Nghiên cứu hiệu quả hoạt động của "Mô hình Techmart - Chợ Công nghệ và thiết bị" nhằm thúc đẩy chính sách phát triển thị trường công nghệ trong giai đoạn mới Nguyễn Thị Thanh Tâm Trườ
Trang 1Nghiên cứu hiệu quả hoạt động của "Mô hình Techmart - Chợ Công nghệ và thiết bị" nhằm thúc đẩy chính sách phát triển thị trường công
nghệ trong giai đoạn mới
Nguyễn Thị Thanh Tâm
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS ngành: Chính sách khoa học và công nghệ; Mã số: 60 34 70
Người hướng dẫn: TS Trần Ngọc Ca
Năm bảo vệ: 2011
Abstract Trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn về công nghệ và thị trường công nghệ
Nghiên cứu thực trạng hoạt động của các loại hình Chợ công nghệ và thiết bị Phân tích các yếu tố và môi trường chính sách tác động đến Techmart Đưa ra giải pháp, chính sách nhằm phát huy năng lực tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động nhằm phát triển bền vững mô hình
hoạt động của Techmart
Keywords Chính sách khoa học; Thị trường công nghệ; Chính sách phát triển
Content
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
PHẦN MỞ ĐẦU 4
1 Đề tài 4
2 Lý do lựa chọn đề tài 4
3 Lịch sử nghiên cứu 6
4 Mục tiêu của đề tài 6
5 Phạm vi nghiên cứu 8
6 Mẫu khảo sát (đối tượng khảo sát) 8
7 Vấn đề nghiên cứu (câu hỏi nghiên cứu) 8
8 Giả thuyết nghiên cứu 9
9 Phương pháp chứng minh giả thuyết 10
10 Dự kiến luận cứ nghiên cứu 10
11 Kết cấu bố cục luận văn 10
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 12
VỀ CÔNG NGHỆ VÀ TTCN 12
1.1 Khái niệm về công nghệ và các thành phần cơ bản của công nghệ: 12 1.1.1.Định nghĩa công nghệ: 12
1.1.2 Các thành phần cơ bản của công nghệ 16
1.1.3 Các đặc trưng của công nghệ: 16
1.2 Hoạt động công nghệ, quản lý công nghệ và quản lý Nhà nước về công nghệ: 16
1.2.1 Hoạt động công nghệ: 16
1.2.2.Quản lý công nghệ 16
1.2.3.Quản lý Nhà nước về công nghệ: 17
1.3.Vai trò của công nghệ đối với phát triển kinh tế-xã hội: 17
1.4 Một số lý luận về thị trường và thị trường công nghệ 20
Trang 31.4.1 Thị trường: 20
1.4.2 Thị trường công nghệ 21
1.4.2.1 Khái niệm 21
1.4.2.2 Chức năng của thị trường công nghệ 22
1.4.2.3 Các yếu tố cấu thành TTCN 23
1.4.2.4 Sự hình thành giá và cạnh tranh trong thị trường công nghệ 27
1.4.2.5 Vấn đề cung – cầu và lưu thông hàng hoá công nghệ: 27
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC LOẠI HÌNH 32 CHỢ CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT BỊ 32
2.1 Các loại hình Chợ CN&TB và xu thế phát triển các loại hình này trong giai đoạn hiện nay 32
2.1.1 Vài nét về mô hình hội chợ truyền thống ở Việt Nam: 32
2.1.2 Ý nghĩa, vai trò của Chợ CN&TB (Techmart) 33
2.1.3 Các loại hình chợ công nghệ và thiết bị: 34
2.2 Thực trạng Chợ CN&TB Việt Nam: 37
Một số kết quả nổi bật của Techmart quốc gia và Techmart khu vực điển hình đã diễn ra: 38
2.3 Thực trạng các chủ thể tham gia vào Chợ CN&TB 44
2.3.1 Về phía cung sản phẩm 44
2.3.1.1 Một số chủ thể “bên cung” chính của thị trường CN&TB: 45
