khóa luận tốt nghiệp nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp quốc doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội chi nhánh thăng long

B ăGIÁOăD CăVẨă ẨOăT O ---o0o--- KHịAăLU NăT TăNGHI P ăTẨI: IăV IăDOANHăNGHI PăQU CăDOANHăT Iă CHIăNHÁNHăTH NGăLONG SINHăVIểNăTH CăHI N :ăNGHIểMăTH ăLY MÃ SINH VIÊN : A14463 CHU

B ăGIÁOăD CăVẨă ẨOăT O

-o0o -

KHịAăLU NăT TăNGHI P

ăTẨI:

IăV IăDOANHăNGHI PăQU CăDOANHăT Iă

CHIăNHÁNHăTH NGăLONG

SINHăVIểNăTH CăHI N :ăNGHIểMăTH ăLY

MÃ SINH VIÊN : A14463

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH ậ NGÂN HÀNG

HẨăN Iă- 2012

B ăGIÁOăD CăVẨă ẨOăT O

-o0o -

KHịAăLU NăT TăNGHI P

ăTẨI:

IăV IăDOANHăNGHI PăQU CăDOANHăT Iă

L I C Mă N

Khóa lu n này là k t qu c a quá trình h c t p t i tr ng i h c Th ng Long và

quá trình tìm hi u th c t c a b n thân em t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân

đ i chi nhánh Th ng Long trong th i gian qua

Tr c tiên, v i tình c m chân thành nh t, em xin bày t lòng bi t n đ n nh ng

th y cô đã sáng l p ra tr ng i h c Th ng Long c ng nh các th y cô trong H i

đ ng Qu n tr và Ban Giám hi u nhà tr ng Các th y cô đã mang đ n cho chúng em

m t môi tr ng h c t p lành m nh, n ng đ ng và hi n đ i i h c Th ng Long đã

cho em ki n th c, s t tin, d y em ph i luôn tôn tr ng tính trung th c, luôn bi t yêu

th ng và có tinh th n h p tác

Em xin c m n đ n các th y cô giáo đã và đang tham gia gi ng d y t i tr ng,

đ c bi t em xin c m n cô giáo Nguy n Th Thúy, ng i đã r t t n tình ch b o và

h ng d n em hoàn thành khóa lu n t t nghi p này

Em mu n g i l i c m n đ n nh ng ng i b n c a em t i tr ng i h c Th ng

Long, nh ng ng i đã sát cánh bên em cùng tr i nghi m quãng th i gian sinh viên

t i đ p này Cu c s ng sinh viên s th t khó kh n khi tôi không có các b n, nh ng

ng i luôn bên tôi cùng tôi chia s nh ng khó kh n, áp l c trong h c t p c ng nh

trong cu c s ng Ch c ch n m i khi nh v th i sinh viên c a mình, tôi s không bao

gi có th quên đ c các b n

Cu i cùng, và đ c bi t nh t, em mu n c m n đ n gia đình c a em C m n b

m đã sinh thành ra con và nuôi n ng con khôn l n đ c nh ngày hôm nay, c m

thông và chia s m i ni m vui, n i bu n c a con k t khi con quy t đ nh l a ch n i

h c Th ng Long là ngôi tr ng g n bó tu i tr c a mình Ch c ch n con s không th

đi đúng h ng và t đ ng d y sau nh ng v p ngã n u không có b m , ngàn l n c m

n con xin g i đ n b m , con luôn kính tr ng và yêu m n nh t

Hà N i, ngày 4 tháng 11 n m 2012

Sinh viên th c hi n Nghiêm Th Ly

M C L C

L I M U

CH NGă1:ăLụăLU N CHUNG V CH TăL NG CHO VAY NG N H N

I V I DOANH NGHI P QU C DOANH T Iă ă NGỂNă HẨNGă TH NGă

M I 1

1.1 T ng quan v cho vay ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hƠngăth ngăm i 1

1.1.1 Khái ni m v ngân hàng th ng m i 1

1.1.2 Khái ni m cho vay ng n h n c a ngân hàng th ng m i 1

1.1.3 Khái ni m doanh nghi p qu c doanh 2

1.1.4 Khái ni m cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng th ng m i 3

1.1.5 Nguyên t c và đi u ki n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 4

1.1.6 Vai trò c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 6

1.1.7 i t ng c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 10

1.1.8 Các hình th c cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 11

1.1.9 Quy trình cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 14

1.1.10 c đi m c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh 19

1.2 Ch tăl ng cho vay ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hƠngăth ngăm i 20

1.2.1 Khái ni m ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 20

1.2.2 Các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng th ng m i 22

1.2.3 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i 29

K T LU NăCH NGă1 35

CH NGă2:ăTH C TR NG CH TăL NG CHO VAY NG N H Nă I V I DOANH NGHI P QU C DOANH T Iă NGỂNă HẨNGă TH NGă M I C PH NăQUỂNă IăCHIăNHÁNHăTH NGăLONG 36

2.1 Khái quát v NgơnăhƠngăth ngăm i c ph năQuơnăđ iăChiănhánhăTh ngă Long 36

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a Ngân hàng th ng m i c ph n

Quân i chi nhánh Th ng Long 36

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 38

2.1.3 Ch c n ng, nhi m v c a t ng b ph n 39

2.2 Khái quát ho tăđ ng kinh doanh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Quân đ iăchiănhánhăTh ngăLong 41

2.2.1 Tình hình huy đ ng v n 42

2.2.2 Ho t đ ng s d ng v n (ch y u là cho vay) 48

2.2.3 Ho t đ ng kinh doanh ngo i t và thanh toán qu c t 56

2.2.4 Ho t đ ng phát hành th 59

2.2.5 M t s ho t đ ng kinh doanh khác 59

2.2.6 K t qu ho t đ ng kinh doanh 60

2.3 Th c tr ng ch tăl ng cho vay ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c doanh t iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph năQuơnăđ iăchiănhánhăTh ngăLong 65

2.3.1 Khái quát v cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i các ngân hàng th ng m i Vi t Nam 65

2.3.2 S n ph m cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i Vi t Nam 68

2.3.3 Quy trình cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 70

2.3.4 Ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 75

K T LU NăCH NGă2 99

CH NGă3:ăGI I PHÁP NÂNG CAO CH TăL NG CHO VAY NG N H N I V I DOANH NGHI P QU C DOANH T Iă NGỂNă HẨNGă TH NGă M I C PH NăQUỂNă I C HIăNHÁNHăTH NGăLONG 100

3.1.ă nhă h ng phát tri n kinh doanh t iă Ngơnă hƠngă th ngă m i c ph n Quơnăđ i Vi t Nam 100

3.2.ă nhă h ng phát tri n kinh doanh c aă Ngơnă hƠngă th ngă m i c ph n Quơnăđ iăchiănhánhăTh ngăLong 101

3.2.1 nh h ng kinh doanh c a Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long trong nh ng n m t i 101

3.2.2 nh h ng v phát tri n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long trong nh ng n m t i 102

3.3 Gi i pháp nh m nâng cao ch tă l ng cho vay ng n h nă đ i v i doanh

nghi p qu c doanh c aăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph năQuơnăđ i chi nhánh

Th ngăLong 103

3.3.1 S c n thi t ph i nâng cao ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh 103

3.3.2 C s đ xu t gi i pháp 104

3.3.3 N i dung các gi i pháp 104

3.4 M t s ki n ngh 126

3.4.1 Ki n ngh đ i v i s qu n lý v mô c a Ngân hàng Nhà n c 126

3.4.2 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng Nhà n c 128

3.4.3 Ki n ngh đ i v i các B , ngành đ a ph ng 129

3.4.4 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i Vi t Nam 132

K T LU NăCH NGă3 133

K T LU N

TTKDTM Thanh toán không dùng ti n m t

VND Vi t Nam đ ng

DANH M C CÁC B NG BI U

Trang

B ng 2.1 Tình hình huy đ ng v n giai đo n 2009 - 2011 43

B ng 2.2 Tình hình ho t đ ng cho vay t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 49

B ng 2.3 C c u cho vay ng n h n theo lo i hình doanh nghi p 54

B ng 2.4 Tình hình kinh doanh ngo i t t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 57

B ng 2.5 Tình hình thanh toán qu c t t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 58

B ng 2.6 K t qu ho t đ ng th ATM 59

B ng 2.7 Tình hình thu nh p giai đo n 2009 – 2011 61

B ng 2.8 Tình hình chi phí giai đo n 2009 – 2011 63

B ng 2.9 Tình hình l i nhu n giai đo n 2009 – 2011 64

B ng 2.10 Tình hình cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh 78

B ng 2.11 Tình hình thu n trong cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh giai đo n 2009 – 2011 81

B ng 2.12 T ng k t d n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t n m 2009 đ n n m 2011 83

