giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định hồ sơ thế chấp tài sản trong bảo lãnh thanh toán đối với khách hàng doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần phương nam - chi nhánh giảng võ

Ngoài ra, công ty... TNHH có ít nh t hai thành viên... Thông tin tín d ng...

1

L I M Đ U

àÝà à à tài

T à u ki n n n kinh t có nhi u bi à à à à à t n t i và phát tri n, ngân hàng c n có nh à à à à à t hi u qu , vì v y an toàn trong ho à ng tín d ng là m t trong nh ng v à c quan t à à u không

ch Vi t Nam mà còn các qu c gia khác trên th gi i

Trong ho à ng tín d ng, b o lãnh thanh toán là m t m ng có kh à àtri n m à à à àT à à à à à t hình th c tín d ng nên r i ro trong ho à ng b o lãnh thanh toán c à à à à u không tránh kh à à à

v à t ra là làm sao có th h n ch r i ro à c ngân hàng quan tâm trong

su t quá trình ho à ng c a mình

Trong th à à à à à u Quy à nh, Ngh àT à à c ban hành,

ng d n v b o lãnh ngân hàng và b à m b ng tài s à à à c s mong

i c a các Ngân hàng trong quá trình th à nh tài s à m b o, góp ph n h n ch

r i ro trong b o lãnh Tuy nhiên, trong quá trình th c hi n b à à à m b o b ng tài s n th ch à à ra m t s y u kém à à n ch à ng ho à ng th m

ng nghi p v th à nh h à i chi nhánh Gi àV à à à à i c

C à àGi i pháp nâng cao ch à ng th à nh h à ch p tài s n trong

b à à à à i v i doanh nghi p ngoài qu c doanh t à à à à

m i c ph àP àN à Chi nhánh Gi ng Võ, Hà N i

3

L I C Mà N

Tr i qua b n tháng th c hi n, v n d ng nh ng ki n th à à à c và cúng h c

c thêm nhi à u, hi n t i lu à à t nghi à à à à àĐ à c

k t qu này, không ch có công s c c a riêng em, mà còn có s h tr h t mình t

à à à y cô và b n bè Chính vì v y mà không th thi u nh ng l i c à à

nh à à à à à luôn ng h em

Em xin g i l i c à à à à n Th c s Nguy n Th T à à à c ti p

ng d n em hoàn thành khóa lu n này

Em xin g i l i c à à n Quý Th y Cô trong khoa Tài chính N à à ng

Đ i h c Th à L à à n tình truy à t ki n th c t o n n t ng cho quá trình nghiên c u khóa lu n c a em và là hành trang quý báu giúp em v à c trong

à

Em chân thành c à à àG à c, các cô chú anh ch làm vi c t i ngân hàng

à i c ph àP àN à Chi nhánh Gi àV à à à à à à u ki n thu n l à à c th c t p t i ngân hàng

L i c à à i cùng giành cho nh à i b à à à à à à t qua

nh à à à à chia nh ng ki n th c trong h c t p, nh ng vui bu n trong

là lo i hình t ch c s n xu t kinh doanh không do Nhà N c làm ch và đi u

Lu t Doanh nghi p Nhà n c n m 2003 bao g m các khái ni m, quy đ nh v

c p c th v doanh nghi p ngoài qu c doanh, m c dù đây là hai v n b n có vai trò “kim ch nam” làm c s pháp lý v vi c đ nh ngh a, phân lo i doanh nghi p

hòa Xã h i Ch Ngh a Vi t Nam ban hành, t i đi u 1 ch ng I có nêu ra khái

n c s h u toàn b v n đi u l ho c có c ph n, v n góp chi ph i, đ c t ch c

d i hình th c công ty nhà n c, công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n”

Có th th y r ng s khác bi t l n nh t gi a “qu c doanh” và “ngoài qu c doanh”

là: ch s h u n u đ i chi u gi a n i dung c a khái ni m trên v i cách hi u

th ng th y v doanh nghi p ngoài qu c doanh H n n a có m t chi ti t d dàng

đ c nh n ra: doanh nghi p qu c doanh có ch s h u là Nhà n c còn “ngoài

qu c doanh” thì ng c l i, ch s h u không ph i Nhà n c Do đó, có th rút ra

đ c m t khái ni m t ng đ i v doanh nghi p ngoài qu c doanh nh sau:

Doanh nghi p ngoài qu c doanh là t ch c kinh t do m t hay nhi u cá nhân và/ho c t ch c t nhân làm ch s h u toàn b v n đi u l ho c có c ph n, v n

công ty trách nhi m h u h n, công ty h p danh

1.1.2 Vai trò c a doanh nghi p ngoài qu c doanh

Ngày nay, doanh nghi p ngoài qu c doanh có v th quan tr ng trong c c u

n n kinh t và đang phát huy th m nh s n có đ góp ph n phát tri n n n kinh t

đ t n c

Th nh t là, các doanh nghi p ngoài qu c doanh đư và đang đóng góp cho n n

cao, t o qu tiêu dùng và xu t kh u, đ y m nh c nh tranh L y ví d v t tr ng

giá tr s n xu t công nghi p: n u nh vào n m 1995, t tr ng giá tr s n xu t công

5

tr s n xu t công nghi p c a khu v c nhà n c đư gi m t 29% trong giai đo n

2001 - 2005 xu ng ch còn ch a đ n 12% trong giai đo n 2006-2010 Trong khi

đó, đóng góp c a khu v c dân doanh t ng t 34% lên 43% trong cùng th i k

(theo Ti n s V Thành T Anh, thành viên nhóm chuyên gia kinh t , y ban

nào?” trên Th i báo kinh t Vi t Nam VnEconomy.vn)

Doanh nghi p ngoài qu c doanh có nh ng đ c đi m v tính s h u cao, b

máy s n xu t kinh doanh r t n ng đ ng, nh y bén, hi u qu s n xu t kinh doanh

g n li n m c đích vì quy n l i c a chính cá nhân mình, c a gia đình, c a ng i thân, đó là đi u ki n giúp cho kinh t ngoài qu c doanh phát huy đ c m i ti m

Hi n nay khu v c kinh t ngoài qu c doanh đóng góp đáng k vào GDP và

nghi p ngoài qu c doanh ch chi m 28% đ u t nh ng l i t o ra t i 46% GDP

T ng t nh v y, đóng góp c a khu v c doanh nghi p Nhà n c vào t ng tr ng GDP đư gi m r t nhanh t m c 33% trong giai đo n 2001-2005 xu ng ch còn 19% trong giai đo n 2006-2010, trong khi đó đóng góp c a khu v c doanh nghi p

n c đư gi m t 7,6% trong giai đo n 2001-2005 xu ng 4,0% trong giai đo n

2006-2010, t c là ch b ng m t n a so v i khu v c ngoài qu c doanh (theo Ti n

s V Thành T Anh, thành viên nhóm chuyên gia kinh t , y ban Kinh t Qu c

h i trong bài báo “Doanh nghi p Nhà n c đang “ch đ o” nh th nào?” trên

Th i báo kinh t Vi t Nam VnEconomy.vn)

m t th p niên g n đây Trong su t 10 n m, t l đóng góp c a khu v c doanh

nghi p Nhà n c cho ngân sách qu c gia (ngoài d u m ) trung bình ch a t i ch a

t i 20% và ngày m t gi m so v i chính mình c ng nh so v i khu v c t nhân

giai đo n 2001 - 2005, doanh nghi p Nhà n c đóng góp 19,6% cho ngân sách,

cao g n g p r i so v i khu v c t nhân, thì trong giai đo n 2006 - 2010, t l này

gi m xu ng ch còn 17,6%, t c là ch b ng 4/5 so v i khu v c t nhân (theo Ti n

s V Thành T Anh, thành viên nhóm chuyên gia kinh t , y ban Kinh t Qu c

h i trong bài báo “Doanh nghi p Nhà n c đang “ch đ o” nh th nào?” trên

Th i báo kinh t Vi t Nam VnEconomy.vn)

Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , nhu c u xã h i ngày càng t ng lên và đ đáp ng đ c nhu c u xã h i, các thành ph n kinh t ngoài qu c doanh luôn ph i

t ng c ng m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh và c ng là đ t ng ngu n thu cho chính các đ n v và ngu n thu cho ngân sách Nhà n c Thêm n a, các doanh

nghi p ngoài qu c doanh đư và đang gi i quy t m t s v n đ nan gi i, đó là v n

đ v công n vi c làm cho ng i lao đ ng, gi m t l th t nghi p, góp ph n đ y

lùi các t n n xã h i Theo k t qu đi u tra doanh nghi p c a T ng c c Th ng kê

cho th y, t tr ng lao đ ng c a khu v c doanh nghi p Nhà n c gi m r t nhanh t

m c 44% trong giai đo n 2001 - 2005 xu ng ch còn 23% trong giai đo n

toàn trên vai c a khu v c t nhân, ch y u là c a khu v c dân doanh T đó ta

th y r ng, s phát tri n c a kinh t ngoài qu c doanh là m t gi i pháp h u hi u

T Anh, thành viên nhóm chuyên gia kinh t , y ban Kinh t Qu c h i trong bài

báo “Doanh nghi p Nhà n c đang “ch đ o” nh th nào?” trên Th i báo kinh t

Vi t Nam VnEconomy.vn)

1.1.3 Các lo i hình doanh nghi p chính c a khu v c kinh t ngoài qu c doanh

đ ng kỦ kinh doanh đ n t ch c ho t đ ng, quy n l i và ngh a v đ u ph i tuân

theo Lu t Doanh nghi p 2005 T đó cho th y, các lo i hình doanh nghi p c a khu

v c kinh t ngoài qu c doanh c ng phù h p v i Lu t này, c th là có các lo i

Lo i hình đ u tiên ph i nh c đ n là doanh nghi p t nhân ây là hình th c t

l p m t doanh nghi p t nhân

nhi u l nh v c v i s n ng đ ng nh y bén, v n d ng n ng l c t i đa đ t n t i, t o

s c ép đ i m i kh i DNNN d n t i nâng cao n ng l c c nh tranh c a toàn n n

kinh t Không ch thu hút v n đ u t , quy mô v n ch s h u c a các doanh

nghi p t nhân trong n c đư t ng lên đáng k cho th y doanh nghi p t nhân đang v n lên đ tr thành thành ph n c t cán trong c c u n n kinh t hi n nay