2.3.1.2 Thực tế năng lực nguồn cung công nghệ trong Chợ CN&TB ở nước ta 50
2.3.1.3 Những khó khăn tồn tại của bên cung trong thị trường công nghệ 51
2.3.2 Về phía cầu 52
2.3.2.1 Nghiên cứu về nhu cầu đổi mới công nghệ và tiếp thu tiến bộ KHKT của đối tượng bên cầu 52
Trang 42.3.2.2 Thực trạng vấn đề đổi mới CN&TB ở các doanh nghiệp VN: 56
2.3.2.3 Nội dung đổi mới công nghệ của doanh nghiệp 61
2.4 Các hoạt động của Tổ chức trung gian và môi giới công nghệ (cơ quan dịch vụ tư vấn, môi giới, xúc tiến công nghệ) 64
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ TĂNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TECHMART 70
3.1 Định hướng phát triển KH&CN 70
3.1.1 Định hướng phát triển 70
3.1.2 Mục tiêu hoạt động KH&CN trong giai đoạn 2011-2015 71
3.2 Những giải pháp chủ yếu cho mô hình Chợ CN&TB – Techmart hay Thị trường công nghệ nói chung phát triển bền vững 72
3.2.1 Giải pháp gắn kết “cung – cầu” 72
3.2.2 Một số giải pháp và kiến nghị để kích thích cung-cầu phát triển trong thị trường công nghệ 77
3.2.3 Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của DN 83
3.2.4 Giải pháp phát triển các tổ chức trung gian trong giao dịch công nghệ 84
KHUYẾN NGHỊ 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
PHỤ LỤC………95
Trang 5DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ KH&CN (2003), Công nghệ và phát triển TTCN ở Việt Nam, NXB
KH&KT, Hà nội
2 Nguyễn Lan Anh (2004), Nghiên cứu cơ chế, biện pháp thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu và phát triển sau nghiệm thu, Viện CLCS
3 Việt Anh (2008), Thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong mối liên kết Nhà nước và Doanh nghiệp, Báo cáo Hội thảo thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong mối liên kết Nhà nước và DN, Hà nội
4 Báo cáo tham luận tại Hội thảo “Phát triển thị trường công nghệ ở Việt Nam – Tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ”
5 Đinh Văn Ân và Vũ Xuân Nguyệt Hồng (2004), Phát triển Thị trường KH&CN ở Việt Nam , NXB KH&KT, Hà nội
6 Trần Ngọc Ca (1988), Chuyển giao công nghệ vào Việt Nam, Viện
quản lý khoa học (báo cáo đề tài)
7 Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Nghị định 115/2005/NĐ-CP năm 2005 về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức KH&CN công lập
8 Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Nghị định số 80/2007/NĐ-CP về Doanh nghiệp KH&CN
9 Vũ Đình Cự (2004), Thị trường khoa học, Tạp chí Hoạt động KH&CN
số 10/2004 – trang 50
10 Phạm Tất Dong (2005), Suy nghĩ về mối liên kết viện – trường- doanh nghiệp trong quá trình phát triển thị trường KH&CN, Tạp chí KH&CN
số 2/2005 – trang 21
11 Vũ Cao Đàm (1998), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB
KH&KT Hà nội
Trang 612 Phan Nguyên Hào (2005), Chợ CN&TB Nghệ An, Tạp chí HĐ KH&CN,
số 3 tháng 12 năm 2005 – trang 39
13 Hội thảo khoa học “Phát triển TTCN ở Việt nam” - Hải phòng 10/2004
14 Trần Lê Hồng (2006), Luật Sở hữu trí tuệ - Công cụ hữu hiệu để phát triển thị trường công nghệ, Tạp chí HĐ KH&CN, số 2/2006 - trang 10
