hoàn thiện công tác thẩm định cho vay bổ sung vốn lưu động đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại cổ phần phát triển mêkông

Ngoài ra, thông tin qua ph ng v n còn.

SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N KI U OANH

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

HÀ N I - 2012

Giáo viên h ng d n : Th.s Ph m Th B o Oanh Sinh viên th c hi n : Nguy n Ki u Oanh

Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng

HÀ N I - 2012

L I C M N

Em xin chân thành c m n giáo viên h ng d n là Th c s Ph m Th B o Oanh

đã giúp đ em t n tình, chu đáo trong su t th i gian em làm khóa lu n Em c ng xin

c m n s giúp đ quý báu c a các anh ch trong Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông đã giúp em r t nhi u trong quá trình th c t p c ng nh thu th p tài li u nghiên c u t i Ngân hàng đ em có th hoàn thành bài khóa lu n này

Em xin chân thành c m n!

Sinh viên

Nguy n Ki u Oanh

M C L C

L I M U

CH NG 1: M T S LÝ LU N C B N V CÔNG TÁC TH M NH CHO

VAY B SUNG V N L U NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I 1

1.1 V n l u đ ng và nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p 1

1.1.1 Khái ni m v n l u đ ng 1

1.1.2 c đi m c a v n l u đ ng 1

1.1.3 Vai trò c a v n l u đ ng 2

1.1.4 Phân lo i v n l u đ ng 2

1.1.5 Nhu c u s d ng v n l u đ ng 3

1.1.6 Vai trò c a vi c xác đ nh nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p 4

1.2 Ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng v i khách hàng doanh nghi p 5

1.2.1 Khái ni m 5

1.2.2 Nguyên t c cho vay 5

1.2.3 i u ki n cho vay 6

1.2.4 i t ng cho vay 7

1.2.5 c đi m cho vay b sung v n l u đ ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 7

1.2.6 Vai trò c a cho vay b sung v n l u đ ng 8

1.2.7 Phân lo i cho vay b sung v n l u đ ng 11

1.3 Th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng th ng m i 12

1.3.1 Khái ni m 12

1.3.2 M c đích, vai trò c a th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng 13

1.3.3 Yêu c u c a công tác th m đ nh 14

1.3.4 Nh ng ngu n thông tin dùng trong công tác th m đ nh 14

1.3.5 Quy trình th m đ nh 16

1.3.6 Bi n pháp th m đ nh 19

1.3.7 Các n i dung th m đ nh 20

1.3.8 Các nhân t nh h ng đ n công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng31 CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC TH M NH CHO VAY B SUNG V N L U NG I V I DOANH NGHI P T I NGÂN HÀNG 34

TH NG M I C PH N PHÁT TRI N MÊ KÔNG 34

2.1 Khái quát v Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông 34

2.2 Quy đ nh chung trong th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân

hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông 35

2.2.1 C c u t ch c th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng 35

2.2.2 Quy trình th m đ nh 37

2.2.3 N i dung th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông 39

2.3 Th c tr ng cho vay b sung v n l u đ ng giai đo n n m 2009 – 2011 53

2.3.1 Tình hình d n cho vay b sung v n l u đ ng 53

2.3.2 Th c tr ng gi i ngân cho vay b sung v n l u đ ng 59

2.3.3 Th c tr ng thu h i n cho vay b sung v n l u đ ng 60

2.3.4 Th c tr ng ch t l ng cho vay b sung v n l u đ ng 61

2.3.5 Th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng đ i v i công ty c ph n th ng m i Anh Thái 63

2.4 ánh giá v công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng c a Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông 74

2.4.1 Nh ng đi m đã đ t đ c 74

2.4.2 Nh ng m t còn h n ch 75

2.5 Nguyên nhân h n ch 76

CH NG 3: M T S BI N PHÁP VÀ KI N NGH NH M HOÀN THI N CÔNG TÁC TH M NH CHO VAY B SUNG V N L U NG 78

3.1 nh h ng c a Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông trong công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng th i gian t i 78

3.1.1 Xu h ng phát tri n c a th tr ng 78

3.1.2 nh h ng phát tri n c a MDB 78

3.2 M t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông 79

3.2.1 Nâng cao ch t l ng ngu n thông tin tín d ng 80

3.2.2 Hoàn thi n công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng 82

3.2.3 Nâng cao ch t l ng th m đ nh tài s n đ m b o 85

3.2.4 Nâng cao trình đ , nghi p v c a cán b tín d ng 86

3.2.5 Nâng cao vai trò c a công tác thanh tra, ki m soát 87

3.3 M t s ki n ngh nh m hoàn thi n công tác th m đ nh cho vay b sung v n

l u đ ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông 88

3.3.1 i v i ngân hàng nhà n c 88 3.3.2 i v i nhà n c và các c quan khác 88

DANH M C S , B NG BI U, HÌNH V

S đ 1.2.1 Quy trình th m đ nh chung 17

S đ 2.1 T ch c cán b b ph n tín d ng 35

S đ 2.2 Quy trình th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i MDB 37

B ng 2.1: Tình hình d n cho vay b sung v n l u đ ng giai đo n n m 2009 – 2011 53

B ng 2.2: Tình hình cho vay b sung v n l u đ ng phân theo nhóm n giai đo n n m

B ng 2.5: Doanh s cho vay b sung v n l u đ ng giai đo n n m 2009 – 2011 59

B ng 2.6: Doanh s thu n cho vay b sung v n l u đ ng giai đo n n m 2009 – 2011 60

B ng 2.7: Ch t l ng cho vay b sung v n l u đ ng giai đo n n m 2009 – 2011 61

B ng 2.8: Tình hình thu lãi cho vay b sung v n l u đ ng giai đo n n m 2009 – 2011 63

B ng 2.9 Thông tin doanh nghi p 63

B ng 2.10 Danh sách thành viên Ban đi u hành, k toán tr ng 64

B ng 2.11 B ng cân đ i k toán c a công ty c ph n th ng m i Anh Thái giai đo n

n m 2009 – Quý I/2011 66

B ng 2.12 Báo cáo k t qu kinh doanh công ty c ph n th ng m i Anh Thái giai

đo n n m 2009 – Quý I/2011 68

B ng 2.13 Các ch tiêu tài chính v công ty c ph n th ng m i Anh Thái giai đo n

n m 2009 – Quý I/2011 68

B ng 2.14 K ho ch v n l u đ ng công ty c ph n th ng m i Anh Thái 70

L I M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Trong m t các nhà đ u t n c ngoài n n kinh t Vi t Nam đang còn nhi u ti m

n ng phát tri n, đang đ c coi là mi n đ t h a v y g i h đ u t Các nhà đ u t Hàn

Qu c, Nh t B n, Tây Âu, M … đã và đang đ u t vào Vi t Nam, trong đó ngành Ngân hàng là m t trong các l nh v c h a thích Các ngân hàng đang hình thành nên

m t h th ng ngân hàng n ng đ ng trong ho t đ ng tài chính c a n n kinh t giúp cho

m ch máu ti n t l u thông d dàng vào các doanh nghi p, thúc đ y n n kinh t phát tri n

Cho vay là ho t đ ng quan tr ng c a các ngân hàng nói riêng và c a các t ch c tín d ng nói chung, chi m t tr ng cao nh t trong t ng tài s n, t o thu nh p t lãi l n

nh t và c ng là ho t đ ng mang l i r i ro cao nh t h n ch đ c ph n nào r i ro

đó, vi c phân tích, ki m tra và nghiên c u k l ng v pháp lý c a khách hàng vay

v n và ph ng án vay tr c khi ra quy t đ nh cu i cùng là r t quan tr ng Vì th , doanh s cho vay đ c xem là y u t có tính c nh tranh cao Các ngân hàng luôn đ t

ra câu h i: Nên cho vay đ i v i nh ng khách hàng nh th nào? Làm sao đ tìm đ c

nh ng khách hàng có kh n ng hoàn tr n vay t t và đúng h n? đ góp ph n mang

l i doanh s cao nh ng v n đ m b o đ c m c đ an toàn và kh n ng thu h i n t t

B i n u công tác th m đ nh có sai sót thì s gây nh h ng r t l n đ n ngân hàng, Chính đi u này đã làm gia t ng s khó kh n cho các cán b làm công tác th m

đ nh, ph i làm th nào đ công tác th m đ nh đ c nhanh chóng, chính xác, đúng đ i

t ng khách hàng và cho vay đúng m c đích Chính vì v y công tác th m đ nh c n

ph i đ c đ c bi t chú tr ng đ có th gi m thi u r i ro cho ngân hàng và giúp ngân hàng phát tri n b n v ng

Tuy nhiên,

Nh n th y đ c t m quan tr ng c a công tác th m đ nh cho vay đ i v i các doanh nghi p t i ngân hàng, qua m t th i gian th c t p t i ngân hàng th ng m i c

ph n phát tri n Mê Kông, em đã ch n nghiên c u v i đ tài: “Hoàn thi n công tác

th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông”

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài

Vi c nghiên c u đ tài này nh m đ t đ c nh ng m c tiêu sau:

- N m v ng đ c nh ng c s lý lu n c b n v cho vay b sung v n l u đ ng

và công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng th ng m i

- Phân tích, đánh giá th c tr ng công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u

đ ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n

Mê Kông, t đó tìm ra đ c nh ng đi m đã đ t đ c, c ng nh nh ng đi m còn h n

- i t ng nghiên c u: Ho t đ ng th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng

đ i v i khách hàng doanh nghi p t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông

- Ph m vi nghiên c u: Ho t đ ng th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng trong giai đo n n m 2009 – 2011

4 Ph ng pháp nghiên c u

Trên c s ki n th c đã h c tr ng và ki n th c tích l y đ c trong th i gian

th c t p t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông, em s d ng m t s

ph ng pháp nghiên c u sau trong khóa lu n c a mình:

- Ph ng pháp th ng kê: Thu th p s li u, thông tin liên quan đ n đ tài nghiên

c u c a khóa lu n, t đó tóm t t và đ a ra nh ng k t lu n, nh n xét d a trên nh ng thông tin và s li u đó

- Ph ng pháp t ng h p và phân tích: T ng h p nh ng s li u đã thu th p đ c thành nh ng b ng bi u, đ th phù h p, t đó đ a ra nh ng phân tích phù h p v i

nh ng tiêu chí mà khóa lu n đang nghiên c u

5 K t c u bài vi t

Ngoài ph n m đ u, k t lu n và danh m c các t vi t t t, danh m c b ng bi u,

s đ , danh m c tài li u tham kh o, khóa lu n đ c k t c u thành 3 ch ng nh sau:

Ch ng 1: M t s lý lu n c b n v công tác th m đ nh cho vay b sung v n

l u đ ng c a ngân hàng th ng m i

Ch ng 2: Th c tr ng công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng đ i

v i doanh nghi p t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông

Ch ng 3: M t s bi n pháp và ki n ngh nh m hoàn thi n công tác th m đ nh

cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Phát tri n Mê Kông

1

CH NG 1: M T S LÝ LU N C B N V CÔNG TÁC TH M NH CHO VAY B SUNG V N L U NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I

1.1 V n l u đ ng và nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p

1.1.1 Khái ni m v n l u đ ng

ti n hành SXKD, ngoài các tài s n c đ nh, doanh nghi p c n ph i có các TSL TSL c a doanh nghi p g m 2 b ph n: TSL s n xu t (nguyên v t li u, nhiên li u, s n ph m d dang…) và TSL l u thông (nh thành ph m trong kho, v n trong thanh toán, v n b ng ti n…) Và đ đ m b o cho quá trình SXKD đ c ti n hành th ng xuyên, liên t c đòi h i doanh nghi p ph i có m t l ng TSL nh t đ nh

Do đó, đ hình thành nên TSL , doanh nghi p ph i ng ra m t s v n ti n t nh t

đ nh đ đ u t vào các tài s n đó S v n này đ c g i là v n l u đ ng c a doanh nghi p V n l u đ ng có th đ c tài tr b ng ngu n v n ng n h n ho c dài h n, nó là hình thái bi u hi n b ng ti n c a TSL B chi ph i b i các đ c đi m c a TSL nên

v n l u đ ng th ng xuyên v n đ ng không ng ng, tham gia vào t ng chu k SXKD

c a doanh nghi p

T phân tích trên, có th rút ra: V n l u đ ng c a doanh nghi p là s v n

ng ra đ hình thành các TSL nh m đ m b o cho ho t đ ng c a doanh nghi p

đ c th c hi n th ng xuyên, liên t c

1.1.2 c đi m c a v n l u đ ng

Trong quá trình tham gia vào ho t đ ng SXKD, do b chi ph i b i các đ c đi m

c a TSL nên v n l u đ ng có nh ng đ c đi m sau:

- Tham gia vào t ng chu k kinh doanh: Trong t ng chu k kinh doanh,

doanh nghi p đ u ph i s d ng TSL s n xu t (là nguyên v t li u, s n ph m d dang…) đ s n xu t ra các TSL l u thông (nh các thành ph m trong kho…), mà

v n l u đ ng là hình thái bi u hi n b ng ti n c a TSL Do đó, có th nói, v n l u

đ ng tham gia vào t ng chu k kinh doanh c a doanh nghi p

- Chuy n hóa hoàn toàn vào giá thành s n ph m và thay đ i hình thái bi u

hi n: i v i doanh nghi p s n xu t, v n l u đ ng t hình thái ban đ u là ti n đ c

chuy n hóa sang hình thái v t t d tr , s n ph m d dang, thành ph m hàng hóa, khi

k t thúc quá trình tiêu th l i tr v hình thái ban đ u là ti n i v i doanh nghi p

th ng m i, s v n đ ng c a v n l u đ ng nhanh h n t hình thái v n b ng ti n chuy n sang hình thái hàng hóa và cu i cùng v hình thái b ng ti n

- c thu h i m t l n toàn b sau khi bán hàng và thu h i ti n hàng: Sau

khi v n l u đ ng đ c chuy n hóa hoàn toàn sang hình thái v t t d tr ho c hàng

hóa… s đ c ti n hành tiêu th đ mang l i ngu n doanh thu cho doanh nghi p Ngu n doanh thu có th tr c ti p b ng ti n, ho c d i d ng kho n n c a b n hàng,

đ i tác, khi ngu n thu này đ c doanh nghi p thu v h t b ng ti n thì khi đó, v n l u

đ ng c ng đ c thu h i hoàn toàn

1.1.3 Vai trò c a v n l u đ ng

V n l u đ ng là đi u ki n tiên quy t c a quá trình SXKD: ti n hành s n

xu t, ngoài TSC nh máy móc, thi t b , nhà x ng… doanh nghi p ph i b ra m t

l ng ti n nh t đ nh đ mua s m hàng hóa, nguyên v t li u và các y u t đ u vào khác

ph c v cho quá trình s n xu t Nh v y v n l u đ ng là đi u ki n đ u tiên đ doanh nghi p đi vào ho t đ ng

Ngoài ra, v n l u đ ng còn đ m b o cho quá trình tái s n xu t c a doanh nghi p đ c ti n hành th ng xuyên, liên t c V n l u đ ng còn là công c ph n ánh quá trình mua s m, d tr , s n xu t, tiêu th c a doanh nghi p

V n l u đ ng còn có kh n ng quy t đ nh đ n quy mô ho t đ ng c a doanh nghi p Trong n n kinh t th tr ng, doanh nghi p hoàn toàn t ch trong vi c s

d ng v n nên khi mu n m r ng quy mô, doanh nghi p ph i huy đ ng m t l ng v n

nh t đ nh đ đ u t ít nh t là đ đ d tr v t t hàng hóa V n l u đ ng còn giúp doanh nghi p ch p đ c th i c kinh doanh và t o l i th c nh tranh cho doanh nghi p

V n l u đ ng còn là b ph n ch y u c u thành nên giá thành s n ph m do

đ c đi m luân chuy n toàn b m t l n vào giá tr s n ph m Giá tr c a hàng hóa bán

ra đ c tính toán trên c s bù đ p đ c giá thành s n ph m c ng thêm m t ph n l i nhu n Do đó, v n l u đ ng đóng vai trò quy t đ nh trong vi c tính giá c hàng hóa bán ra

1.1.4 Phân lo i v n l u đ ng

qu n lý v n l u đ ng đ c t t c n ph i phân lo i v n l u đ ng D a theo các tiêu th c khác nhau, có th chia v n l u đ ng thành các lo i khác nhau

1.1.4.1 Phân theo vai trò c a t ng lo i v n l u đ ng trong quá trình SXKD

D a theo c n c trên, v n l u đ ng c a doanh nghi p có th đ c chia thành 3

lo i:

- V n l u đ ng trong khâu d tr s n xu t: Là giá tr các kho n nguyên v t

li u chính, nguyên v t li u ph , nhiên li u, ph tùng thay th , v t li u đóng gói, công

c d ng c nh

- V n l u đ ng trong khâu s n xu t: Bao g m các kho n giá tr s n ph m d

dang, bán thành ph m, các kho n chi phí ch k t chuy n

3

- V n l u đ ng trong khâu l u thông: Bao g m các kho n giá tr thành ph m,

v n b ng ti n (k c vàng, b c, đá quý…), các kho n v n đ u t ng n h n (đ u t

ch ng khoán ng n h n, cho vay ng n h n…), các kho n th ch p, ký c c, ký qu

ng n h n, các kho n v n trong thanh toán (các kho n ph i thu, các kho n t m ng…)

Các phân lo i này cho th y vai trò và s phân b c a v n l u đ ng trong t ng khâu c a quá trình SXKD T đó có bi n pháp đi u ch nh c c u v n l u đ ng h p lý sao cho có hi u qu s d ng cao nh t

1.1.4.2 Phân theo hình thái bi u hi n

Theo tiêu chí này, có th chia thành 2 lo i: V n b ng ti n và v n v t t hàng

hóa

- V n b ng ti n: Bao g m các kho n v n ti n t nh ti n m t t n qu , ti n g i

ngân hàng, các kho n v n trong thanh toán, các kho n đ u t ch ng khoán ng n h n, các kho n ph i thu (g m các kho n mà doanh nghi p ph i thu c a khách hàng và các kho n ph i thu khác), các kho n ph i tr (là các kho n v n mà doanh nghi p ph i thanh toán cho khách hàng theo các h p đ ng cung c p, các kho n ph i n p cho ngân sách nhà n c ho c thanh toán ti n l ng cho ng i lao đ ng…)

- V n v t t hàng hóa: Là các kho n v n có hình thái bi u hi n b ng hi n v t

c th nh : nguyên, nhiên, v t li u, s n ph m d dang, bán thành ph m, thành ph m…

Phân lo i v n l u đ ng theo cách này t o đi u ki n thu n l i cho vi c xem xét đánh giá m c đ t n kho d tr và kh n ng thanh toán c a doanh nghi p

1.1.5 Nhu c u s d ng v n l u đ ng

1.1.5.1 Nhu c u tài tr v n l u đ ng th ng xuyên

Nhu c u tài tr v n l u đ ng th ng xuyên xu t phát t s chênh l ch ho c không n kh p nhau v th i gian và quy mô gi a giá tr các kho n ti n vào và giá tr các kho n ti n ra c a doanh nghi p

Khi doanh nghi p tiêu th hàng hóa và thu ti n v thì doanh nghi p có dòng

ti n vào Ng c l i, khi doanh nghi p mua nguyên li u ho c hàng hóa d tr cho SXKD thì doanh nghi p có dòng ti n ra N u dòng ti n chi ra l n h n dòng ti n thu vào thì doanh nghi p c n b sung v n thi u h t

Thông th ng, kho n thi u h t này doanh nghi p s s d ng v n ch s h u đ

bù đ p đ u tiên, sau đó là các kho n n ph i tr khác mà doanh nghi p có th huy

đ ng đ c (ph i tr ng i bán, ph i tr cán b công nhân viên, các kho n ng tr c

c a ng i mua hàng, thu và các ngh a v ph i n p nhà n c, các kho n ph i tr khác)

và cu i cùng doanh nghi p m i tìm đ n v n vay

1.1.5.2 Nhu c u tài tr v n l u đ ng th i v

Nhu c u v n th i v xu t phát t đ c đi m th i v c a ho t đ ng SXKD c a doanh nghi p, khi n nhu c u s d ng v n ng n h n t ng đ t bi n

ây là nhu c u s d ng v n đ t xu t, khó d đoán tr c và không có ngu n đ tài tr ngay, gây khó kh n cho quá trình kinh doanh, vì th , đ bù đ p s thi u h t này,

bu c doanh nghi p ph i tìm ki m ngu n v n t bên ngoài Song, n u doanh nghi p t huy đ ng b ng cách phát hành c phi u hay trái phi u thì c ng không d dàng và khó

có th đáp ng ngay đ c nhu c u s d ng v n do có nhi u ràng bu c nh : ph i lên k

ho ch s d ng v n, phát hành ph i xin phép c quan nhà n c, ph thu c vào s phát tri n c a th tr ng… Do đó, ch có đi vay ng n h n ngân hàng là đáp ng k p th i nhu c u v n c a doanh nghi p c v th i gian và s l ng

1.1.6 Vai trò c a vi c xác đ nh nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p

Trong đi u ki n hi n nay, m i nhu c u v v n l u đ ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh các doanh nghi p đ u ph i t tìm ngu n tài tr nh m đ m b o ho t đ ng SXKD c a mình đ c ti n hành liên t c, ti t ki m và có hi u qu kinh t cao Do đó,

vi c xác đ nh đúng đ n và h p lý nhu c u v n l u đ ng có ý ngh a quan tr ng b i:

Vi c xác đ nh đúng đ n, h p lý nhu c u v n l u đ ng s là c s đ t ch c t t các ngu n tài tr , tránh đ c tình tr ng đ ng v n, s d ng v n h p lý và ti t ki m, nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng, đáp ng yêu c u SXKD c a doanh nghi p đ c bình th ng và liên t c, không gây nên s c ng th ng gi t o v nhu c u v n kinh doanh c a doanh nghi p

N u nhu c u v n l u đ ng xác đ nh quá th p s gây nhi u khó kh n cho công tác t ch c đ m b o v n, gây c ng th ng gi t o v v n, làm gián đo n quá trình tái

s n xu t c a doanh nghi p M t khác, còn có th gây ra nh ng hi n t ng x u nh :

s n xu t b đình tr , không có đ v n đ th c hi n các h p đ ng kinh t đã ký k t, không có kh n ng tr n ng i lao đ ng và tr n nhà cung c p khi h t h n thanh toán, làm gi m và m t uy tín v i b n hàng

Nh ng khó kh n v tài chính ch có th s n xu t b ng vay đ t xu t v i lãi cao

i u này làm t ng r i ro tài chính và gi m l i nhu n c a doanh nghi p Ng c l i, n u nhu c u v n tính quá cao d n đ n tình tr ng th a v n, gây đ ng v t t , hàng hóa, s

d ng v n lãng phí, v n ch m luân phiên và phát sinh nhi u chi phí không h p lý, làm

gi m l i nhu n c a doanh nghi p

5

1.2 Ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng v i khách hàng doanh nghi p

1.2.1 Khái ni m

i v i các NHTM, cho vay là ho t đ ng quan tr ng, mang l i m t ngu n thu

nh p cao, trong đó đ c bi t là cho vay b sung v n l u đ ng Có th th y, hi n nay, trong n n kinh t , doanh nghi p có s l ng r t l n, có nhu c u s d ng v n l u đ ng

th ng xuyên và quy mô l n, do v y, n u ngân hàng t p trung khai thác và đáp ng t t cho nhu c u s d ng v n c a các doanh nghi p này thì s mang l i l i nhu n r t cao

Chính vì lý do đó, làm rõ khái ni m cho vay b sung v n l u đ ng là vi c quan

1.2.2 Nguyên t c cho vay

1.2.2.1 S d ng v n vay đúng m c đích đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng

Nguyên t c s d ng v n vay đúng m c đích nh m đ m b o hi u qu s d ng

v n và t ng kh n ng thu h i n sau này

Tr c h t, có th th y rõ r ng m c đích s d ng v n vay đã cam k t trong h p

đ ng tín d ng là c s ban đ u giúp ngân hàng th m đ nh cho vay đ i v i khách hàng Khách hàng s d ng v n vay đúng m c đích m i đ m b o ho t đ ng s d ng v n

đ c th c hi n theo đúng quy đ nh c a pháp lu t và phù h p v i ngành ngh kinh doanh c a khách hàng

Thêm n a, m c đích s d ng v n vay là c s giúp ngân hàng th m đ nh hi u

qu tài chính c a ph ng án SXKD, t đó tính toán đ c kh n ng tr n c a khách hàng, nh m đ m b o cho vay và thu h i n , h n ch r i ro trong ho t đ ng cho vay đ i

v i khách hàng

V phía khách hàng, vi c s d ng v n vay đúng m c đích góp ph n nâng cao

hi u qu s d ng v n vay, đ ng th i giúp khách hàng đ m b o đ c kh n ng tr n cho ngân hàng T đó, nâng cao uy tín c a khách hàng v i ngân hàng và c ng c quan

h vay v n gi a khách hàng và ngân hàng sau này

1.2.2.2 Hoàn tr n g c và lãi vay theo đúng th i h n th a thu n trong th a thu n

Hoàn tr n g c và lãi vay đúng th i h n là m t nguyên t c không th thi u trong ho t đ ng cho vay Ph n l n s v n mà ngân hàng s d ng đ cho vay là v n huy đ ng t khách hàng ó là m t b ph n tài s n c a các ch s h u mà ngân hàng

t m th i qu n lý và s d ng, ngân hàng có ngh a v đáp ng các nhu c u rút ti n c a

khách hàng khi h yêu c u N u các kho n vay không đ c tr đúng th i h n ho c không đ c hoàn tr s nh h ng đ n kh n ng hoàn tr v n g c và lãi c a khách hàng g i ti n

N u tình tr ng n quá h n nghiêm tr ng thì có kh n ng gây m t kh n ng thanh toán, làm m t an toàn cho ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng và phá s n

Ngoài ra, trong quá trình th c hi n các nghi p v tín d ng, ngân hàng ph i bù

đ p các chi phí nh : tr lãi ti n g i, tr l ng cho cán b nhân viên, chi phí qu n lý,

n p thu … Do đó, ngân hàng ph i thu v đ y đ n g c và lãi đ đ m b o có ngu n thu giúp ngân hàng thanh toán các ngha v n , c ng nh đ m b o thu nh p cho chính ngân hàng

Chính vì v y, đây là nguyên t c h t s c quan tr ng, NHTM yêu c u khách hàng

ph i tuy t đ i tuân th đ đ m b o s an toàn, n đ nh và phát tri n c a b n thân NHTM

1.2.3 i u ki n cho vay

Ho t đ ng cho cho vay b sung v n l u đ ng là ho t đ ng ch a đ ng nhi u r i

ro Do v y, khách hàng ch có th vay v n c a ngân hàng khi h th a mãn t t c các

đi u ki n vay v n Theo pháp lu t Vi t Nam, n i dung các đi u ki n vay v n g m:

Th nh t, khách hàng ph i có đ t cách pháp lý

Quan h tín d ng gi a ngân hàng và khách hàng là quan h đ c pháp lu t b o

v Vì v y, nó ph i đ c l p trên c s quy đ nh c a lu t pháp Do đó, các ch th tham gia quan h ph i có đ t cách pháp lý H n th , trong quan h tín d ng s phát sinh s chuy n giao và giao d ch v tài s n, do đó, c n có s xác nh n c a các bên tham gia theo đúng quy đ nh c a pháp lu t Nh v y, khách hàng ph i có đ t cách pháp lý đ th c hi n các giao d ch

Th hai, v n vay ph i đ c s d ng h p pháp

V n vay ph i đ c s d ng h p pháp, t c là không vi ph m pháp lu t và m c đích s d ng v n vay phù h p v i đ ng ký kinh doanh c a doanh nghi p Vì v y, khi khách hàng s d ng v n vay b t h p pháp thì các tài s n đó s b phong t a ho c b

tch thu, t đó nh h ng t i kh n ng hoàn tr g c và lãi cho ngân hàng Ngoài ra, khi

v n vay s d ng b t h p pháp thì t cách pháp lý c a khách hàng có th b m t đi, do

đó, nh h ng t i quan h tín d ng h p pháp gi a ngân hàng v i khách hàng

Th ba, khách hàng ph i có n ng l c tài chính lành m nh đ đ đ m b o hoàn tr ti n vay đúng h n đã cam k t

Lý do khách hàng ph i có tình hình tài chính lành m nh có th đ c hi u nh sau: Doanh nghi p có tình hình tài chính lành m nh t c là doanh nghi p đó có kh

n ng qu n lý t t, ch ng minh s phát tri n n đ nh c a khách hàng, đ m b o cho

ph ng án kinh doanh mà ngân hàng tài tr ph i đ m b o tính kh thi và hi u qu Trong ho t đ ng tín d ng c a NHTM, ngu n thu t ph ng án vay v n đ c coi là ngu n thu th nh t, đ m b o an toàn v n c ng nh phát tri n liên t c c a khách hàng

và ngân hàng

Th n m, khách hàng ph i th c hi n đ m b o ti n vay theo quy đ nh

Ngân hàng quan tâm đ n đ m b o ti n vay vì đ m b o ti n vay là công c b o

đ m trong vi c th c hi n trách nhi m và ngh a v c a khách hàng trong quan h vay

v n Thêm n a, đ m b o ti n vay c ng cung c p ngu n thanh toán th hai cho NHTM, trong tr ng h p khách hàng không tr đ c kho n vay

1.2.4 i t ng cho vay

i t ng cho vay b sung v n l u đ ng c a các NHTM khá đa d ng, bao g m

t t c các ch th trong n n kinh t có nhu c u s d ng v n vay ngân hàng đ tài tr cho m c đích b sung v n l u đ ng h p pháp, đ c bi t trong đó ph i k đ n khách hàng doanh nghi p và các t ch c kinh t khác

Nhu c u s d ng v n vay đ b sung v n l u đ ng thi u h t c a các doanh nghi p khá đa d ng, ph thu c vào ngành ngh và ho t đ ng c a doanh nghi p Do

v y, đ đ a ra nh ng quy đ nh khái quát và ch t ch nh t v nh ng nhu c u s d ng

v n mà NHTM có th cho vay, nhà n c đ a ra nh ng quy đ nh v vi c NHTM không

đ c cho vay, ph n còn l i là nh ng ho t đ ng cho vay h p pháp theo quy đ nh c a pháp lu t, c th nh sau:

- Mua bán các tài s n và các chi phí hình thành nên tài s n mà pháp lu t c m mua bán, chuy n nh ng, chuy n đ i

- Thanh toán các chi phí cho vi c th c hi n các giao d ch mà pháp lu t c m

- áp ng các nhu c u tài chính c a các giao d ch mà pháp lu t c m

1.2.5 c đi m cho vay b sung v n l u đ ng đ i v i khách hàng doanh nghi p

- i t ng khách hàng doanh nghi p đa d ng: C n c theo quy mô thì có

doanh nghi p l n, v a, nh và siêu nh C n c vào ngành ngh kinh doanh có các doanh nghi p kinh doanh v i nhi u ngành ngh khác nhau nh nông nghi p, công nghi p, th ng m i – d ch v , xây d ng… Ngoài ra, c n c vào lo i hình doanh

nghi p c ng có nhi u lo i hình doanh nghi p nh công ty c ph n, công ty TNHH, doanh nghi p t nhân… Nh v y, có th th y đ i t ng khách hàng doanh nghi p là khá đa d ng, v i nhi u lo i hình doanh nghi p kinh doanh trong các l nh v c khác nhau, có quy mô khác nhau Do đó, nhu c u s d ng v n c ng khá đa d ng, tr thành

đ i t ng khách hàng ti m n ng cho ngân hàng khai thác

- Quy mô kho n vay đa d ng: Quy mô kho n vay ph thu c vào nhu c u s

d ng v n và kh n ng t tài tr c a khách hàng, ph thu c vào quy đ nh c a nhà n c, ngu n v n c a ngân hàng…