Ví d , vi c các doanh nghi p t nhân chi m t l áp đ o trong danh sách 500

Report v a công b , mà theo đó, các doanh nghi p t nhân đư chi m t l t i

doanh nghi p đ y khát v ng và cam k t đ u t dài h n Nh t là trong tình hình khó

kh n nh hi n nay, Vietnam Report v n th ng kê đ c trên 70% các doanh nghi p

t nhân FAST 500 d ki n s t ng đ u t và m r ng s n xu t trong n m 2012

ây là m t minh ch ng rõ ràng đư cho th y s t ng tr ng l n m nh c a lo i hình

doanh nghi p này trong th i gian qua

i u 38, m c 1, ch ng 3 Lu t Doanh Nghi p do Qu c h i ban hành n m

2005 quy đ nh, công ty TNHH hai thành viên tr lên là lo i hình doanh nghi p có

t cách pháp nhân k t ngày đ c c p Gi y ch ng nh n kinh doanh, trong đó

thành viên có th là t ch c, cá nhân, s l ng thành viên không v t quá n m

m i Các thành viên ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác

c a doanh nghi p trong ph m vi s v n cam k t góp vào doanh nghi p và ch đ c

chuy n nh ng theo quy đ nh t i các đi u kho n trong Lu t Ngoài ra, công ty

Trong n n kinh t n c ta hi n nay, công ty TNHH hai thành viên là m t lo i

v n Có th nói, đây là mô hình lỦ t ng đ l a ch n khi kinh doanh qui mô v a

và nh Thêm n a, v i qui đ nh t i i u 166 Lu t Doanh nghi p 2005 thì ch m

nh t trong th i h n b n n m k t ngày Lu t DN 2005 có hi u l c (01/7/2006), các công ty nhà n c thành l p theo quy đ nh c a Lu t DNNN n m 2003 ph i

chuy n đ i thành công ty TNHH ho c công ty c ph n V y nên công ty TNHH

càng ch ng t đ c ti m n ng h a h n c a mình trong c c u n n kinh t

c đi m công ty TNHH m t thành viên đ c nêu rõ t i đi u 63, m c 2,

ch ng 3 nh sau: công ty trách nhi m h u h n m t thành viên là doanh nghi p

do m t t ch c ho c m t cá nhân làm ch s h u (sau đây g i là ch s h u công

ty); ch s h u công ty ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác

c a công ty trong ph m vi s v n đi u l c a công ty Công ty trách nhi m h u

đ ng kỦ kinh doanh và không đ c quy n phát hành c ph n

TNHH có ít nh t hai thành viên i m khác bi t duy nh t gi a công ty trách nhi m

h u h n m t thành viên và công ty trách nhi m h u h n có ít nh t hai thành viên

là công ty trách nhi m h u h n m t thành viên ch có m t thành viên duy nh t và thành viên này ph i là m t t ch c có t cách pháp nhân

L i th c a công ty trách nhi m h u h n m t thành viên là ch s h u công ty có toàn quy n quy t đ nh m i v n đ liên quan đ n ho t đ ng c a công ty Tuy nhiên,

lo i hình công ty này c ng có h n ch là các cá nhân không đ c phép thành l p

lo i hình công ty này, ch có m t s ch th có t cách pháp nhân nh các t ch c

trách nhi m h u h n m t thành viên

c coi là sinh sau đ mu n h n các lo i hình doanh nghi p truy n th ng và

m i ch tr nên ph bi n kinh t trong n c t h n m i n m tr l i đây, doanh

nghi p có v n c ph n đư và đang ch ng minh ti m n ng c a mình, v i các đ c

đi m phù h p tình hình n n kinh t th gi i hi n nay, đ c bi t khi Vi t Nam đư gia

nh p WTO đ c g n 5 n m i u 77 ch ng 4 lu t Doanh nghi p quy đ nh: công

ty c ph n là là doanh nghi p có t cách pháp nhân k t ngày đ c c p Gi y

b ng nhau g i là c ph n; c đông có th là t ch c, cá nhân; s l ng c đông t i

thi u là ba và không h n ch s l ng t i đa M i c đông ch ch u trách nhi m v

các kho n n và ngh a v tài s n khác c a doanh nghi p trong ph m vi s v n đư

9

góp vào doanh nghi p và có quy n t do chuy n nh ng c ph n c a mình cho

ng i khác theo quy đ nh Ngoài ra, công ty c ph n là lo i hình doanh nghi p duy

nh t có quy n phát hành ch ng khoán các lo i đ huy đ ng v n

đ i v i vi c thúc đ y s phát tri n c a n n kinh t qu c dân, c th là: công ty c

ph n có kh n ng t p trung v n nhanh chóng v i quy mô l n đ th c hi n các ho t

đ ng s n xu t kinh doanh l n Ngoài ra, công ty c ph n còn góp ph n nâng cao

hi u qu s d ng c a đ ng v n do đ cao trách nhi m c a c đông và s c ép chia

lãi c ph n H n n a, công ty c ph n m ra c h i kinh doanh cao h n cho nh ng

ng i đang n m gi ngu n v n nhàn r i trong xã h i, thúc đ y t c đ chu chuy n

v n và đi u hòa ngu n v n h p lỦ h n V i vi c các doanh nghi p Nhà n c hi n

nay t i Vi t Nam s c ph n hóa 100%, t c là toàn b s chuy n sang hình th c công ty c ph n, d th y t tr ng và vai trò c a doanh nghi p c ph n trong n n kinh t s t ng lên nh th nào C th , theo s li u đ c B Tài chính công b

sau khi t ng h p báo cáo t 4 b , 9 t p đoàn kinh t , 10 t ng công ty nhà n c đ c

bi t và 57 đ a ph ng, s có 367 doanh nghi p s ti n hành c ph n hóa và 532

đ n v th c hi n vi c chuy n đ i theo hình th c s p x p khác (giao, bán, gi i th ,

phá s n, gi nguyên là công ty trách nhi m h u h n m t thành viên, chuy n thành công ty trách nhi m h u h n hai thành viên) B Tài chính còn cho bi t, riêng

trong n m 2012, k ho ch c ph n hóa doanh nghi p nhà n c là 93 đ n v , trong

đó có 22 doanh nghi p thu c b , ngành, 33 đ n v thu c các t p đoàn, t ng công

ty và s còn l i là 38 thu c v các đ a ph ng

ni m Theo đi u 135 ch ng 5 lu t Doanh nghi p n m 2005, công ty h p danh là

lo i hình doanh nghi p có t cách pháp nhân k t ngày đ c c p Gi y ch ng

nh n đ ng kỦ kinh doanh ph i có ít nh t hai thành viên là ch s h u chung c a công ty, cùng nhau kinh doanh d i m t tên chung (sau đây g i là thành viên h p

danh) Thành viên h p danh ph i là cá nhân, ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n

c a mình v các ngh a v c a công ty Ngoài các thành viên h p danh có th có

thành viên góp v n; trong đó, các thành viên góp v n ch ch u trách nhi m v các

kho n n c a công ty trong ph m vi s v n đư góp vào công ty

Là công ty đ i nhân đi n hình (h u h t các thành viên đ u có m i quan h m t

thi t v i nhau) nên các thành viên đ u bi t đ c tên tu i các thành viên do đó gi a

các thành viên có s tin c y l n nhau cao Là doanh nghi p nhi u ch nên phát huy

đ c trí tu t p th Thành viên h p danh có trách nhi m vô h n nên có th t o s

tin c y cho đ i tác

1.2 Ho t đ ng b o lưnh đ i v i khách hàng là doanh nghi p ngoài qu c doanh c a ngơn hƠng th ng m i

Nghi p v b o lãnh cho lo i hình DNNQD hoàn toàn tuân theo các th ch ,

quy đ nh c a b o lãnh nói chung, c th là Lu t các t ch c tín d ng n m 2010 và

2006 và m t s quy đ nh khác Sau đây, chúng ta s đi sâu tìm hi u v các khái

ni m và đ c đi m c a ho t đ ng b o lãnh này

1.2.1 Khái ni m v b o lãnh ngân hàng

Tr c khi quy ch b o lưnh ngân hàng đ c ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ban hành vào n m 2006, khái ni m b o lưnh đư t n t i và đ c đ nh ngh a theo

nhi u cách qua các v n b n pháp lu t các l nh v c khác nhau

Có th tìm th y khái ni m b o lãnh t i đi u 361 B lu t Dân s n m 2005

(say đây g i là bên b o lãnh) cam k t v i bên có quy n (sau đây g i là bên nh n

b o lãnh) s th c hi n ngh a v thay cho bên có ngh a v (sau đây g i là bên đ c

hi n không đúng ngh a v Các bên c ng có th tho thu n v vi c bên b o lãnh

ch ph i th c hi n ngh a v khi bên đ c b o lãnh không có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình.”

Theo đi u 2, ch ng I quy ch b o lãnh ngân hàng n m 2006:” B o lãnh là

cam k t b ng v n b n c a t ch c tín d ng (bên b o lãnh) v i bên có quy n (bên

nh n b o lãnh) v vi c th c hi n ngh a v tài chính thay cho khách hàng (bên

đ c b o lãnh) khi khách hàng không th c hi n ho c th c hi n không đúng ngh a

v đã cam k t v i bên nh n b o lãnh Khách hàng ph i nh n n và hoàn tr cho

t ch c tín d ng s ti n đã đ c tr thay.”

2010: “B o lãnh ngân hàng là hình th c c p tín d ng, theo đó t ch c tín d ng

cam k t v i bên nh n b o lãnh v vi c t ch c tín d ng s th c hi n ngh a v tài

chính thay cho khách hàng khi khách hàng không th c hi n ho c th c hi n không

đ y đ ngh a v đã cam k t; khách hàng ph i nh n n và hoàn tr cho t ch c tín

d ng theo th a thu n.”

c a n n kinh t xã h i Tuy nhiên hai khái ni m trên đây đ c coi là đ nh ngh a

đ y đ nh t v b o lãnh ngân hàng và là c s áp d ng vào m i ho t đ ng liên quan đ n b o lãnh ngân hàng sau này

Nh v y, m t giao d ch b o lãnh bao gi c ng liên quan đ n 3 bên: bên b o

11

lưnh, bên đ c b o lãnh và bên nh n b o lãnh

Trong đó, khái ni m bên b o lưnh đ c d a trên quy ch b o lãnh ngân hàng

2006 t i kho n 4, đi u 2: “Bên b o lãnh là t ch c tín d ng th c hi n nghi p v

b o lưnhầ” và đi u 3: “T ch c tín d ng th c hi n nghi p v b o lãnh là: các t

ch c tín d ng thành l p và ho t đ ng theo Lu t các t ch c tín d ng; các ngân

hàng đ c Ngân hàng Nhà n c cho phép ho t đ ng thanh toán qu c t đ c th c

hi n các lo i b o lãnh mà bên nh n b o lãnh là các t ch c và cá nhân n c ngoài”

