Sinh viên th c hi n : Nguy n Th Nhung
Mã sinh viên : A14145 Chuyên ngành : Tài chính-ngân hàng
Hà N i – 2011
Trang 3L I C M N
Sau th i gian h c t p, nghiên c u và rèn luy n Tr ng i h c Th ng Long, v i s
d y b o nhi t tình và tâm huy t c a các th y các cô trong B môn Kinh t đã giúp em có
đ c nhi u ki n th c b ích và quan tr ng v l nh v c Ngân hàng Và sau th i gian th c
t p t i chi nhánh Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a t i Hà N i, v i s ch b o,
h ng d n nhi t tình c a các anh, các ch trong phòng Tín d ng đã t o đi u ki n t t cho
em n m b t đ c các ho t đ ng th c t v Ngân hàng
V i lòng kính tr ng và bi t n sâu s c, em xin g i l i c m n chân thành t i các
th y cô giáo và các anh ch t i chi nhánh Tín Ngh a Hà N i, đ c bi t là th y giáo-T.S Châu inh Ph ng đã giúp em hoàn thành khóa lu n t t nghi p v i đ tài:
“M t s gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a-chi nhánh Hà N i”
Tuy nhiên, v i ki n th c, kinh nghi m và kh n ng phân tích tìm hi u còn h n ch , khóa lu n không th tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y em r t mong nh n đ c s đóng góp c a các th y, các cô giúp em kh c ph c nh ng h n ch , thi u sót đó
Em xin chân thành c m n!
Sinh viên Nguy n Th Nhung
Trang 4M C L C
L I M U 9
CH NG 1 LÝ LU N CHUNG V HI U QU CHO VAY B SUNG V N L U NG 1
1.1 S ra đ i c a cho vay b sung v n l u đ ng 1
1.2 M t s khái ni m v cho vay b sung v n l u đ ng 2
1.2.1 Khái ni m v v n l u đ ng 2
1.2.2 Cho vay b sung v n l u đ ng 2
1.3 Hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng 4
1.3.1 Khái ni m v hi u qu cho vay 4
1.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng 5
1.3.2.1 Ch tiêu đ nh tính 5
1.3.2.2 Ch tiêu đ nh l ng 6
1.4 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng 10
1.5 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng 11
1.5.1 V phía ngân hàng 11
1.5.1.1 Chi n l c cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng 11
1.5.1.2 Chính sách lãi su t c nh tranh trong cho vay b sung v n l u đ ng 12
1.5.1.3 Kh n ng th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng 12
1.5.1.4 Trình đ cán b ngân hàng 12
1.5.1.5 Thông tin v khách hàng vay b sung v n l u đ ng 12
1.5.1.6 Chính sách cho khách hàng vay b sung v n l u đ ng 13
1.5.2 V phía khách hàng 13
1.5.2.1 Tình hình tài chính c a khách hàng 13
1.5.2.2 Ph ng án s d ng v n vay 13
1.5.2.3 N ng l c đi u hành, qu n lý và đ o đ c kinh doanh c a ch doanh nghi p 13 1.5.3 V phía n n kinh t 14
CH NG 2 TH C TR NG V HI U QU CHO VAY B SUNG V N L U NG T I NGÂN HÀNG TMCP VI T NAM TÍN NGH A_CHI NHÁNH HÀ N I 15
2.1 Vài nét c b n v Ngân Hàng Vi t Nam Tín Ngh a_Chi Nhánh Hà N i 15
2.1.1 L ch s hình thành c a Ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a 15
2.1.2 S ra đ i c a Ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a t i Hà N i 15
2.1.3 c đi m đ a bàn ho t đ ng 15
Trang 52.1.4.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 17
2.1.4.2 Ho t đ ng s d ng v n 19
2.2 Th c tr ng v hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i 24
2.2.1 Quy trình và trình t cho vay b sung v n l u đ ng t i Tín Ngh a Hà N i 24
2.2.1.1 Khách hàng l p và n p h s vay v n 24
2.2.1.2 Th m đ nh h s vay v n và quy t đ nh cho vay 24
2.2.1.3 Xác đ nh các ch tiêu cho vay và ký k t h p đ ng 25
2.2.1.4 M tài kho n cho vay và phát ti n vay 26
2.2.1.5 Theo dõi, ki m tra kho n vay và x lý n 26
2.2.1.6 Thu n g c, lãi vay và thanh lý h p đ ng 29
2.2.2 Tình hình cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i 30
2.2.2.1 Ngu n tài tr cho vay b sung v n l u đ ng c a Tín Ngh a Hà N i 30
2.2.2.2 D n cho vay b sung v n l u đ ng c a Tín Ngh a Hà N i 32
2.2.2.3 V ch t l ng kho n vay b sung v n l u đ ng t i Tín Ngh a Hà N i 41
2.2.2.3 V x lý n đ ng 45
2.2.3 M t s ch tiêu đánh giá hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng 47
2.2.3.1 Nhóm ch tiêu ph n ánh t ng tr ng d n cho vay b sung v n l u đ ng 47
2.2.3.2 Ch tiêu vòng quay v n cho vay 48
2.2.3.3 Ch tiêu ph n ánh đ an toàn 50
2.2.3.4 Nhóm ch tiêu sinh l i c a đ ng vay 54
2.3 ánh giá hi u qu cho vay b sung v n l đ ng t i ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i 56
2.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 56
2.3.2 M t s h n ch và nguyên nhân 57
2.3.2.1 H n ch 57
2.3.2.2 Nh ng nguyên nhân ch y u 59
CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU CHO VAY B SUNG V N L U NG T I NGÂN HÀNG VI T NAM TÍN NGH A-CHI NHÁNH HÀ N I 64
3.1 nh h ng cho vay b sung v n l u đ ng t i Tín Ngh a Hà N i 64
3.2 M t s gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay c a ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a–Chi nhánh Hà N i 64
3.2.1 Gi i pháp v t ng c ng v n đ cho vay b sung v n l u đ ng 65
Trang 63.2.2 Hoàn thi n và tuân th , th c hi n nghiêm túc quy trình cho vay b sung v n
l u đ ng trong đó chú tr ng vi c nâng cao ch t l ng th m đ nh cho vay 66
3.2.3 Nâng cao trình đ nhân viên c a ngân hàng 67
3.2.4 Nâng cao kh n ng d báo nh ng bi n đ ng c a th tr ng trong ng n h n và dài h n 69
3.2.5 Nâng cao kh n ng thu th p và x lý thông tin c a ngân hàng 69
3.2.6 Th c hi n t t công tác ki m tra, giám sát, h tr khách hàng sau khi vay 70
3.3 M t s ki n ngh 70
3.3.1 i v i ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a 70
3.3.1.1 V quy trình cho vay 70
3.3.1.2 V đ m b o ti n vay 70
3.3.1.3 V nhân s 71
3.3.1.4 V ch ng trình hi n đ i hoá ngân hàng 71
3.3.1.5 V phát tri n h p tác qu c t 71
3.3.1.6 V hình nh ngân hàng 71
3.3.2 i v i Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 71
K T LU N 73
Trang 7TS B Tài s n đ m b o
VL V n l u đ ng
Trang 8DANH M C B NG BI U, TH
Bi u đ 2.1 C c u v n huy đ ng n m 2010 17
Bi u đ 2.2 D n tín d ng 20
Bi u đ 2.3 C c u cho vay 21
Bi u đ 2.4 K t qu đ u t 23
Bi u đ 2.5 C c u ngu n tài tr cho vay b sung v n l u đ ng 31
Bi u đ 2.6 D n cho vay b sung v n l u đ ng 33
Bi u đ 2.7 C c u d n theo lo i hình doanh nghi p n m 2010 36
Bi u đ 2.8 C c u d n theo ngành kinh t 38
Bi u đ 2.9 M c t ng tr ng tuy t đ i c a cho vay b sung v n l u đ ng 48
Bi u đ 2.10 T ng h p doanh s thu n và d n cho vay 49
Bi u đ 2.11 T ng h p d n cho vay b sung VL có TS B và t ng d n 51
Bi u đ 2.12 Lãi thu đ c t cho vay b sung v n l u đ ng 55
Bi u đ 2.13 T ng h p thu nh p và chi phí t cho vay b sung VL 55
Bi u đ 2.14 Chi phí huy đ ng đ cho vay b sung VL 56
B ng 2.1 Ti n g i c a các t ch c kinh t và dân c 18
B ng 2.2 C c u cho vay theo k h n 21
B ng 2.3 D n cho vay b sung v n l u đ ng 33
B ng 2.4 C c u d n theo lo i hình doanh nghi p 34
B ng 2.5 C c u các nhóm n cho vay b sung v n l u đ ng 41
B ng 2.6 M c t ng tr ng tuy t đ i và t ng đ i 47
B ng 2.7 Vòng quay v n cho vay 49
B ng 2.8 T l cho vay b sung v n l u đ ng có tài s n đ m b o 50
B ng 2.9 T l n quá h n 52
B ng 2.10 T l n x u 53
B ng 2.12 M c sinh l i c a đ ng v n cho vay 54
Trang 9L I M U
1 Lý do l a ch n đ tài
Trong các ho t đ ng c a NHTM, cho vay là ho t đ ng ch y u, trong đó cho vay
ng n h n th ng chi m t tr ng l n và đem l i thu nh p chính cho ngân hàng Trong
nh ng n m g n đây, các NHTM đã m r ng cho vay ng n h n v i nhi u s n ph m phong phú nh : cho vay tiêu dùng, cho vay c m c gi y t có giá, cho vay b sung v n
l u đ ng ph c v s n xu t, kinh doanh d ch v Song cho vay b sung v n l u đ ng v n luôn là ho t đ ng ch đ o, gi v trí quan tr ng đ i v i cho vay ng n h n c a NHTM
V i nh ng đi u ki n c a m t n n kinh t đang phát tri n, nhu c u v v n nói chung
và v n l u đ ng nói riêng ngày càng t ng Do đó vi c m r ng và đ y m nh hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng là m t yêu c u c p thi t đ i v i s phát tri n c a NHTM Trong h th ng Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a, Chi nhánh Hà N i là m t trong nh ng chi nhánh tiêu bi u thu hút m t l ng ti n g i khá l n và th c hi n nhi u
ho t đ ng cho vay v i s d không nh Chi nhánh hi n là đ i tác cung c p v n quan
tr ng cho nhi u khách hàng là các doanh nghi p đang ho t đ ng trên đ a bàn Hà N i Trong ho t đ ng cho vay ng n h n c a mình, cho vay b sung v n l u đ ng luôn chi m
t tr ng l n nh t Cho vay b sung v n l u đ ng tuy mang l i l i nhu n cao, và đem l i thu nh p chính cho chi nhánh, nh ng đ ng th i c ng làm phát sinh các kho n n x u, gây nh h ng đ n ho t đ ng c a ngân hàng
T nh ng v n đ trên, em đã ch n đ tài: “M t s gi i pháp nâng cao hi u qu
cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng VI T NAM TÍN NGH A-Chi nhánh
- xu t nh ng gi i pháp nh m nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