15 Hoàng Xuân Long (2008), Vai trò của tổ chức tư vấn, môi giới chuyển giao công nghệ đối với DN, Tạp chí hoạt động KH&CN số 3/2008 –
trang 18
16 Trần Đông Phong (2003), Nghiên cứu giải pháp, chính sách phát triển TTCN ở nước ta, Luận văn Ths, Viện Chiến lược Chính sách KH&CN
17 Đỗ Nguyên Phương (2004), Triển vọng phát triển thị trường KH&CN Việt nam, Tạp chí hoạt động KH&CN số 3/2004 – trang 6
18 Nguyễn Mạnh Quân, Quản lý đổi mới và đổi mới cơ chế quản lý khoa học, Viện Chiến lược và Chính sách KH&CN
19 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2000), Luật KH&CN, số 21/2000/QH10, ngày 9/6/2000
20 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật sở hữu trí tuệ 2005
21 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật Giáo dục năm 2005
22 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Luật Chuyển giao công nghệ số 80/2006
23 Thủ tướng Chính phủ (2005), Quyết định 214/2005/QĐ-TTg ngày 30/8/2005 phê duyệt Đề án Phát triển TTCN
24 Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 677/QĐ-Ttg ngày 30/5/2011 về Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2020
Trang 725 Trần Anh Tuấn (2005), Kinh nghiệm phát triển TTCN của một số nước
và gợi suy cho Việt Nam Tạp chí HĐ KH&CN số 12 tháng 10 năm
2005 - trang 50
26 Techmart Việt Nam 2005: Quy mô, chuyên nghiệp và hiệu quả, Tạp chí
KH&CN số 11/2005.– trang 10
27 Để Techmart ngày càng tốt hơn, Tạp chí KH&CN, số 11/2005 trang
12-14
28 Nguyễn Văn Tri, Tổ chức tốt hệ thống Chợ công nghệ là giải pháp phát triển TTCN ở Việt nam, Tạp chí KH&CN, số 2/2005
29 Trần Anh Tuấn (2011), Chợ công nghệ và thiết bị: Đòn bẩy phát triển TTCN, Tạp chí KH&CN - trang 20, số 2/2011
30 Phạm Công Tạc (2005), Người mua, người bán và tổ chức môi giới trong TTCN, Tạp chí HĐ KH&CN số 10 tháng 12 năm 2005 trang 28
31 Phạm Quang Trung (2006), Nâng cao khả năng cạnh tranh của DN vừa và nhỏ trước thách thức hội nhập quốc tế, Tạp chí HĐ KH&CN số 2
tháng 12 năm 2006 trang 19
32 Phan Nguyên Hào (2005), Chợ Công nghệ và thiết bị Nghệ an, Tạp chí
hoạt động KH&CN số 3 trang 39 năm 2005
33 Techmart Việt Nam (2007): Khẳng định một hướng đi, Tạp chí HĐ
KH&CN- số 10/2007 - trang 12
34 Nguyễn Văn Thu (2008), Chiến lược “bắt kịp”công nghệ của Trung quốc, Tạp chí HĐ KH&CN số 8/2008 - trang 49
35 Phạm Ngọc Tiệp (2008), Để sản phẩm KH&CN đi vào thực tiễn, Tạp
chí HĐ KH&CN số 10/2008 - trang 25
36 Phạm Chí Trung (2006), Làm thế nào để thương mại hóa được các kết quả nghiên cứu khoa học, Tạp chí HĐ KH&CN số 9/2006 - trang 20
Trang 837 Phạm Quang Trung (2006), Nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ trước thách thức hội nhập, Tạp chí hoạt động
KH&CN số 2/2006- trang 12
38 Trần Văn Tùng (2007), Nghị định 80/2007/NĐ-CP- Thúc đẩy ứng dụng các kết quả KH&CN vào sản xuất kinh doanh, Tạp chí HĐ KH&CN số
7/2007– trang 10
sách và giải pháp xây dựng, phát triển Thị trường KH&CN ở Việt nam trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN”, đề tài cấp Nhà nước
2006