Bên đ c b o lãnh theo quy đ nh t i đi u 4 quy ch b o lãnh ngân hàng 2006:” Khách hàng đ c t ch c tín d ng b o lãnh là các t ch c và cá nhân trong n c

và n c ngoàiầ” Trong đó, t ch c tín d ng không đ c b o lưnh đ i v i nh ng

- B , m , v , ch ng, con c a thành viên H i đ ng qu n tr , Ban ki m soát,

T ng Giám đ c (Giám đ c), Phó T ng Giám đ c (Phó Giám đ c)

hi n d a trên m i quan h gi a ba bên trong quan h b o lưnh, trong đó ngân hàng

ngân hàng có th tr c ti p truy đòi b i hoàn t ng i đ c b o lãnh

Quy trình b o lãnh tr c ti p có th khái quát qua s đ sau:

Th hai là ph ng th c b o lãnh gián ti p: là lo i b o lưnh trong đó ng i

đ c b o lãnh s yêu c u ngân hàng th nh t (g i là ngân hàng ch th ) đ ngh

ngân hàng th hai (ngân hàng phát hành) đ a ra cam k t b o lãnh chuy n cho

ng i th h ng V i lo i b o lưnh này, ng i đ c b o lãnh không tr c ti p b i

hoàn cho ngân hàng phát hành mà chính ngân hàng ch th s ch u trách nhi m này, thông qua m t cam k t g i là đ i ng do chính ngân hàng này đ a ra B o lưnh đ i ng c ng có n i dung và đi u kho n quy đ nh nh b o lãnh chính Sau

khi b i hoàn cho ngân hàng phát hành, ngân hàng ch th có quy n truy đòi đ i v i

(1)

(3) Ngân hàng th nh t ch th cho ngân hàng th hai phát hành b o lưnh, đ ng

th i cam k t b i hoàn b o lưnh đ i ng

(4) Ngân hàng th hai phát hành b o lãnh và chuy n tr c ti p đ n ng i th

h ng)

1.2.2.2 Theo hình th c phát hành

NHTM v vi c báo cáo tình hình b o lãnh ngân hàng c a các NHTM

B o lãnh thanh toán

b o lãnh ngân hàng 2006 nh sau:”B o lãnh thanh toán là cam k t c a t ch c tín

d ng v i bên nh n b o lãnh, v vi c s th c hi n ngh a v thanh toán thay cho khách hàng trong tr ng h p khách hàng không th c hi n ho c th c hi n không

đ y đ ngh a v thanh toán c a mình khi đ n h n.” Quan h gi a ng i mua v i

ng i bán th c ch t là quan h tín d ng th ng m i, theo đó ng i mua ch p nh n

toán ho c thanh toán không đ s ti n nh h p đ ng thì ngân hàng b o lãnh tr thay cho ng i mua nh đư cam k t

NG I TH H NG

B O LÃNH

NG I C B O LÃNH

(2) (3)

(1) (4)

đ ng đã ký k t v i bên nh n b o lãnh Tr ng h p khách hàng vi ph m h p đ ng

và ph i b i th ng cho bên nh n b o lãnh mà không th c hi n ho c th c hi n không đ y đ thì t ch c tín d ng s th c hi n thay.” ây c ng là lo i b o lãnh

đ c dùng ph bi n và có th không ph i yêu c u m t lo i b o lãnh nào khác

ngoài nó trong quá trình mua bán hàng hoá ho c d th u xây d ng Hi n nay có

th k đ n m t s lo i b o lãnh th c hi n h p đ ng ph bi n nh : b o lãnh th c

hi n h p đ ng xây l p; cung ng máy móc, thi t b , hàng hoá

B o lãnh vay v n

Lo i hình b o lãnh th ba hay đ c s d ng là b o lãnh vay v n B o lãnh vay

v n là “cam k t c a t ch c tín d ng v i bên nh n b o lãnh, v vi c s tr n thay

cho khách hàng trong tr ng h p khách hàng không tr ho c không tr đ y đ , đúng h n n vay đ i v i bên nh n b o lãnh” theo kho n 1, đi u 5, ch ng 1 quy

ch b o lãnh ngân hàng 2006 B o lãnh vay v n ngày càng ch ng t đ c v trí

c a mình trong ho t đ ng huy đ ng v n c a các doanh nghi p Không ch gia t ng

c h i vay đ s v n c n thi t cho doanh nghi p, b o lãnh vay v n t ng c ng h n

th ng m i v i nhau, t o nên m t h th ng ba bên cùng có l i, đ c bi t trong n n

kinh t th tr ng hi n nay

B o lãnh d th u

Thay vì ph i n p m t kho n ti n đ t c c v i m c đích là đ m b o ng i d

th u không rút lui, không thay đ i Ủ đ nh khi đư trúng th u, doanh nghi p tham gia

lưnh ngân hàng n m 2006, đó là “cam k t c a c a t ch c tín d ng v i bên m i

th u, đ b o đ m ngh a v tham gia d th u c a khách hàng Tr ng h p, khách

đ y đ ti n ph t cho bên m i th u thì t ch c tín d ng s th c hi n thay” Trong

đ c s d ng đ l a ch n đ i tác t i u nh t Vi c đ u th u bao g m các b c g i

th u, m th u, tuyên b trúng th u Trong h s xin d th u ch th u yêu c u

ng i d th u ph i có th b o lãnh c a ngân hàng v i giá tr t 1% -3% t ng giá

tr c tính c a giá b th u nh m xác minh kh n ng c a h tham gia đ u th u

M c đích c a b o lãnh d th u là kh ng đ nh vi c tham gia đ u th u là nghiêm túc

và ng i d th u s ký h p đ ng n u trúng th u.Vi c phát hành b o lãnh d th u

15

trúng th u các hình th c b o lãnh cho các công vi c ti p theo nh : b o lãnh th c

hi n h p đ ng, b o lãnh ti n đ t c c, s đ c s n sàng

Các lo i b o lãnh khác

Ngoài các lo i b o lãnh k trên, hi n nay còn m t s lo i hình b o lãnh khác

v i tính ch t linh ho t ph c v các nhu c u s n xu t kinh doanh th ng m i ngày càng đa d ng c a doanh nghi p Ví d nh :

v i bên nh n b o lãnh, b o đ m vi c khách hàng th c hi n đúng các tho thu n v

ch t l ng c a s n ph m theo h p đ ng đư kỦ k t v i bên nh n b o lưnh Tr ng

b o lãnh mà không th c hi n ho c th c hi n không đ y đ thì t ch c tín d ng s

th c hi n thay”.(kho n 5, đi u 5, ch ng 1, quy ch b o lãnh ngân hàng 2006)

B o lãnh hoàn tr ti n ng tr c: “là cam k t c a t ch c tín d ng v i bên

h p đ ng và ph i hoàn tr ti n ng tr c mà không hoàn tr ho c hoàn tr không

đ y đ thì t ch c tín d ng s th c hi n thay ”(kho n 6, đi u 5, ch ng 1, quy ch

b o lãnh ngân hàng 2006)

B o lưnh đ i ng:” là cam k t c a t ch c tín d ng (bên b o lưnh đ i ng) v i

bên b o lãnh v vi c s th c hi n ngh a v tài chính cho bên b o lãnh, trong

tr ng h p bên b o lãnh th c hi n b o lãnh và ph i tr thay cho khách hàng c a

bên b o lưnh đ i ng v i bên nh n b o lãnh.”(kho n 7, đi u 5, ch ng 1, quy ch

b o lãnh ngân hàng 2006)

Ngoài ra còn có các lo i b o lãnh khác pháp lu t không c m và phù h p v i thông l qu c t

1.2.3 B o lãnh thanh toán đ i v i khách hàng là doanh nghi p ngoài qu c

doanh c a ngân hàng th ng m i

1.2.3.1 M c đích b o lãnh thanh toán

V i s gia t ng nhanh chóng v s l ng c a các doanh nghi p ngoài qu c

doanh, vi c phát tri n ho t đ ng s n xu t kinh doanh, th ng m i d ch v là đi u

h t s c quan tr ng đ i v i khu v c doanh nghi p này Tuy nhiên, th c t cho th y

đ tin t ng gi a các bên ch a cao, làm cho vi c th a thu n ký k t h p đ ng tr nên khó kh n h n, đ c bi t trong các h p đ ng mua bán tr ch m Thêm n a, v i

đ c đi m n n kinh t Vi t Nam hi n nay là n n kinh t th tr ng nhi u thành

ph n, các m i quan h kinh t ngày m t ph c t p h n, các th ch chính sách có lúc ch a theo k p ho c ch a hoàn toàn phù h p v i các ho t đ ng kinh t đang

di n ra, r i ro trong kinh doanh có th t ng lên gây thi t h i cho không ch các

lãnh thanh toán là chìa khóa g r i, t m gi y thông hành cho doanh nghi p trong các ho t đ ng mua bán tr ch m Th c t đư cho th y, b o lãnh thanh toán ngày

đ m kh n ng chi tr c a khách hàng các h p đ ng mua bán ph c v kho n đích

s n xu t, kinh doanh Vi c này không nh ng t o thu n l i cho k ho ch c a công

ty mà các đ i tác kinh doanh c ng s có c s đ tin t ng doanh nghi p h n, khi

nh n đ c s b o đ m thanh toán t ngân hàng V i vai trò nh v y, b o lãnh

thanh toán đư tr thành lo i d ch v kinh doanh có nhi u tác đ ng tích c c trong

vi c thúc đ y ho t đ ng mua bán c a các doanh nghi p

M t khác, đ i v i ngân hàng b o lãnh, vi c th c hi n nghi p v này giúp cho ngân hàng đa d ng hóa danh m c s n ph m d ch v nh đó ngân hàng có th gi m

thi u r i ro trong ho t đ ng kinh doanh Th hai, ngân hàng s thu đ c m t

kho n thu nh p thu đ c t phí b o lãnh khi th c hi n nghi p v b o lãnh Và th

ba, theo quy đ nh c a t ng ngân hàng, khi mu n đ c b o lãnh thì khách hàng

ph i có m t kho n ký qu t i ngân hàng trong su t th i gian b o lãnh Kho n ti n này ngân hàng có th s d ng đ cho vay mà không ph i tr lãi ho c tr lãi không

c a ngân hàng

1.2.3.2 Các hình th c đ m b o cho b o lãnh thanh toán

Xu t phát t đ c đi m c a b o lãnh thanh toán ngân hàng là m i quan h đa

ph ng, m t nghi p v b o lãnh thanh toán không ch đ n thu n là quan h gi a

gi a ngân hàng b o lưnh thanh toán và ng i nh n b o lãnh Trong đó, quan h

gi a ng i đ c b o lưnh và ng i nh n b o lãnh là m i quan h g c, là c s

phát sinh yêu c u b o lãnh đ c ngân hàng b o lưnh, ng i đ c b o lãnh

lãnh, mà còn ph i ch ng minh kh n ng tài chính, kh n ng tr n c a mình v i

hình th c đ m b o thanh toán cho ngân hàng, v a th hi n trách nhi m th c hi n

h p đ ng, v a h n ch r i ro cho ngân hàng

mà không qua đ m b o b ng tài s n c m c , th ch p hay b o lãnh c a bên th ba

Do đó, doanh nghi p mu n s d ng hình th c đ m b o này ph i là doanh nghi p

có n ng l c tài chính m nh, qu n lý kinh doanh hi u qu , có s tín nhi m lâu dài

t các t ch c tín d ng trong vi c s d ng v n vay, tr lãi và hoàn tr g c Khách

hàng đ c b o lãnh thanh toán b ng tín ch p c ng ph i đáp ng các đi u ki n

đ c quy đ nh t i đi u 20 s a đ i, ngh đ nh s 85 n m 2000 c a chính ph :

