báo cáo đánh giá hiện tượng ăn mòn của bề dày vật liệu bằng phương pháp gamma tán xạ

Priyada và cộng sự [10] nghiên cứu so sánh các phương gamma tán xạ, chụp X quang và chụp ảnh bằng tia gamma cho vật liệu khuyết tật thép nhẹ..  Manpreet Singh và cộng sự [9] nghiên cứu

LOGO

www.trungtamtinhoc.edu.vn

 P Priyada và cộng sự [10] nghiên cứu so sánh các phương gamma tán xạ, chụp X quang và chụp ảnh bằng tia gamma cho vật liệu khuyết tật thép nhẹ

 Manpreet Singh và cộng sự [9] nghiên cứu ảnh hưởng của chuẩn trực đầu dò và bề dày mẫu đối với tán xạ nhiều lần

 Hoàng Đức Tâm và cộng sự [5] nghiên cứu sự phụ thuộc cường độ chùm tia gamma tán xạ ngược vào thể tích tán

xạ bằng chương trình MCNP

2

NGUYỄN HIỀN ĐĂNG

Trước tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước như vậy,

em đã thực hiện đề tài:” Đánh giá hiện tượng ăn mòn của

bề dày vật liệu bằng phương pháp gamma tán xạ” với mục tiêu:

 Tìm phương trình đường cong bão hòa và giá trị bề dày bão hòa của vật liệu

 Hạn chế ảnh hưởng của tán xạ nhiều lần lên phổ gamma tán xạ sử dụng ống chuẩn trực đầu dò kích thước nhỏ

 Xác định được bề dày cho những vật liệu có thành phần gần giống nhau

Hình 1 Tán xạ Compton

(1)

QUÁ TRÌNH TÁN XẠ COMTON LÊN VẬT LIỆU

NGUYỄN HIỀN ĐĂNG

Bề dày vật liệu bị ăn mòn:

I (P) -1

Hình 4 Nguồn 137 Cs Hình 5 Bia thép C45

Hình 6 Đầu dò NaI(Tl) Hình 7 Ống chuẩn trực đầu dò

Với cách bố trí như Hình 2, ta tiến hành phép đo với nguồn 137 Cs có hoạt độ 5 mCi, góc tán xạ 120 o , bia thép phẳng C45, sử dụng đầu dò NaI(Tl), ống chuẩn trực đầu dò đường kính 3 cm và thời gian mỗi phép đo là 18 giờ

www.trungtamtinhoc.edu.vn NGUYỄN HIỀN ĐĂNG 10

0 150 300 450 600 750 900

Bề dày bia (cm) Diện tích đỉnh tán xạ một lần Sai số

Bảng 2 Diện tích đỉnh tán xạ một lần từ chương trình MCNP(thời

gian đo là 18 giờ, ống chuẩn trực đầu dò đường kính 3 cm)

NGUYỄN HIỀN ĐĂNG

Bề dày bia (cm) Diện tích đỉnh tán xạ một lần Sai số

www.trungtamtinhoc.edu.vn

0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 30000

40000 50000 60000 70000 80000

0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 20000

25000 30000 35000 40000 45000 50000

0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 3.0 35000

45000 55000 65000 75000 85000 95000

Hình 8 Đường cong bão hòa loại chuẩn trực đầu dò đường kính 3 cm

Hình 10 Đường cong bão hòa loại chuẩn trực đầu dò đường kính 9,5 cm

Loại Phương trình đường cong

bão hòa

Phương trình đường

thẳng

Bề dày bão hòa (cm) Đầu dò đường

kính 3 cm I = 71128.[1-exp(-2,11.T)] Y = 66796 + 1601.T 1,901

Mô phỏng I = 84717.[1-exp(-1,981.T)] Y = 77472 + 2648.T 1,901 Đầu dò đường

www.trungtamtinhoc.edu.vn 16

Hình 11 Bia thép và inox

XÁC ĐỊNH BỀ DÀY VẬT LIỆU THÉP VÀ INOX

NGUYỄN HIỀN ĐĂNG

Loại bia Thực tế (cm) Tính toán (cm) Thép 0,220 ± 0,002 0,178 ± 0,005 Inox 0,220 ± 0,002 0,180 ± 0,005

=> Sai khác giá trị T giữa tính toán và thực nghiệm khoảng 19 %

Bảng 5 Giá trị bề dày T giữa tính toán và thực tế

Xác định giá trị bề dày thấp nhất mà phương pháp còn chính xác

Thực hiện với nhiều loại vật liệu

và nguồn phóng xạ khác nhau

Tiến hành

mô phỏng

để dự đoán sự đóng góp các loại tán xạ vào phổ tán xạ đối với góc tán xạ khác nhau

Nghiên cứu với nguồn hoạt độ cao hơn để giảm thời gian đo hạn chế ảnh hưởng nhiệt độ môi trường

www.trungtamtinhoc.edu.vn NGUYỄN HIỀN ĐĂNG 20