t i ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a-chi nhánh Hà N i
3 Ph m vi nghiên c u
tài nghiên c u hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân hàng TMCP
Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i, th i gian nghiên c u là t n m 2008 đ n n m
2010
Trang 104 Ph ng pháp nghiên c u
tìm hi u m t cách toàn di n và đánh giá m t cách chính xác hi u qu cho vay
b sung v n l u đ ng t i ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh -Chi nhánh Hà N i, các
ph ng pháp nghiên c u đã đ c s d ng đ ti p c n và gi i quy t v n đ là: ph ng pháp th ng kê, đi u tra ch n m u, t ng h p, so sánh và đ i chi u đ c s d ng đ nghiên c u
5 K t c u c a khóa lu n
Tên đ tài: “M t s gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, khóa lu n đ c chia thành 3 ch ng:
Ch ng 1: Lý lu n chung v hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
Ch ng 2: Th c tr ng v hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng t i Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a -Chi nhánh Hà N i
Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
t i Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i
Trang 11CH NG 1
1.1 S ra đ i c a cho vay b sung v n l u đ ng
Cho vay là m t hình th c c p tín d ng c a NHTM Ban đ u các quan h tín d ng
h u h t là b ng hi n v t và m t s nh là b ng hi n kim (t c là ti n) Trong l ch s phát tri n kinh t xã h i, hình th c tín d ng đ u tiên là tín d ng n ng lãi C s c a
quan h vay m n lúc b y gi chính là s phát tri n b c đ u c a các quan h hàng hóa-ti n t trong đi u ki n c a n n s n xu t hàng hóa kém phát tri n c đi m c a tín
d ng n ng lãi là lãi su t cao, hình th c v n đ ng c a v n r t đa d ng, d i nhi u hình
th c và m c đích vay vào tiêu dùng là ch y u Ch đ n khi ph ng th c s n xu t t
d ng r t phong phú, bao g m t t c các thành ph n kinh t : nhà n c, doanh nghi p,
cá nhân, t nhân, t p th , t t c các c p t trung ng đ n đ a ph ng, các t ch c chính ph , phi chính ph trong n c và qu c t Các quan h tín d ng đ c m r ng
c v đ i t ng và quy mô Th hi n các ngân hàng có m t h u h t kh p m i n i, các t ch c tín d ng phát tri n m nh và r ng rãi kh p n i H u nh toàn b các doanh nghi p, các nhà kinh doanh đ u s d ng v n d i hình th c vay ngân hàng, phát hành trái phi u, mua ch u hàng hóa Kh i l ng v n vay t đó ngày càng l n Ngoài vi c
m r ng các quan h tín d ng, hình th c tín d ng ngày càng phát tri n đa d ng
S xu t hi n c a tín d ng ngân hàng chính là đi m son trong l ch s phát tri n
c a các hình th c tín d ng nói chung Tín d ng ngân hàng ra đ i đ ph c v nhu c u ngày càng phát tri n c a xã h i, thúc đ y quá trình t p trung và đi u hòa v n trong các
ch th c a n n kinh t đ c th hi n qua 2 nghi p v ch y u là huy đ ng v n và cho vay
Ngân hàng s d ng nhi u ph ng th c cho vay phù h p v th i gian, lãi su t đ đáp ng k p th i v v n c đ nh, v n l u đ ng ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p, c a các ch th có nhu c u v v n trong n n kinh t Cho vay v n l u đ ng là lo i v n vay đ c s d ng đ hình thành v n l u đ ng c a các t
ch c kinh t nh cho vay đ d tr hàng hoá, nguyên v t li u ho c đ u t c s s n
xu t kinh doanh d ch v V n l u đ ng t n t i trong th i gian ng n, có th d dàng
Trang 12luân chuy n đ c Ph n l n các doanh nghi p th ng vay v n l u đ ng không ch là
ph c v cho nhu c u s n xu t ban đ u mà v n đó còn đ c b sung d n d n qua các
k ho t đ ng c a nó do đó cho vay b sung v n l u đ ng đã ra đ i
Cho vay b sung v n l u đ ng th c ch t là m t hình th c c a cho vay ng n h n,
có th i h n d i 12 tháng ây là lo i cho vay nh m b sung v n l u đ ng đ khách hàng kinh doanh
1.2 M t s khái ni m v cho vay b sung v n l u đ ng
1.2.1 Khái ni m v v n l u đ ng
đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh di n ra th ng xuyên, liên t c thì
m t đòi h i đ c đ t ra cho các doanh nghi p là ph i có m t l ng v n nh t đ nh Vì
v y, đ hình thành nên các tài s n l u đ ng, doanh nghi p ph i ng ra m t s ti n nh t
đ nh đ đ u t vào các tài s n đó S v n này đ c g i là v n l u đ ng c a doanh nghi p
V n l u đ ng c a doanh nghi p th ng xuyên v n đ ng, chuy n hóa l n l t qua nhi u hình thái khác nhau:
- i v i doanh nghi p s n xu t: V n l u đ ng t hình thái ban đ u là ti n đ c chuy n hóa sang d ng v t t d tr , s n ph m d dang, thành ph m hàng hóa Khi k t thúc quá trình tiêu th l i tr v hình thái ban đ u là ti n
- i v i doanh nghi p th ng m i, s v n đ ng c a v n l u đ ng nhanh h n t hình thái v n b ng ti n chuy n hóa sang hình thái hàng hóa và cu i cùng chuy n v hình thái ti n
Quá trình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p di n ra liên t c không ng ng, nên s tu n hoàn c a v n l u đ ng c ng di n ra liên t c, l p đi l p l i có tính ch t chu
k t o ra s chu chuy n c a v n l u đ ng
Do đó, v n l u đ ng c a doanh nghi p đ c hi u là s v n ng ra đ hình thành nên các tài s n l u đ ng nh m đ m b o cho quá trình kinh doanh c a doanh nghi p
đ c th c hi n th ng xuyên, liên t c V n l u đ ng luân chuy n toàn b giá tr ngay trong m t l n, đ c thu h i toàn b , và hoàn thành m t vòng luân chuy n khi k t thúc
m t chu k kinh doanh
1.2.2 Cho vay b sung v n l u đ ng
Cho vay b sung v n l u đ ng là nghi p v cho vay ng n h n c a ngân hàng
th ng m i, đáp ng các nhu c u b sung v n l u đ ng th ng xuyên c a khách hàng trong c m t chu k kinh doanh và h tr ngu n v n cho cá nhân có nhu c u b sung
Trang 13ngu n tài chính và t ng tính n ng ch đ ng trong vi c l p k ho ch s n xu t kinh doanh c a khách hàng
Cho vay b sung v n l u đ ng th c ch t là kho n cho vay ng n h n đ i v i các doanh nghi p, v i k h n kéo dài t vài ngày đ n 1 n m Thông th ng các kho n cho vay v n l u đ ng đ c s d ng đ đáp ng m c s n xu t và nhu c u tín d ng cao
đi m c a chu k kinh doanh Ví d : M t doanh nghi p s n xu t qu n áo s d đoán
r ng nhu c u đ i v i qu n áo h c sinh vào mùa thu và qu n áo m vào mùa đông là r t
l n Do đó, doanh nghi p này s c n các kho n tín d ng ng n h n vào cu i mùa xuân
và mùa h đ mua v i và thuê công nhân nh m t ng s n l ng đ đáp ng hàng hóa cho ng i bán l trong giai đo n t tháng 8 đ n tháng 12 Ngân hàng s l p ra m t h n
m c tín d ng t tháng 6 đ n tháng 9 cho phép doanh nghi p s n xu t qu n áo có th rút ti n khi c n trong su t giai đo n này Quy mô c a h n m c tín d ng s đ c xác
đ nh trên c s d tính v l ng v n l n nh t mà doanh nghi p có th s c n t i b t c
th i đi m nào trong su t k h n c a h p đ ng tín d ng Nh ng kho n vay nh v y
đ c tái l p v i đi u ki n ng i vay đã tr toàn b ho c m t ph n đáng k kho n vay Thông th ng, các kho n vay v n l u đ ng th ng đ c đ m b o b ng các kho n ph i thu ho c đ c th ch p b ng hàng t n kho và khách hàng s ph i ch u lãi
su t th ng là th n i trên l ng vay th c t h đã s d ng
Cho vay b sung v n l u đ ng có hai hình th c:
- Cho vay v n l u đ ng theo món (cho vay t ng l n) là gi i pháp cho vay th c
hi n riêng bi t đáp ng nhu c u vay v n ng n h n phát sinh nh các c h i kinh doanh ngoài k ho ch ho c các nhu c u b sung v n l u đ ng không th ng xuyên đ mua nguyên v t li u ho c hàng hóa Hình th c này giúp cho doanh nghi p n m b t đ c c
h i kinh doanh v i m c lãi su t h p lý và ph ng án vay nhanh chóng v i đi u ki n kho n vay linh ho t, th t c đ n gi n thu n ti n C n c vào giá tr tài s n đ m b o,
kh n ng tr n c a khách hàng, gi i h n v n c a ngân hàng, các quy đ nh c a ngân hàng nhà n c và ngân hàng cho vay mà h p đ ng cho vay đ c ký đ c l p cho t ng
l n vay Gi i ngân, thu n c ng th c hiên riêng bi t cho t ng l n vay V n cho vay ch tham gia vào m t giai đo n hay m t chu k s n xu t kinh doanh
Nhu c u vay VL PAKD = T ng chi phí PAKD-Chi phí dài h n (Kh u hao c b n)
M c cho vay= Nhu c u VL PAKD- V n t có c a khách hàng
- Cho vay theo h n m c là ph ng th c cho vay mà ngân hàng xác đ nh và th a
thu n v i khách hàng m t h n m c, nh m đáp ng nhu c u v n th ng xuyên duy trì trong m t kho ng th i gian nh t đ nh, giúp n đ nh ngu n tài chính và t ng tính ch
đ ng trong vi c l p k ho ch kinh doanh c a doanh nghi p Th t c gi i ngân khá đ n
Trang 14gi n, gi m thi u các gi y t , th t c qua t ng l n gi i ngân, ti t ki m th i gian t lúc nhu c u phát sinh đ n khi nh n đ c v n t ngân hàng S d ng hai lo i h p đ ng chính là h p đ ng cho vay theo h n m c và h p đ ng cho vay c th D a trên nhu
c u v n c a khách hàng, th c tr ng v n l u đ ng t i th i đi m vay và v n l u đ ng khác đ xác đ nh h n m c cho vay :
H n m c cho vay= Nhu c u VL c a khách hàng-VL c a khách hàng-VL khác
1.3 Hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