- S d ng v n vay có hi u qu và tr n g c, lãi v n vay đúng h n trong quan

h vay v n v i t ch c tín d ng cho vay ho c các t ch c tín d ng khác

Trong đó, s d ng v n vay có hi u qu ngh a là khách hàng ph i s d ng v n vay đ c đúng m c đích xin vay Vì là vay v n d a trên s tin c y c a ngân hàng

vào khách hàng (hình th c tín ch p) nên có th có tr ng h p khách hàng l i d ng

s tín nhi m c a ngân hàng mà vay v n dùng vào m c đích không chính đáng,

ngh a v tr n g c và tr lãi v n vay là m t đi u ki n c n và đ , khách hàng b t

bu c ph i th c hi n, đ c bi t ph i th c hi n theo đúng th i h n đư quy đ nh trong

h p đ ng vay v n, vì kho n v n mà ngân hàng cho vay không ph i là “cho không”

Khách hàng không tr n và g c đúng h n s làm ngân hàng t m th i m t đi

kho n v n và l i nhu n đ đ u t vào các ho t đ ng khác, làm gián đo n ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng H n n a, kho n vay không đ c hoàn tr đúng

h n s b chuy n nhóm n quá h n, góp ph n làm gia t ng t l n quá h n cho

ngân hàng, kéo theo s gi m đi v ch t l ng tín d ng t i ngân hàng

- Có d án đ u t , ph ng án s n xu t kinh doanh, d ch v kh thi, có hi u qu ;

ho c có d án đ u t , ph ng án ph c v đ i s ng kh thi, phù h p v i quy đ nh

c a pháp lu t

Khách hàng khi đ n vay ngân hàng c n ch ng minh n ng l c c a mình vào

vi c s d ng kho n vay có hi u qu đ s n xu t kinh doanh sinh l i nh m phát

tri n và m r ng quy mô i u này là h t s c c n thi t vì đây là m t b ng ch ng

đúng ch , r ng vi c đ u t này c a ngân hàng s đem l i l i nhu n, s tín nhi m

và c h i m r ng th tr ng cho ngân hàng V y nên, đ ch ng minh r ng mình

là đ i t ng thích h p nh t đ đ u t v n, khách hàng c n ch ng minh cho ngân

hàng th y r ng mình có nh ng d án đ u t , ph ng án s n xu t kinh doanh phù

h p v i các quy đ nh pháp lu t, có kh n ng sinh l i cao và đ ng th i có Ủ ngh a

trong vi c góp ph n phát tri n c a kinh t xã h i

kh n ng đ tr n g c sau này

k t tr n tr c h n n u không th c hi n đ c các bi n pháp b o đ m b ng tài s n quy đ nh t i đi m này

Vay v n b ng hình th c tín ch p là hình th c vay v n duy nh t không s d ng

b t c đ m b o b ng tài s n h u hình ho c b o lãnh nào mà ch đ n thu n d a vào

uy tín c a khách hàng Vì th nên có th coi đây là hình th c vay có r i ro cao h n

h n v i các hình th c còn l i Do đó, đ đ m b o an toàn tín d ng, ngân hàng c n

ph i chu n b các ph ng án phòng tr khi có r i ro x y ra C th khách hàng s

ph i cam k t chuy n hình th c vay v n b ng tín ch p sang vay v n b ng tài s n

đ m b o n u s d ng v n vay không đúng cam k t trong h p đ ng tín d ng Và

n u khi đư chuy n hình th c vay nh ng khách hàng v n không th c hi n đ c các

bi n pháp đ m b o b ng tài s n thì ngân hàng có quy n yêu c u khách hàng tr n

h i do bên có ngh a v gây ra, sau khi tr chi phí d ch v ngân hàng Th t c g i

và thanh toán do pháp lu t v ngân hàng quy đ nh

i v i ký qu b o lưnh, ngân hàng th ng yêu c u khách hàng m m t tài

kho n ti n g i không k h n t i ngân hàng v i s ti n ký qu c n thi t Có th nói hình th c ký qu là cách làm khá thu n ti n vì ti n g i là tài s n có tính thanh

19

kho n cao, th hai là vi c m tài kho n t i ngân hàng hi n nay nhanh g n, ti t

ki m th i gian cho c hai bên

C m b o b ng th ch p tài s n

Hình th c th ch p tài s n đ c nêu t i đi u 342 b lu t Dân s 2005 nh sau:

th ch p tài s n là vi c m t bên (sau đây g i là bên th ch p) dùng tài s n thu c s

h u c a mình đ b o đ m th c hi n ngh a v dân s đ i v i bên kia (sau đây g i

là bên nh n th ch p) và không chuy n giao tài s n đó cho bên nh n th ch p Trong tr ng h p th ch p toàn b b t đ ng s n, đ ng s n có v t ph thì v t ph

c a b t đ ng s n, đ ng s n đó c ng thu c tài s n th ch p Ti n, trái phi u, c phi u, k phi u và gi y t có giá khác C th các lo i tài s n đ c phép th ch p

là các tài s n đ c quy đ nh t i ch ng 6, đi u 174 b Lu t Dân s n m 2005,

mình đ th c hi n ngh a v tr n thay cho khách hàng vay, n u đ n h n tr n mà

đi u 2, ch ng 1 ngh đ nh s 178/199/N -CP ngày 29/12/1999 c a chính ph v

đ m b o ti n vay c a các t ch c tín d ng

kí k t h p h p đ ng b o đ m b ng tài s n c a bên th ba đ b o đ m vay v n ngân hàng th ng thi t l p h p đ ng có c ba bên g m: bên b o đ m (bên th

ch p) bên đ c đ c b o đ m (bên vay v n) và bên nh n b o đ m (bên nh n th

ch p) i u này ch đúng khi các ch th đó đ c l p v i nhau và ng i đ i di n

theo pháp lu t c a bên th ch p và bên vay v n không ph i là m t ng i Trên

th c t , r t nhi u tr ng h p m t ng i v a là ch s h u tài s n là ch th bên

th ch p v a là ng i đ i di n theo pháp lu t c a ch th bên vay v n cùng ký k t

trên m t h p đ ng th ch p v i bên nh n th ch p (t ch c tín d ng) i u này là

trái v i qui đ nh t i kho n 5, đi u 144 B lu t Dân s 2005, c th nh sau: Ng i

đ i di n không đ c xác l p, th c hi n các giao d ch dân s v i chính mình ho c

v i ng i th ba mà mình c ng là ng i đ i di n c a ng i đó, tr tr ng h p

l i ích h p pháp c a các bên khi giao k t h p đ ng, đ c bi t là khi có tranh ch p

t i toà án, h p đ ng không b vô hi u khi vi ph m đi u c m c a pháp lu t, các

doanh nghi p c n chú ý khi giao k t h p đ ng ph i tuân th các quy đ nh pháp

lu t

E Các hình th c đ m b o khác

m t s hình th c khác nh c m c , kỦ c cầ trong nghi p v b o lãnh thanh

toán

1.3 Th m đ nh h s đ m b o b ng hình th c th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán

1.3.1 m b o b ng th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán

1.3.1.1 Khái ni m

Vay v n ngân hàng b ng vi c th ch p tài s n t lâu đư không còn là m t hình

th c xa l đ i v i ng i đi vay và bên cho vay, đây là ngân hàng th ng m i

Vi c ng i đi vay mang tài s n cá nhân, t ch c mình ra làm ngu n đ m b o tr

n giúp t ng s tin c y c a ngân hàng, thúc đ y vi c đ ng ý cho vay Tuy nhiên,

b o lãnh nói chung và b o lãnh thanh toán c a ngân hàng nói riêng là nh ng hình

th c c p tín d ng hi n đ i, th i gian xu t hi n và t n t i Vi t Nam ch a lâu Cho

đ n t n n m 2000, quy ch b o lãnh ngân hàng l n đ u đ c Qu c h i ban hành

đ thu n ti n cho các NHTM ng d ng trong tình hình m i

Vi c đ m b o cho b o lãnh b ng hình th c th ch p tài s n đư đ c nh c đ n trong đi u 21, quy t đ nh s 112/2003/Q -NHNN ngày 11/02/2003 c a th ng đ c ngân hàng Nhà n c v s a đ i b sung m t s đi u trong quy ch b o lãnh ngân hàng n m 2000: “T ch c tín d ng và khách hàng th a thu n áp d ng ho c không

áp d ng các bi n pháp b o đ m cho b o lãnh Các hình th c b o đ m cho b o lãnh

bao g m: ký qu , c m c tài s n, th ch p tài s n, b o lãnh b ng tài s n c a bên

th ba và các bi n pháp b o đ m khác theo quy đ nh c a pháp lu t.”

Theo đi u 1 s a đ i thu c ngh đ nh s 11/2012/N -CP ngày 22/02/2012 c a

21

hi n công vi c đ i v i bên nh n b o đ m đ b o đ m vi c th c hi n ngh a v dân

đ t c c, bên kỦ c c, bên ký qu , bên b o lãnh và t ch c chính tr - xã h i t i c

s trong tr ng h p tín ch p.”