- Th i gian cho vay ng n h n: Ph thu c vào đ c đi m chu k SXKD, t c đ

luân chuy n v n, chính sách bán ch u… c a khách hàng Th i gian cho vay có th t vài ngày đ n 01 n m

- Ngu n thu n : T doanh thu bán hàng Các doanh nghi p vay ng n h n ngân

hàng nh m bù đ p nh ng thi u h t trong nhu c u v n l u đ ng, ph c v cho s n xu t kinh doanh, thêm n a, th i gian vay l i ph thu c vào chu k SXKD Do đó, ph i đ i

h t 01 chu k kinh doanh, khách hàng có ngu n doanh thu m i có th tr n cho ngân hàng

- R i ro trong ho t đ ng cho vay: Th i gian cho vay ng n h n (t i đa là 01

n m) nên r i ro th p h n cho vay tiêu dùng và cho vay kinh doanh trong trung và dài

h n Th i gian cho vay ng n s giúp ngân hàng ki m soát đ c vi c s d ng v n vay đúng m c đích c a khách hàng t t h n Thêm n a, v i th i gian vay ng n, ngân hàng

s thu h i v n vay v nhanh h n

- Lãi su t cho vay: Th p h n lãi su t cho vay trong trung và dài h n, và đ c

th c hi n theo m c lãi su t cho vay do ngân hàng và khách hàng th a thu n, phù h p

v i quy đ nh c a ngân hàng nhà n c Vi t Nam Do r i ro th p h n khi cho vay trung

và dài h n nên lãi su t cho vay b sung v n l u đ ng c ng th p h n

- Công tác th m đ nh ph c t p: Quy mô c a các kho n vay b sung v n l u

đ ng là r t đa d ng, ph thu c ch y u vào chu k SXKD c a doanh nghi p, mà m i

lo i hình doanh nghi p kinh doanh v i nh ng ngành ngh khác nhau s có chu k SXKD khác nhau, thêm n a, m c đích s d ng v n vay c ng vô cùng đa d ng, chính

vì th , công tác th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng r t ph c t p, đòi h i CBTD

ph i thu th p và ki m tra thông tin khách hàng m t cách ch t ch , t m

1.2.6 Vai trò c a cho vay b sung v n l u đ ng

1.2.6.1 i v i ngân hàng

- a d ng hóa các s n ph m d ch v c a ngân hàng

Trong công cu c c nh tranh gay g t gi a các ngân hàng v i nhau nh hi n nay thì c nh tranh b ng các s n ph m d ch v đ c coi là v n đ hàng đ u c a m i ngân

9

hàng Chính vì th , ngân hàng th ng đ t m c tiêu nghiên c u, tìm tòi, m r ng và phát tri n đa d ng hóa các s n ph m d ch v c a mình M t trong nh ng l nh v c mà ngân hàng có th khai thác và phát tri n m nh đó chính là cho vay ng n h n, trong đó

có cho vay b sung v n l u đ ng đ i v i khách hàng doanh nghi p

Cho vay b sung v n l u đ ng đ i v i khách hàng doanh nghi p có th i gian cho vay ph thu c vào chu k ho t đ ng SXKD c a t ng doanh nghi p, do đó, th i gian vay đ u là ng n h n V i th i gian cho vay ng n, ngân hàng có th ki m soát

đ c vi c s d ng v n đúng m c đích c a khách hàng, thêm n a, th i gian vay ng n

s giúp ngân hàng thu h i v n vay nhanh h n, vì th , r i ro cho vay b sung v n l u

đ ng s th p h n cho vay trung và dài h n

N n kinh t đang ngày càng phát tri n, nhu c u v v n c a các doanh nghi p ngày càng l n, trong khi doanh nghi p l i g p nhi u khó kh n trong vi c t huy đ ng

b ng cách phát hành trái phi u hay c phi u… do đó, vi c phát tri n m nh cho vay b sung v n l u đ ng s đáp ng t t nh t nhu c u c a khách hàng hi n nay

- Gia t ng s c c nh tranh v i các t ch c tài chính trung gian khác

Trong cu c đua v huy đ ng v n và cho vay, các ngân hàng không ch c nh tranh v i nhau mà còn ph i đ i m t v i s c nh tranh c a các t ch c tài chính trung gian khác nh : các hi p h i cho vay, các công ty b o hi m, công ty tài chính… Hi n nay, các NHTM có các đi u ki n ch t ch v h n m c cho vay, k h n vay, đi u ki n

gi i ngân… s khó đáp ng đ c h t nhu c u v n l u đ ng r t l n c a các doanh nghi p trên th tr ng Trong đi u ki n đó, các t ch c tài chính trung gian v i m t

l ng v n khá l n, không b ràng bu c quá nhi u đi u ki n ch t ch nh các NHTM

s nhanh chóng tr thành m i đe d a v i các ngân hàng

Tuy nhiên, vay v n t i ngân hàng th ng m i đ c coi là kênh huy đ ng v n truy n th ng c a các doanh nghi p, chính vì th , khi ngân hàng chú tr ng khai thác và phát tri n m nh cho vay b sung v n l u đ ng s làm gia t ng s c c nh tranh v i các

t ch c tài chính khác

- M r ng m i quan h v i khách hàng

Các doanh nghi p trên th tr ng hi n nay vô cùng đa d ng v quy mô, ngành ngh , lo i hình doanh nghi p…, vì th , vi c cho vay v i khách hàng doanh nghi p s giúp ngân hàng m r ng đ c m i quan h trên th tr ng, t ng thêm c h i t t đ có

đ c m t h th ng thông tin đa d ng, phong phú, m r ng c h i kinh doanh, t o nhi u c h i gia t ng thu nh p…

- T o c h i mang l i thu nh p l n h n cho ngân hàng

V i n n kinh t phát tri n không ng ng, nhu c u v n l u đ ng c a các ch th trong n n kinh t , đ c bi t là v i khách hàng doanh nghi p, là r t l n Do đó, n u nh

ngân hàng đáp ng t t nhu c u b sung v n l u đ ng còn thi u h t c a doanh nghi p thì s giúp m r ng ho t đ ng tín d ng và mang l i ngu n thu đáng k cho ngân hàng

Ngoài ra, có th kh ng đ nh r ng ho t đ ng cho vay c a ngân hàng là ho t đ ng

r t r i ro, cho nên vi c th c hi n cho vay b sung v n l u đ ng không ch giúp ngân hàng m r ng s n ph m d ch v c a mình mà còn làm gi m r i ro trong ho t đ ng cho vay i u này s góp ph n làm t ng c h i m r ng ngu n thu c a ngân hàng

1.2.6.2 i v i n n kinh t

- Góp ph n phát tri n kinh t

Ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng là nh m tài tr cho nhu

c u v n l u đ ng b thi u h t c a doanh nghi p, giúp doanh nghi p có đ v n đ đ u

t mua các y u t đ u vào ph c v cho quá trình SXKD Ho t đ ng SXKD c a doanh nghi p đ t hi u qu t t s t o ra s n ph m, t đó t o ra giá tr th ng d cho n n kinh t ,

s làm t ng t ng giá tr s n ph m s n xu t ra trong n c…

Nh ng đi u này s góp ph n thúc đ y s n xu t, làm t ng tr ng kinh t trong

n c, t đó giúp t ng thu nh p và c i thi n đi u ki n s ng c a ng i lao đ ng

m c tiêu hàng đ u mà các doanh nghi p h ng t i, nh m gia t ng l i nhu n, kh ng

đ nh v th c a mình trên th tr ng Tuy nhiên, đ làm đ c đi u đó thì nhu c u v

v n chính là m t thách th c v i các doanh nghi p, đ c bi t là nhu c u v v n l u

đ ng Doanh nghi p có th bù đ p thi u h t v n l u đ ng b ng cách phát hành c phi u ho c trái phi u, nh ng vi c t huy đ ng này không d dàng b i còn ph thu c vào nhi u y u t , khó có th đáp ng ngay l p t c nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p Bên c nh đó, m t s doanh nghi p c ng ngh đ n vi c mua ch u c a nhà cung

c p, nh ng đi u này còn ph thu c vào chính sách phát tri n c a phía đ i tác, ph thu c vào uy tín c a hai bên… đi u này không ph i lúc nào c ng làm đ c, vi c không ch c ch n nh v y s nh h ng đ n k ho ch phát tri n c a doanh nghi p

11

Do đó, s xu t hi n c a lo i hình cho vay b sung v n l u đ ng đã đáp ng

đ c nhu c u v n còn thi u c a doanh nghi p, giúp quá trình s n xu t kinh doanh

đ c duy trì liên t c, gia t ng hi u qu và ti t ki m chi phí

- Giúp doanh nghi p n m b t c h i kinh doanh

Ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng đã giúp các doanh nghi p có th ch đ ng h n trong công tác ho ch đ nh và th c hi n các k ho ch SXKD c a mình, đáp ng k p th i nhu c u v v n l u đ ng, phát huy tính hi u qu

c a đ ng v n đ đ m b o ti n đ SXKD c a các ch th trong n n kinh t c bi t là khi doanh nghi p đ ng tr c các c h i kinh doanh và c n có v n đ n m b t th i c , đáp ng nhu c u c a th tr ng, giúp gia t ng ngu n thu, c ng nh kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p trên th tr ng

- Giúp doanh nghi p nâng cao tính c nh tranh

Ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng đã giúp doanh nghi p bù đ p v n l u đông thi u h t k p th i, t đó các c h i kinh doanh c ng đ c n m b t k p th i…

Nh ng đi u đó s giúp doanh nghi p nâng cao tính c nh tranh c a mình, t ng kh

n ng chi m l nh và m r ng th tr ng

Có th nói, trong ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng này, khách hàng chính là đ i t ng đ c h ng tr c ti p và nhi u l i ích nh t mà ho t đ ng này có th mang l i

1.2.7 Phân lo i cho vay b sung v n l u đ ng

1.2.7.1 Phân lo i theo lo i ti n

- Cho vay b sung v n l u đ ng b ng n i t : Là vi c ngân hàng cho khách

hàng doanh nghi p vay v n ng n h n b ng Vi t Nam ng đ b sung nhu c u v n

l u đ ng thi u h t

- Cho vay b sung v n l u đ ng b ng ngo i t : Là vi c ngân hàng cho khách

hàng doanh nghi p vay v n ng n h n b ng ngo i t đ b sung nhu c u v n l u đ ng thi u h t Các lo i ngo i t ch y u đ c ngân hàng s d ng trong cho vay là: USD, GBP, EUR, JPY…

1.2.7.2 Phân lo i theo th i gian cho vay

- Cho vay trong ng n h n: Là kho n vay trong ng n h n, th i gian cho vay t i

đa là 12 tháng

- Tín d ng tu n hoàn: Là hình th c c p tín d ng trung và dài h n c a NHTM

trong đó v n vay s đ c s d ng cho nhi u chu k kinh doanh khác nhau trên c s

th a thu n gi a ngân hàng và khách hàng Th i h n c a tín d ng tu n hoàn có th bao

g m m t hay nhi u chu k kinh doanh, vì v y, t ng th i gian cho vay có th l n h n

01 n m

1.2.7.3 Phân lo i theo ph ng th c cho vay

- Cho vay theo h n m c tín d ng: Là ph ng pháp cho vay mà ngân hàng và

khách hàng th a thu n xác đ nh m t h n m c tín d ng duy trì m t th i gian nh t đ nh