B ng 2.13 C c u cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh theo thành ph n kinh t t n m 2009 đ n n m 2011 t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 85

B ng 2.14 C c u cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 87

B ng 2.15 H s thu n trong cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 89

Bàng 2.16 Vòng quay v n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long t n m 2009 đ n n m 2011 89

B ng 2.17 Phân lo i n quá h n và n x u trên t ng d n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t n m 2009 đ n n m 2011 91

B ng 2.18 Phân lo i n quá h n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh d a trên kh n ng thu h i giai đo n 2009 – 2011 93

DANH M CăCÁCăS ă , BI Uă

Trang

S đ 1.1 C c u t ch c c a ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi

nhánh Th ng Long 39

Bi u đ 2.1 C c u ngu n v n huy đ ng theo k h n 44

Bi u đ 2.2 C c u ngu n v n huy đ ng theo thành ph n kinh t 47

Bi u đ 2.3 T ng d n cho vay 2009 - 2011 50

Bi u đ 2.4 C c u d n cho vay theo th i gian giai đo n 2009 - 2011 51

Bi u đ 2.5 C c u cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p 55

Bi u đ 2.6 C c u cho vay ng n h n theo lo i hình doanh nghi p 55

Bi u đ 2.7 Tình hình cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long 79

Bi u đ 2.8 Doanh s thu n giai đo n 2009 – 2011 82

Bi u đ 2.9 D n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh 84

Bi u đ 2.10 C c u cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh theo ph ng th c cho vay c a ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long qua các n m 2009, 2010 và 2011 88

L I M U

1 Lý do ch năđ tài

Trong các ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i, cho vay là ho t đ ng ch y u, trong đó cho vay ng n h n luôn chi m t tr ng l n (trên 50% trong t ng d n ) và đem

l i thu nh p chính cho ngân hàng (40-50%) Trong cho vay ng n h n thì cho vay đ i v i

khách hàng doanh nghi p luôn là tr ng tâm chi m t tr ng t ng đ i l n 70-80% trong

t ng d n cho vay ng n h n Trong nh ng n m g n đây, các ngân hàng th ng m i đã

m r ng cho vay trung và dài h n song cho vay ng n h n v n luôn là ho t đ ng ch đ o

c thù c a n n kinh t Vi t Nam là đ a đ t n c phát tri n theo đ nh h ng xã h i ch ngh a, c ng v i đi m xu t phát c a n n kinh t là ch m h n so v i các n c khác Vì

v y mà doanh nghi p nhà n c là m t trong nh ng thành ph n đ c chính ph u tiên

phát tri n Tr c nhu c u m i c a c nh tranh và tìm ki m nh ng h ng đi m i phù h p

đ v a có th đáp ng ngày càng t t h n nhu c u c a khách hàng v a đ ng v ng trong

c ch th tr ng, m r ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p nhà n c là m t

h ng đi đúng đ n giúp n n kinh t qu c dân phát tri n b n v ng

i v i ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i Vi t Nam thì nâng cao ch t

l ng cho vay ng n h n là m c tiêu tr c m t và lâu dài c a ngân hàng, nh m phát

tri n các ho t đ ng ngân hàng c ng nh gi v ng v trí là m t trong nh ng ngân hàng

th ng m i c ph n hàng đ u Vi t Nam

Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long đ c thành l p

v i m c đích ban đ u là đáp ng nhu c u v n c a các doanh nghi p nhà n c đ c bi t

là các doanh nghi p Quân đ i Sau g n 3 n m tr ng thành và phát tri n, ph m vi ho t

đ ng c a Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long đã m r ng

và đáp ng nhu c u v v n cho nhi u thành ph n kinh t khác nh doanh nghi p ngoài

qu c doanh, cá nhân, h gia đình, h p tác xã Trong th i gian qua, ngân hàng đã t ng

b c t ng tr ng v s l ng tín d ng đ i v i các doanh nghi p nhà n c (n m 2011

doanh s cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t ng 28,33% so v i n m

2010) v i ch t l ng tín d ng khá cao và đã duy trì đ c m t s khách hàng truy n

th ng có ti m l c m nh Tuy nhiên, v i nh ng gì đ t đ c ch a ph i là đã t ng x ng

v i ti m n ng c a ngân hàng c ng nh c a các doanh nghi p nhà n c, vi c không

ng ng m r ng cho vay và nâng cao ch t l ng các kho n vay đ i v i doanh nghi p nhà n c là r t c n thi t đ Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng

Long m r ng và phát tri n

Chính vì v y, sau m t th i gian th c t p t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân

đ i chi nhánh Th ng Long, em nh n th y đ c ti m n ng c a ho t đ ng này và t m

quan tr ng c a vi c th c hi n c ng nh nâng cao ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i

doanh nghi p qu c doanh đ i v i s phát tri n lâu dài c a ngân hàng Do v y, em l a

ch n đ tài “Nâng cao ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long” đ nghiên c u,

tìm hi u, t đó đ a ra ki n ngh và đ xu t đ phát tri n ho t đ ng này

2 M c tiêu nghiên c u

T lý thuy t cùng v i s nghiên c u tìm hi u c a b n thân, d a trên tình hình

th c t c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i chi nhánh, đ tìm ra

gi i pháp nâng cao ch t l ng c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long

3.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u

C n c vào m c tiêu trên, đ i t ng và ph m vi c a khóa lu n t p trung vào ho t

đ ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh Ngân hàng th ng m i c

ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long trong 3 n m 2009, 2010 và 2011

4.ăPh ngăphápănghiênăc u

Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng ch y u là ph ng pháp thu th p thông tin và ph ng pháp phân tích Thông tin thu th p đ c thông qua nhi u kênh nh quá

trình th c t p tr c ti p t i ngân hàng, ph ng v n cán b nhân viên c a ngân hàng, các

báo cáo tài chính n m, báo cáo tín d ng,… Ph ng pháp phân tích s d ng các thông

tin này, k t h p v i ph ng pháp so sánh, đ i chi u, t ng h p thông tin, t đó đ a ra

nh ng nh n đ nh v tình hình cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long

Ch ng 2: Th c tr ng ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c

doanh t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p

qu c doanh t i Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i chi nhánh Th ng Long

CH NGă1: LụăLU NăCHUNGăV ăCH TăL NGăCHOăVAYăNG NăH N

IăV IăDOANHăNGHI PăQU CăDOANH T I

li n v i s phát tri n c a kinh t hàng hóa S phát tri n c a h th ng ngân hàng

th ng m i đã có tác đ ng r t l n và quan tr ng đ n quá trình phát tri n c a n n kinh

t hàng hóa, ng c l i kinh t hàng hóa phát tri n m nh m đ n giai đo n cao nh t là

n n kinh t th tr ng thì ngân hàng th ng m i c ng ngày càng đ c hoàn thi n và

tr thành nh ng đ nh ch tài chính không th thi u đ c

Lu t các t ch c tín d ng do Qu c h i ban hành ngày 16 tháng 6 n m 2010 đ nh

ngh a: ắNgân hàng th ng m i là lo i hình ngân hàng đ c th c hi n t t c các

này nh m m c tiêu l i nhu n ”

“Ho t đ ng ngân hàng là vi c kinh doanh, cung ng th ng xuyên m t ho c

m t s các nghi p v sau đây: nh n ti n g i; c p tín d ng; cung ng d ch v thanh

toán qua tài kho n” (Theo Lu t các t ch c tín d ng 2010 do Qu c h i ban hành)

Nh v y, ngân hàng th ng m i là m t doanh nghi p kinh doanh ti n t - tín

d ng, v i ho t đ ng th ng xuyên là nh n ti n g i, cho vay và cung ng các d ch v

ngân hàng cho n n kinh t qu c dân

1.1.2 Khái ni m cho vay ng n h n c a ngân hàng th ng m i

Theo Quy t đ nh s 1627/2001/Q -NHNN ngày 31/12/2001 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam v vi c ban hành Quy ch cho vay c a các t ch c tín

d ng đ i v i khách hàng:

Cho vay là m t hình th c c p tín d ng, theo đó bên cho vay giao ho c cam k t

giao cho khách hàng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích xác đ nh trong m t th i

gian nh t đ nh theo tho thu n v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi

Theo giáo trình “Nghi p v ngân hàng th ng m i” c a tr ng i h c Th ng

Long đ nh ngh a:

Cho vay c a ngân hàng th ng m i là vi c chuy n nh ng t m th i m t l ng

giá tr t ngân hàng h ng m i (ng i s h u) sang khách hàng vay (ng i s d ng)

sau m t th i gian nh t đ nh quay tr l i ngân hàng th ng m i v i l ng giá tr l n

h n l ng giá tr ban đ u Hay có th hi u cho vay c a ngân hàng th ng m i là quan

2

h gi a m t bên là ng i cho vay (ngân hàng th ng m i) b ng cách chuy n giao ti n

ho c tài s n cho bên ng i vay (khách hàng vay) đ s d ng trong m t th i gian nh t

đ nh v i cam k t c a ng i vay là hoàn tr c g c và lãi khi đ n h n

Cho vay ng n h n là kho n cho vay có th i h n cho vay t i 12 tháng Lo i hình

th c này th ng áp d ng cho các khách hàng vay theo h n m c hay t ng l n đ b

sung t m th i v n l u đ ng nh b sung ngân qu , ng tr c ti n hàng, duy trì hàng

t n kho, đ m b o yêu c u thanh toán đ n h n ho c ph c v nhu c u tiêu dùng cho cá

nhân và h gia đình i v i hình th c cho vay này, khách hàng s có m t ph n tài s n

đ đ m b o cho toàn b món vay, cùng v i th i gian hoàn v n nhanh, tránh đ c các

r i ro nh l m phát, s b t n c a môi tr ng kinh t v mô và th tr ng nên đây là

lo i cho vay có m c r i ro th p

1.1.3 Khái ni m doanh nghi p qu c doanh

Theo Lu t Doanh nghi p 2005 đ nh ngh a: “Doanh nghi p là t ch c kinh t có

tên riêng, có tài s n, có tr s giao d ch n đ nh, đ c đ ng kỦ kinh doanh theo quy

đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c hi n các ho t đ ng kinh doanh”

Hi n nay, Vi t Nam bao g m các thành ph n kinh t : kinh t Nhà n c, kinh t

t p th , kinh t cá th ti u ch , kinh t t b n t nhân, kinh t t b n Nhà n c và kinh

t có v n đ u t n c ngoài Tuy nhiên, n u chia theo hình th c s h u thì n n kinh t

Vi t Nam bao g m 2 lo i hình doanh nghi p chính: doanh nghi p qu c doanh và doanh nghi p ngoài qu c doanh

Doanh nghi p qu c doanh

Theo đi u 1 c a Lu t doanh nghi p nhà n c n m 2003 có đ nh ngh a: “Doanh

nghi p qu c doanh là t ch c kinh t do Nhà n c s h u toàn b v n đi u l ho c có

c ph n, v n góp chi ph i, đ c t ch c d i hình th c công ty nhà n c, công ty c

ph n, công ty trách nhi m h u h n”

Doanh nghi p nhà n c đ c ngân sách Nhà n c đ u t toàn b ho c m t ph n

v n đi u l ban đ u nh ng không th p h n t ng m c v n pháp đ nh c a các ngành

ngh mà doanh nghi p đó kinh doanh Ngoài s v n nhà n c đ u t , doanh nghi p

đ c quy n huy đ ng v n d i các hình th c khác, nh ng không đ c thay đ i hình

th c s h u c a doanh nghi p Vi c phân ph i l i nhu n sau thu đ c th c hi n theo quy đ nh c a Chính ph Doanh nghi p nhà n c đ c xác đ nh là thành ph n kinh t đóng vai trò ch đ o; làm đòn b y t ng tr ng kinh t và gi i quy t nh ng v n đ xã

h i, m đ ng, h ng d n, liên k t, h tr các thành ph n kinh t khác cùng t n t i và

phát tri n; làm l c l ng v t ch t đ Nhà n c th c hi n ch c n ng đi u ti t và qu n lí

v mô n n kinh t

Doanh nghi p ngoài qu c doanh

Bao g m toàn b nh ng đ n v kinh t mang hình th c s h u phi Nhà n c v

t li u s n xu t, nh ng đ n v kinh t này d a trên c s do t nhân (bao g m m t

ho c m t t p th các cá nhân) b v n đ u t d i m i hình th c, nh m m c đích ch

y u là l i nhu n và ch u s chi ph i c a các ch đ u t Các lo i hình doanh nghi p

thu c khu v c kinh t này r t đa d ng, và t o ra các thành ph n kinh t khác nhau nh

kinh t cá th , kinh t t p th , kinh t t nhân, kinh t t b n t nhân và đ c t ch c

d i hình th c: doanh nghi p t nhân, công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n,

công ty liên doanh, h p tác xã, cá nhân, doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài, kinh

t h gia đình… Các doanh nghi p này ho t đ ng d a trên s v n c a mình và t ch u

trách nhi m v m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh trên c s lãi h ng l ch u Các

doanh nghi p ngoài qu c doanh đ c pháp lu t quy đ nh r t ch t ch đ i v i m i ho t

đ ng vì đây là là khu v c kinh t ph c t p và liên quan đ n nhi u v n đ xã h i

Theo đi u 3 c a Lu t Doanh nghi p Nhà n c có phân chia thành ph n doanh

nghi p nhà n c thành 4 lo i hình d a trên s thành viên tham gia góp v n và t l

góp v n c a nhà n c tham gia đó là: công ty nhà n c, công ty c ph n nhà n c,

công ty trách nhi m h u h n nhà n c m t thành viên và công ty trách nhi m h u h n nhà n c có hai thành viên tr lên:

- Công ty nhà n c là doanh nghi p do Nhà n c s h u toàn b v n đi u l , thành l p, t ch c qu n lỦ, đ ng kỦ ho t đ ng theo quy đ nh c a Lu t này Công ty nhà

n c đ c t ch c d i hình th c công ty nhà n c đ c l p, t ng công ty nhà n c

- Công ty c ph n nhà n c là công ty c ph n mà toàn b c đông là các công

ty nhà n c ho c t ch c đ c Nhà n c u quy n góp v n, đ c t ch c và ho t

đ ng theo quy đ nh c a Lu t doanh nghi p

- Công ty trách nhi m h u h n nhà n c m t thành viên là công ty trách nhi m

h u h n do Nhà n c s h u toàn b v n đi u l , đ c t ch c qu n lỦ và đ ng kỦ

ho t đ ng theo quy đ nh c a Lu t doanh nghi p

- Công ty trách nhi m h u h n nhà n c có hai thành viên tr lên là công ty trách nhi m h u h n trong đó t t c các thành viên đ u là công ty nhà n c ho c có thành viên là công ty nhà n c và thành viên khác là t ch c đ c Nhà n c u quy n góp

v n, đ c t ch c và ho t đ ng theo quy đ nh c a Lu t doanh nghi p

1.1.4 Khái ni m cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i ngân hàng

th ng m i

Nh v y, t nh ng khái ni m nêu trên v cho vay ng n h n và doanh nghi p

qu c doanh ta có th hi u:

Cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng

m i là kho n cho vay có th i h n cho vay t i 12 tháng, th ng đ c s d ng nh m

cung ng v n s n xu t kinh doanh, b sung thi u h t t m th i v v n l u đ ng c a các

doanh nghi p qu c doanh

4

i v i cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh thì đ i t ng khách

hàng ch y u là nhóm đ i t ng công ty trách nhi m h u h n nhà n c m t thành viên Nhóm đ i t ng này có nhu c u vay v n đ m r ng s n xu t kinh doanh r t l n

H n n a, do các chính sách u đãi c a Chính ph đ t ra yêu c u các doanh nghi p c n

ph i đ y m nh quy mô c ng nh ch t l ng v s n ph m d ch v c a mình ây là

m t trong nh ng nhóm khách hàng quen thu c c a các ngân hàng, đ c chính ph

tr c ti p ch đ o c p tín d ng v i u đãi th p v i th i gian cho vay dài

1.1.5 Nguyên t c và đi u ki n cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

c a ngân hàng th ng m i

1.1.5.1 Nguyên t c cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

đ m b o an toàn v n, trong quá trình cho vay các ngân hàng th ng m i luôn

ph i tuân th các nguyên t c sau đây:

Th nh t, ti n vay ph i đ c s d ng đúng m c đích đã th a thu n trong h p

đ ng tín d ng Theo nguyên t c này, m i kho n vay đ u ph i đ c xác đ nh tr c v

m c đích kinh t B i v y, các doanh nghi p có nhu c u vay v n, tr c khi vay ph i

trình bày v i ngân hàng m c đích vay v n, g i cho ngân hàng các k ho ch hay d án

s n xu t kinh doanh, các tài li u k toán, đ ngân hàng xem xét cho vay Khi cho vay,

ngân hàng cùng khách hàng l p h p đ ng vay v n và khách hàng ph i cam k t s

d ng ti n vay đúng m c đích và đi u này đ c ghi trong h p đ ng vay v n Sau khi

nh n đ c ti n vay khách hàng ph i s d ng đúng m c đích nh đã cam k t, ngân

hàng có trách nhi m ki m soát vi c s d ng v n c a khách hàng

Th hai, ti n vay ph i hoàn tr đúng h n đ y đ c g c và lãi Hoàn tr là thu c

tính v n có c a tín d ng, s hoàn tr là m i quan tâm hàng đ u c a các ngân hàng khi

cho vay Thu h i n c g c và lãi đúng h n là c s đ các ngân hàng th ng m i t n

t i và phát tri n Ngu n v n cho vay c a ngân hàng ch y u là ngu n v n huy đ ng, ngân hàng là ng i “đi vay đ cho vay” Ngân hàng ph i đ m bào hoàn tr đ y đ , k p

th i cho ng i g i khi h có nhu c u rút ti n Vì v y, ngân hàng đòi h i ng i vay v n

ph i hoàn tr cho ngân hàng đúng h n N u ngân hàng không thu h i ho c không thu

h i đúng h n các kho n cho vay thì có kh n ng d n đ n m t kh n ng thanh toán và

phá s n Ngoài ra, trong quá trình th c hi n các nghi p v tín d ng c a mình, ngân hàng ph i bù đ p các chi phí nh : tr lãi ti n g i, chi phí n ch , tr l ng cán b công

nhân viên, n p thu , trích l p các qu ,… Do đó, ngân hàng ph i thu thêm kho n chênh

l ch ngoài s v n g c cho vay

Th ba, ngân hàng quy t đ nh cho vay có b o đ m b ng tài s n b ng vi c c m

c , th ch p b ng tài s n c a khách hàng vay ho c b o lãnh b ng tài s n c a bên th

ba ho c b ng tài s n hình thành t v n vay; cho vay không có b o đ m b ng tài s n

(cho vay tín ch p) do trong n n kinh t th tr ng, m i ho t đ ng kinh doanh c a

doanh nghi p luôn ch a đ ng kh n ng r i ro, đi u đó r t có th kéo theo r i ro cho

ngân hàng B i v y, đ m b o đ c coi là đi u ki n quan tr ng trong m i nghi p v

cho vay c a ngân hàng th ng m i Trong các nghi p v đ n gi n, quy mô cho vay

nh ít khi ngân hàng đòi h i ph i có đ m b o b ng tài s n đ i v i khách hàng quen

thu c, truy n th ng và có tín nhi m cao

1.1.5.2 i u ki n cho vay

Khách hàng ch có th vay v n c a ngân hàng khi h th a mãn t t c các đi u

ki n vay v n, n i dung các đi u ki n vay v n g m:

ký kinh doanh c a doanh nghi p, t ch c kinh t Vì v y, khi khách hàng s d ng v n

b t h p pháp thì các tài s n đó s b phong t a ho c b t ch thu t đó nh h ng t i kh

n ng hoàn tr g c và lãi cho ngân hàng Ngoài ra, khi v n vay s d ng b t h p pháp thì t cách pháp lỦ c a khách hàng có th b m t đi do đó nh h ng t i quan h tín

d ng h p pháp gi a ngân hàng v i khách hàng

Th ba, khách hàng ph i có n ng l c tài chính lành m nh đ đ đ m b o hoàn tr

ti n vay đúng h n đã cam k t Lý do khách hàng ph i có tình hình tài chính lành m nh

có th đ c hi u nh sau: Doanh nghi p có tài chính lành m nh t c là doanh nghi p

đó có kh n ng qu n lý t t; phát tri n n đ nh; có c s v ng ch c v tài chính đ đ m

b o cho cam k t hoàn tr ti n vay đúng h n

Th t , khách hàng ph i có ph ng án, d án s n xu t kinh doanh kh thi và hi u

qu Khách hàng ph i có ph ng án kh thi và hi u qu vì b n ch t c a NHTM là t

ch c kinh doanh trong đó vi c cho vay ph i đ m b o các nguyên t c sinh l i c b n

Do đó d án và ph ng án mà ngân hàng tài tr v n ph i đ m b o tính kh thi và hi u

qu Trong ho t đ ng tín d ng c a NHTM, ngu n thu t ph ng án và d án vay v n

đ c coi là ngu n thu “th nh t” đ m b o an toàn v n c ng nh phát tri n liên t c c a

khách hàng và ngân hàng

Th n m, khách hàng th c hi n đ m b o ti n vay theo quy đ nh NHTM quan tâm đ n

đ m b o ti n vay vì: m b o ti n vay là công c b o đ m trong vi c th c hi n trách nhi m

và ngh a v c a khách hàng trong quan h vay v n m b o ti n vay c ng cung c p ngu n thanh toán “th hai” cho NHTM (trong tr ng h p khách hàng không tr đ c kho n vay)

6

1.1.6 Vai trò c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i

1.1.6.1 i v i doanh nghi p qu c doanh

i v i doanh nghi p nhà n c mang đ c thù c a doanh nghi p có v n ch y u

là do nhà n c c p nên khi mà ngân sách nhà n c ch a k p cung c p ngu n v n vào

doanh nghi p k p th i s khi n doanh nghi p m t đi c h i đ u t trong ng n h n Cho

vay ng n h n giúp cho các doanh nghi p qu c doanh có kh n ng đáp ng đ c nhu

c u v v n c a mình đ m r ng s n xu t kinh doanh, t ng l i nhu n cho doanh

nghi p Ví d nh đ i v i ngành d t may, da gi y, t khi gia nh p T ch c th ng m i

Qu c t WTO bên c nh nh ng c h i là có c h i ti p c n và xu t kh u ra th tr ng

n c ngoài nh ng c ng có nhi u thách th c đó là c nh tranh ngày càng gay g t không

ch trong n c mà còn trên th gi i Nh ng nh có ngu n v n tài tr c a ngân hàng

mà các doanh nghi p này đã đ ng v ng trên th tr ng và ngày càng phát tri n, v n

xa trên t m qu c t C th theo T ng c c Th ng kê: chín tháng n m 2012, kim ng ch

hàng hóa xu t kh u đ t 83,8 t USD, t ng 18,9% so v i cùng k n m tr c Trong đó,

hàng d t may đ t 11,3 t USD, t ng 8,4%; giày dép đ t 5,2 t USD, t ng 12,9% so v i

cùng k n m 2011 i v i xây d ng, đ u t phát tri n: Giá tr s n xu t xây d ng chín tháng n m 2012 theo giá hi n hành c tính đ t 488,7 nghìn t đ ng, trong đó: Khu

v c Nhà n c đ t 75,8 nghìn t đ ng, chi m 15,5%; khu v c ngoài Nhà n c 396

nghìn t đ ng, chi m 81%; khu v c có v n đ u t n c ngoài 16,9 nghìn t đ ng,

chi m 3,5% Trong khi đó: Giá tr s n xu t xây d ng chín tháng theo giá so sánh 1994

c tính đ t 159,2 nghìn t đ ng, trong đó khu v c Nhà n c đ t 24,7 nghìn t đ ng

Vì v y, ho t đ ng cho vay c a NHTM có vai trò r t quan tr ng đ i v i s t n t i

và phát tri n c a doanh nghi p ng th i đ không ng ng nâng cao n ng su t lao

đ ng, ch t l ng s n ph m, tìm ki m l i th trong c nh tranh, các doanh nghi p bu c

ph i th ng xuyên c i ti n máy móc, thi t b , đ i m i công ngh đ c bi t trong th i

đ i khoa h c k thu t phát tri n nh ngày nay

V n vay ngân hàng th ng chi m 60-70% trong t ng ngu n v n c a doanh

nghi p V i c c u ngu n v n nh v y s t o đ c đòn b y tài chính cao, không t o áp

l c tr n vay trong ng n h n đ i v i v n ch s h u và không nh h ng đ n kh

n ng thanh toán c ng nh uy tín c a doanh nghi p Ho t đ ng cho vay đã đáp ng k p

th i nhu c u v quy mô và ch t l ng v n cho khách hàng V i u đi m nh an toàn,

thu n ti n, nhanh chóng, d ti p c n và có kh n ng đáp ng đ c nhu c u v n l n,

th a mãn đ c nhu c u đa d ng c a khách hàng Ho t đ ng cho vay giúp doanh

nghi p n m b t đ c c h i kinh doanh, trang tr i các chi phí c a doanh nghi p, doanh

nghi p có v n đ m r ng s n xu t

Cho vay ngân hàng ràng bu c trách nhi m c a doanh nghi p ph i hoàn tr v n

g c và lãi trong th i h n nh t đ nh nh trong th a thu n Do đó, bu c khách hàng ph i

n l c, t n d ng h t kh n ng c a mình đ s d ng v n vay có hi u qu , đ y nhanh

quá trình tái s n xu t, đem l i l i nhu n cho doanh nghi p và đ m b o ngh a v tr n

cho ngân hàng

1.1.6.2 i v i ngân hàng th ng m i

Tr c h t, cho vay ng n h n trong đó có cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p

qu c doanh giúp ngân hàng nâng cao hi u qu s d ng v n b i ho t đ ng c a ngân hàng là đi vay đ cho vay nên khi ngu n v n ngân hàng huy đ ng đ c đ t m c cao