1.3.1 Khái ni m v hi u qu cho vay
Cho vay là ho t đ ng mang l i ngu n thu ch y u c a NHTM nh ng đây c ng là
ho t đ ng ti m n nhi u r i ro nh t Vì v y đ đ m b o cho NHTM duy trì và phát tri n v ng ch c đòi h i ho t đ ng cho vay c a ngân hàng ph i an toàn và hi u qu
Mu n đánh giá đ c hi u qu cho vay c a ngân hàng, c n ph i tìm hi u th nào là
hi u qu cho vay
“Hi u qu cho vay là s đáp ng nhu c u c a khách hàng v v n vay (b sung
v n l u đ ng) phù h p v i đ nh h ng c a phát tri n kinh t xã h i, đ m b o s t n
t i và phát tri n c a ngân hàng, và đáp ng đ y đ , k p th i cho nhu c u vay v n h p
lý c a khách hàng c ng nh t o tâm lý th a mái cho h trong và sau khi giao d ch v i ngân hàng”
Vì v y, hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng là m t ch tiêu kinh t ph n ánh
kh n ng thích nghi c a ho t đ ng cho vay v n l u đ ng c a ngân hàng v i s thay
đ i c a các nhân t (kh n ng qu n lý, trình đ c a cán b ngân hàng, l i nhu n c a khách hàng, s phát tri n c a kinh t -xã h i) Do đó hi u qu cho vay b sung v n l u
đ ng là k t qu c a m i quan h bi n ch ng gi a ngân hàng và khách hàng vay v n,
n n kinh t xã h i cho nên khi đánh giá hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng c n
ph i xem xét c 3 phía:
- i v i n n kinh t : cho vay b sung v n l u đ ng có hi u qu khi nó phù h p
v i đ nh h ng phát tri n kinh t c a nhà n c, thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n, góp ph n t o công n vi c làm, l i ích xã h i mà kho n vay đó mang l i
- i v i khách hàng: kho n vay b sung v n l u đ ng có hi u qu khi đáp ng
đ y đ nhu c u và th i gian cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a khách hàng ng
th i kho n vay đó ph i đ c tr n ngân hàng đ u đ , đúng h n
- i v i ngân hàng: m t kho n vay b sung v n l u đ ng có hi u qu khi góp
ph n th c hi n m c tiêu trong t ng th i k c a NHTM đó, ngân hàng thu đ c l i
Trang 15nhu n, t ng giá tr ngu n v n Nh ng đi u ki n tiên quy t là kho n vay ph i đ c hoàn tr đ g c và lãi đúng h n
1.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
1.3.2.1 Ch tiêu đ nh tính
Là nh ng ch tiêu mà khó có th tính toán đ c, bao g m:
a B o đ m nguyên t c cho vay
Các nguyên t c này đ c quy đ nh nh m b o đ m tính an toàn và kh n ng sinh
l i đ i v i ho t đ ng cho vay c a ngân hàng Các nguyên t c này đ c c th hóa trong các quy đ nh c a NHNN và NHTM
- Th nh t: ph i cam k t s d ng v n vay đúng m c đích đã th a thu n trong h p
đ ng, không đ c trái v i pháp lu t và các quy đ nh c a ngân hàng c p trên M c đích tài tr đ c ghi trong h p đ ng ph i đ m b o cho ngân hàng không tài tr cho ho t
đ ng trái pháp lu t và vi c tài tr đó ph i phù h p v i c ng l nh c a ngân hàng Khi
đi vay b sung v n l u đ ng, ng i đi vay có th dùng v n đó đ đ u t v i m c đích khác mang l i nhi u r i ro Do đó, ngân hàng ph i có nh ng quy đ nh r ng bu c doanh nghi p ph i dùng v n vay đúng m c đích Sau khi nh n ti n vay khách hàng ph i s
d ng đúng m c đích nh đã cam k t Ngân hàng có trách nhi m ki m soát vi c s
d ng v n c a khách hàng N u khách hàng s d ng v n vay sai m c đích ngân hàng
ph i áp d ng các bi n pháp ch tài thích h p nh m ng n ng a r i ro có th x y ra cho ngân hàng
- Th hai: ph i cam k t hoàn tr v n (g c) và lãi v i th i gian xác đ nh Ngu n
v n cho vay c a ngân hàng ch y i là ngu n huy đ ng, ngân hàng là ng i “đi vay đ cho vay” Ngân hàng ph i đ m b o tr đ y đ , k p th i cho ng i g i khi h có nhu
c u rút ti n Vì v y, ngân hàng đòi h i ng i vay v n ph i hoàn tr cho ngân hàng đúng h n N u ngân hàng không thu h i ho c không thu h i đúng h n các kho n cho vay thì có kh n ng d n đ n m t kh n ng thanh toán và phá s n
- Th 3: ngân hàng tài tr d a trên ph ng án s d ng v n vay có hi u qu ây
là đi u b t bu c đ th c hi n đi u ki n th nh t Ph ng án ho t đ ng có hi u qu c a khách hàng minh ch ng cho kh n ng thu h i v n đ u t và có lãi đ tr n ngân hàng Các kho n tài tr c a ngân hàng ph i g n li n v i vi c hình thành tài s n c a khách hàng
b m b o quy trình phân tích tín d ng
Phân tích tín d ng là xác đ nh kh n ng hi n t i và t ng l i c a khách hàng trong vi c s d ng v n vay và hoàn tr n vay Quy trình phân tích tín d ng đ c ngân
Trang 16hàng quy đ nh c th nh m chu n hóa quá trình ti p xúc, phân tích, cho vay và thu h i
n v i khách hàng, qua đó gi m thi u r i ro cho vay b sung v n l u đ ng Các n i dung c a quy trình phân tích tín d ng có th đ c chia theo 2 m c là phân tích tài chính và phân tich phi tài chính bao g m:
Quy trình phân tích tín d ng giúp cán b tín d ng có th tìm ki m nh ng tình
hu ng có th x y ra d n đ n r i ro cho ngân hàng, d đoán kh n ng kh c ph c nh ng
r i ro đó, d ki n nh ng bi n pháp gi m thi u r i ro và h n ch t n th t cho ngân hàng, phân tích đ c tính chân th t c a nh ng thông tin đã thu th p đ c t phía khách hàng, t đó nh n xét thái đ , thi n chí c a khách hàng làm c s cho vi c ra quy t đ nh cho vay b sung v n l u đ ng
Các nhóm ch tiêu đ nh tính trên đây đã có th ph n ánh m t ph n c a hi u qu cho vay ây là nh ng ch tiêu g n nh b t bu c ph i có đ m t kho n cho vay đ c coi là có hi u qu Tuy v y, mu n xem xét c th , c n th n và toàn di n thì chúng ta
c n ph i xét đ n các ch tiêu đ nh l ng
1.3.2.2 Ch tiêu đ nh l ng
Nhóm ch tiêu đ nh l ng ph n ánh m t l ng c a kho n vay b sung v n l u
đ ng, thông qua vi c phân tích các ch tiêu, tính toán và so sánh Nhóm các ch tiêu
đ nh lu ng bao g m:
a Nhóm ch tiêu ph n ánh t ng tr ng d n cho vay b sung v n l u đ ng
D n cho vay b sung v n l u đ ng là t ng s ti n mà ngân hàng cho vay đ đáp ng các nhu c u b sung v n l u đ ng và h tr v n cho ng i vay t i m t th i
Trang 17Ch tiêu v t ng tr ng d n cho vay tuy t đ i và t ng đ i ph n ánh m c t ng
tr ng trong ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng, th hi n hi u
qu ho t đ ng cho vay xét v quy mô M c t ng tr ng này ch u áp l c c a lãi su t và
ph thu c nhi u vào chính sách c a nhà n c Do đó, trong b i c nh th t ch t ti n t
nh hi n nay thì vi c t ng tr ng d n quá nóng s d n đ n nhi u r i ro cho ngân hàng
b Ch tiêu vòng quay v n cho vay b sung v n l u đ ng
Doanh s thu n
Vòng quay v n cho vay =
D n cho vay bình quân
Ch tiêu vòng quay v n cho vay này ph n ánh th c tr ng s d ng v n c a ngân hàng Nó đ c p đ n vi c ng i vay có tr n th ng xuyên, đúng h n và nhanh chóng hay không Do đó nó ph n ánh kh n ng s d ng v n có hi u qu c a ngân hàng N u các ch tiêu khác không thay đ i, vòng quay v n càng l n ch ng t nh ng tài s n (các kho n cho vay) c a ngân hàng có tính thanh kho n cao, kh n ng sinh l i t t Vòng quay v n cho vay l n v i m c d n bình quân không đ i, doanh s tr n l n ch ng
t hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng cao h n so v i vòng quay nh , doanh s tr
n th p
Tuy nhiên vòng quay v n không ph n ánh đ c nhi u thông tin vì vòng quay v n này có m i t ng quan ch t ch v i vòng quay v n c a doanh nghi p N u khách hàng
là m t doanh nghi p th ng m i và d ch v thì vòng quay v n nhanh, do đó vòng quay
v n c a NHTM c ng l n N u khách hàng là doanh nghi p s n xu t thì vòng quay v n
c a các doanh nghi p này s nh , d n đ n vòng quay v n c a NHTM c ng nh h n
c Nhóm ch tiêu ph n ánh đ an toàn trong cho vay b sung v n l u đ ng
1 T l n quá h n
N quá h n là kho n n mà m t ph n ho c toàn b n g c và lãi đã quá h n Khi
h t h n tr n , n u khách hàng không có kh n ng tr n thì s n đ n h n ph i chuy n sang n quá h n và khách hàng ph i ch u lãi su t n quá h n đ i v i s ti n tr
ch m Có th xem xét ch tiêu này trên góc đ tuy t đ i là s d n quá h n và t l n quá h n
- S n quá h n:
Theo quy t đ nh s 493/2005/Q NHNN, ngân hàng có quy n l a ch n và phân
lo i n m t trong hai cách sau:
Trang 18Phân lo i theo đi u 6 c a Q 493: Trong đó n đ c phân thành 5 nhóm Nhóm
1 là nhóm n đ tiêu chu n T nhóm 2 đ n nhóm 5 là n quá h n, bao g m các kho n
n quá h n trên 10 ngày và các kho n n c c u l i th i gian tr n
Phân lo i theo đi u 7 Q 493: Áp d ng v i các t ch c tín d ng có kh n ng và
đi u ki n th c hi n phân lo i n theo ph ng pháp đ nh tính Trong nhóm 1 n đ tiêu chu n bao g m n đ c đánh giá là có kh n ng thu h i n g c và lãi đúng h n T nhóm 2 đ n nhóm 5 là n quá h n bao g m các kho n n đ c đánh giá là có d u hi u suy gi m kh n ng tr n
Khi h t h n tr n ho c h t h n cho vay b sung v n l u đ ng, n u khách hàng không có kh n ng tr n thì s n đ n h n ph i chuy n sang n quá h n và khách hàng ph i ch u lãi su t n quá h n đ i v i s ti n tr ch m
N quá h n s mang l i r i ro cho ngân hàng, ch t l ng kho n vay c a ngân hàng đ c đánh giá là th p, uy tín c a ngân hàng c ng b gi m sút