H n m c tín d ng là d n vay t i đa đ c duy trì trong m t kho ng th i gian nh t

đ nh, đ c ngân hàng và khách hàng th a thu n trong h p đ ng tín d ng Trong th i gian đi vay, khách hàng đ c quy n vay n và tr n nhi u l n trong k , phù h p v i nhu c u s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p, ch c n đ m b o s d n t i m i

th i đi m không v t quá h n m c mà ngân hàng đã cam k t cung c p cho khách hàng Cho vay theo h n m c tín d ng th ng áp d ng v i khách hàng có m i quan h tín d ng lâu dài v i ngân hàng và có nhu c u v n l u đ ng th ng xuyên

- Cho vay t ng l n: Là ph ng pháp cho vay mà m i l n vay khách hàng và

ngân hàng đ u ph i làm các th t c (khách hàng l p k ho ch vay v n, ngân hàng xét duy t…) và ký h p đ ng tín d ng Cho vay t ng l n là hình th c cho vay theo món, khi khách hàng có nhu c u vay cho m t m c đích c th nh thanh toán ti n mua hàng, các chi phí s n xu t khác Cho vay t ng l n th ng áp d ng đ i v i khách hàng không có nhu c u s d ng v n th ng xuyên

1.2.7.4 Phân theo c n c đ m b o ti n vay

- Cho vay có đ m b o b ng tài s n: Là vi c ngân hàng cho khách hàng vay,

trong đó, khách hàng s s d ng tài s n thu c quy n s h u c a mình đ đ m b o kh

n ng hoàn tr g c vay, ho c có s b o lãnh c a bên th ba

- Cho vay không có đ m b o b ng tài s n: Là vi c ngân hàng cho khách hàng

vay mà không có tài s n c m c , th ch p ho c không có s b o lãnh c a bên th ba

b ng tài s n, vi c cho vay ch d a trên uy tín c a khách hàng

1.3 Th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng th ng m i

1.3.1 Khái ni m

Cho vay b sung v n l u đ ng là ho t đ ng đ c ngân hàng chú tr ng khai thác

và đang có xu h ng phát tri n m nh, đ c bi t là cho vay b sung v n l u đ ng đ i

v i khách hàng doanh nghi p phát tri n và ki m soát r i ro t t, ngân hàng c n ph i

có công tác th m đ nh t t đ đánh giá m t cách chính xác và trung th c nhu c u s

d ng v n, c ng nh kh n ng tr n c a khách hàng đ làm c n c quy t đ nh cho vay

Chính vì th , hi u rõ khái ni m th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng là đi u

r t c n thi t Th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng đ c hi u là vi c s d ng

13

nh ng công c , k thu t phân tích nh m ki m tra, đánh giá m c đ tin c y và r i ro

c a nhu c u s d ng v n l u đ ng mà doanh nghi p đã xu t trình nh m ph c v cho vi c ra quy t đ nh c p tín d ng

Th m đ nh là m t trong nh ng khâu quan tr ng trong toàn b quy trình cho vay

c a ngân hàng, nó giúp phân tích, đánh giá đ c m c đ tin c y và m c đ r i ro c a

ph ng án SXKD mà khách hàng đã l p và n p cho ngân hàng khi làm th t c xin vay

v n Thêm n a, công tác th m đ nh giúp cho CBTD và lãnh đ o ngân hàng có th đ a

ra quy t đ nh cho vay và gi m đ c xác su t hai lo i sai l m trong quy t đ nh cho vay,

đó là cho vay m t ph ng án SXKD t i và t ch i cho vay m t ph ng án t t

1.3.2 M c đích, vai trò c a th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng

- ánh giá đ c m c đ tin c y c a thông tin: Nh ng h s khách hàng l p và

n p cho ngân hàng không ph i lúc nào c ng hoàn toàn chính xác, không th tránh kh i

tr ng h p khách hàng c tình đ a thông tin không đúng ho c có s đi u ch nh thay

đ i nh m t o đi u ki n có l i cho mình Do đó, ngân hàng c n làm công tác th m đ nh thông tin c a khách hàng, đ có th phát hi n nh ng thông tin không chính xác, nh ng thông tin còn thi u, t đó đ a ra đ c k t lu n v m c đ tin c y c a thông tin do khách hàng n p và yêu c u khách hàng n p nh ng thông tin b sung c n thi t, c ng

nh giúp ngân hàng tránh đ c r i ro l a ch n đ i ngh do thông tin không cân x ng

- Xem xét tính hi u qu và kh thi c a ph ng án xin vay v n, làm c s cho

vi c ra quy t đ nh cho vay: Ngân hàng ch th c hi n cho vay đ i v i nh ng ph ng

án SXKD kh thi, nh m đ m b o kh n ng hoàn tr g c và lãi vay c a khách hàng Công tác th m đ nh s giúp ngân hàng xem xét, đánh giá, phân tích ph ng án xin vay

c a khách hàng cùng v i nh ng y u t khác (ngành ngh , th tr ng, công ngh …) đ

đ a ra k t lu n v tính kh thi và hi u qu c a ph ng án, t đó ngân hàng có c n c

đ ra quy t đ nh cho vay, giúp h n ch và ng n ng a các r i ro có th x y ra trong ho t

đ ng cho vay

- Nh m h n ch r i ro cho vay: R i ro trong ho t đ ng cho vay là đi u không

th tránh kh i, tuy nhiên, ngân hàng có th ki m soát và h n ch nh ng r i ro đó Công tác th m đ nh s giúp ngân hàng phân tích và đánh giá đ c m c đ r i ro c a

ph ng án vay v n, t đó s có nh ng quy t đ nh cho vay đúng đ n, h n ch r i ro khi cho vay đ i v i ph ng án không t t

- T v n và giúp khách hàng đánh giá l i hi u qu và xác su t r i ro c a

ph ng án kinh doanh: Khách hàng l p và n p cho ngân hàng nh ng ph ng án

SXKD Tuy nhiên, không ph i khách hàng nào c ng có kh n ng l p và lên k ho ch SXKD t t Trong nhi u tr ng h p, khách hàng không tính toán h t t t c các y u t

c n thi t tham gia trong quá trình kinh doanh, ho c không l ng h t đ c r i ro có th

x y ra trong t ng lai nh khi h b t tay vào th c hi n k ho ch kinh doanh Công tác

th m đ nh c a ngân hàng s phân tích và đánh giá đ c tính hi u qu c a ph ng án,

c ng nh xác su t r i ro c a nó T nh ng phân tích đó, ngân hàng có th t v n và giúp khách hàng nhìn ra nh ng thi u sót và hoàn thi n nó

- Xá c đ nh nh ng n i dung c b n trong ho t đ ng cho vay: Trên c s phân

tích, xem xét các thông tin mà doanh nghi p cung c p, CBTD có th th ng l ng s

ti n cho vay, th i h n cho vay phù h p, giúp ti t ki m chi phí cho doanh nghi p

- Ki m soát đ c m c đ tin c y: c a các thông tin tín d ng và s đ y đ c a

các thông tin so v i quy đ nh c a ngân hàng

thi u trong quá trình th m đ nh Nh ng v n đ này nh h ng tr c ti p đ n kh n ng hoàn tr g c và lãi vay c a khách hàng, giúp ngân hàng đ a ra quy t đ nh cho vay đúng đ n v i nh ng ph ng án vay v n kh thi, khách hàng có tình hình tài chính n

đ nh, v ng m nh

- C p nh t thông tin v tình hình kinh t - xã h i có liên quan đ n vi c th c

hi n ph ng án kinh doanh c a doanh nghi p vay v n

- Th m tra m t cách chính xác th c tr ng c a đ n v vay v n, có s ph i h p

c a các c quan chuyên môn, chuyên gia, đ a ra nh n xét, ki n ngh chính xác

1.3.4 Nh ng ngu n thông tin dùng trong công tác th m đ nh

Công tác th m đ nh đ c ti n hành d a trên c s các thông tin mà CBTD thu

th p đ c t khách hàng, g m các thông tin sau:

15

1.3.4.1 H s đ ngh vay v n c a khách hàng

- H s pháp lý: Là tài li u ch ng minh n ng l c pháp lu t dân s và n ng l c

hành vi dân s c a khách hàng vay v n, h s pháp lý c a khách hàng doanh nghi p khi vay b sung v n l u đ ng Bao g m các tài li u ch ng minh n ng l c pháp lu t dân s , n ng l c hành vi dân s c a khách hàng vay v n nh : gi y phép thành l p,

gi y ch ng nh n đ ng ký kinh doanh, gi y phép hành ngh (n u có), đi u l t ch c và

ho t đ ng, quy t đ nh b nhi m ng i đi u hành, k toán tr ng…

- H s kho n vay: Là tài li u ph n ánh tình hình tài chính c a khách hàng vay

v n, nhu c u s d ng v n h p pháp và hi u qu d tính c a ph ng án SXKD Bao

g m b ng cân đ i k toán, báo cáo k t qu kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t ,

ph ng án SXKD, các tài li u liên quan khác nh biên b n góp v n đi u l , tài li u thuy t trình kh n ng tài chính…

- H s đ m b o ti n vay: Là tài li u ch ng minh quy n s d ng tài s n đ m

b o, gi y t ch ng minh n ng l c pháp lý, n ng l c tài s n c a ng i b o lãnh Bao

g m b ng kê tài s n đ m b o ti n vay, gi y ch ng minh quy n s d ng h p pháp đ i

v i tài s n đ m b o, các v n b n ch ng nh n giá tr tài s n đ m b o c a c quan th m

đ nh theo quy đ nh…

Nh ng h s do khách hàng l p và n p cho ngân hàng là ngu n thông tin c s

đ ngân hàng ti n hành th m đ nh nhu c u vay v n c a khách hàng Tuy nhiên, ngu n thông tin có đ chính xác không cao vì ch a đ c ki m ch ng và x lý thông tin

1.3.4.2 Thông tin l u tr t i ngân hàng

ây là thông tin mà ngân hàng theo dõi và l u tr v nh ng ng i đi vay v n

t i ngân hàng N u nh khách hàng vay v n đã t ng có quan h giao d ch v i ngân hàng thì nh ng thông tin v các m i quan h này đã đ c l u tr t i ngân hàng ây là ngu n thông tin h u ích, có đ xác th c cao đ ngân hàng s d ng trong th m đ nh Tuy nhiên, thông tin này th ng đã c , không đ c c p nh t, ch t l ng ph thu c vào k t qu c a vi c thu th p và x lý thông tin v khách hàng c a ngân hàng