nh ng l i không th cho vay đ c, gây nên tình tr ng th a, đ ng v n, l i nhu n thu

v không có trong khi chi phí tr lãi không ng ng gia t ng Tr ng h p khác là khi

nhu c u vay v n c a các đ i t ng khách hàng trong xã h i ngày m t t ng cao thì

ngân hàng l i không th huy đ ng đ c các ngu n v n nhàn r i trong dân c , d n đ n

vi c không có ti n đ cho vay Thêm vào đó, đ c tr ng trong kinh doanh ngân hàng là

kinh doanh d a trên ni m tin Do đó, n u đ m t ni m tin c a khách hàng thì đây s là

t n th t r t l n cho ngân hàng

Hình th c cho vay ng n h n luôn mang l i ngu n thu nh p ch y u cho ngân hàng

có th lên t i 40-50% Ví d nh đ i v i NHTMCP Quân đ i chi nhánh Th ng Long,

n m 2011, ngu n thu nh p t cho vay ng n h n đ t 175.758 tri u đ ng, chi m 48,23%

trong t ng thu nh p c a chi nhánh i v i NHTMCP i D ng, cho vay ng n h n

chi m 55,12% trong t ng d n cho vay và ngu n thu nh p t cho vay ng n h n đ t

1.241 t đ ng, chi m 46,82% trong t ng thu nh p c a chi nhánh Cho vay ng n h n là

ho t đ ng truy n th ng, chi m t tr ng l n nh t trong t ng tài s n có và ngân hàng ngày

càng chú tr ng quan tâm phát tri n lo i hình tín d ng này Nh Vietcombank n m 2011,

t ng d n cho vay ng n h n trên t ng tài s n có chi m 27,11%, NHTMCP Quân đ i chi nhánh Th ng Long n m 2011 d n cho vay ng n h n là 973.226 tri u đ ng, chi m

18,35% trên t ng tài s n có Do v y vi c nâng cao ch t l ng c a ho t đ ng cho vay

ng n h n cho các doanh nghi p qu c doanh nh m thu hút khách hàng là m t h ng đi

có tri n v ng và an toàn cho ngân hàng Thông qua ho t đ ng cho vay ng n h n mà ngân hàng đa d ng hóa đ c danh m c tài s n có, danh m c đ u t nh d ch v thanh

toán, kinh doanh ngo i t , t v n tài chính, b o lãnh, thanh toán qu c t , phát hành

th ,… t đó gi m thi u r i ro và t ng l i nhu n cho ngân hàng Ví d nh Ngân hàng

th ng m i c ph n Quân đ i trong n m 2011, thu nh p t ho t đ ng d ch v đ t 1.191

t đ ng, trong đó thu nh p t d ch v b o lãnh đ t 373 t đ ng, d ch v thanh toán đ t

174 t đ ng, d ch v ch ng khoán đ t 56 t ,… i v i NHTMCP Quân đ i chi nhánh

Th ng Long thu t d ch v thanh toán qu c t n m 2011 đ t 3,23 t đ ng t ng 9,12% so

v i n m 2010 i v i Ngân hàng th ng m i c ph n i D ng, lãi thu n t ho t

đ ng d ch v n m 2010 c ng t ng 21,13% so v i n m 2010,…

8

Thông qua ho t đ ng cho vay ng n h n mà ngân hàng m r ng đ c các lo i

hình d ch v , s n ph m chéo nh thanh toán, chuy n ti n, thu hút ti n g i, kinh doanh

ngo i t , t v n,… Hi n nay, xu h ng ho t đ ng c a các NHTM là phát tri n đa n ng

t ng h p, luôn tìm cách m r ng các nghi p v c ng nh đ a ra các s n ph m m i

Tuy nhiên, các doanh nghi p qu c doanh th ng có xu h ng s d ng kèm các d ch

v ngân hàng t i ngân hàng mình đã có quan h tín d ng nh d ch v bão lãnh, chuy n

ti n, nh thu, y nhi m chi, y nhi m thu, th tín d ng,… ây c ng là đi u ki n tiên

quy t giúp ngân hàng m r ng quan h v i khách hàng, t ng kh n ng huy đ ng v n, nâng cao n ng l c c nh tranh và h i nh p v i xu th qu c t

i v i các kho n tín d ng đ c chính ph tr c ti p ch đ o các ngân hàng c p

tín d ng, nó giúp cho ngân hàng s t o đ c nhi u u đãi c a chính ph v các ho t

đ ng kinh doanh c a mình c ng nh các u đãi v ngu n v n t ngân hàng nhà n c Giúp t ng kh n ng c nh tranh c a ngân hàng v i các ngân hàng và t ch c tín d ng khác, thu hút đ i t ng khách hàng m i, t đó m r ng quan h v i khách hàng B ng

cách nâng cao và m r ng m ng l i, đa d ng hóa s n ph m, nâng cao ch t l ng d ch

v cho vay, s l ng khách hàng đ n v i ngân hàng ngày càng t ng và hình nh c a

ngân hàng s đ c c i thi n h n trong con m t khách hàng T đó uy tín c a ngân hàng ngày càng đ c nâng cao h n

1.1.6.3 i v i n n kinh t

S phát tri n c a các NHTM và các t ch c kinh t chính là y u t thúc đ y s

phát tri n c a n n kinh t Ho t đ ng cho vay c a ngân hàng thúc đ y quá trình tích t

t p trung v n s n xu t m r ng quá trình phân công lao đ ng xã h i và h p tác kinh t trong n c và qu c t Các doanh nghi p, các công ty làm n có hi u qu và uy tín

đ c ngân hàng t p trung đ u t v n t o đà m r ng quy mô s n xu t và th tr ng

tiêu th

Thông qua ho t đ ng cho vay c a NHTM, Ngân hàng Nhà n c có th ki m

soát cung - c u ti n t trong n n kinh t đ đ ra các c ch đi u hành chính sách ti n

t và chính sách tài khóa thông qua các công c nh h n m c tín d ng, d tr b t

bu c, lãi su t

Vi c nâng cao ch t l ng ho t đ ng cho vay ng n h n đ i v i DNQD góp ph n đáng k giúp Nhà n c đ t đ c nh ng m c tiêu kinh t - xã h i nh t đ nh, thúc đ y

quá trình s n xu t kinh doanh C ng qua đó gi i quy t công n vi c làm, t ng thu

nh p cho ng i lao đ ng, gi m th t nghi p, gi m t n n xã h i C th , theo T ng

chính th c chuy n t m t n c có thu nh p th p thành m t n c có thu nh p trung

bình, GDP c a Vi t Nam t n m 2000 đ n 2008 đ u t ng v i t c đ trên 10% m t

n m Theo con s c a B Công th ng, n m 2011 nhi u ch s v mô c a Vi t Nam đang t t lên đáng k , v i t ng GDP c kho ng 119 t USD, GDP đ u ng i đ t 1.300 USD/ng i/n m T ng s n ph m trong n c (GDP) chín tháng n m 2012 c tính t ng 4,73% so v i cùng k n m tr c, th p h n m c t ng 5,77% c a chín tháng

n m 2011 T c đ t ng GDP quỦ I n m nay là 4,00%; quỦ II t ng 4,66%; quỦ III t ng 5,35% Trong m c t ng chung c a toàn n n kinh t chín tháng n m nay, khu v c nông, lâm nghi p và th y s n t ng 2,48%, đóng góp 0,4 đi m ph n tr m vào m c t ng

tr ng chung; khu v c công nghi p và xây d ng t ng 4,36%, đóng góp 1,82 đi m

ph n tr m; khu v c d ch v t ng 5,97%, đóng góp 2,51 đi m ph n tr m M c t ng

tr ng c ba khu v c chín tháng n m nay đ u th p h n m c t ng c a cùng k n m

2011 Nhìn chung, m c t ng tr ng kinh t chín tháng n m nay là h p lỦ trong đi u

ki n c n c t p trung th c hi n m c tiêu c a n m 2012 là u tiên ki m ch l m phát,

n đ nh kinh t v mô

M c dù v n nh p siêu kho ng 10 t USD, nh ng kim ng ch xu t nh p kh u c a

n c ta trong n m 2011 v t trên 200 t USD, trong đó xu t kh u đ t 96 t USD

Kim ng ch xu t nh p kh u c a Vi t Nam đ ng th 5 khu v c ASEAN N m 2011

c ng ch ng ki n m c b t phá m nh v xu t kh u c a Vi t Nam, v i m c t ng

32,00% so v i n m 2010 S t ng tr ng c a xu t kh u ti p t c kéo nh p siêu gi m,

v i xu h ng th y rõ trong 4 n m tr l i đây (t 18 t USD n m 2008 còn kho ng 10

t USD trong n m nay) Kim ng ch hàng hóa xu t kh u tháng 9 n m 2012 c tính đ t 9,7 t USD, gi m 5,90% so v i tháng tr c và t ng 18,20% so v i cùng k n m 2011 Tính chung chín tháng n m 2012, kim ng ch hàng hóa xu t kh u đ t 83,8 t USD, t ng 18,9% so v i cùng k n m tr c, bao g m: Khu v c kinh t trong n c đ t 31,3 t USD, gi m 0,6%; khu v c có v n đ u t n c ngoài (k c d u thô) đ t 52,5 t USD,

t ng 34,6% Kim ng ch hàng hóa xu t kh u chín tháng t ng cao ch y u khu v c có

v n đ u t n c ngoài v i các m t hàng ch y u nh : i n t , máy tính và linh ki n;