Cùng v i khái ni m th ch p tài s n đ c trình bày t i đi u 342 b lu t Dân s

n m 2005, có th rút ra m t đ nh ngh a chung v đ m b o b o lãnh b ng th ch p

tài s n nh sau:

m b o cho b o lãnh thanh toán b ng hình th c th ch p tài s n là vi c

ng i b o đ m dùng tài s n thu c s h u c a mình, dùng quy n s d ng đ t c a mình đ b o đ m v i ngân hàng b o lãnh vi c th c hi n ngh a v thanh toán h p

tài s n, tuy nhiên, do trình đ am hi u pháp lu t c a ng i đi vay khác nhau, h

Th nh t, v đi u ki n, th t c th c hi n b o đ m ti n vay b ng tài s n c m c ,

th ch p c a khách hàng vay, b o lãnh b ng tài s n c a bên th ba

- Tài s n, đi u ki n nh n tài s n th ch p b o lãnh, th t c ký k t và th c hi n

- Vi c ki m tra tính h p pháp và đi u ki n c a tài s n b o đ m ti n vay do t

ch c tín d ng th c hi n

Th hai là c n ph i xác đ nh giá tr tài s n th ch p b o đ m Tài s n th ch p

ph i đ c xác đ nh giá tr t i th i đi m ký k t h p đ ng b o đ m; vi c xác đ nh

giá tr tài s n t i th i đi m này ch đ làm c s xác đ nh m c b o lãnh c a t ch c

tín d ng, không áp d ng khi x lý tài s n đ thu h i n Vi c xác đ nh giá tr tài

- i v i tài s n b o đ m ti n vay không ph i là quy n s d ng đ t, thì vi c xác đ nh giá tr tài s n b o đ m ti n vay do các bên tho thu n, ho c thuê t ch c

t v n, t ch c chuyên môn xác đ nh trên c s giá th tr ng t i th i đi m xác

đ nh, có tham kh o đ n các lo i giá nh giá quy đ nh c a nhà n c (n u có), giá

mua, giá tr còn l i trên s sách k toán và các y u t khác v giá

Th ba là, vi c th ch p giá tr quy n s d ng đ t mà trên đ t có tài s n g n

li n, thì giá tr tài s n b o đ m ti n vay bao g m giá tr quy n s d ng đ t và giá

tr tài s n g n li n v i đ t Ngoài ra, giá tr tài s n c m c , th ch p đ c xác đ nh

bao g m c hoa l i, l i t c và các quy n phát sinh t tài s n đó n u các bên có

tho thu n ho c pháp lu t có quy đ nh

- Trong tr ng h p tài s n th ch p là toàn b b t đ ng s n có v t ph , thì giá

tr c a v t ph c ng thu c giá tr tài s n th ch p; n u ch th ch p m t ph n b t

đ ng s n có v t ph , thì giá tr v t ph ch thu c giá tr tài s n th ch p khi các bên

có tho thu n

Th t là, giá tr tài s n b o đ m ti n vay ph i l n h n giá tr ngh a v đ c

b o đ m ây là đi u ki n tiên quy t c a ngân hàng khi ch p nh n tài s n th ch p

b o đ m Vi c này d a trên yêu c u c a quy ch ngân hàng v đ m b o kh n ng

tr n c a khách hàng khi đ n h n, do ph n chênh l ch gi a giá tr tài s n và giá tr ngh a v đ c b o đ m s đ c l y ra đ tr n trong tr ng h p ngân hàng ph i

M t chú ý n a là ngh a v tr n ghi trong h p đ ng tín d ng có th đ c b o đ m

b ng m t ho c nhi u tài s n; b ng m t ho c nhi u bi n pháp b o đ m b ng tài s n,

v i đi u ki n t ng giá tr các tài s n b o đ m ph i l n h n giá tr ngh a v đ c

b o đ m

1.3.2 Quy trình th m đ nh h s th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán c a ngân hàng th ng m i

1.3.2.1 Nguyên t c th m đ nh:

M c dù đ c x p vào ho t đ ng c p tín d ng nh ng b o lãnh l i đ c theo dõi

23

vay, th m đ nh b o lưnh c ng c n ph i tuân theo m t s nguyên t c nh t đ nh,

nh m đ m b o h n ch r i ro thanh toán cho ngân hàng

Th nh t, b o đ m tính đ c l p và phân đ nh rõ ràng trách nhi m cá nhân, trách

n ng thu h i v n, yêu c u qu n lý và hi u qu ho t đ ng kinh doanh

Nguyên t c này đòi h i cán b th m đ nh ph i gi v ng đa đ c ngh nghi p,

nguyên t c làm vi c Do công tác đánh giá h s có bao hàm y u t ch quan, r i

ro do cán b tín d ng đánh giá sai là hoàn toàn có th N u r i vào tr ng h p

này, trách nhi m thu c v cá nhân nh ng ngân hàng s gánh ch u h u qu Do v y,

cán b tín d ng ph i ý th c đ c trách nhi m, quy n h n c a mình đ làm vi c

hi u qu mà v n đ m b o các yêu c u nói trên c a ngân hàng

Th hai, c n c các quy đ nh trong quy trình đ lo i tr d n các đ n v không

đ đi u ki n ho c thu c di n không đ c c p tín d ng ho c h n ch c p tín d ng

nh m gi m th i gian xem xét

Th c hi n t t nguyên t c này không ch giúp ngân hàng ti t ki m đ c th i

gian và chi phí xét duy t h s mà còn t ng c h i tìm đ c khách hàng t t h n,

đ m b o đ c l i nhu n và uy tín h n, Không ch có v y, khách hàng không đ c

xét duy t s ti t ki m đ c th i gian ch đ i, có c h i xem xét l i h s c a

doanh nghi p mình có ch nào ch a n, ch a đúng pháp lu t đ c i thi n, ho c có tiêu chí nào ngân hàng đ t ra quá cao so v i đi u ki n c a mình đ doanh nghi p tìm h ng gi i quy t

Th ba, cán b th m đ nh ph i đi ki m tra th c t đ a đi m th c hi n d án, n i

s n xu t kinh doanh c a ch đ u t , tìm hi u thông tin th c t v ch đ u t , d

án, tài s n đ m b o

ây là m t ph n h t s c quan tr ng trong quy trình th m đ nh không ch c a

b o lãnh Cán b tín d ng không th ch c n c vào thông tin trên gi y t mà c n

đi sâu vào chi ti t, n m rõ đ c tình hình th c t các nhân t nêu trên đ ki m tra tính xác đ nh ngu n tr n c a doanh nghi p Càng th c hi n khâu này c n th n,

cán b tín d ng càng đ m b o đ c tính an toàn c a nghi p v b o lưnh, đ c bi t

khi hi n nay, vi c doanh nghi p làm gi h s b o lãnh x y ra không ch m t l n

1.3.2.2 Quy trình th m đ nh

đ c ngân hàng ch p nh n phát hành b o lưnh thì khách hàng (ng i đ c b o

lãnh) ph i đáp ng đ c các đi u ki n c p tín d ng mà ngân hàng yêu c u Các tài

li u mà khách hàng ph i xu t trình làm c n c đ ngân hàng xét duy t bao g m:

- Gi y đ ngh phát hành b o lưnh: Trong đó khách hàng nêu các đi u ki n và đi u

kho n c n thi t ph i có trong v n b n b o lãnh, phù h p v i h p đ ng gi a h và

ng i th h ng b o lưnh ng th i, ph i có cam k t hoàn tr l i cho ngân hàng

phát hành sau khi ngân hàng đư th c hi n thanh toán cho ng i th h ng

- Các tài li u ch ng minh kh n ng tài chính c a khách hàng: b ng cân đ i tài

chính, báo cáo k t qu kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t v.v

- Các tài li u liên quan đ n giao d ch đ c yêu c u b o lãnh, đây là h p đ ng

th ng m iầ

- Các tài li u liên quan đ n b o đ m cho vi c phát hành b o lãnh (ch ng h n các

gi y t th ch p, c m c tài s n, b o lãnh c a bên th 3).T t c các tài li u trên cùng v i nh ng thông tin b sung t vi c ph ng v n tr c ti p khách hàng, t trung tâm thông tin tín d ng c a NHNN (CIC)ầs giúp ngân hàng có s phân tích khách hàng chính xác và đ nh d ng r i ro khách hàng tr c khi ch p nh n phát

- Ng i đ i di n h p pháp và gi y t ch ng minh quy n công dân c a ng i

đ i di n đó (ch ng minh th nhân dân, h kh u)

- Các tài li u ch ng minh s t n t i m t cách h p pháp c a ho t đ ng mua bán/thanh toán nh : h p đ ng mua bán, biên b n, cam k t thanh toán và cách gi y

t liên quan theo yêu c u c a ngân hàng

B c 2: Th m đ nh tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh và tài chính c a

- Báo cáo l u chuy n ti n t (n u ngân hàng yêu c u)

D a trên các ch tiêu phân tích tài chính tính toán đ c t ba tài li u này, cán

b tín d ng th c hi n đánh giá ch t l ng ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

d a trên c s so sánh v i các ch s c a ngành và tình hình bi n đ ng c a th

25

tr ng đ u vào đ u ra c a doanh nghi p C th các ch tiêu đó là:

- Nhóm ch tiêu v kh n ng thanh toán

+ H s thanh toán nhanh

+ H s thanh toán ng n h n

- Nhóm ch tiêu ho t đ ng

+ S vòng quay hàng t n kho

+ Vòng quay các kho n ph i thu

+ S ngày ph i thu bình quân

+ T su t sinh l i trên tài s n (ROA)

+ T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

B c 3: Th m đ nh ngu n tr n : tài s n đ m b o, ph ng án s n xu t kinh

doanh, n ng l c th c hi n d án.v.vầ

Trong đó cán b tín d ng s đi sâu vào phân tích các y u t nh : tính pháp lỦ

c a tài s n/ ph ng án s n xu t/d án; giá tr tài s n/ l i nhu n thu đ c t vi c

th c hi n d án hay ph ng án s n xu t

* Chi ti t c th t ng b c trong quy trình đ c trình bày d i đây:

A Th m đ nh h s pháp lỦ khách hƠng

qu n lỦ, đi u hành s n xu t kinh doanh c a ng i đ i di n d a trên nh ng tiêu chí

sau:

V n ng l c qu n lỦ và trình đ chuyên môn: d a trên nh ng nghiên c u v quy mô, c c u t ch c ho t đ ng; các ngành ngh kinh doanh ch y u; s l ng,

c c u và trình đ tay ngh c a đ i ng lao đ ng và đ i ng qu n lý Ngoài ra còn

xét đ n quá trình hình thành, phát tri n; vi c tuân th chính sách thu c ng nh chính sách lao đ ng; các s n ph m ch y u, nhu c u s n ph m trên th tr ng,

khách hàng truy n th ng; kh n ng ki m soát đ c ngu n cung, giá c đ i v i các

nhà cung c p nguyên li u chính cho d án; kh n ng chi m l nh th tr ng tiêu th

s n ph m; kh n ng tuy n d ng và đào t o lao đ ng, kim ng ch và giá tr xu t

nh p kh u (n u có) trong th i gian v a qua

V ng i đ i di n đ n v vay v n: t cách pháp lu t, kh n ng, kinh nghi m

c a ng i đi u hành đ i v i l nh v c đ u t ; nh n xét trình đ chuyên môn, ph m

ch t đ o đ c, uy tín đ i v i các nhân viên và các khách hàng; kinh nghi m và

n ng l c t ch c qu n lý c a ng i đ ng đ u doanh nghi p thông qua các l nh v c

ho t đ ng mà h đư tr i qua c ng nh uy tín c a h đ i v i các t ch c tín d ng

t ng h p tác

Ngoài ra, đ i v i pháp nhân m i thành l p th c hi n d án m i nh ng

đ n v vay v n (ho c ng i có nh h ng l n nh t đ i v i doanh nghi p)