Nh ng thông tin l u tr t i ngân hàng có th là nh ng thông tin cá nhân khách hàng đã n p cho ngân hàng tr c đây, ho c các b ng kê tình hình giao d ch, ho t đ ng

tr g c và lãi vay tr c đây c a khách hàng…

1.3.4.3 Thông tin t các cu c đi u tra, ph ng v n

Thông tin qua ph ng v n có u đi m là thông tin m i nh t đ ng th i qua ngh thu t ph ng v n có th lo i b đ c m t s thông tin gây nhi u đ t đó ch t l c thông tin chính xác h n ph c v cho vi c phân tích Ngoài ra, thông tin qua ph ng v n còn

có th b sung thêm cho thông tin v khách hàng mà qua h s vay v n ch a th thu

th p đ y đ

Nh ng thông tin t ph ng v n có th là thông tin v khách hàng mà trong lúc

l p h s khách hàng còn thi u sót, có th là nh ng thông tin xung quanh tài s n đ m

b o mà khách hàng không mu n kê trong h s , CBTD ch có th ch c l c thông qua các cu c ph ng v n ho c nói chuy n…

1.3.4.4 Ngu n thông tin t các c quan ch c n ng

ây là ngu n thông tin có đ c t s trao đ i v i các c quan ch c n ng nh

c c thu , h i quan, các c quan có liên quan đ n lu t, các c quan liên quan đ n s thay đ i ch tr ng c a chính sách nhà n c đ n ngành ngh kinh doanh c a doanh nghi p Nh ng thông tin liên quan đ n ngành ngh mà khách hàng kinh doanh, các thông tin v tình hình xu t nh p kh u, tình hình n p thu … c a khách hàng đ u có th

1.3.4.5 Các ngu n thông tin khác

ây là ngu n thông tin CBTD thu th p đ c t các ngu n khác nhau nh : sách báo, n ph m, t p chí, internet… đ bi t thêm thông tin v bi n đ ng ngành ngh mà khách hàng đang kinh doanh c ng nh hi u thêm v ngành ngh SXKD c a h , t đó

d báo đ c nh ng xu h ng trong t ng lai đ có th ph n ng k p th i, đúng lúc đ i

v i nh ng ph ng án SXKD có th b nh h ng b i xu h ng đó trong th i gian khách hàng đang vay v n t i ngân hàng

u tiên, CBTD s ki m tra đ u h s đ xác đ nh xem khách hàng đã n p đ y

đ nh ng gi y t c b n c a h s xin vay hay ch a Sau khi h s đã đ y đ , CBTD

s ph i đ i chi u nh ng thông tin mà khách hàng l p và n p cho ngân hàng thông qua các kênh thông tin khác nhau nh : c quan chính quy n đ a ph ng, c quan thu và

h i quan đ xác đ nh nh ng hóa đ n thu , hóa đ n xu t nh p kh u… c a doanh nghi p n p có chính xác không, s đ a chính đ n m đ c nh ng thông tin v tài s n

đ m là b t đ ng s n nh giá c , tình hình quy ho ch c a thành ph … Ngoài ra, trong

b c này, CBTD c ng s ki m tra, rà soát các báo cáo tài chính nh ki m tra s đ y

đ , đúng đ n, chính xác, h p pháp, h p l c a các báo cáo tài chính…

ây là b c quan tr ng trong quá trình th m đ nh, là n n t ng cho quá trình

th m đ nh, quy t đ nh đ n m c đ chính xác c a k t qu th m đ nh c a ngân hàng

N u CBTD th y phù h p v i quy đ nh c a ngân hàng, CBTD s chuy n sang th c

hi n b c ti p theo c a quá trình th m đ nh, và yêu c u khách hàng b sung nh ng th

1 Ki m tra h s vay v n do khách hàng l p

4 c l ng và

ki m tra tín d ng

2 Thu th p, b sung thông tin c n

thi t

5 K t lu n v kh

n ng thu h i n

t c còn thi u (n u có) N u CBTD xét th y h s có đi m ch a chính xác s yêu c u khách hàng gi i thích và ti n hành đi u ch nh cho phù h p

- B c 2: Thu th p, b sung thông tin c n thi t

Ngoài nh ng thông tin đã thu th p đ c trên, CBTD ti n hành nh ng thông tin b sung có liên quan đ n khách hàng t các ngu n khác nhau đ công tác th m

đ nh đ c d dàng và nhanh chóng

- B c 3: Th m đ nh khách hàng vay v n, nhu c u s d ng v n, các bi n pháp đ m b o ti n vay, kh n ng thu h i n …

Sau khi đã thu th p đ c nh ng thông tin c n thi t, CBTD ti n hành th m đ nh

ki m tra các gi y t liên quan đ n tài s n đ m b o ti n vay đ đánh giá tính h p pháp

c a tài s n T đó s phân tích giá tr th tr ng đ đánh giá tính thanh kho n c a tài

s n…

- B c 4: c l ng và ki m soát r i ro tín d ng

Sau khi đã hoàn t t vi c th m đ nh, CBTD ti n hành c l ng r i ro trong ho t

đ ng cho vay b sung v n l u đ ng là đi u không th tránh kh i Nh ng r i ro có th

g p ph i th ng do s bi n đ ng b t ng v chi phí trong quá trình SXKD c a khách hàng, d n đ n nh h ng đ n s l ng thành ph m, giá bán c a s n ph m, y u t cung

c u c a th tr ng tiêu th s n ph m, tính c nh tranh c a các đ i th …, ngoài ra có th

19

do nguyên nhân khách quan nh chính sách c a nhà n c… Vì th , vi c đ a ra các

bi n pháp nh m ki m soát và h n ch r i ro là đi u t t y u Ngân hàng có nhi u cách

đ ki m soát r i ro, ch ng h n yêu c u khách hàng cam k t n p tài s n đ m b o b sung trong tr ng h p nh ng bi n đ ng x y ra…

- B c 5: Hoàn t t quá trình th m đ nh và l p báo cáo đ xu t cho vay

CBTD d a vào nh ng phân tích trên đ đ a ra k t lu n cu i cùng v kh n ng thu h i n c a ngân hàng n u nh th c hi n cho vay v i khách hàng Sau đó, hoàn t t

h s đ g i lên c p trên phê duy t

Sau quá trình th m đ nh, n u xét th y khách hàng đáp ng đ c đ y đ các đi u

ki n ngân hàng đ t ra, kh n ng thu h i n t t thì CBTD s đ xu t lãnh đ o ngân hàng cho khách hàng vay, và đ hoàn t t quá trình này, CBTD s ph i tính toán các

y u t liên quan đ kho n vay nh s ti n, th i gian, lãi su t cho vay… T đó l p t trình th m đ nh đ ban lãnh đ o phê duy t, ra quy t đ nh c p tín d ng

N u quá trình th m đ nh cho th y khách hàng không đáp ng đ c nh ng đi u

ki n ngân hàng đ ra, CBTD có th l p t trình th m đ nh và đ ngh ban lãnh đ o t

ch i c p tín d ng cho khách hàng Tuy nhiên, CBTD s ph i gi i trình lý do t ch i cho khách hàng vay đ ban lãnh đ o đ a ra quy t đ nh chính xác nh t Khi có quy t

v tính pháp lý, c ng nh v tình hình SXKD c a khách hàng T đó đ a ra nh ng

nh n đ nh, đánh giá t m th i v khách hàng đó

Tr c h t, CBTD s ti n hành phân tích, đ i chi u nh ng thông tin chung c a khách hàng v i c s d li u mà mình có đ c đ đánh giá tính trung th c, c ng nh tính h p pháp, h p l c a nh ng gi y t mà khách hàng n p cho ngân hàng Vi c phân tích, đ i chi u thông tin đây đòi h i CBTD ph i xem xét c n th n, k t h p v i vi c

l y thông tin t các c quan nhà n c đ xác đ nh xem khách hàng có đ n ng l c hành vi dân s và n ng l c pháp lu t dân s hay không, và đánh giá tính trung th c

c a các gi y t v tài s n đ m b o ti n vay

Sau đó, CBTD ti p t c đánh giá đ n kh n ng tài chính, tình hình kinh doanh,

ph ng án SXKD c a khách hàng th c hi n vi c đánh giá này, CBTD s d a trên các s li u v tình hình kinh doanh, tài s n, ngu n v n… c a doanh nghi p đ tính toán theo t ng nhóm ch tiêu, làm c s đánh giá xem doanh nghi p đó có n ng l c tài

chính v ng m nh, ph ng án vay v n kh thi hay không, b i đi u này s quy t đ nh

kh n ng tr n c a khách hàng

1.3.6.2 Th m đ nh t i ch

Th m đ nh t i ch là vi c CBTD đ n t n đ a ph ng, c s kinh doanh c a khách hàng đ ti n hành ki m tra, đ i chi u tình hình th c t v i nh ng thông tin mà khách hàng cung c p thông qua b h s do khách hàng l p và n p cho ngân hàng

T i c s kinh doanh c a khách hàng, CBTD s ti n hành xem xét, c ng nh

ch p l i đ làm c s đ i chi u sau này Vi c xem xét này đòi h i CBTD ph i có kinh nghi m, c ng nh có s khéo léo khi trao đ i v i ch doanh nghi p ho c nhân viên làm vi c, đ t đó có th th y đ c nh ng đi m còn t n t i c a doanh nghi p, mà CBTD không th có đ c t vi c đ c h s hay phân tích báo cáo tài chính

Sau khi xem xét và đánh giá đ c tính xác th c c ng nh hi u qu c a c s kinh doanh, CBTD s ti n hành th m đ nh tài s n đ m b o Th m đ nh tài s n đ m b o

là đi u r t quan tr ng, và CBTD ch có th đ a ra nh ng đánh giá đúng đ n nh t khi

th c hi n vi c th m đ nh t i ch Vi c xu ng t n n i đ xem xét tài s n s giúp CBTD

th y đ c t n m t tài s n, tránh vi c khách hàng khai man tài s n ch có trên gi y t Thêm n a, xem th c t s giúp CBTD có nh ng đánh giá đúng đ n và chính xác h n

(2) Th m đ nh n ng l c hành vi dân s c a khách hàng vay v n: Ngân hàng

s ki m tra, xem xét các gi y t liên quan đ n ng i đ i di n cho doanh nghi p T đó

đ a ra k t lu n xem ng i đ i di n có đ n ng l c hành vi dân s theo quy đ nh c a pháp lu t hay không