- T l n quá h n đ c tính theo công th c sau:
hi u qu các kho n vay càng th p, ho t đ ng cho vay kém hi u qu và đ an toàn c a ngân hàng càng th p M t t l n quá h n cao còn d n đ n kh n ng thanh toán c a ngân hàng s b gi m xu ng, n u t l n quá h n v t quá kh n ng t bù đ p c a NHTM s đ y ngân hàng đ n b v c phá s n
2 T l n x u
N x u là n quá h n khi n đó r i vào t nhóm 3 đ n nhóm 5 và không đ c cán b tín d ng cho phép c c u l i th i h n tr n (đi u ch nh l i k h n tr n ho c gia h n n )
N x u
T l n x u=
N x u th ng g p ph i nhóm khách hàng không có kh n ng tr n và vi c
Trang 19có ngu n tr n N x u xu t hi n b t k th i gian nào trong th i h n cho vay b sung
v n l u đ ng, khi đã đ c xác đ nh là khách hàng không có kh n ng tr n và các tài
s n th ch p không đ đ tr n cho ngân hàng
T l n x u ph n ánh ch t l ng cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng
N u t l này càng cao thì kh n ng m t v n c a ngân hàng là r t l n
3 T l cho vay có tài s n đ m b o
l u đ ng có TS B cao ch ng t các kho n cho vay đó luôn đ c đ m b o t t
T l này cao hay th p m t ph n ph thu c vào chính sách c a NHNN và c a NHTM trong t ng th i k
4 C u trúc danh m c cho vay
- S đa d ng c a danh m c cho vay b sung v n l u đ ng
Theo nguyên t c: “Không b t t c tr ng vào m t gi ” Ph i đ m b o s phân tán
r i ro trong cho vay b sung v n l u đ ng, không quá t p trung v n vào m t l nh v c,
m t khách hàng ho c m t nhóm khách hàng liên quan bao g m: nh ng khách hàng có liên quan v v n và s h u tài s n; nh ng khách hàng có thu nh p t ng t nhau;
nh ng khách hàng có quan h liên đ i v s n ph m (s n ph m đ u ra c a khách hàng này là nguyên li u c a khách hàng kia và ng c l i) Vi c duy trì m t danh m c cho vay b sung v n l u đ ng đa d ng, v i nhi u thành ph n kinh t , ngành ngh kinh doanh khác nhau thì NHTM s tránh đ c r i ro phi h th ng Tùy thu c vào quy mô,
ti m n ng, s phát tri n c a th tr ng mà NHTM xây d ng m t danh m c cho vay b sung v n l u đ ng h p lý
- S phù h p v k h n c a ngu n tài tr cho vay b sung v n l u đ ng và m c
Trang 20d Ch tiêu m c sinh l i c a đ ng v n cho vay
Thu lãi
1 M c sinh l i c a đ ng v n cho vay =
D n cho vay bình quân
Trong doanh thu c a các ngân hàng trong h th ng các NHTM Vi t Nam hi n nay, ngu n thu lãi luôn chi m m t t tr ng r t l n i u này xu t phát t trình đ phát tri n c a th tr ng tài chính ch a cao, s n ph m, d ch v mà các NHTM cung c p
ch a phong phú và đa d ng Do các kho n cho vay b sung v n l u đ ng luôn chi m
m t t tr ng l n trong ho t đ ng cho vay ng n h n c a NHTM nên có th nói r ng thu
nh p t vi c cho vay này có nh h ng r t l n đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Ch tiêu này đánh giá ho t đ ng cho vay khía c nh là ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Ch tiêu này ph n ánh m c l i nhu n thu đ c trên m t đ ng
v n cho vay M c sinh l i cao ch ng t ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng là có hi u qu
Ta có th xem xét ch tiêu: t l thu nh p
c a ngân hàng T đó có th xem xét vai trò c a ho t đ ng cho vay b sung v n l u
đ ng và hi u qu c a nó đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng
1.4 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
Cho vay b sung v n l u đ ng là m t trong các ho t đ ng quan tr ng nh t c a NHTM, là ho t đ ng đem l i ngu n thu chính cho ngân hàng, nó c ng đ ng th i
có các tác đ ng không nh đ n các m t ho t đ ng khác c a ngân hàng
Bên c nh đó, ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a NHTM không
ch có nh h ng đ n b n thân ngân hàng, mà còn có nh h ng đ n nhi u ch th khác c a n n kinh t Giúp cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c
di n ra li n m ch, không b đ t quãng, b sung k p th i cho các nhu c u v v n ng n
h n c a doanh nghi p Ngu n v n này đã góp ph n n đ nh, duy trì và m r ng s n
xu t, kinh doanh đ i v i các doanh nghi p, giúp các doanh nghi p ti p t c quá trình
n xu t kinh doanh, tháo g khó kh n t m th i v tài chính Trong nhi u tr ng h p,
Trang 21cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng còn là gi i pháp ti t ki m chi phí cho doanh nghi p, t o đi u ki n cho doanh nghi p b t k p nh ng c h i kinh doanh, t n
d ng đ c th i c phát tri n s n xu t Cho vay b sung v n l u đ ng c ng đ ng th i
là đ ng l c, y u t kích thích s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p Các đi u ki n trong cho vay đã t o áp l c bu c doanh nghi p kinh doanh có hi u qu Khi doanh nghi p vay v n t ngân hàng thì áp l c mà h ph i ch u là kho n g c và lãi s ph i tr khi đ n h n, chính vì đi u này nên các doanh nghi p s ph i c g ng quay vòng v n nhanh và tìm ki m c h i kinh doanh t t nh t
Nh v y ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a NHTM có nh h ng l n
đ n toàn b n n kinh t Vi c nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng không
ch giúp ngân hàng kinh doanh có lãi, đ m b o an toàn mà còn đáp ng t t nhu c u
v n cho n n kinh t , giúp cho n n kinh t phát tri n thu n l i
Ngoài ra thông qua vi c nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng, s giúp ngân hàng t n t i m t cách b n v ng, c ng c m i quan h v i các đ i tác và t ng
n ng l c c nh tranh i v i n n kinh t , vi c nâng cao hi u qu cho vay b sung v n
l u đ ng c a ngân hàng s giúp nâng cao hi u qu s d ng v n c a n n kinh t , khuy n khích ti t ki m và đ u t , th c đ y phát tri n kinh t
Nh v y vi c nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng là c n thi t khách quan, tr c h t vì s t n t i và phát tri n c a NHTM, đ ng th i vì s phát tri n c a
n n kinh t
1.5 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng
Ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng di n ra gi a hai ch th là NHTM
và khách hàng Bên c nh đó, ho t đ ng cho vay n m trong m t môi tr ng đ c đi u
ti t b i pháp lu t, các chính sách kinh t v mô là nh ng đi u ki n c a n n kinh t Do
v y đ có đ c m t kho n vay b sung v n l u đ ng có hi u qu cao thì c n ph i
có các đi u ki n thu n l i t các bên có liên quan
1.5.1 V phía ngân hàng
1.5.1.1 Chi n l c cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng
Ngân hàng ph i xây d ng cho mình m t chi n l c cho vay phù h p Trong chi n l c này, ngân hàng ph i quy t đ nh s m r ng ho c thu h p quy mô cho vay
b sung v n l u đ ng, thay đ i t tr ng ngu n v n vay trong t ng ngu n v n vay ng n
h n, lãi su t cho vay N u chi n l c này đúng đ n, ngân hàng s khai thác đ c ngu n cho vay b sung v n l u đ ng m t cách hi u qu , đáp ng nhu c u và k ho ch kinh doanh c a mình
Trang 221.5.1.2 Chính sách lãi su t c nh tranh trong cho vay b sung v n l u đ ng
Chính sách lãi su t c nh tranh đây đ c hi u là lãi su t c nh tranh cho vay
Vi c duy trì lãi su t c nh tranh trong cho vay b sung v n l u đ ng là đ c bi t quan
tr ng khi lãi su t th tr ng đang m c t ng đ i cao Các NHTM không ch c nh tranh giành l i nhu n v i nhau mà còn c nh tranh v i các t ch c tài chính và ng i phát hành các công c khác nhau trên th tr ng v n c bi t trong th i k khan hi m
ti n t , dù cho s khác bi t t ng đ i nh v lãi su t c ng s thúc đ y nh ng ng i vay v n chuy n v n t m t t ch c tín d ng này sang t ch c tín d ng khác
1.5.1.3 Kh n ng th m đ nh cho vay b sung v n l u đ ng
Trong quy trình cho vay c a các ngân hàng, th m đ nh cho vay là khâu c c k quan tr ng M c dù không th tránh đ c t t c các sai sót, nh ng làm t t khâu này
s t o ti n đ cho vi c thu h i c v n và lãi m t cách đ y đ , đúng h n và t o c s cho vi c ra quy t đ nh c p tín d ng cho khách hàng Quá trình th m đ nh không ch đòi h i vi c tuân th nghiêm ng t v h s và an toàn thông tin mà còn yêu c u trình
đ chuyên môn và s phán đoán linh ho t c a cán b i v i cho vay b sung v n l u
đ ng, do tính đ c thù là “th ng xuyên, k p th i” nên khâu th m đ nh c ng đòi h i
ph i nhanh chóng đ đáp ng nhu c u v n c a khách hàng, đ ng th i ph i đ m b o chính xác và an toàn
1.5.1.4 Trình đ cán b ngân hàng
Trong ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a NHTM nói riêng c ng
nh t t c các ngành và l nh v c khác c a n n kinh t , con ng i luôn đóng vai trò quan tr ng nh t Chính vì th , đ nâng cao hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng,
c n ph i l y y u t con ng i là trung tâm Trình đ cán b tín d ng nh h ng tr c
ti p đ n hi u qu c a ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng, tr c h t là trong công tác th m đ nh, phân tích tín d ng, qu n lý tín d ng M t khác, khách hàng c a ngân hàng ngày càng phong phú, ho t đ ng trong nhi u l nh v c khác nhau Do đó, cán b tín d ng c ng ph i có trình đ , hi u bi t nhi u l nh v c đ có th đánh giá đ c khách hàng và ph ng án kinh doanh