đư t ng tham gia qu n lỦ đi u hành kinh doanh m t đ n v khác thì cán b

th m đ nh c n tìm hi u và phân tích s b v hi u qu h at đ ng c a doanh nghi p

mà đ n v vay v n đư t ng tham gia, nh m đánh giá chính xác n ng l c tài chính

và n ng l c qu n lý c a đ n v vay v n

B Th m đ nh tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh và tài chính c a khách hàng

V n ng l c tài chính: nh n xét v kh n ng, quy mô ngu n v n t có hi n t i

c a đ n v vay v n, kh n ng t ng tr ng ngu n v n ho t đ ng trong nh ng n m

tr c (n u là doanh nghi p đư ho t đ ng) và trong t ng lai D a trên thông tin

ph n h i t trung tâm thông tin tín d ng NHNN, cán b th m đ nh phân tích, đánh

giá v các kho n d n và uy tín tín d ng c a đ n v vay v n (n u có)

Chuyên viên th m đ nh qua ki m tra th c t và s sách, đánh giá tính chính

xác, trung th c các s li u báo cáo tài chính H th ng báo cáo tài chính c a doanh nghi p là nh ng thông tin quan tr ng vì các báo cáo này t ng h p v tình hình tài chính c a doanh nghi p trong m t th i gian c th Tuy nhiên, các s li u báo cáo tài chính ch a th l t t đ c h t th c tr ng tài chính c a doanh nghi p Vì v y,

vi c th m đ nh tình hình tài chính c a đ n v vay v n đòi h i chuyên viên th m

đ nh không ch c n c vào các s li u báo cáo mà c n ph i dùng đ n các h s tài chính đ gi i thích thêm các m i quan h tài chính Các h s này đ c tính toán

d a trên b ng cân đ i k toán và báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c n c

20/03/2006 v vi c ban hành ch đ k toán doanh nghi p C th , cán b tín d ng

s s d ng nhóm các ch tiêu sau đ đánh giá:

- Nhóm ch tiêu v kh n ng thanh toán: Các ch s thanh toán ng n h ng xác

đ nh n ng l c đáp ng các ngh a v tài chính đ n h n c a doanh nghi p (nói cách

khác, chi tr các hóa đ n đ c chuy n t i) V i dòng ti n đ l n, doanh nghi p có

th trang tr i cho các ngh a v tài chính, nh đó mà không lâm vào tình c nh v

n hay ki t qu tài chính G m có:

+ H s thanh toán nhanh

27

+ H s thanh toán ng n h n

- Nhóm ch tiêu ho t đ ng

+ S vòng quay hàng t n kho

+ Vòng quay các kho n ph i thu

+ S ngày ph i thu bình quân

+ T su t sinh l i trên tài s n (ROA)

+ T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

Tuy nhiên, vi c s d ng nh ng ch tiêu nào trong b các h s này đ đánh giá

là tùy thu c vào đ c đi m hình th c c p tín d ng và trình đ đánh giá c a cán b

tín d ng Do đó, cán b tín d ng c n k t h p các ch tiêu h p lý và linh ho t đ có

th đ a ra cái nhìn chân th c nh t v tình hình tài chính t i doanh nghi p

C Th m đ nh ngu n tr n : tài s n đ m b o, ph ng án s n xu t kinh doanh , n ng l c th c hi n d án

Ph m vi ph n này s t p trung vào th m đ nh tài s n đ m b o là tài s n c đ nh,

b t đ ng s n v i bi n pháp b o đ m ti n vay đ c nói đ n t i đây là th ch p tài

s n c a khách hàng Trong đó, đ i v i h s tài s n c n th m đ nh s bao g m các

y u t chính:

hàng b o lãnh do c p qu n lý c a đ n v ký tên

- B n g c, b n sao ho c b n photo gi y t th hi n quy n s d ng, s h u h p

pháp đ i v i tài s n đ m b o c a khách hàng ho c c a bên th ba (gi y ch ng

đ t / gi y phép xây d ng/ biên b n hoàn công/ h p đ ng mua bán, t ng cho nhàầ )

- Các yêu c u khác theo quy đ nh c a ngân hàng

* Các lo i tài s n đ m b o đ c ch p nh n

đ nh c th v tài s n đ m b o c a t ng ngân hàng Bao g m:

- Quy n s d ng đ t

- Nhà x ng, các công trình xây d ng trên đ t

- Nhà

- Máy móc thi t b ph c v s n xu t kinh doanh

- Ph ng ti n v n t i đ ng b , đ ng sông

* Quy trình th m đ nh tài s n b o đ m

Th nh t là, xét tính pháp lý c a tài s n đ m b o: chuyên viên th m đ nh ki m

tra tính h p pháp, h p l theo qui đ nh c a pháp lu t c a các h s , ch ng t (b n sao có đ i chi u b n chính) liên quan đ n TSB , c th :

- i v i tài s n hi n có là các b t đ ng s n nh đ t, nhà ầ, các h s , ch ng t

nh : gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t; gi y ch ng nh n quy n s d ng nhà

và đ t ; gi y ch ng nh n quy n s h u công trình; gi y đ ng kỦ s d ng đ i v i

ph ng ti n v n t i; h p đ ng, hóa đ n mua s m máy móc thi t b (l u Ủ đ i v i

các h p đ ng tr ch m, cho thuê tài chính) thu c s h u c a bên b o đ m

- i v i tài s n hình thành trong t ng lai: các quy t đ nh giao đ t, thu h i đ t,

gi y phép xây d ng, h p đ ng xây d ng, h p đ ng mua s m máy móc thi t b ,

ph ng ti n v n t i, các ch ng t n p ti n (n u có), phê duy t d án,ầ

Th hai là, xét tính giao d ch, tính thanh kho n c a TSB xem xét tính

theo qui đ nh c a pháp lu t nh mua, bán, th ch p, c m c thu n ti n cho

đ t đai n m 2005; nh ng ngh đ nh, thông t h ng d n thi hành Lu t đ t đai;

đ t, tài s n g n li n v i đ t Ngoài ra, đ i v i đ ng s n là máy móc thi t b ,

ph ng ti n v n t i: xét đ n niên h n s d ng, công ngh l c h u hay hi n đ i

không có tính thanh kho n, c n c vào v trí sinh l i c a tài s n, xu h ng th

tr ng, nhu c u v tài s n, công n ng s d ng chuyên dùng, đ c thù hay ph

bi nầ Riêng đ i v i tài s n hình thành t t ng lai không đ đi u ki n th ch p

nh đ ng giao thông, công viên cây xanh,ầ đ đi u ki n là tài s n c đ nh

nh ng khó qu n lý do tính ch t ho t đ ng ph i thay đ i ph tùng liên t c, có th

đ c thay đ i b ng tài s n khác có giá tr thanh kho n cao h n

Th ba là, xác đ nh giá tr TSB Th c hi n nghi p v này b ng cách t ch c

29

ti n hành đi ki m tra th c t TSB , xác đ nh hi n tr ng: đ a đi m, v trí, tình tr ng

tài s n và giá tr Vi c xác đ nh giá tr tài s n t i th i đi m này ch làm c s đ xác đ nh m c b o lãnh, không áp d ng khi x lý tài s n b o đ m đ thu h i n Riêng đ i v i tài s n hình thành trong t ng lai, cán b tín d ng c n ki m tra và

đ nh giá d a trên nguyên t c đ nh giá sau:

v c li n k (n u có); giá đ t th c t chuy n nh ng đ a ph ng đó t i th i đi m

th ch p, v trí sinh l i, th i h n giao đ t, đ xác đ nh giá tr th ch p

c a UBND T nh/Thành ph , giá giao d ch, v trí sinh l i, th i gian s d ng đ xác đ nh giá tr th ch p

- Máy móc thi t b , ph ng ti n v n t i: c n c h p đ ng mua bán, hóa đ n bán

hàng, giá th tr ng, công ngh , n m s n xu t, ngu n g c xu t x , th i gian s

d ng, đ xác đ nh giá tr th ch p

Cu i cùng, cán b tín d ng s đ a ra nh n xét t ng quát v toàn b các y u t nói trên và đ a ra đ xu t trình h i đ ng tín d ng duy t hay t ch i phát hành th

b o lãnh

1.4 Ch t l ng th m đ nh h s th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán 1.4.1 Khái ni m

thì “Ch t l ng là s phù h p v i yêu c u”, mà yêu c u đây là yêu c u c a

ng i tiêu dùng và ng i s n xu t Còn theo t ch c Qu c t v tiêu chu n hoá

(ISO) trong b tiêu chu n ISO đư đ a ra đ nh ngh a ch t l ng s n ph m nh sau:

“Ch t l ng là t ng th các ch tiêu, nh ng đ c tr ng c a nó, th hi n đ c s

tho mãn nhu c u trong nh ng bi u hi n tiêu dùng xác đ nh, phù h p v i công

Trong xu h ng h i nh p kinh t qu c t , c nh tranh trong ho t đ ng ngân

hàng ngày càng tr nên gay g t h n Chính vì v y, đ gia t ng thu nh p cho mình các NHTM có xu h ng đa d ng hóa và m r ng nhi u d ch v Ho t đ ng b o

lãnh thanh toán là m t trong s các d ch v c a ngân hàng đư và đang tr thành

c ng là m t ho t đ ng ch a nhi u r i ro B i v y, đ coi m t nghi p v b o lãnh

là ch t l ng, ta c n xem xét đ n vi c th c hi n t t t t c các khâu t lúc phát sinh

đ n khi k t thúc vi c b o lãnh Trong đó, vi c th m đ nh h s th ch p tài s n có

l là m t khâu quan tr ng nh t, quy t đ nh s thành công c a b o lưnh, đem l i l i

nhu n cho ngân hàng Thêm n a, do ho t đ ng th ch p tài s n mang tính ch t

nh y c m d x y ra tranh ch p, ki n t ng, vi c th m đ nh h s th ch p sao cho

b o lãnh thanh toán mu n có đ c s ph n ánh trung th c, chính xác thì ph i

tiêu Do đó, ch t l ng th m đ nh h s th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán

th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán đ c đánh giá khác nhau

Th m đ nh h s th ch p tài s n trong b o lưnh thanh toán đ c coi là có ch t

l ng khi qua quá trình xem xét đánh giá c ng nh phân tích các d li u d a trên

h s th ch p tài s n c a khách hàng NHTM có th phát hi n ra nh ng nh c

đi m ch a phù h p mà khách hàng không phát hi n ra hay c tình không phát hi n

ra T đó có th thuy t ph c khách hàng có k ho ch thay đ i b h s th ch p tài

s n c a mình cho phù h p Cùng v i vi c đ a ra các quy t đ nh h p lý, chính xác

ngân hàng s ch tài tr cho nh ng h s th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán

kh thi và có kh n ng đ m b o an toàn v n tài tr cho ngân hàng

i v i h s đ m b o b ng tài s n th ch p đ vay v n, hay đây là xin c p

b o lãnh, cán b tín d ng không ch xem xét nh ng tài li u ch ng minh n ng l c

tài chính c a khách hàng mà c n đi sâu phân tích tài s n đ c th ch p đ đ a ra

quy t đ nh t t nh t Hi n nay, b t đ ng s n v n là tài s n th ch p ph bi n nh t

trong h s tín d ng, trong đó có b o lãnh thanh toán c a khách hàng r i m i đ n

các tài s n c đ nh khác Vi c th m đ nh h s đ c coi là ch t l ng khi nó th c

hi n đ c hai đi u: th nh t là s d ng v n huy đ ng hi u qu nh m hoàn thành

các kho n tiêu v kinh t -xã h i, th hai là mang l i l i nhu n t i đa cho ngân

hàng làm đ c đi u này, khi th m đ nh m t b h s , cán b tín d ng c n đánh giá đ c m c đ r i ro và kh n ng đem l i l i nhu n c a ho t đ ng th ng