đi n tho i các lo i và linh ki n, hàng d t may

N ng l c s n xu t c a qu c gia s đ c c i thi n rõ r t C th nh , theo s li u

th ng kê v giá tr s n xu t công nghi p theo giá th c t c a T ng c c Th ng kê: t ng giá tr s n xu t công nghi p n m 2011 đ t 2.963.499,7 t đ ng t ng 665.431,1 t đ ng

so v i n m 2010 (2.298 t đ ng) Giá tr s n xu t xây d ng chín tháng n m 2012 theo

giá hi n hành c tính đ t 488,7 nghìn t đ ng, bao g m: Khu v c Nhà n c đ t 75,8

nghìn t đ ng, chi m 15,50%; khu v c ngoài Nhà n c 396 nghìn t đ ng, chi m 81%;

khu v c có v n đ u t n c ngoài 16,9 nghìn t đ ng, chi m 3,5% Giá tr s n xu t xây

d ng chín tháng chia theo lo i công trình nh sau: Công trình nhà đ t 187,6 nghìn t

Trong quá trình ho t đ ng, doanh nghi p c n đ u t vào tài s n l u đ ng và tài

s n c đ nh V nguyên t c, doanh nghi p có th s d ng ngu n v n ng n h n ho c dài

h n đ tài tr cho vi c đ u t vào tài s n l u đ ng Tuy nhiên, do nhu c u v n dài h n

đ đ u t vào tài s n c đ nh r t l n nên thông th ng doanh nghi p không có th s

d ng ngu n v n dài h n đ đ u t vào tài s n l u đ ng Do v y, đ đ u t vào tài s n

l u đ ng, doanh nghi p th ng ph i s d ng ngu n v n ng n h n

Nhìn vào b ng cân đ i tài s n c a doanh nghi p, chúng ta có th d dàng nh n ra

ngu n v n ng n h n mà doanh nghi p th ng s d ng đ tài tr cho tài s n l u đ ng

V nguyên t c, doanh nghi p nên t n d ng và huy đ ng t t c các ngu n v n

ng n h n mà doanh nghi p có th t n d ng đ c Khi nào thi u h t, doanh nghi p m i

nên s d ng ngu n tài tr ng n h n c a ngân hàng S thi u h t v n ng n h n c a doanh nghi p có th do s chênh l ch v th i gian và doanh s gi a ti n thu bán hàng (inflows) và ti n đ u t vào tài s n l u đ ng (outflows) ho c do nhu c u gia t ng đ u

t tài s n l u đ ng đ t bi n theo th i v Do v y, nhu c u tài tr ng n h n c a doanh

nghi p có th chia thành: nhu c u tài tr ng n h n th ng xuyên và nhu c u tài tr

ng n h n th i v Nhu c u tài tr th ng xuyên do đ c đi m luân chuy n v n c a

doanh nghi p quy t đ nh trong khi nhu c u tài tr th i v do đ c đi m th i v c a các

ngành s n xu t kinh doanh quy t đ nh

Nhu c u tài tr ng n h năth ng xuyên

Nhu c u tài tr ng n h n th ng xuyên xu t phát t s chênh l ch ho c không n

kh p nhau v th i gian và quy mô gi a ti n vào (inflows) và ti n ra (outflows) c a doanh nghi p Khi doanh nghi p tiêu th hàng hóa và thu ti n v thì doanh nghi p có dòng ti n vào Ng c l i, khi doanh nghi p mua nguyên li u ho c hàng hóa d tr cho

s n xu t kinh doanh, doanh nghi p có dòng ti n ra N u dòng ti n chi ra l n h n dòng

ti n thu vào, doanh nghi p c n b sung thi u h t Kho n thi u h t này tr c h t b

sung t v n ch s h u và các kho n n ph i tr khác mà doanh nghi p có th huy

đ ng đ c Ph n còn l i doanh nghi p s s d ng tài tr ng n h n c a ngân hàng ó

là nguyên t c mà cán b tín d ng c n n m v ng đ xác đ nh h n m c tín d ng sau này

Nhu c u tài tr ng n h n th i v

Ngoài nhu c u tài tr ng n h n th ng xuyên, doanh nghi p còn có nhu c u tài

tr ng n h n theo th i v Nhu c u v n th i v xu t phát t đ c đi m th i v c a ho t

đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p khi n cho nhu c u v n ng n h n t ng đ t

bi n Ch ng h n, doanh nghi p s n xu t ch bi n xu t kh u tôm có th có nhu c u v n

ng n h n t ng đ t bi n vào mùa thu ho ch tôm Khi y, doanh nghi p c n tài tr v n

ng n h n ngân hàng đ b sung nhu c u mang tính th i v

Tóm l i, trong quá trình ho t đ ng, doanh nghi p có nhu c u tài tr ng n h n,

th ng xuyên ho c th i v , t ngân hàng Chính nhu c u tài tr này là c s đ ngân

hàng th c hi n c p tín d ng cho doanh nghi p i u này có l i cho c hai phía, doanh

nghi p và ngân hàng V phía doanh nghi p, vi c cho vay c a ngân hàng giúp doanh nghi p b sung v n thi u h t đ m b o cho doanh nghi p có th duy trì và m r ng s n

xu t kinh doanh V phía ngân hàng, vi c cho vay cho doanh nghi p giúp ngân hàng

“tiêu th đ c s n ph m” c a mình, góp ph n mang l i l i nhu n cho ngân hàng

1.1.8 Các hình th c cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng th ng m i

1.1.8.1 Cho vay t ng l n

ây là lo i hình cho vay th ng đ c áp d ng cho nh ng khách hàng không có

nhu c u vay v n th ng xuyên, khách hàng có nhu c u vay t ng l n, ho c ngân hàng

xét th y c n thi t ph i áp d ng lo i cho vay này đ giám sát vi c s d ng v n ch t ch

h n Cho vay t ng l n là ph ng pháp cho vay mà m i l n vay khách hàng và ngân hàng đ u ph i làm các th t c: khách hàng l p k ho ch vay v n, ngân hàng s phân

tích khách hàng, ký h p đ ng cho vay, xác đ nh quy mô cho vay, th i h n gi i ngân,

th i h n tr , lãi su t là yêu c u đ m b o n u c n theo t ng h s c th Cho vay t ng

12

l n là ph ng th c cho vay theo món, khi khách hàng có nhu c u vay cho m t m c đích s d ng v n c th nh thanh toán ti n mua hàng hóa, các chi phí s n xu t kinh

doanh khác S ti n cho vay đ c xác đ nh c n c vào nhu c u vay v n c a khách

hàng, giá tr tài s n đ m b o, kh n ng hoàn tr c a khách hàng, kh n ng ngu n v n

c a ngân hàng, gi i h n cho vay c a pháp lu t và ngân hàng

Nhu c u vay v n = Nhu c u v n l u đ ng - V n ch s h u và v n huy đ ng khác

Th i h n cho vay và k h n tr n đ c xác đ nh tùy thu c vào chu k s n xu t

kinh doanh c a doanh nghi p, ngu n thu trong k h n cho vay Trong m i h p đ ng

cho vay khách hàng có th rút v n nhi u l n tùy theo ti n đ và nhu c u s d ng v n

th c t Vi c tr n đ c th c hi n theo k ho ch tr n đã th a thu n trong h p đ ng

N u khách hàng không tr n , ngân hàng có quy n trích tài kho n ti n g i c a khách

hàng đ thu n

1.1.8.2 Cho vay theo h n m c tín d ng

Cho vay theo h n m c tín d ng th ng áp d ng cho các doanh nghi p mà trong

quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh h th ng xuyên có nhu c u vay tr , có t c đ

luân chuy n v n tín d ng nhanh, có tín nhi m v i ngân hàng trong quan h tín d ng

t c là vay v n và tr n sòng ph ng

c đi m c b n c a ph ng th c này là khách hàng ch c n l p m t b h s vay vào đ u k k ho ch đ có th s d ng cho nhi u món vay Ngân hàng ti n hành

phân tích tín d ng và n u đ ng ý cho vay, hai bên s ti n hành ký h p đ ng tín d ng,