1.5.1.5 Thông tin v khách hàng vay b sung v n l u đ ng
V n đ thông tin là m t v n đ nh y c m và quy t đ nh đ n thành công hay th t
b i trong ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng c a ngân hàng Ngân hàng không
th có đ c t t c nh ng thông tin c n thi t: v khách hàng, quan h tín d ng c a khách hàng v i nh ng t ch c tín d ng khác, tài s n đ m b o, nh ng m i quan
h khác c a khách hàng, tình hình s n xu t kinh doanh c a khách hàng…Do đó, càng
Trang 23n m đ c nhi u thông tin chính xác s càng có l i th trong c nh tranh Vi c thi u thông tin t o ra nh ng r i ro l n cho ngân hàng, t o ra r i ro l a ch n đ i ngh ch
1.5.1.6 Chính sách cho khách hàng vay b sung v n l u đ ng
Trong công tác khách hàng, ngân hàng th ng chia khách hàng ra làm nhi u nhóm đ có cách ph c v phù h p V i nh ng khách hàng lâu n m, giao d ch th ng xuyên, có s d ti n g i l n, gây đ c tín nhi m v i ngân hàng thì ngân hàng s có chính sách phù h p v th i h n và lãi su t, t o đi u ki n vay b sung v n l u đ ng
m c t i đa
1.5.2 V phía khách hàng
Khi vi c cho vay b sung v n l u đ ng ch a di n ra thì vai trò c a các đi u ki n
v phía ngân hàng là quan tr ng Tuy nhiên khi h p đ ng cho vay đ c ký k t, khách hàng đã vay đ c v n c a ngân hàng thì chính khách hàng m i là ng i quy t đ nh
hi u qu c a món vay Kh n ng tr n c a khách hàng đ c quy t đ nh b i các y u
t sau:
1.5.2.1 Tình hình tài chính c a khách hàng
Khi xem xét h s khách hàng, ch nh ng khách hàng có tình hình tài chính t t
m i đ c xem xét đ cho vay b sung v n l u đ ng Ngân hàng s d ng các báo cáo tài chính c a doanh nghi p nh m t kênh thông tin quan tr ng nh t đ đánh giá tình hình tài chính c a khách hàng Thông qua b ng cân đ i k toán, báo cáo k t qu kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t …ngân hàng xây d ng các nhóm ch s v : kh n ng thanh toán các kho n n c a khách hàng, kh n ng ho t đ ng, ch s cân đ i v n, nhóm ch s ph n ánh m c sinh l i và qua đó đánh giá kh n ng tr n , phân tích r i
ro, ch t l ng và hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a khách hàng
1.5.2.2 Ph ng án s d ng v n vay
Ph ng án s n xu t kinh doanh t t s đem l i hi u qu cho món vay M t ph ng
án t t s s d ng t t v n vay, s đem l i m c l i nhu n cao cho khách hàng, dòng ti n
và k t qu kinh doanh t t s đ m b o tr g c và lãi đúng h n cho ngân hàng
1.5.2.3 N ng l c đi u hành, qu n lý và đ o đ c kinh doanh c a ch doanh nghi p
M t trong nh ng yêu c u quan tr ng khi xem xét cho vay b sung v n l u đ ng
là vi c nhân viên tín d ng g p g tr c ti p và đàm phán v i ch doanh nghi p Thông qua quá trình g p g và trao đ i này thì nhân viên tín d ng có th hi u thêm nhi u v
đ i t ng cho vay, v kinh nghi m, ki n th c, v ý th c và quy t tâm kinh doanh ây
m c dù là m t y u t phi tài chính nh ng l i vô cùng quan tr ng thu c v doanh nghi p và có nh h ng đ n ch t l ng kho n vay Bên c nh vi c xem xét v trình đ
Trang 24chuyên môn c a khách hàng, cán b tín d ng c ng ph i đánh giá khách hàng trên khía
c nh đ o đ c Tính trung th c, m c đ th c hi n đúng các cam k t trong h p đ ng tín
d ng là đi u ki n tiên quy t đ đ m b o kho n vay có hi u qu
1.5.3 V phía n n kinh t
M i ho t đ ng c a c doanh nghi p và ngân hàng không th tách r i nh ng bi n
đ ng chung c a th tr ng B t c bi n đ ng nào c a n n kinh t v môi đ u có s tác
đ ng đ n hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng và doanh nghi p S thay đ i v t c đ
l m phát c ng nh t ng tr ng kinh t , s tác đ ng tr c ti p đ n m c t ng d n c a các NHTM thông qua các công c c a chính sách ti n t qu c gia và tác đ ng x u
ho c t o đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Nh
v y khi n n kinh t t ng tr ng t t cùng v i m t t l l m phát h p lý, d n cho vay
h th ng ngân hàng th ng cao h n r t nhi u so v i nh ng th i đi m mà n n kinh t
Trang 25CH NG 2
2.1 Vài nét c b n v Ngân Hàng Vi t Nam Tín Ngh a_Chi Nhánh Hà N i
2.1.1 L ch s hình thành c a Ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a
Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a ti n thân là Ngân hàng TMCP Tân Vi t
đ c thành l p theo Gi y phép ho t đ ng s 0164/NH–GP ngày 22 tháng 08 n m 1992
do Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam c p v i s v n đi u l 10.000 tri u đ ng
Tháng 01/2006, Ngân hàng TMCP Tân Vi t đ i tên thành Ngân hàng TMCP Thái Bình D ng theo Quy t đ nh s 75/O -NHNN ngày 18/01/2006 Ch sang đ n 05/2007, Ngân hàng t ng v n đi u l lên 553.000 tri u đ ng Tính đ n 31/12/2008,
t ng ngu n v n huy đ ng t ng 24% so v i đ u n m, đ t 95% k ho ch n m 2008 Trong đó huy đ ng t các TCKT và dân c t ng 172% so v i đ u n m T ng thu nh p
đ t 107% k ho ch n m, t ng chi phí đ t 106% k ho ch n m 2008, l i nhu n tr c thu v t 48% k ho ch 2008 c a H QT đ ra
Sau cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u t n m 2008, m t l n n a vào tháng 01/2009 Ngân hàng TMCP Thái Bình D ng đ i tên thành Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngha và chuy n ho t đ ng v Tr s m i t i 50-52 Ph m H ng Thái,
y u là các khách hàng doanh nghi p, cá nhân c a n n kinh t
Sau khi thành l p, Tín Ngha Hà N i đã r t c g ng trong vi c m r ng ph m vi
ho t đ ng, ch đ ng tìm ki m khách hàng và đã thu đ c nhi u thành công, đóng vai trò đ u tàu trong s phát tri n c a Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a n th i
đi m hi n t i Tín Ngh a Hà N i đã có m ng l i r ng kh p v i 9 phòng giao d ch và 8
Qu ti t ki m, t ng s cán b công nhân viên kho ng 500 ng i
2.1.3 c đi m đ a bàn ho t đ ng
Trong nh ng n m g n đây, cùng v i ti n trình h i nh p kinh t th gi i và khu
v c, Vi t Nam nói chung và th đô Hà N i nói riêng đang t ng b c chuy n mình, đ t
Trang 26đ c nh ng thành t u v t b c Góp ph n vào s phát tri n y, ph i k đ n công lao không nh c a h th ng các ngân hàng th ng m i Tr c s phát tri n nh v bão
c a kinh doanh ti n t tín d ng, hàng lo t các Ngân hàng th ng m i ra đ i, r t nhi u các chi nhánh, các phòng giao dch m c lên Chính đi u đó đã t o ra áp l c c nh tranh
gi a các ngân hàng
i v i chi nhánh Ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a t i Hà N i, có l ngay t bu i
đ u thành l p, Ngân hàng đã xây d ng cho mình nh ng tiêu chí kinh doanh hi u qu , giúp t o lòng tin cho khách hàng Trong nh ng n m g n đây, tr c áp l c c a l m phát, các ngân hàng th ng m i trên đ a bàn nh Tecombank, Sacombank, BIDV đang thu hút l ng ti n g i b ng cách t ng lãi su t huy đ ng M c dù Ngân hàng khó
có th c nh tranh v i các Ngân hàng b n nh ng v i chi n l c c a mình, Vi t Nam Tín Ngha c ng đ a ra m t m c lãi su t phù h p Ngân hàng ch tr ng chú tr ng
ho t đ ng tín d ng, dùng lãi su t cho vay thu l i nhu n là chính
Vi t Nam Tín Ngh a-chi nhánh Hà N i còn gánh ch u áp l c c nh tranh t các Ngân hàng n c ngoài có n ng l c tài chính, công ngh , trình đ qu n lý, kinh nghi m
th tr ng mà đáng chú ý là h đem đ n nh ng s n ph m d ch v đa d ng và nhi u ti n ích h n Ngân hàng có th t ng t hào v i các s n ph m d ch v truy n th ng c a mình v tín d ng thì s p t i đây, chi nhánh s có thêm áp l c c nh tranh t các t ch c tín d ng khác nh là các công ty tài chính, các qu đ u t , các công ty b o hi m và công ty dch v ti t ki m b u đi n
Quy n l c c a khách hàng ngày càng t ng gây áp l c ph c v cho chính Ngân hàng Tiêu chu n l a ch n Ngân hàng c a h ngày càng cao h n Khách hàng tr lên
r t nh y c m v i giá phí và lãi su t Chuy n thuy t ph c và th ng l ng v i h ngày càng khó h n vì phân đông là h có ki n th c v tài chính h n tr c Do có nhi u s
l a ch n, s trung thành c a khách hàng r t d b xói mòn Nguy c m t khách hàng là
r t cao
Ngoài ra, vi c t ng s l ng các Ngân hàng th ng m i, các t ch c tín d ng, các ngân hàng n c ngoài c ng d n đ n nguy c ch y máu ch t xám Các ngân hàng n c ngoài và các qu đ u t c ng s n sàng mang đ n cho nh ng nhân viên có n ng l c
nh ng l i ích h p d n, t o đi u ki n cho h làm vi c t t h n đ thu hút nhân tài v làm
vi c ây c ng t o áp l c cho ngân hàng v v n đ nhân s
2.1.4 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a Tín Ngh a Hà N i
Tín Ngha Hà N i đã v ng vàng b c qua nh ng n m đ y khó kh n v i thành tích r t n t ng T c đ phát tri n khách hàng, huy đ ng v n, m r ng m ng l i các phòng giao dich, qu ti t ki m, các ch tiêu kinh doanh đ u đ t k ho ch đ ra
Trang 27V i nh ng m c tiêu đó, có th khái quát nh ng n i dung mà chi nhánh đã th c
hi n trong th i gian g n đây nh sau:
2.1.4.1 Ho t đ ng huy đ ng v n