31

m i c n b o lãnh thanh toán đó C th là:

Th nh t, h s b o lãnh c n tuân th đúng các quy đ nh pháp lu t

B h s c n có hai ph n: ph n h s b o lãnh thanh toán và ph n h s ch ng

minh kh n ng tr n mà đây là tài s n th ch p Vi c tuân th đúng pháp lu t

khi xem xét h s tài s n th ch p s giúp ngân hàng tránh đ c các r c r i v

tranh ch p tài s n hay r i ro thanh toán v sau

Th hai, cán b th m đ nh c n đ m b o thu l i ti n t khách hàng m t cách

nhanh chóng nh t

Do đ c đi m c a b o lãnh thanh toán hi n nay là ph n l n d a trên các h p

đ ng mua bán tr ch m có th i h n đa d ng t ng n h n (d i 12 tháng) đ n dài

h n (12 đ n 48 tháng) nên cán b th m đ nh c n đánh giá d a trên nh ng đi m

v b o lưnh tr c th i h n có cao không; tình hình th tr ng b t đ ng s n t i th i

đi m đó (n u tài s n th ch p là b t đ ng s n); tình tr ng tài s n h u hình có đ m

đ ng s n, th tr ng tài chính trong n c theo h ng nào, có nh ng nh h ng gì

lên giá tr c a tài s n th ch p, nh h ng đó tác đ ng tích c c hay tiêu c c lên

ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Th ba, th i gian đ cán b tín d ng th m đ nh h s c n tuân theo quy đ nh

đáp ng d ch v theo yêu c u khách hàng trong th i gian nhanh nh t nh : th t c

đ n gi n, quá trình c p b o lưnh nhanh chóng, các đi u kho n thu n l i khi thanh

toán Không ch có v y, vi c ti t ki m đ c th i gian ch ng t vi c th m đ nh

tính thanh kho n c a tài s n gi m, ngân hàng lâm vào tình tr ng khó thu l i đ c

kho n b o lãnh Vì vây, cán b tín d ng c n tính đ n nh ng y u t k trên khi

th m đ nh h s

Th n m, s ph n h i c a khách hàng c ng là m t y u t quan tr ng đánh giá

ch t l ng ho t đ ng b o lưnh Khách hàng tìm đ n nh ng d ch v ngân hàng b i

s thu n ti n trong s d ng giúp khách hàng n m b t đ c c h i kinh doanh

Khách hàng không ch yêu c u s đ m b o c a ngân hàng mà còn yêu c u s

nhanh chóng v th i gian xem xét, s đ n gi n v th t c ti n hành, s thu n l i trong các đi u kho n mà ngân hàng cung c p M c ký qu th p cùng m t m c phí

phù h p trong hoàn c nh c nh tranh kh c nghi t gi a các NH s càng h p d n

d ch v và ph n h i k t qu đi u tra t phía khách hàng Ngoài ra, c m giác an tâm

c a khách hàng khi đ n giao d ch v i NH n u nh NH có bưi g i xe, có nhân viên

trông xe không thu l phí, có b o v thì NH đư t o đ c n t ng ban đ u an toàn

trong lòng khách hàng.T cách b trí v n phòng làm vi c, trang ph c c a nhân

viên và quan tr ng là thái đ ph c v c a nhân viên tín d ng t t s t o đ c thi n

c m trong tâm trí khách hàng Uy tín và th ng hi u c ng góp ph n không nh

trong vi c lôi kéo nhi u khách hàng t o nên hi u qu ho t đ ng b o lãnh

1.4.2.2 nh l ng

M c dù th m đ nh h s là b c đ u tiên trong toàn b quá trình th c hi n b o lưnh nh ng đ bi t đ c vi c th m đ nh đó có hi u qu nh d tính không thì c n

ph i xét c đ n các giai đo n phía sau, t khi h s b o lưnh đ c thông qua cho

đ n lúc h p đ ng mua bán c a ng i h ng b o lưnh đ c thanh toán, nghi p v

b o lãnh k t thúc

A Nhóm các ch s liên quan đ n tài s n th ch p theo h s do khách hàng cung c p

M t khâu trong quy trình đ xem vi c th m đ nh b h s th ch p tài s n

tài s n th ch p ngân hàng có “ch t l ng”, do đó, c n xem xét t i hai y u t : tính

r i ro c a b n thân tài s n đó và đi u ki n v giá tr c a tài s n đó trong vi c đ m

t ng đ i khách quan v n đ này Trong trên hi p c v v n Basel n m 2004, có

nh c t i thang đo h s r i ro c a tài s n thu c qu n lý ngân hàng, c th là: các

lo i tài s n có h s r i ro b ng 0% bao g m c các kho n vay có th ch p b ng

ti n, cho t i tài s n có h s r i ro b ng 50% đ i v i các tài s n là đ ng s n, b t

đ ng s n đ c th ch p T đó, th y r ng n u tài s n đ m b o c a khách hàng là

tài s n th ch p b ng ti n, ví d nh s ti t ki m thì h s r i ro c a tài s n đó là

0,0; n u tài s n th ch p là đ ng s n và b t đ ng s n thì h s r i ro c a tài s n đó

33

là 0,5 Nh v y, n u tham chi u trên thang đo này thì h s r i ro t th p đ n cao

c a tài s n th ch p là 0,0 đ n 0,5 H n n a, trong hi p c Basel II, h s này

c ng đ c s d ng đ làm tr ng s tính toán cho giá tr tài s n đ m b o đ c đi u

ch nh và s v n t i thi u mà ngân hàng c n n m gi đ bù đ p r i ro t tài s n này Trong đó:

Tài s n đi u ch nh theo tr ng s r i ro = Giá tr kho n vay/b o lãnh x

tr ng s r i ro

đ ng thì giá tr đ c đi u ch nh c a tài s n s là: 1 x 0,5 = 0,5 t đ ng, t c là giá

tr đ m b o c a tài s n đó sau khi tr đi y u t r i ro ch còn 500 tri u đ ng, s

500 tri u đ ng còn l i là ph n mà ngân hàng s ph i ch u r i ro

V n t i thi u = tài s n đi u ch nh theo tr ng s r i ro x 8%

Ví d : ti p theo ví d trên, yêu c u v v n t i thi u c a ngân hàng mà b n m

gi t tài s n đó là: 500 x 8% = 40 tri u đ ng

Th nên n u ngân hàng n m gi càng nhi u tài s n th ch p thì giá tr c a ph n

r i ro trong tài s n l i càng cao H n n a giá tr c a ph n “v n” b chi m gi này

thay vì có th mang đi đ u t nh ng l i ph i dùng vào làm d phòng bù đ p r i ro,

gây ra s t ng lên v chi phí cho ngân hàng

* T l giá tr kho n b o lãnh/giá tr tài s n th ch p

Th hai, giá tr c a tài s n đ m b o b ng hình th c th ch p ph i l n h n giá tr

mà khách hàng xin vay/b o lãnh C th , giá tr kho n vay/b o lãnh t i đa nên

b ng 70% giá tr tài s n th ch p đ đ m b o an toàn tín d ng cho ngân hàng, c

phát m i tài s n đ m b o đó V y nên n u giá tr c a kho n vay/b o lãnh l n h n

70% giá tr tài s n th ch p thì không th coi tài s n đ c th hi n trên h s

vay/b o lưnh đó là có ch t l ng đ c

B Nhóm các ch s liên quan tr c ti p đ n ho t đ ng b o lãnh t i ngân hàng

* Ch tiêu chi phí t ho t đ ng b o lãnh

Công th c tính: chi phí b o lãnh = t ng các kho n ti n ngân hàng đư b ra đ

th c hi n nghi p v b o lưnh và các ngh a v liên quan khác

Chi phí này đ c đ a vào chi phí ngoài đ h ch toán T ng chi phí b o lãnh

7 lo i d a trên hi p c qu c t v v n c a Basel (Basel II) phát hành n m 2004

ti n b o lãnh là 0% H s này t ng d n lên đ n 50% cho lo i b o lãnh có th ch p

b ng đ ng s n và b t đ ng s n và h s này đ t 100% cho lo i b o lãnh cho các

doanh nghi p ngoài qu c doanh không có th ch p

đ m b o r ng chi phí c a ho t đ ng b o lãnh luôn m c th p, d nhiên

ngân hàng c n làm t t khâu th m đ nh đ ph n nào gi m b t r i ro t phía khách hàng c ng nh h n ch r i ro t th tr ng hàng hóa(ví d nh th tr ng b t đ ng

s n, th tr ng ô tôầ) đ t ng tính tin c y c a tài s n đ m b o

* Ch tiêu doanh thu t ho t đ ng b o lãnh

Doanh thu t ho t đ ng b o lãnh bao g m ch y u là thu phí d ch v b o lãnh,

ngoài ra còn có m t s lo i ph phí kèm theo

Công th c tính: Phí b o lãnh = T l % x S ti n b o lãnh x th i gian b o lãnh

C n c vào Quy t đ nh s 50/2007/Q -NHNN ngày 28/12/2007 c a Th ng

đ c NHNN Vi t Nam v vi c ban hành m c phí d ch v thanh toán qua t ch c

cung ng d ch v thanh toán: "M c phí b o lãnh do các bên tho thu n, không

v t quá 3%/n m tính trên s ti n còn đang đ c b o lãnh và t i thi u là 300.000

đ ng" Nh v y thu phí b o lãnh t l thu n v i s ti n b o lãnh Theo Quy t đ nh

- Các bên tham gia đ ng b o lãnh th a thu n m c phí b o lãnh m i bên d c

h ng, trên c s th a thu n v t l tham gia đ ng b o lãnh c a t ng bên và m c

V i nh ng n i dung trên thì ch tiêu doanh thu t ho t đ ng b o lãnh ph n ánh

kh n ng sinh l i c a ho t đ ng b o lãnh trong t ng doanh thu c a ngân hàng và

doanh thu t ho t đ ng b o lãnh chi m bao nhiêu ph n tr m so v i doanh thu t

b o lãnh so v i các ho t đ ng trung gian c a ngân hàng

* Ch tiêu lãi t ho t đ ng b o lãnh

Công th c tính: Lãi = doanh thu - chi phí

Cho bi t ho t đ ng b o lãnh mang l i bao nhiêu đ ng l i nhu n cho ngân hàng,

góp ph n t o thêm thu nh p cho ngân hàng

Lãi t ho t đ ng b o lãnh trong đó có ho t đ ng b o lãnh thanh toán c ng c n

đ c so sánh trên t ng quan v i lưi đ n t các ho t đ ng d ch v khác và trên l i

không so v i ho t đ ng khác

* Ch tiêu d n b o lãnh quá h n

toán quá h n/T ng doanh s b o lãnh thanh toán đ n h n

đ ng b o lãnh thanh toán ch t l ng kém

Trong tr ng h p x u, bên đ c b o lãnh vi ph m h p đ ng đư tho thu n v i

bên th h ng thì NH ph i th c hi n ngh a v tài chính c a mình nh đư cam k t trong th b olãnh H t th i h n b o lãnh thanh toán mà bên đ c b o lãnh không

