt kiến thức cơ bản của học sinh, giáo viên thông qua kiểm tra miệng,kiểm tra củng cố sau khi kết thúc bài; thông qua việc làm bài tập trong sách giáokhoa và các bài tập tinh huống giáo viên sưu tầm phục vụ cho bài dạy

VD: Sau khi học bài “ chí công vô tư” giáo viên có thể kiểm tra việc nắmbắt kiến thúc của học sinh qua các câu hỏi sau:

Câu 1 Thế nào là chí công vô tư? Hãy nêu ví dụ về một việc làm thể hiện

chí công vô tư

Trả lời

- Chí công vô tư là phẩm chất đạo đức của con người, thể hiện ở sự côngbằng, không thiên vị, giải quyết công việc theo lẽ phải, xuất phát từ lợi íchchung và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân

- Nêu một ví dụ, có thể là: Một người cán bộ lãnh đạo biết lắng nghe vàtiếp thu ý kiến phê bình của cán bộ cấp dưới để cải tiến công tác lãnh đạo đượctốt hơn; một học sinh không vì cảm tình riêng mà bỏ qua hoặc che dấu khuyếtđiểm cho bạn; một người dân hiến đất của gia đình để xây trường học cho trẻem;

Câu 2 Chí công vô tư có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi cá nhân, cộng

đồng, xã hội ?

Trả lời

- Người chí công vô tư sẽ luôn sống thanh thản, được mọi người vị nể,kính trọng

- Đem lại lợi ích cho tập thể, cộng đồng, xã hội, đất nước

Câu 3 Có ý kiến cho rằng chỉ người lớn, nhất là những người có chức có

quyền mới phải rèn luyện phẩm chất chí công vô tư, học sinh còn nhỏ không cóđiều kiện để rèn luyện phẩm chất đó

Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?

Trả lời

Không tán thành ý kiến đó, vì phẩm chất chí công vô tư thể hiện trong cuộc

sống hằng ngày và ai cũng phải rèn luyện và thực hiện Học sinh có thể thựchiện như: tích cực tham gia các hoạt động của tập thể, không bao che cho nhữngviệc làm sai trái, bảo vệ lẽ phải, công bằng khi nhận xét, đánh giá người khác

Câu 4 Lan và Hoà là đôi bạn thân Hôm nay Lan là cờ đỏ, Lan đi kiểm

tra sự chuẩn bị bài tập của các bạn Hoà làm thiếu bài tập, nhưng Lan lại báo cáovới lớp là Hoà làm bài đủ

Em hãy nhận xét hành vi của Lan

Nếu là Lan, em sẽ cư xử như thế nào?