(3) Th m đ nh uy tín, thái đ và thi n chí trong vi c tr n c a khách hàng vay v n: CBTD c a ngân hàng s đi u tra, phân tích uy tín và thi n chí tr n c a

khách hàng thông qua vi c xem xét các h p đ ng và vi c tr n c a khách hàng v i các đ i tác hay nhà cung c p Ngoài ra, thông qua các c quan nhà n c, thông qua trung tâm thông tin tín d ng (CIC), CBTD có th bi t đ c vi c tr các kho n n nhà

n c (nh các lo i thu ) và tr n vay v i các t ch c tín d ng khác c a khách hàng

M c đích c a vi c phân tích tài chính c a khách hàng là xem xét kh n ng th c

t c a doanh nghi p v ti m l c tài chính, trên c s đó đánh giá đ c kh n ng c a khách hàng v ngu n v n ch s h u, ngu n v n chi m d ng và v n vay, c ng nh các y u t liên quan đ n tài s n c a doanh nghi p nh : hàng hoá t n kho, c c u TSL và c đ nh đ n th i đi m hi n t i là phân tích đ nh l ng, t đó có k t lu n v

th c tr ng khách hàng có kh n ng hoàn tr n vay cho ngân hàng hay không

Tình hình tài chính ph i đ c xem xét m t cách t m và có h th ng ít nh t trong hai n m liên t c (tr tr ng h p khách hàng m i thành l p) đ rút ra k t lu n v

n ng l c tài chính c a khách hàng trong quá kh , hi n t i và d đoán v n ng l c tài chính trong t ng lai, kh n ng thanh toán c a khách hàng Khi phân tích tình hình tài chính c a khách hàng, NHTM ch y u d a vào các h s tài chính đ phân tích:

Th nh t, nhóm h s v kh n ng thanh toán

ây là ch s quan tr ng đ i v i ngân hàng khi xem xét cho khách hàng vay

v n, nó cho ta bi t kh n ng tr n c a khách hàng đ i v i các kho n n ng n h n đánh giá kh n ng thanh toán c a khách hàng th ng s d ng các h s sau:

(1) Kh n ng thanh toán ng n h n = Tài s n ng n h n

N ng n h n

H s này cho bi t khách hàng có đ tài s n ng n h n đ đ m b o tr đ y đ các kho n n ng n h n không

H s l n h n 1 thì kh n ng thanh toán c a khách hàng đ c đ m b o, khách hàng có kh n ng th c hi n đ y đ ngh a v n ng n h n b ng tài s n ng n h n N u

h s nh h n 1 là bi u hi n thi u kh n ng thanh toán, tài s n ng n h n c a doanh nghi p không đ đ th c hi n ngh a v n ng n h n, do đó, CBTD c n đi sâu tìm hi u

rõ nguyên nhân và đánh giá kh n ng thanh toán ngh a v n trong t ng lai c a khách hàng n u ngân hàng cho khách hàng vay v n.

(2) Kh n ng thanh toán nhanh = Tài s n ng n h n – Hàng t n kho

Nhóm h s này ph n ánh kh n ng t n d ng các ngu n l c đ t o ra doanh thu

và quá trình luân chuy n các kho n ph i thu thành ti n Các h s ph n ánh g m:

(5) Vòng quay hàng t n kho = Giá v n hàng bán

Giá tr hàng t n kho bình quân

H s này th hi n vòng quay nhanh, ch m c a hàng t n kho đánh giá t c

đ luân chuy n hàng hóa trong kho c a khách hàng là t t hay không t t ph i ph thu c vào ngành ngh ho t đ ng hàng hóa đ c kinh doanh là gì Song, t c đ luân chuy n hàng t n kho nhanh, gi n đ nh và t ng qua các n m th hi n hàng hóa trong kho luân chuy n nhanh, kh n ng tiêu th s n ph m c a khách hàng là t t

(6) Vòng quay các kho n ph i thu = Doanh thu bán chu

Các kho n ph i thu bình quân

H s này ph n ánh n u vòng quay nhanh ch ng t khách hàng qu n lý kho n

ph i thu t t Ng c l i, n u vòng quay ch m th hi n qu n lý ph i thu y u, b chi m

d ng v n nhi u Tuy nhiên, n u h s quá cao c ng không t t, đi u này th hi n doanh nghi p đang có c ch bán hàng quá ch t ch , đi u này có kh n ng nh h ng đ n

m c tiêu th s n ph m trong t ng lai

Vòng quay các kho n ph i thu

Nh ng ch tiêu này ph n ánh chu k kinh doanh c a doanh nghi p N u chu k kinh doanh càng ng n ch ng t doanh nghi p s d ng v n t t và uy tín cao Th ng

23

chu k kinh doanh c a th ng m i là nh h n 3 tháng; s n xu t kho ng 6 - 9 tháng và xây d ng có th kéo dài 9 - 12 tháng Tr ng h p chu k kinh doanh c a khách hàng dài h n m c trung bình, ph i tìm hi u và trình bày đ c nguyên nhân th hi n đ c thù

l n thì có th d n đ n m t kh n ng thanh toán c bi t, n u doanh nghi p có các kho n n dây d a kéo dài thì c n xem xét l i uy tín

(9) Hi u su t s d ng TSC = Doanh thu thu n

Giá tr TSC bình quân

H s này ph n ánh m c đ s d ng TSC c a doanh nghi p N u cao ch ng

t hi u qu s d ng TSC t t Tuy nhiên l u ý n u h s t ng do bán tài s n l y ti n (gi m s c s n xu t) ho c ch a k p đ i m i thi t b thì c n ph i xem xét c th đ có đánh giá chính xác

Th ba, nhóm các h s v kh n ng sinh l i

C n phân tích t ng doanh thu v m c đ t ng tr ng và t tr ng doanh thu c a

m i lo i m t hàng nh : doanh thu trong n i đ a; doanh thu v i n c ngoài nh hàng

xu t kh u, nh p kh u, doanh thu hàng u thác Qua phân tích doanh thu k t h p v i

nh ng phân tích trong ph n th m đ nh v tình hình SXKD đ rút ra k t lu n v nh ng thành công, h n ch c a doanh nghi p trong vi c ti p c n th tr ng và m r ng ho t

đ ng SXKD M c khác, c n phân tích t ng doanh thu c a t ng quý, t ng tháng đ xác

đ nh đ c nh ng th i đi m ho t đ ng m nh c a công ty và so sánh v i ho t đ ng c a cùng k n m tr c, đi u này r t quan tr ng đ c bi t là đ i v i nh ng doanh nghi p

T s này đo l ng kh n ng sinh l i so v i t ng tài s n, hay nói cách khác là

t s này cho bi t m i đ ng giá tr tài s n c a doanh nghi p t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n ròng sau thu sau m i n m tài chính

(11) T su t lãi ròng so v i v n ch

L i nhu n ròng sau thu

V n ch s h u

T su t này đo l ng kh n ng sinh l i so v i v n ch s h u b ra

Ngân hàng th ng quan tâm đ n t s l i nhu n tr c thu vì ph n tr n g c

và lãi là ph n chi tr tr c khi n p thu , đ c bi t đ i v i ho t đ ng cho vay b sung

v n l u đ ng Tuy nhiên, n u doanh nghi p có t su t l i nhu n sau thu cao đ đ m

b o tr n g c và lãi thì càng t t vì đi u này th hi n doanh nghi p làm n hi u qu ,

ho t đ ng v ng m nh, kh n ng thu h i n t t h n

(12) T s Thu nh p

Chi phí

T s này cho bi t v i m i đ ng thu nh p, doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu

đ ng chi phí Ch s này càng cao ch ng t doanh nghi p kinh doanh r t t t, chi phí b

T s này cho th y t ng ng v i m i 01 đ ng v n do ch doanh nghi p cung

c p thì có bao nhiêu đ ng do ch n cung c p T s này cho th y quan h đ i ng

gi a v n c a doanh nghi p và v n c a ngân hàng Trên góc đ ngân hàng, t s này

ch nên bi n đ ng t 0 đ n d i 1 N u b ng ho c l n h n 1 thì doanh nghi p đã quá

l thu c và v n vay, nh v y, r i ro c a doanh nghi p d n h t cho ngân hàng

(14) T s n so v i t ng tài s n = T ng giá tr n ph i tr

T ng tài s n

T s này cho th y 01 đ ng n ph i tr đ c dùng đ tài tr cho bao nhiêu

đ ng t ng tài s n T s này ch nên bi n đ ng t 0 đ n d i 1 N u b ng ho c l n h n

1 có ngha là toàn b giá tr tài s n c a doanh nghi p không đ đ tr n n u các ch

n đòi cùng m t lúc Nhìn chung, khi cho vay, ngân hàng không thích khách hàng nào

có t s n quá l n vì nh v y, kh n ng hoàn tr n vay gi m đi r t nhi u

Nhóm h s đòn b y tài chính đánh giá m c đ r i ro trong ho t đ ng cho vay khách hàng, t đó giúp ngân hàng đ a ra quy t đ nh c p tín d ng N u h s đòn b y tài chính c a doanh nghi p quá l n, ngân hàng đ ng tr c hai s l a ch n M t là t

ch i cho khách hàng vay vì đ r i ro quá cao, hai là, ngân hàng v n quy t đ nh cho

25

khách hàng vay n u ph ng án SXKD t t, tuy nhiên, tr ng h p này ngân hàng s cho vay v i lãi su t cao

Th n m, nhóm h s v kh n ng hoàn tr lãi vay

H s v kh n ng hoàn tr là lo i t s xác đ nh t b ng báo cáo k t qu kinh doanh, đ c g i là t s trang tr i tài chính, ph n ánh m i quan h gi a kh n ng trang

tr i chi phí và chi phí tài chính T s trang tr i tài chính th ng g p là t s trang tr i lãi vay

H s này đo l ng kh n ng s d ng l i nhu n tr c thu c a doanh nghi p đ thanh toán lãi vay, hay nói cách khác, h s này cho bi t v i m i đ ng chi phí lãi vay thì có bao nhiêu đ ng EBIT (l i nhu n tr c thu và lãi vay) đ m b o thanh toán H

s v kh n ng hoàn tr lãi vay đ c xác đ nh nh sau:

(15) T s trang tr i lãi vay = L i nhu n tr c thu và lãi vay

Chi phí lãi vay

T s trang tr i lãi ch cho bi t kh n ng tr ph n lãi c a kho n đi vay, ch không cho bi t kh n ng tr c ph n g c l n ph n lãi ra sao

T s trên n u l n h n 1 thì công ty hoàn toàn có kh n ng tr lãi vay N u nh

h n 1 thì ch ng t ho c công ty đã vay quá nhi u so v i kh n ng c a mình, ho c công

ty kinh doanh kém đ n m c l i nhu n thu đ c không đ tr lãi vay

(16) H s hoàn tr lãi và g c = L i nhu n tr c thu và lãi vay

th c hi n đ c ph ng án SXKD Do đó, th m đ nh ph ng án SXKD c a khách hàng là vi c h t s c quan tr ng đ i v i công tác cho vay c a ngân hàng

Vi c th m đ nh ph ng án SXKD c th nh sau:

Th nh t, xem xét đ i t ng cho vay và l nh v c kinh doanh

- i t ng cho vay: Theo quy đ nh c a pháp lu t, ngân hàng đ c phép cho vay t t c các đ i t ng, các giao d ch mà pháp lu t không c m Tuy nhiên, trong th c

t có r t nhi u chi phí n m trong t ng chi phí SXKD không t o ra hi u qu tr c ti p (ví d nh chi phí hoa h ng, môi gi i, l phí h i quan, ti n ph t ) ho c không n m trong chi phí th c mà khách hàng ph i b ra đ th c hi n ph ng án (nh kh u hao tài

s n c đ nh, thu thu nh p ) ho c không n m trong đ nh h ng ho t đ ng tín d ng

c a ngân hàng nh cho vay s n xu t nông nghi p, nuôi tr ng thu s n Do v y khi

th m đ nh cho vay, CBTD ph i xem xét đ i t ng cho vay đó có t o ra hi u qu tr c

ti p không, có ph i là chi phí th c mà doanh nghi p ph i b ra khi th c hi n ph ng

án kinh doanh hay không và có n m trong l nh v c mà ngân hàng cho vay không

- C n xem xét l nh v c kinh doanh c a khách hàng, hi u bi t và kinh nghi m

- i v i các ph ng án s n xu t ho c thi công xây d ng:

Xem xét uy tín c a ng i cung c p, s l ng, ch t l ng c a nguyên li u có phù h p v i yêu c u c a s n ph m hay không, đ nh m c hao phí nguyên v t li u,

ph ng th c thanh toán, th i h n giao hàng, (đi u này đ c bi t quan tr ng v i các doanh nghi p th c hi n s n xu t theo hình th c gia công)

27

tiêu th m t hàng đó trên th tr ng, tình hình t n kho, ph ng th c bán hàng và kh

n ng bán hàng c a khách hàng đ đánh giá kh n ng tiêu th và ph i đ c bi t l u ý phân tích k nh ng tr ng h p khách hàng m i kinh doanh m t hàng đó, ch a có kinh nghi m

Ngoài ra, n u bán hàng tr ch m ho c thanh toán sau, CBTD còn c n phân tích

đ uy tín v thanh toán c a khách hàng mua

- i v i các ph ng án s n xu t ho c thi công xây d ng:

Ph i đánh giá kh n ng t ch c s n xu t và tiêu th , ho c thi công c a khách hàng, bao g m xem xét công su t, n ng l c s n xu t, thi công c a doanh nghi p K

ho ch và ti n đ s n xu t, thi công Các chính sách, ph ng th c bán hàng tiêu th s n

đ c tính nh th , s n ph m c a doanh nghi p có đ c th tr ng ch p nh n hay không,

ho c xem xét th ph n c a s n ph m trong th i gian đã có m t trên th tr ng

Th n m, v thi t b , công ngh

i v i các doanh nghi p s n xu t ph i xem xét đ n công ngh s n xu t đang

s d ng thu c lo i công ngh nào, nh ng u nh c đi m c a công ngh đó, máy móc thi t b ra sao có đáp ng đ c các yêu c u c a khách hàng, c a th tr ng v m u mã,

ch t l ng, s l ng không…

Khi đánh giá tình hình s n xu t c a khách hàng ph i so sánh v i các doanh nghi p khác cùng lo i và v i chính khách hàng trong các giai đo n tr c đ th y đ c

nh ng thành công, h n ch c a khách hàng trong th i gian qua, nguyên nhân d n đ n

s thành công hay h n ch đó t đó đánh giá kh n ng phát tri n c a khách hàng trong

th i gian t i

(3) Th m đ nh đ m b o ti n vay

Hi n nay, các NHTM đang đ y m nh phát tri n các d ch v c a mình đ gia

t ng ngu n thu, đ c bi t là ho t đ ng cho vay, trong đó có cho vay b sung v n l u

đ ng Tuy nhiên, ho t đ ng cho vay nào c ng đ u ch a đ ng r t nhi u r i ro, vì v y, các NHTM đ u ph i có bi n pháp nh m ki m soát r i ro trong ho t đ ng cho vay c a

mình ó chính là ph i có đ m b o ti n vay khi khách hàng ti n hành xin vay v n t i ngân hàng, có th là đ m b o ti n vay b ng tài s n, c ng có th là đ m b o ti n vay không b ng tài s n

m b o ti n vay b ng tài s n: Ngân hàng có th cho khách hàng vay b sung

v n l u đ ng v i các hình th c đ m b o b ng tài s n nh :

C m c tài s n: Là hình th c ng i nh n tài tr c a ngân hàng giao quy n ki m soát tài s n thu c s h u c a mình cho ngân hàng n m gi trong th i gian cam k t

Th ch p tài s n: Là hình th c ng i nh n tài tr ph i chuy n các gi y t ch ng

nh n quy n s h u c a tài s n đ m b o sang cho ngân hàng trong th i gian cam k t, không chuy n giao tài s n cho bên nh n th ch p

B o lãnh b ng tài s n: Là vi c bên th ba (g i là bên b o lãnh) cam k t v i bên cho vay v vi c s d ng tài s n thu c quy n s h u c a mình đ th c hi n ngh a v tr

n thay cho bên đi vay, n u đ n khi h t th i h n mà bên đi vay không th c hi n đ c

ho c th c hi n không đ y đ ngh a v tr n v i ngân hàng

Khách hàng đ n đ ngh xin vay b sung v n l u đ ng v i ngân hàng s ph i trình h s đ m b o ti n vay đ ngân hàng ti n hành th m đ nh M c đích c a vi c

th m đ nh tài s n đ m b o n vay là đánh giá m t cách chính xác và trung th c kh

n ng thu h i n t vi c thanh lý tài s n b o đ m n vay khi c n thi t Kh n ng thanh

lý tài s n nói chung ph thu c vào tính ch t pháp lý và giá tr th tr ng c a tài s n

Do v y, n i dung th m đ nh tài s n đ m b o n vay ch y u là t p trung và th m đ nh các khía c nh pháp lý c a tài s n và tính thanh kho n tài s n đó trên th tr ng

- Th m đ nh giá tr pháp lý c a tài s n đ m b o n vay

Khi th m đ nh giá tr pháp lý, CBTD c n chia tài s n thành hai lo i:

+ Tài s n có đ ng ký quy n s h u: g m b t đ ng s n nh nhà x ng, đ t đai

và đ ng s n nh các ph ng ti n v n t i…

+ Tài s n không có đ ng ký quy n s h u: nh hàng hóa, vàng, b c, ngo i t …

Th m đ nh giá tr pháp lý c a tài s n đ m b o n vay nào có đ ng ký s h u

v i c quan ch c n ng t ng đ i đ n gi n vì c quan c p ch ng nh n đ ng ký s h u

đã thay ngân hàng th m đ nh tính pháp lý c a nh ng tài s n đó tr c khi c p gi y

ch ng nh n Do đó, khi th m đ nh, CBTD ch c n xem xét tính chân th c c a gi y

ch ng nh n đ ng ký s h u Trong tr ng h p c n thi t có th liên h v i c quan c p

ch ng nh n đ xác nh n l i

Th m đ nh giá tr pháp lý c a tài s n đ m b o n vay nào không có đ ng ký s

h u thì s ph c t p h n CBTD c n xem xét các tài li u nh hóa đ n mua hàng, ch ng

nh n l u kho, thuê kho, ký g i hàng hóa đ đánh giá tính ch t s h u h p pháp đ i v i

nh ng tài s n này Tr ng h p tài s n là đ ng s n mà pháp lu t không có quy đ nh

29

ch ng nh n quy n s h u r t khó th m đ nh Trong tr ng h p nh v y, thay vì th m

đ nh, ngân hàng th ng yêu c u khách hàng giao n p tài s n đ đ m b o n vay

- Th m đ nh giá tr th tr ng tài s n đ m b o n vay

CBTD có th dùng mô hình chi t kh u dòng ti n đ quy t đ nh giá tr th tr ng

c a tài s n đ m b o n vay Nguyên t c chung c a s d ng mô hình này là:

vi c bán tài s n CBTD có th s d ng d ch v đ nh giá c a các công ty môi gi i và

qu n lý đ u t b t đ ng đ đ nh giá i v i đ ng s n, CBTD có th d a vào hóa đ n

ho c ch ng k toán đ đ nh giá

m b o ti n vay không b ng tài s n: Là vi c ngân hàng cho khách hàng vay

d a trên c s uy tín c a khách hàng đ i v i ngân hàng

ây là hình th c đ m b o cho vay mà các ngân hàng không th ng xuyên th c

hi n b i quá trình th m đ nh r t khó kh n, b i uy tín không th ki m tra v i các gi y

t pháp lý rõ ràng gi ng nh th m đ nh tài s n đ m b o Thêm n a, vi c th m đ nh uy tín c ng s mang l i r i ro cao h n cho ngân hàng, khi không có gì c th đ đ m b o cho kho n vay

CBTD s ph i ki m tra, xem xét v uy tín c a khách hàng v i ngân hàng và uy tín c a khách v i các đ i tác khác, nh : l ch s giao d ch tr c đây c a khách hàng v i ngân hàng, các kho n n g c và lãi tr c đây v i ngân hàng khách hàng có thanh toán

đ y đ đúng h n hay không, các kho n thanh toán v i đ i tác khác có đ c th c hi n

t t hay không…

Ngoài ra, trong m t s tr ng h p, khách hàng không ch d a vào uy tín c a mình mà còn đ c s b o lãnh b ng uy tín c a ng i th 3 Khi đó, CBTD c n ki m tra, xem xét thêm v uy tín c a ng i th 3 đ ng ra b o lãnh

(4) Xác đ nh s ti n cho vay và th i gian cho vay

- S ti n cho vay: Là s ti n mà ngân hàng cho khách hàng vay ho c cam k t

cho khách hàng vay theo th a thu n trong h p đ ng tín d ng gi a hai bên

xác đ nh s ti n cho vay c n d a vào các c n c sau:

- Nhu c u vay c a khách hàng = Nhu c u v n l u đ ng – v n ch s h u tham gia – v n l u đ ng khác

- Th i h n cho vay: Là kho ng th i gian tính t lúc ngân hàng gi i ngân cho

khách hàng vay cho đ n th i đi m thu h i h t g c n và lãi vay đã đ c th a thu n trong h p đ ng tín d ng gi a ngân hàng và khách hàng

C n c xem xét th i gian cho vay là chu k ngân qu , vòng quay v n l u đ ng

và các tài s n l u đ ng thu c đ i t ng cho vay, báo cáo l u chuy n ti n t d tính Nhìn chung, th i gian cho vay có th xác đ nh nh sau:

Th i gian cho vay = Th i gian luân chuy n v n l u đ ng + Th i gian bán ch u Trong đó, th i gian bán ch u ph thu c vào chính sách bán hàng c a doanh nghi p Và:

Th i gian luân chuy n

v n l u đ ng =

360 Vòng quay v n l u đ ng