Trong n m 2009, tình hình lãi su t và t giá có nhi u bi n đ ng đã nh h ng
m nh đ n ho t đ ng huy đ ng v n c a h th ng Ngân hàng Tín Ngh a Bank nói chung
và c a chi nhánh Hà N i nói riêng Tuy nhiên v i s nh y bén c a Ban Giám đ c đã giúp cho chi nhánh luôn gi v ng s ch đ ng và đ a ra nhi u gi i pháp đ ng b và đón đ u đ c s bi n đ ng c a th tr ng Nh đó t ng ngu n v n huy đ ng đ c c a chi nhánh đ n ngày 31/12/2009 đ t 1.202.500 tri u đ ng, t ng 180% so v i cu i n m
2008, t ng đ ng giá tr t ng là 773.000 tri u đ ng và so v i k ho ch v t 15%
N m 2010, đã có 11 s n ph m và chính sách đ c tri n khai liên t c cho đ n t n
th i đi m h t quý 1 c a n m 2011 nhân các s ki n quan tr ng c a đ t n c
nh :“Ngàn n m Th ng Long-Hà N i”; “ u đãi khách hàng bán vàng, g i VN ”;
“Chính sách khách hàng Vip”…K t qu là t ng ngu n v n huy đ ng c a Tín Ngh a
Hà N i đ t 4.140.800 tri u đ ng, t ng 224% so v i n m 2009 b ng 106% k ho ch Trong đó:
Gi y t có giá
ti n g i c a TCTD
(Ngu n : Phòng Tài chính-K toán)
- Ngu n v n huy đ ng đ c t các t ch c kinh t và dân c đ t 3.101.900 tri u
đ ng, t ng 266% so v i n m 2009, chi m 62% trong t ng ngu n huy đ ng
- Ngu n huy đ ng t các t ch c tín d ng đ t 1.038.900 tri u đ ng, t ng g n 200% so v i n m 2009 và chi m 25% trong t ng ngu n huy đ ng
Do nh h ng t cu c đua c nh tranh lãi su t huy đ ng gi a các ngân hàng mà Tín Ngha Hà N i đã đ c bi t chú tr ng vào ho t đ ng này Ngu n v n huy đ ng đ c
t ng m nh qua các n m Chính s phát tri n c a ho t đ ng huy đ ng v n đã t o đi u
Trang 28ki n thu n l i cho chi nhánh th c hi n ho t đ ng cho vay i v i cho vay b sung
v n l u đ ng, chi nhánh đã dùng m t ph n l n ti n g i c a các t ch c kinh t và dân
c đ tài tr cho ho t đ ng này
C c u huy đ ng t ngu n ti n g i c a các t ch c kinh t và dân c c ng t ng
T ng 3.101.900 848.100 266%
(Ngu n:Phòng Giao d ch)
Xét v c c u huy đ ng theo khách hàng, 64% huy đ ng t các t ch c kinh t và dân c (t ng đ ng 1.997.500 tri u đ ng) thu c v nhóm khách hàng cá nhân, 36% còn l i là ti n g i c a các t ch c kinh t Do đ c đi m c a khách hàng cá nhân ch
y u có nhu c u g i ti t ki m thu lãi lên ngu n ti n g i này có xu h ng t ng Tuy nhiên, t l t ng c a các y u t trong c c u này không có nhi u khác bi t: 256% đ i
Trang 29C c u huy đ ng theo k h n c ng t ng t nh c c u theo khách hàng, t l
t ng s d huy đ ng ng n h n cao h n trung và dài h n và chi m 65% (2.014.000 tri u
đ ng), còn l i 35% là s d huy đ ng trung và dài h n S d huy đ ng ti n g i ng n
h n cho th y ho t đ ng kinh doanh c a các t ch c kinh t có nhi u thu n l i, các giao
dch buôn bán di n ra sôi đ ng h n nên ngu n ng n h n có xu h ng t ng lên
C c u theo lo i ti n có ph n khác bi t so v i 2 c c u trên Chênh l ch gi a t l
t ng c a huy đ ng vàng so v i VN và ngo i t khá nhi u N u huy đ ng VN có
m c t ng g n v i m c t ng chung (246% so v i 266%) thì huy đ ng vàng có t ng v t (1608%) trong khi huy đ ng ngo i t ch d ng l i con s 143% Chi m ph n l n trong t ng huy đ ng là ti n VN (87%-t ng đ ng 2.683.400 tri u đ ng), k đ n là vàng (9%) và cu i cùng là ngo i t (4%) i u này có th đ c lý gi i m t ph n b i s chênh l ch lãi su t huy đ ng gi a các lo i ti n, trong đó, lãi su t huy đ ng VN khá cao kèm theo nhi u khuy n m i h p d n
Ngu n v n huy đ ng đ c c a chi nhánh t ng m nh qua các n m có ý ngh a vô cùng quan tr ng đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a chi nhánh, d dàng đ y m nh ho t
đ ng cho vay và các ho t đ ng sinh l i khác Ph n l n ho t đ ng kinh doanh đ u d a vào ngu n v n này, trong đó ngu n l n nh t là v n huy đ ng ti n g i t các t ch c kinh t kinh t và dân c Lo i ti n g i này r t có ý ngh a đ i v i chi nhánh vì nó s b sung vào ngu n v n c a ngân hàng, t o thành ngu n v n r trong kinh doanh do lãi
su t c a lo i ti n g i này th p h n so v i các hình th c huy đ ng khác T đó, làm
gi m chi phí đ u vào cho chi nhánh Do v y, chi nhánh c n đ y m nh công tác tuyên truy n, ch đ ng tìm ki m khách hàng và th c hi n các chính sách v i khách hàng là các t ch c kinh t đ thu hút khách hàng m tài kho n ti n g i thanh toán t i ngân hàng nh m m c đích t o v n ti n g i Ti n g i c a các t ch c tín d ng khác đ đ m
b o kh n ng thanh toán c a chi nhánh ây là kho n qua đêm dùng đ bù đ p thanh kho n cu i ngày Phát hành gi y t có giá là ngu n dùng đ b sung ngu n v n ho t
đ ng, chi nhánh s có nhu c u vay thêm trên th tr ng ti n t khi c n m r ng ho t
đ ng kinh doanh, b sung ngu n v n, n ng cao n ng l c c nh tranh và v th c a mình Các kho n vay này th ng là vay c a tr s chính đ b sung ngu n v n kinh doanh b ng công c tái chi t kh u, chi t kh u gi y t có giá, và ngu n vay này ch có
ý ngha nâng cao kh n ng thanh kho n Ngoài ra, khi chi nhánh g p khó kh n thanh kho n, có nguy c s p đ thì tr s chính c ng bu c ph i đ ng ra c p v n đ bù đ p cho chi nhánh, tránh gây ra kh ng ho ng
2.1.4.2 Ho t đ ng s d ng v n
Ho t đ ng huy đ ng v n v i t c đ t ng tr ng nhanh và n đ nh ch a đ đ đánh giá là ho t đ ng có hi u qu Ho t đ ng huy đ ng v n là ho t đ ng kh i đ u
Trang 30song ph i g n v i ho t đ ng s d ng v n, ho t đ ng huy đ ng v n ph i l y nhu c u s
d ng v n là m c tiêu N u ngu n v n huy đ ng th p không đáp ng nhu c u s d ng
v n làm cho Tín Ngh a Hà N i b qua c h i đ u t có hi u qu , h n n a nó còn làm
gi m uy tín c a khách hàng đ i v i chi nhánh Ng c l i n u huy đ ng v n quá nhi u,
v t quá nhu c u s d ng v n s gây ra tình tr ng đ ng v n, kho n đ ng này ph i
chu chi phí huy đ ng song l i không t o ra thu nh p nên s làm gi m l i nhu n c a chi nhánh ngân hàng Vì v y chi nhánh luôn ph i c g ng duy trì s cân đ i gi a ngu n v n huy đ ng và nhu c u s d ng v n
Tín Ngha Hà N i đ c bi t coi tr ng công tác s d ng v n vì đây là ho t đ ng
ch y u đem l i l i nhu n cho ngân hàng Ho t đ ng s d ng v n c a Tín Ngh a Hà
N i g m có 3 ho t đ ng chính sau:
a Ho t đ ng cho vay: Ngay t khi m i thành l p, chi nhánh đã t p trung đ u t
cho vay ng n h n, trung h n và dài h n v i t t c các thành ph n kinh t ho t đ ng trong các lnh v c kinh doanh Do đó, t ng d n đ n cu i n m 2010 là 2.623.300 tri u đ ng t ng 1.658.800 tri u đ ng (t ng ng t ng 172% so v i cu i n m 2009) Trong đó, d n ng n h n t ng 1.068.000 tri u (t ng ng t ng 158%) và d n trung dài h n t ng 590.800 tri u đ ng (t ng ng t ng 138% so v i n m 2009)
ây là m c t ng r t cao so v i m c t ng tr ng chung c a c h th ng Ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh a trong n m 2010 T c đ t ng tr ng trong ho t đ ng cho vay c a chi nhánh n m 2010 là h p lý và th p h n so v i t c đ t ng huy đ ng v n
VT: Tri u VND
(Ngu n: Phòng Tín d ng)
Trang 31Nguyên nhân là do m i ra nh p th tr ng ngân hàng nên chi nhánh ch a t o
d ng đ c m i quan h v i b n v ng v i nhi u khách hàng, đ c bi t là các doanh nghi p l n trên đ a bàn do đó làm nh h ng đ n t c đ phát tri n c a ho t đ ng cho vay H n n a, do ch tr ng c a h th ng ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a là
gi m thi u r i ro t ho t đ ng cho vay lên chi nhánh c ng đã cân nh c trong vi c l a
ch n khách hàng
C c u cho vay theo k h n có s chuy n bi n r t tích c c
B ng 2.2 C c u cho vay theo k h n
Trong quý cu i n m 2008, t l cho vay ng n h n ch đ t 32% Chính s b t cân
đ i trong c c u này đã t o lên nhi u r i ro cho ngu n v n huy đ ng ph n l n k
N m
cho vay ng n h ncho vay trung và DH
(Ngu n: Phòng Tín d ng)
Trang 32V i nh ng l l c nh m c i thi n c c u cho vay đ đ m b o tuân th theo các quy đ nh c a Ngân hàng Nhà N c, đ n cu i n m 2009 d n ng n h n c a chi nhánh
t ng 431% so v i n m tr c, đ t 675.900 tri u đ ng, chi m 70% t ng d n
B i vì ngu n v n cho vay c a chi nhánh ch y u là huy đ ng đ c t ng n h n,
h n n a ph n l n khách hàng c a chi nhánh l i phát tri n các ngành ngh có chu k
s n xu t ng n nên ho t đ ng cho vay th ng là ng n h n M c đích c a cho vay ng n
h n là b sung v n l u đ ng cho các đ n v vay v n s n xu t kinh doanh, tài tr xu t
nh p kh u và tiêu dùng cá nhân Công tác cho vay b sung v n l u đ ng t i chi nhánh
ch y u t p trung ho t đ ng tài chính, ho t đ ng liên quan đ n kinh doanh tài s n và
dch v t v n, ho t đ ng th ng nghi p, s a ch a xe đ ng c , xe máy, đ dùng cá nhân và gia đình Chính c c u này đã góp ph n vô cùng quan tr ng trong vi c nâng cao hi u qu và gi m r i ro cho ngu n v n M c t ng tr ng d n cao nh ng ch t
l ng kho n vay n m 2010 c ng đ c ki m soát r t ch t ch và đã đ c c i thi n r t nhi u so v i n m 2009 T ng n quá h n và n x u đ n cu i n m 2010 là 24.800 tri u