có kh n ng tr cho NH c g c và lãi tính trên s ti n b o lãnh thì s n đó đ c

NH chuy n thành d n b o lãnh thanh toán quá h n Ch tiêu t l b o lãnh thanh

đ ng b o lãnh thanh toán i v i nh ng h p đ ng b o lãnh thanh toán có tài s n

b o đ m hay m c ký qu cao thì NH có th chuy n s ti n mà doanh nghi p còn

đ ng b o lãnh thanh toán có th coi là ch a b nh h ng Còn đ i v i nh ng h p

đ ng b o lãnh thanh toán s d ng b o đ m tín ch p thì v n đ t ra là NH s không

này ch t l ng ho t đ ng b o lãnh thanh toán có th s b nh h ng

n u NH có t l b o lãnh quá h n khó đòi cao có ngh a là kh n ng thu n t

khách hàng là r t th p, vi c đòi n có th gây ra nh ng t n th t cho NH Qua đó

đánh giá đ c vi c m r ng ho t đ ng b o lãnh t i NH là không hi u qu

1.4 3 ụ ngh a vi c nâng cao ch t l ng th m đ nh h s đ m b o b ng hình

th c th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán

M c dù không ph i nghi p v chi m t tr ng l i nhu n l n nh t b o lãnh thanh toán h a h n s là m t lo i hình d ch v ph bi n trong t ng lai g n m b o

hàng thân thi t c a ngân hàng, đ c bi t khi b o lãnh thanh toán hi n nay có t n

su t đ c s d ng l n Trong b i c nh c nh tranh di n ra gay g t gi a các ngân

chi n l c quan tr ng, là x ng s ng c a s t n t i và phát tri n c a ngân hàng

Ngoài ra, v i ch tr ng nói chung trong th i gian t i là c nh tranh d a trên ch t

l ng d ch v ngân hàng, m t khi có uy tín v cung c p d ch v b o lãnh thanh

toán, ngân hàng s có l i th c nh tranh so v i ngân hàng đ i th

Th hai là, nâng cao ch t l ng th m đ nh h s c ng có ngh a là nâng cao

ch t l ng cán b tín d ng Th c ti n đư ch ng minh r ng, không ch l nh v c

37

đ t y u t con ng i lên hàng đ u Xét v m t b n ch t, ngân hàng th ng m i là

m t doanh nghi p, do đó, có đ c m t đ i ng nhân viên có n ng l c, trình đ cao

là đi u ki n quan tr ng nh t đ ngân hàng tr v ng trên th tr ng tài chính kh c

li t

1.5 Các nhân t nh h ng t i ch t l ng th m đ nh h s đ m b o b ng hình th c th ch p tài s n trong b o lãnh thanh toán cho khách hàng doanh nghi p ngoài qu c doanh

1.5.1 Các nhân t ch quan

* Nhân t v phía ngân hàng

ây là nh ng nhân t thu c v b n thân, n i t i ngân hàng liên quan đ n s

phát tri n c a ngân hàng trên t t c các m t nh h ng đ n ho t đ ng th m đ nh

i u đ u tiên c n nh c t i là chính sách tín d ng Chính sách tín d ng là n n t ng

c a ho t đ ng tín d ng, có Ủ ngh a quy t đ nh đ n s thành công hay th t b i c a

m t ngân hàng Ngoài nh ng quy đ nh chung mang tính nguyên t c, m i ngân

hàng c n có nh ng quy đ nh riêng đ i v i khách hàng Tu theo l i th c a mình

quy đ nh c th này c a các ngân hàng là không gi ng nhau Chính các khách

hàng s ch n các ngân hàng mà theo h s đáp ng đ c các nhu c u c u mình

m t cách t t nh t Tuy nhiên các quy đ nh c th này không ph i là s n i l ng các đi u ki n vay v n, b qua các b c trong quy trình th m đ nh đ lôi kéo khách hàng , vì nh v y s d n đ n nh ng h u qu x u khó l ng mà chính sách tín d ng

này v n ph i đ m b o đúng quy ch , b o đ m các đi u ki n v an toàn tín d ng -

hi u qu v i các tình hu ng x y ra i ng cán b ngân hàng có chuyên môn

nghi p v gi i, có đ o đ c là đi u ki n ti n đ đ ngân hàng t n t i và phát tri n

cao

Thông tin là y u t s ng còn đ i v i các ch th trong n n kinh t th tr ng

c nh tranh gay g t Trong c nh tranh ai n m đ c thông tin tr c là ng i có kh

n ng dành chi n th ng l n h n i v i ho t đ ng ngân hàng, nh có thông tín tín

d ng, ng i qu n lý có th đ a ra nh ng quy t đ nh c n thi t liên quan đ n vi c

cho vay, theo dõi và qu n lý kho n cho vay Thông tín tín d ng có th thu đ c t

trung tâm thông tin tín d ng (CIC), t các ngu n s n có ngân hàng, t phía khách hàng, t các ngu n thông tin khác S l ng, ch t l ng c a thông tin thu

th p đ c liên quan m t thi t đ n m c đ chính xác trong vi c phân tích, nh n

đ nh khách hàng, th th ng đ đ a ra nh ng quy t đ nh phù h p Thông tin

tín d ng t đó giúp lưnh đ o ngân hàng có đ ng l i, ch tr ng, chính sách phù

h p gi i quy t nh ng khó kh n v ng m c, phát huy nh ng nhân t thu n l i,

nâng cao hi u qu kinh doanh

Nhân t cu i cùng thu c v ngân hàng là công tác t ch c c a ngân hàng T

ch , nh p nhàng gi a các cán b , nhân viên, các phòng ban trong ngân hàng, gi a các ngân hàng v i nhau trong toàn h th ng c ng nh v i các c quan khác liên

quan s t o đi u ki n đáp ng k p th i yêu c u c a khác hàng, đ ng th i k p th i

thu th p thông tin v khách hàng, t đó nâng cao hi u qu th m đ nh

* Nhân t v phía khách hàng

nhu c u c a khách hàng Thông qua khách hàng, ng i ta có th đánh giá ch t

l ng th m đ nh b o lãnh M t khách hàng t t ph i là khách hàng có đ y đ n ng

l c tài chính, n ng l c s n xu t, n ng l c qu n lỦ, đ ng th i ph i có t cách đ o

đ c t t Quy mô b o lãnh c a ngân hàng ph thu c vào nhu c u c a khách hàng,

không có nhu c u c a khách hàng thì không có nghi p v b o lãnh Còn n u khách

đ , trung th c, có trách nhi m trong vi c th c hi n nh ng cam k t đư tho thu n

v i bên yêu c u b o lãnh s giúp ngân hàng r t nhi u trong vi c ti n hành th m

đ nh h s b o lãnh

39

1.5.2 Các nhân t khách quan

Các nhân t khách quan gây nh h ng đ n ho t đ ng th m đ nh h s b o

lãnh t u chung l i có hai y u t chính: môi tr ng kinh t và môi tr ng pháp lý

* Môi tr ng kinh t

V ph ng di n t ng th , n n kinh t n đ nh s t o đi u ki n thu n l i cho

ho t đ ng tín d ng nói chung c a ngân hàng phát tri n N n kinh t n đ nh làm

th ng, không b nh h ng b i các y u t l m phát, kh ng ho ng vv Trong

tr ng h p này thì ch t l ng th m đ nh ph thu c ch y u vào kh n ng th m

đ nh cán b tín d ng c a b n thân các NHTM

Tuy nhiên trên th c t , đ xã h i t n t i và phát tri n, đòi h i n n kinh t ph i

l m phát v a ph i đ t ng tr ng tín d ng, kích thích đ u t Gi i h n c a m

gi i h n cho phép s làm cho giá c hàng hoá t ng lên, l m phát x y ra m c đ

cao, n n kinh t b bi n d ng, các NHTM s ph i ch u thi t h i l n do ch t l ng

tín d ng b gi m th p, kéo theo công tác th m đ nh g p nhi u khó kh n Ngoài ra,

chính sách và lu t l đi u ti t v u tiên, u đưi hay h n ch s phát tri n c a m t

ngành, m t l nh v c đ c bi t đ n đ nh lãi su t huy đ ng,cho vay hay t giá,

đ m b o s phát tri n cân đ i trong n n kinh t c ng nh h ng l n đ n hi u qu

ho t đ ng c a doanh nghi p là khách hàng c a ngân hàng

Chu k phát tri n kinh t có tác đ ng không nh đ n ho t đ ng tín d ng Khi

n n kinh t b c vào giai đo n trì tr , s n xu t kinh doanh b thu h p thì ho t đ ng

ch là m t ph n nh trong tín d ng, khi nhu c u v n tín d ng gi m, quy mô tín

d ng b thu h p, v n tín d ng đư cho vay kém phát huy hi u qu - vi c tr n đúng

nh t c a h th ng pháp lu t, ý th c tôn tr ng ch p hành nghiêm ch nh nh ng quy

đ nh c a pháp lu t và c ch đ m b o cho s tuân th pháp lu t m t cách nghiêm

minh tri t đ Quan h b o lãnh ph i đ c pháp lu t th a nh n, pháp lu t quy đ nh

c ch ho t đ ng, t o ra nh ng đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng th m đ nh h s ,

đ m b o quy n và l i ích c a các bên tham gia quan h b o lãnh Nh ng quy đ nh

c a pháp lu t ph i phù h p v i đi u ki n và trình đ phát tri n kinh t xã h i, trên

đ ng kinh doanh, kh n ng tr n c a khách hàng C c u kinh t , các chính sách

v thu , xu t nh p kh u thay đ i, gây xáo tr n nh h ng đ n ho t đ ng kinh

doanh, k ho ch l i nhu n c a khách hàng, d n đ n phát sinh n quá h n, n khó đòi, ch t l ng tín d ng gi m sút