đ ng (0,95%/ t ng d n ), gi m 11.500 tri u đ ng, t ng ng gi m 2,81% so v i n m
2009 Trong đó, n x u 21.800 tri u đ ng (chi m 0,83%/ t ng d n ) T l n x u này th p h n so v i t l n x u bình quân chung c a c h th ng ngân hàng Vi t Nam Tín Ngha trong n m 2010
Ho t đ ng cho vay các NHTM nói chung và t i Tín Ngh a Hà N i nói riêng thì cho vay ng n h n luôn chi m t tr ng cao trong d n cho vay, do đó thu nh p ch
y u c a ngân hàng là t cho vay ng n h n Do các kho n vay trung dài h n có đ c
đi m là thu h i v n trong nhi u n m, do đó n u d n cho vay trung và dài h n cao s
d n đ n r i ro cho chi nhánh Vì v y, trong th i gian này chi nhánh c n ti p t c t p trung cho vay ng n h n và h n ch cho vay trung và dài h n đ đ m b o n đ nh cho ngu n v n vay
Ho t đ ng cho vay là ho t đ ng ch y u và quan tr ng v i b t k NHTM nào S chuy n hóa t v n huy đ ng sang v n vay đ b sung k p th i cho nhu c u s n xu t kinh doanh cho n n kinh t không ch có ý ngh a đ i v i n n kinh t mà đ i v i b n thân ngân hàng B i vì, nh có ho t đ ng cho vay mà t o ra ngu n thu nh p ch y u cho ngân hàng đ t đó bù đ p ngu n v n huy đ ng, bù đ p các kho n chi phí kinh doanh và t o l i nhu n cho ngân hàng Tuy nhiên ho t đ ng cho vay là ho t đ ng r i
ro l n do đó c n ph i qu n lý các kho n vay m t cách ch t ch thì m i có th ng n
ng a ho c gi m thi u r i ro Vì v y, Tín Ngh a Hà N i đã duy trì cân đ i gi a ngu n
v n huy đ ng đ c và cho vay Chi nhánh không dùng toàn b ngu n huy đ ng đ c
đ cho vay mà ch tr ng đ y m nh các ho t đ ng khác nh ho t đ ng đ u t , thanh toán qu c t nh m thu l i nhu n và t o ngu n chi tr cho v n huy đ ng
Trang 33b Ho t đ ng đ u t
Tính đ n 31/12/2009, s d ho t đ ng đ u t tài chính c a Tín Ngh a Hà N i đ t 357.890 tri u đ ng, t ng 387% so v i n m 2008, trong đó ch ng khoán kinh doanh đ t 5.340 tri u đ ng (chi m 1,5%), ch ng khoán đ u t đ t 350.490 tri u đ ng (chi m 97,9%) và kho n góp v n đ u t dài h n đ t 2.060 tri u đ ng (chi m 0,6%)
C c u đ u t trên cho th y s phân b v n đ u t c a Tín Ngh a Hà N i r t an toàn do kho n m c ch ng khoán đ u t chi m đ n 97,9%, ch y u là đ u t vào ch ng khoán n có thu nh p c đ nh N u nh trong n m 2009 là t o d ng n n t ng cho
m ng ho t đ ng đ u t c a Tín Ngh a Hà N i thông qua vi c xây d ng và ban hành các quy trình, quy ch n i b liên quan đ n ho t đ ng này thì n m 2010, ho t đ ng đ u
h n
(Ngu n:Phòng Tín d ng)
Cu i n m 2010, s d ho t đ ng đ u t tài chính c a chi nhánh đ t 649.760 tri u
đ ng, t ng 1,82 l n so v i n m 2009, trong đó ch ng khoán kinh doanh đ t 7.220 tri u
đ ng (chi m 1,11%), ch ng khoán đ u t đ t 640.020 tri u (chi m 98,5%) và kho n góp v n, đ u t dài h n đ t 2.520 tri u đ ng (chi m 0,39%)
Trang 34N m 2010, ho t đ ng thanh toán qu c t ho t đ ng trong b i c nh kinh t còn nhi u khó kh n, ch a n đ nh v nh ng y u t v mô nh : giá c , lãi su t, t giá Tuy nhiên, Tín Ngha Hà N i c ng đã áp d ng chính sách linh ho t phù h p v i nhu c u khách hàng, nâng cao thái đ ph c v , gi i quy t nhanh chóng yêu c u c a khách hàng nên doanh s ho t đ ng có s t ng tr ng nhanh k t sáu tháng cu i n m
- Doanh s theo k ho ch n m 2010 c a chi nhánh là: 600.000 USD
- Doanh s th c hi n tính đ n ngày 31/12/2010 là: 849.721 USD
- T l hoàn thành 142% k ho ch
2.2 Th c tr ng v hi u qu cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng TMCP
Vi t Nam Tín Ngh a-Chi nhánh Hà N i
2.2.1 Quy trình và trình t cho vay b sung v n l u đ ng t i Tín Ngh a Hà N i
ây là lo i cho vay nh m b sung v n l u đ ng đ khách hàng kinh doanh
Ng i vay dùng chính ngu n thu đ c t s d ng v n vay đ tr n ngân hàng
Trong ho t đ ng cho vay b sung v n l u đ ng, n u hành đ ng ch quan duy ý chí s d n đ n nh ng t n th t n ng n cho chi nhánh Vì v y, đ có m t quy t đinh cho vay b sung v n l u đ ng đúng đ n, ti t ki m th i gian, chi phí cho ngân hàng và khách hàng, đ m b o an toàn v n trong kinh doanh ngân hàng thì ho t đ ng cho vay
b sung v n l u đ ng đòi h i ngân hàng ph i tuân th nghiêm ng t quy trình cho vay Quy trình cho vay g m các b c nh sau:
2.2.1.1 Khách hàng l p và n p h s vay v n
Cán b tín d ng ti p nh n h s , thu th p thông tin v khách hàng, ti p xúc khách hàng vay tìm hi u yêu c u vay Sau khi n m b t đ c s b các yêu c u c a khách hàng, tu thu c đ i t ng khách hàng, m c đích s d ng v n vay, ph ng th c vay v n, lo i hình kinh doanh c a khách hàng, chuyên viên khách hàng ph i cung c p
“Danh m c b h s vay v n”, danh m c h s cho t ng lo i s n ph m d ch v khác
và h ng d n khách hàng m t cách t m , đ y đ v n i dung và phù h p v hình
th c Tuy t đ i không đ khách hàng ph i đi l i nhi u, m i l n l i thêm m t lo i h s , gây tâm lý không t t cho khách hàng
2.2.1.2 Th m đ nh h s vay v n và quy t đ nh cho vay
- Th m đ nh h s vay v n là quá trình xem xét, phân tích các thông tin, s li u
đã thu th p trong h s c a khách hàng
- N i dung công vi c th m đ nh h s vay v n có th đ c phân tích, đánh giá trên nhi u m t, b ng nhi u ch tiêu, nh ng ch y u là làm rõ các m t sau đây:
Trang 35+ N ng l c s n xu t kinh doanh (quy mô ho t đ ng, kh n ng công ngh , k
thu t s n xu t kinh doanh) c a khách hàng trên th ng tr ng và các quan h b n hàng c a khách hàng
+ Th c tr ng tài chính c a khách hàng nh công n , k t qu kinh doanh k
tr c, m c tích l y v n, s th c có c a v n l u đ ng t có c a khách hàng tham gia
ph ng án s n xu t kinh doanh S li u k ho ch thu chi tài chính, ch tiêu t ng doanh thu ghi trong ph ng án s n xu t kinh doanh c a khách hàng
+ Xem xét v đ m b o ti n vay: N u kho n vay ph i có tài s n đ m b o thì ph i
đánh giá v các đi u ki n c a tài s n th ch p, c m c , tính h p pháp, s l ng và xác
đ nh giá tr c a tài s n th ch p, c m c theo đúng pháp lu t c a nhà n c Các gi y t
s h u tài s n th ch p, c m c ph i đ c xác nh n c a c quan công ch ng nhà n c
và th m đ nh k đ bi t đ c m c đ tin c y c a các gi y t đó Theo quy đ nh, khi
nh n th ch p c m c , ngân hàng s không đ c quy n s h u tài s n mà ch gi các
gi y t s h u tài s n (b n g c) ho c là b o qu n nh ng tài s n g n nh (kim lo i quý,
đá quý, hàng hóa đ c ch ng, gi y t có giá…)
Trong kho ng th i gian quy đ nh, k t khi CBTD nh n đ c đ y đ h s vay
v n h p l và thông tin c n thi t c a khách hàng, ngân hàng ph i th m đ nh xong h
s vay v n, quy t đ nh và thông báo vi c cho vay ho c không cho vay ph i thông báo cho khách hàng b ng v n b n, trong đó nêu rõ c n c t ch i cho vay
Tr ng h p quy t đ nh cho vay, gi a ngân hàng và khách hàng vay th a thu n
m t s đi u kho n v tài s n c m c , th ch p nh quy n s d ng, l u gi gi y t s
h u, b o qu n, t ng giá tr , th i h n th ch p, c m c … i v i nh ng tài s n c m c ,
th ch p ph c t p, giá tr l n, thì gi a khách hàng và ngân hàng ph i ký h p đ ng c m
c , th ch p
2.2.1.3 X ác đ nh các ch tiêu cho vay và ký k t h p đ ng
Khi quy t đ nh cho vay và h p đ ng th ch p, c m c đã đ c ký k t gi a ngân hàng và khách hàng vay, ngân hàng ti n hành xác đ nh các ch tiêu cho vay
M c cho vay là m c ti n ngân hàng có th cho vay cao nh t đ i v i ph ng pháp
cho vay t ng l n ho c là m c d n t i đa đ i v i ph ng pháp cho vay theo h n m c
C n c đ ngân hàng xác đ nh m c cho vay là: nhu c u vay v n c a khách hàng;
t l cho vay t i đa so v i giá tr tài s n làm đ m b o ti n vay theo quy đ nh c a Chính
ph và h ng d n c a Ngân hàng trung ng; kh n ng ngu n v n c a ngân hàng; kh
n ng tr n c a khách hàng; gi i h n cho vay t i đa c a ngân hàng đ i v i m t khách hàng Trong đó:
Trang 36- T l cho vay t i đa so v i giá tr tài s n đ m b o Tùy theo pháp lu t c a nhà
n c và quy đ nh c a ngân hàng, nên t l cho vay này có khác nhau Quy ch cho vay
hi n hành Vi t Nam quy đ nh: M c cho vay t i đa không v t quá 70% giá tr c a tài s n th ch p hay c m c
- Th i h n cho vay: C n c vào k luân chuy n v n c a đ i t ng vay và kh
n ng tr n c a khách hàng, th i h n cho vay b sung v n l u đ ng t i đa là 12 tháng
Lãi su t cho vay: Ngân hàng có quy n quy t đ nh lãi su t và n đ nh m c lãi su t
cho vay đ i v i t ng kho n vay Hi n nay, lãi su t cho vay b sung v n l u đ ng t i Tín Ngha Hà N i là 23%
Sau khi xác đ nh các ch tiêu trên, gi a ngân hàng và khách hàng vay c n th a thu n th ng nh t và ký k t h p đ ng vay
2.2.1.4 M tài kho n cho vay và phát ti n vay
Sau khi đã duy t cho vay, ngân hàng m cho m i khách hàng vay m t tài kho n cho vay đ h ch toán ti n cho vay và thu n (n u khách hàng vay ch a có tài kho n cho vay)
C n c vào h p đ ng và ti n đ th c hi n ph ng án s n xu t kinh doanh c a khách hàng (có phát sinh nhu c u v n th c t ) ngân hàng phát ti n vay i v i khách hàng vay luân chuy n trong ph m vi h n m c đã xác đ nh, t ng l n vay v n khách hàng đi vay ph i g i đ n cho ngân hàng các ch ng t hàng hóa, các gi y t thanh toán hay h p đ ng kinh t và trên c s đó ngân hàng cho vay đáp ng các nhu c u vay v n
c a khách hàng trong kh n ng ngu n v n cho phép
Ngân hàng cho vay có th phát ti n cho khách vay theo các cách:
- Ti n vay đ c chuy n tr tr c ti p cho đ n v cung c p v t t , hàng hóa ho c
dch v cho khác hàng
- Tr ng h p khách hàng vay đã dùng ngu n v n khác đ tr cho ng i cung c p
ho c n u ng i cung c p không có tài kho n tai ngân hàng thì chuy n vào tài kho n
ti n g i c a khách hàng
- Phát b ng ngân phi u ho c ti n m t cho khách hàng
2.2.1.5 Theo dõi, ki m tra kho n vay và x lý n
a Theo dõi và ki m tra kho n vay
- CBTD theo dõi vi c tr n g c, lãi c a khách hàng
- CBTD theo dõi các kho n n đ n h n đ l p thông báo n đ n h n g i cho
Trang 37ngày đ n h n n
- D a trên vi c x p h ng khách hàng, báo cáo tài chính, quá trình tr n (bao g m
g c, phí và lãi), các d u hi u b t th ng c a khách hàng, CBTD th c hi n ki m tra sau khi cho vay v i các n i dung sau: ki m tra ti n đ th c hi n và hi u qu ph ng án,
d án vay v n; ki m tra vi c s d ng v n vay; phân tích tình hình tài chính (khi nh n các báo cáo tài chính); ki m tra tình hình tr n g c, phí và lãi; ki m tra tình hình tài
s n b o đ m
- Vi c ki m tra sau khi cho vay b sung v n l u đ ng theo đ nh k ho c đ t xu t
do giám đ c chi nhánh quy t đ nh Các tr ng h p b t bu c ph i th c hi n ki m tra và giám sát th ng xuyên: kho n n c c u l i th i gian tr n ; các kho n n đánh phân
lo i n vào nhóm n có r i ro
- Th i đi m ki m tra sau khi cho vay đ c th c hi n theo qui đ nh hi n hành c a Tín Ngh a Bank Vi c ki m tra sau khi cho vay ph i đ c l p thành biên b n
b X lý n
1 C c u l i th i gian tr n (đi u ch nh k h n n ho c gia h n n ): tr ng
h p khách hàng ch a tr đ c n theo cam k t thì l p gi y đ ngh ngân hàng xem xét
c c u l i th i gian tr n
- CBTD ki m tra tình hình s d ng v n vay, tài s n b o đ m ti n vay, tình hình tài chính c a khách hàng xem xét nguyên nhân khách hàng ch a tr đ c n theo cam
k t và kh n ng tr n sau khi c c u l i th i gian tr n , ghi rõ nguyên nhân ch a tr
đ c n và kh n ng tr n trong th i gian t i và có ý ki n đ ng ý hay không đ ng ý (ghi rõ lý do) b ng v n b n trình Tr ng phòng xem xét :
- Tr ng phòng xem xét và ghi ý ki n và lý do đ ng ý hay không đ ng ý, đ trình lên giám đ c chi nhánh đ quy t đ nh
- Giám đ c chi nhánh phê duy t: n u không đ ng ý thì chuy n n quá h n; n u
đ ng ý thì phê duy t cho c c u l i th i gian tr n (tr ng h p thu c th m quy n
đ c phân c p) ho c trình lên ngân hàng c p trên phê duy t (tr ng h p v t th m quy n đ c phân c p)
- Ngân hàng c p trên xem xét và phê duy t theo th m quy n; thông báo cho chi nhánh đ th c hi n
- C n c ý ki n phê duy t, CBTD thông báo cho khách hàng bi t, tr ng h p
đ ng ý c c u l i th i gian tr n thì CBTD th c hi n nh p d li u c c u l i th i gian
tr n c a kho n vay b sung v n l u đ ng: n u gia h n n , thay đ i h n tr cu i cùng (t c là thay đ i kéo dài th i gian cho vay v n l u đ ng đã th a thu n tr c đó); n u
Trang 38đi u ch nh k h n tr n , thay đ i l ch tr n trong th i gian cho vay đã th a thu n
- Khách hàng s d ng v n vay sai m c đích, b ch m d t cho vay theo qui đ nh
c a Tín Ngh a Bank, CBTD ph i th c hi n vi c thu n tr c h n đã cam k t ho c đ ngh giám đ c phê duy t chuy n ngay sang n quá h n toàn b s d n c a h p đ ng
đó C n c phê duy t đ ng ý c a giám đ c, CBTD chuy n n quá h n và th c hi n chuy n nhóm n theo quy đ nh phân lo i n c a Tín Ngh a bank
3 X lý n : vi c x lý theo đúng trình t quy đ nh c a Tín Ngh a Bank, tùy theo
l i s n xu t
- Kh i ki n tr c pháp lu t khi khách hàng vi ph m m t trong các tr ng h p sau: vi ph m h p đ ng đã đ c chi nhánh thông báo b ng v n b n nh ng không kh c
ph c đ c; có n quá h n do nguyên nhân ch quan nh ng không có bi n pháp kh thi
đ tr n ; có n ng l c tài chính đ tr n nh ng c tình tr n tránh tr n theo th a thu n; có hành vi l a đ o, gian l n; các vi ph m khác theo quy đ nh pháp lu t
- X lý kho n n có v n đ : trong quá trình theo dõi kho n vay, CBTD nh n th y
các d u hi u báo đ ng kho n n s phát sinh có v n đ Khi phát sinh n có v n đ CBTD th c hi n m t lo t các bi n pháp nh m ng ng gi m quá trình x u đi c a kho n vay b coi là có v n đ nh : đi u ch nh k h n n , gia h n tr n g c và lãi; mi n gi m lãi ti n vay; chuy n n quá h n; x lý tài s n đ m b o đ tr n theo th a thu n gi a Tín Ngh a Hà N i và khách hàng ho c n u không có th a thu n thì chi nhánh đ c
Trang 39quy n ch đ ng x lý theo các cách nh bán tài s n đ m b o công khai; u quy n bán tài s n cho m t t ch c đ u giá; u quy n chuy n giao cho t ch c có ch c n ng mua tài s n đ m b o đ bán; nh n tài s n đ m b o, nh n ti n tài s n do bên th 3 ph i tr
- X lý kho n n quá h n: Khi khách hàng có n quá h n, CBTD ti n hành tìm
hi u và phân tích nguyên nhân n quá h n: do nguyên nhân khách quan (thay đ i chính sách nhà n c, thiên tai, d ch b nh); do nguyên nhân ch quan c a khách hàng (cung c p thông tin sai s th t, l a đ o, kinh doanh thua l , c tình chây không tr
n ngân hàng ); do nguyên nhân ch quan c a ngân hàng (không th c hi n đúng qui trình cho vay, c ý làm trái quy đ nh, l i d ng)
Qua phân tích nguyên nhân n quá h n, CBTD đ xu t các gi i pháp x lý thu
h i n quá h n Sau khi đ c giám đ c chi nhánh ch p thu n gi i pháp x lý n quá
h n; CBTD ti n hành th c hi n các gi i pháp x lý thu h i n đã đ c ch p thu n
2.2.1.6 Thu n g c, lãi vay và thanh lý h p đ ng
a Thu n g c và thu lãi
Tr ng h p khách hàng vay tr n b ng chuy n kho n: CBTD thu n t tài
kho n ti n g i c a khách hàng, c n c vào: k h n tr n g c và lãi đã tho thu n v i khách hàng; yêu c u đ c ch p thu n v vi c tr n g c, lãi tr c h n c a khách hàng; khách hàng vi ph m h p đ ng; khách hàng có n quá h n
- Tr ng h p thu n g c quá h n tr c nh ng ch a thu n lãi quá h n CBTD ch
th c hi n khi có phê duy t c a giám đ c
Sau khi đã thu n g c và lãi vay, CBTD ph i c p nh t vào h p đ ng cho vay b sung v n l u đ ng theo nh ng n i dung quy đ nh c a Tín Ngh a Bank
b Thanh lý h p đ ng
Khi khách hàng tr h t n bao g m g c và lãi, CBTD ph i đ i chi u, ki m tra
gi a ch ng t đ t t toán kho n vay
Thanh lý h p đ ng cho vay:
- Khi khách hàng tr t t toán n thì h p đ ng cho vay b sung v n l u đ ng
Trang 40đ ng nhiên h t hi u l c (tr ph ng th c cho vay theo h n m c tín d ng), các bên không c n l p biên b n thanh lý h p đ ng cho vay
- Riêng đ i v i ph ng th c cho vay b sung v n l u đ ng theo h n m c, khách hàng tr t t toán n và h n m c cho vay h t th i h n hi u l c thì h p đ ng cho vay
đ ng nhiên h t hi u l c, các bên không c n l p biên b n thanh lý h p đ ng
- Tr ng h p khách hàng yêu c u, CBTD so n th o biên b n thanh lý h p đ ng trình tr ng phòng ki m tra, xem xét tr c khi trình giám đ c ký biên b n thanh lý
c Gi i t a các tài s n b o đ m ti n vay
Theo đ ngh gi i t a tài s n b o đ m c a khách hàng, CBTD ti n hành đ i chi u giá tr tài s n b o đ m ti n vay v i d n c a khách hàng, ghi ý ki n đ ngh gi i ch p tài s n, l p đ n yêu c u xóa đ ng ký giao d ch b o đ m trình tr ng phòng xem xét ghi ý ki n tr c khi trình giám đ c phê duy t
C n c phê duy t c a giám đ c v gi i t a tài s n b o đ m, CBTD cùng ph i h p
v i CBKQ ki m tra tình tr ng gi y t , l p th t c xu t gi y t tài s n b o đ m, nh p thông tin gi i t a tài s n b o đ m ti n vay và h ch toán gi m tài s n b o đ m
CBTD nh n gi y t tài s n b o đ m và/ho c tài s n b o đ m đ giao tr cho khách hàng Khi giao tr gi y t tài s n và/ho c tài s n b o đ m cho khách hàng ph i
th hi n b ng v n b n
2.2.2 Tình hình cho vay b sung v n l u đ ng t i ngân hàng Vi t Nam Tín Ngh Chi nhánh Hà N i
a-2.2.2.1 Ngu n tài tr cho vay b sung v n l u đ ng c a Tín Ngh a Hà N i
Không gi ng các lo i hình doanh nghi p khác trong n n kinh t ho t đ ng cho vay c a NHTM ch y u d a vào ngu n v n huy đ ng Ngu n v n t có tuy r t quan
tr ng nh ng ch chi m t tr ng r t nh và ch y u đ đ u t vào c s v t ch t, t o uy tín v i khách hàng Nh n th c đ c đi u này Tín Ngh a Hà N i đã t p trung m i n
l c và coi đây là nhi m v tr ng tâm c a toàn chi nhánh nên trong nh ng n m g n đây
v n huy đ ng đã t ng lên c v s l ng và ch t l ng Các hình th c huy đ ng ch
y u đ c áp d ng t i chi nhánh trong th i gian qua là: nh n ti n g i c a t ch c kinh
t và dân c ; ti n g i c a các t ch c tín d ng; phát hành gi y t có giá
Trong đó ngu n dùng đ cho vay b sung v n l u đ ng ch y u là t ti n g i c a các t ch c kinh t -dân c và các t ch c tín d ng