trong h p đ ng tín d ng ngân hàng s xác đ nh h n m c tín d ng cho khách hàng H n

m c tín d ng là m c d n vay t i đa đ c duy trì trong th i h n nh t đ nh mà ngân hàng và khách hàng đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng ph ng th c này ngân

hàng s kh ng ch theo h n m c tín d ng có ngh a là vào m t th i đi m nào đó n u d

n vay c a khách hàng lên t i m c t i đa cho phép thì ngân hàng s ng ng phát ti n

vay cho khách hàng Ngân hàng ti n hành gi i ngân b ng cách ghi N vào tài kho n cho vay và chuy n th ng cho nhà cung c p ho c ghi Có vào tài kho n ti n g i c a khách hàng Trong nghi p v này ngân hàng không n đ nh tr c ngày tr n Khi

khách hàng có thu nh p ngân hàng s thu n , do đó t o s ch đ ng trong vi c qu n lý

ngân qu cho khách hàng

Nhìn chung, cho vay theo h n m c tín d ng có u đi m là: th t c đ n gi n,

khách hàng ch đ ng đ c ngu n v n vay, lãi vay tr cho ngân hàng th p Tuy nhiên,

lo i cho vay này c ng có nh c đi m là: ngân hàng d b đ ng v n, thu nh p lãi cho

vay th p, các l n vay không tách b ch k h n n c th nên ngân hàng khó ki m soát

hi u qu s d ng t ng l n vay Vì th , ph ng th c này th ng áp d ng cho khách

hàng có nhu c u vay v n th ng xuyên và đ c ngân hàng tín nhi m Th ng ngân

hàng không yêu c u đ m b o tín d ng khi cho vay lo i này

Ngân hàng cho các doanh nghi p vay v n theo h n m c tín d ng đ c xác đ nh

Chi phí s n xu t c n thi t = T ng giá tr s n l ng (Doanh thu thu n) theo k

ho ch – Kh u hao c b n – Thu - L i nhu n đ nh m c

Ngân hàng ch cho khách hàng vay t i đa s ti n còn thi u đ ph c v nhu c u

s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, d a trên chi phí chi ra th c b ng ti n (chi phí

s n xu t) mà không bao g m kh u hao c b n, thu thu nh p DN, l i nhu n đ nh m c;

và kho n thi u h t này tr c h t b sung t v n ch s h u ho c các kho n n ph i tr

khác mà doanh nghi p có th huy đ ng đ c

1.1.8.3 Cho vay theo h n m c th u chi

Là lo i tín d ng mà qua đó ngân hàng cho phép khách hàng đ c s d ng v t

quá s ti n mà h đã kỦ thác ngân hàng trên tài kho n vãng lai v i m t s l ng và

th i h n nh t đ nh Gi a ngân hàng và khách hàng th a thu n m t h n m c tín d ng đ khách hàng đ c s d ng s d N trên tài kho n vãng lai trong m t th i h n nh t

đ nh Khách hàng s d ng v n b ng cách phát hành séc mang s hi u tài kho n vãng

lai ho c b ng các công c thanh toán khác

Doanh s cho vay có th l n h n h n m c n u trong quá trình s d ng ti n trên

tài kho n khách hàng có n p ti n vào bên có H n m c tín d ng mà ngân hàng và

khách hàng đã th a thu n v i nhau ch a ph i là ti n ngân hàng cho vay mà ch khi nào

khách hàng s d ng (có xu t hi n d N c a tài kho n vãng lai) m i đ c coi là ngân hàng cho vay và đ c tính ti n lãi trên s d N đó V t chi tài kho n là k thu t cho

vay mà s d n th ng xuyên bi n đ ng vì th khó th c hi n đ c đ m b o tín d ng

b ng hình th c b o đ m tài s n

i v i khách hàng lo i tín d ng v t chi tài kho n t o cho khách hàng nh ng

thu n l i đáng k nh vào s ch đ ng, linh ho t khi s d ng; giúp cho vi c cân đ i

ngân qu ; tránh ph i đi xin vay nhi u l n và khách hàng l i có nh ng kho n thu đ c

chuy n vào tài kho n đ gi m b t vi c ph i tr lãi cho ngân hàng Do tính ch đ ng và

linh ho t nh v y mà tín d ng v t chi tài kho n đáp ng đ c yêu c u c a nh ng

doanh nghi p mong mu n qu n lý v n có hi u qu ; do đó h u h t các doanh nghi p s

d ng hình th c tín d ng này nh m đi u hòa th ng xuyên ngân qu c a h

Tuy nhiên hình th c tín d ng này, ngân hàng luôn luôn ph i d tr v n đ s n sàng đáp ng nhu c u c a khách hàng khi h còn h n m c tín d ng, nh ng trên th c t

h có th không s d ng ho c không s d ng h t h n m c đó Trong khi đó ngân hàng không đ c tính lãi trên toàn b s ti n và th i h n cho vay đã th a thu n (đ gi i

quy t mâu thu n này các ngân hàng th ng yêu c u khách hàng ph i tr m t kho n

14

phí cam k t theo m t t l nh t đ nh tính trên h n m c tín d ng, không k đ n vi c h n

m c tín d ng đó đ c s d ng nh th nào)

1.1.8.4 Cho vay luân chuy n

Cho vay luân chuy n là hình th c cho vay d a trên s luân chuy n c a hàng hóa Khi n p h s xin vay, ngân hàng ph i yêu c u khách hàng l p k ho ch mua bán hàng

hóa, ngân hàng nghiên c u k ho ch luân chuy n hàng hóa đ d doán dòng ti n ra và

vào c a doanh nghi p Sau đó, ngân hàng c n c vào ch ng t hàng hóa, đ n nh p

hàng và giá tr c a lô hàng đ cho vay v i s ti n cho vay th ng nh h n giá tr c a

lô hàng Ngân hàng có th cho vay ho c tr c ti p tr ti n cho ng i bán, nhà cung ng

đ tránh r i ro do tr ng h p khách hàng s d ng v n vay sai m c đích Trong hình

th c cho vay này, các kho n ph i thu và hàng hóa trong kho tr thành tài s n đ m b o cho ngh a v tr n c a khách hàng Cho vay luân chuy n th ng áp d ng cho các

doanh nghi p th ng m i ho c doanh nghi p s n xu t có chu k tiêu th ng n ngày, có

quan h tín d ng th ng xuyên v i ngân hàng

1.1.9 Quy trình cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng

th ng m i

Quy trình cho vay ng n h n là trình t các b c mà ngân hàng th c hi n c p tín

d ng đ i v i khách hàng, c th t khi ti p nh n nhu c u vay v n c a khách hàng cho

đ n khi ngân hàng ra quy t đ nh cho vay, gi i ngân và thanh lý h p đ ng tín d ng

Quy trình cho vay ng n h n ph n ánh nguyên t c cho vay, ph ng pháp cho vay, trình

t gi i quy t các công vi c, th t c hành chính và th m quy n gi i quy t các v n đ liên quan đ n ho t đ ng cho vay

H u h t các ngân hàng th ng m i đ u t thi t k cho mình m t quy trình cho

vay c th Vi c thi t l p và không ng ng hoàn thi n quy trình cho vay có Ủ ngh a r t

quan tr ng đ i v i ho t đ ng cho vay c a ngân hàng V m t hi u qu , quy trình cho

vay h p lý góp ph n nâng cao ch t l ng và gi m thi u r i ro tín d ng cho ngân hàng

V m t qu n tr , quy trình cho vay có tác d ng phân đ nh trách nhi m và quy n h n

c a t ng b ph n liên quan trong ho t đ ng cho vay, làm c s cho vi c thi t l p các

h s và th t c vay v n v m t hành chính, ch rõ các m i quan h gi a các b ph n

liên quan trong ho t đ ng cho vay Tùy theo đ c đi m riêng mà m i ngân hàng t thi t

k và xây d ng cho mình quy trình cho vay riêng bao g m các b c c n b n sau:

B c 1: L p h s tín d ng

H s cho vay c a m t ngân hàng là tài li u b ng v n b n, bi u hi n m i quan h

t ng th c a ngân hàng v i khách hàng vay v n Ch t l ng cho vay ng n h n ph

thu c r t l n vào s hoàn ch nh và chính xác c a h s cho vay L p h s cho vay là khâu c n b n đ u tiên c a quy trình cho vay, nó đ c th c hi n sau khi cán b tín

d ng ti p xúc v i khách hàng có nhu c u vay v n L p h s cho vay là khâu quan

tr ng vì nó là khâu thu th p thông tin làm c s đ th c hi n các khâu sau Tùy theo

quan h gi a khách hàng và ngân hàng, lo i hình cho vay và quy mô cho vay, cán b tín d ng yêu c u khách hàng l p h s v i nh ng thông tin yêu c u khác nhau Nhìn

chung b h s đ ngh c p tín d ng c n thu th p nh ng thông tin sau t khách hàng:

Th nh t, thông tin v n ng l c pháp lu t dân s c a khách hàng doanh nghi p

C th , n ng l c pháp lu t dân s c a khách hàng doanh nghi p là kh n ng c a pháp

nhân có các quy n, ngh a v dân s phù h p v i m c đích ho t đ ng c a mình theo

đ ng kỦ kinh doanh v i nhà n c N ng l c pháp lu t dân s phát sinh t th i đi m

doanh nghi p đ c thành l p và ch m d t t th i đi m ch m d t doanh nghi p Trong

đó trong đi u l ho c quy t đ nh thành l p doanh nghi p có ng i đ i di n theo pháp

lu t ho c ng i đ i di n theo y quy n c a doanh nghi p đ ng ra ký k t h p đ ng tín

d ng v i ngân hàng

Th hai, thông tin v tình hình tài chính hi n t i c a khách hàng xin vay Qua quá trình phân tích báo cáo tài chính, xem xét, ki m tra, đ i chi u và so sánh các s

li u tài chính, giúp cho ngân hàng đánh giá đ c tình hình tài chính c a doanh nghi p,

s c m nh, hi u qu kinh doanh, ti m n ng phát tri n, có kh n ng t o ra doanh thu

trang tr i các chi phí và d th a đ tr n cho ngân hàng hay không

Th ba, thông tin v m c đích vay v n, ph ng h ng ho t đ ng kinh doanh trong t ng lai c a khách hàng Khi có nhu c u vay v n t i ngân hàng, doanh nghi p

ph i g i cho ngân hàng các k ho ch hay d án s n xu t kinh doanh, các h p đ ng

cung c p và tiêu th s n ph m đ ngân hàng xem xét Ngân hàng ch cho vay đ i v i

các k ho ch, d án, ph ng án có kh thi và hi u qu , t o ra ngu n thu đ tr n cho

ngân hàng

Th t , th a thu n gi a ngân hàng và khách hàng v vi c vay v n và tr n

Khách hàng s tr n g c và lãi theo ph ng th c nào, vi c tr n đ c th c hiên theo

k ho ch nh đã th a thu n

thu th p đ c nh ng thông tin trên, ngân hàng th ng yêu c u khách hàng

n p các lo i gi y t sau:

H s pháp lỦ g m có: Quy t đ nh thành l p doanh nghi p; i u l c a doanh

nghi p; Quy t đ nh b nhi m giám đ c, k toán tr ng; Gi y ch ng nh n đ ng kỦ kinh

doanh; Gi y phép hành ngh ; Biên b n góp v n, danh sách thành viên sáng l p

H s d án g m có: Quy t đ nh đ u t , cho phép đ u t ho c gi y phép đ u t

c a c quan Nhà n c có th m quy n; Lu t ch ng kinh t k thu t và phê duy t lu n

ch ng kinh t k thu t c a c quan Nhà n c có th m quy n Thi t k k thu t và t ng

d toán đã đ c phê duy t; và các h s liên quan khác

H s tài chính g m có: K ho ch s n xu t kinh doanh trong k ; B ng cân đ i k

toán; K t qu ho t đ ng kinh doanh k tr c li n k v i k vay v n.; Báo cáo th c

16

hi n s n xu t kinh doanh k tr c li n k v i k vay v n

H s vay v n g m có: Gi y đ ngh vay v n; D án, ph ng án s n xu t kinh

doanh d ch v ; B n sao h p đ ng mua hàng ho c báo giá, phi u nh p kho, các ch ng t

thanh toán; H s đ m b o ti n vay nh gi y t ch ng minh quy n s h u tài s n, gi y

t ch ng minh n ng l c pháp lỦ, n ng l c tài chính c a ng i b o lãnh

B c 2: Phân tích cho vay

Phân tích cho vay là quá trình đánh giá khách hàng v các đi u ki n vay v n và

hoàn tr n vay, trên c s đó ra quy t đ nh cho vay và giám sát kho n vay c a ngân

hàng Phân tích tín d ng nh m thu th p và phân tích thông tin nh m xác đ nh n i dung

c a h p đ ng tín d ng bao g m xác đ nh v trí th tr ng so sánh c a khách hàng, s c

m nh c nh tranh, r i ro, m c đ thay đ i k thu t, s c m nh tài chính và kh n ng

thanh toán c a ng i vay,… trong quá kh , hi n t i và t ng lai, cho phép ngân hàng

đi u ch nh các giá tr trong quan h tín d ng v i khách hàng Phân tích đánh giá m t

cách toàn di n khách hàng tr c khi cho vay là yêu c u quan tr ng nh t, giúp phòng

ng a và h n ch r i ro cho ngân hàng N u khách hàng đ c đánh giá là t t, nh có đ

t cách trong kinh doanh, có n ng l c tài chính đ m b o, ch p hành t t các h p đ ng

cho vay trong quá kh và có tri n v ng phát tri n trong t ng lai,… thì ngân hàng s xem xét đ cho vay Ng c l i, n u khách hàng không đáp ng đ c nh ng v n đ

trên thì ngân hàng s t ch i cho vay

Phân tích cho vay là phân tích kh n ng hi n t i và t ng lai c a khách hàng v

s d ng v n vay, kh n ng hoàn tr và kh n ng thu h i v n và lãi M c đích c a phân

tích tín d ng là tìm ki m nh ng tình hu ng có th gây ra r i ro cho ngân hàng, kh

n ng ki m soát nh ng r i ro đó và d ki n các bi n pháp phòng ng a h n ch thi t h i

có th x y ra Ngoài ra, phân tích tín d ng còn đ ki m tra tính chân th c c a h s

vay v n do khách hàng cung c p t đó nh n đ nh v kh n ng tr n c a khách hàng làm c s đ quy t đ nh cho khách hàng vay hay không Các ngu n thông tin có th

xem xét bao g m:

Các thông tin phi tài chính nh : Các m c thông tin trên báo; các t p chí th ng

m i; các báo cáo c đông; các báo cáo tình báo kinh t ; các báo cáo th tr ng; các d

li u đ c công b , các báo cáo c a nhà t v n

Các thông tin tài chính nh : Báo cáo k toán th ng niên, báo cáo k toán t m

th i, ho t đ ng k toán ngân hàng, các d báo v v n luân chuy n, doanh thu, l i

nhu n, các báo cáo c a c quan phân h ng tín d ng

Sau khi xem xét tính h p pháp, h p l c a các tài li u trên, ngân hàng ti n hành

th m đ nh m t cách k càng v khách hàng Ngân hàng t p trung phân tích và đánh giá

nh ng m t ch y u:

N ng l c pháp lý c a khách hàng: Khách hàng ph i có t cách pháp nhân, đây là

đi u ki n tiên quy t đ ngân hàng xem xét cho vay nh m xác đ nh trách nhi m tr c

pháp lu t v vi c hoàn tr n vay Khách hàng ph i có quy t đ nh thành l p doanh

nghi p c a c p có th m quy n, có gi y phép kinh doanh, có tài s n riêng thu c quy n

qu n lý hay s h u, đ c nhân danh t ch c mình tham gia các ho t đ ng kinh t thông qua ng i đ i di n h p pháp

Uy tín c a khách hàng: ây là y u t h t s c quan tr ng mà ngân hàng c n ph i đánh giá Ph n l n các thông tin v khách hàng đ u đã đ c ngân hàng bi t đ n i

v i m t khách hàng c , nh ng giao d ch tr c đó c a ngân hàng h s đ a l i m t

l ng l n thông tin v tính trung th c, các ngu n tài chính và n ng l c c a khách

hàng, thông tin v tính nghiêm túc trong vi c th c hi n ngh a v tr n , tính n đ nh

trong s n xu t kinh doanh i v i khách hàng m i, ph n nhi u ph thu c vào s gi i

thi u, vào các doanh nghi p khác có quan h v i khách hàng đó, vào thông báo th c

tr ng t ngân hàng khác

Phân tích tình hình tài chính c a khách hàng: Khách hàng có ti m l c tài chính

m nh là c s quan tr ng đ m báo tính t ch trong ho t đ ng kinh doanh, đ m b o

kh n ng c nh tranh trên th tr ng và đ m b o kh n ng hoàn tr các kho n n trong

t ng lai ây c ng là c n c quan tr ng nh t đ ngân hàng xem xét có cho vay hay

không và m c cho vay là bao nhiêu

ánh giá v n ng l c đi u hành s n xu t kinh doanh c a ban lãnh đ o đ n v

khách hàng: Ho t đ ng kinh doanh c a khách hàng ph thu c r t nhi u vào t ch t và

n ng l c đi u hành c a ng i lãnh đ o doanh nghi p Khi xem xét phân tích, ngân

hàng c n đánh giá h v n ng l c chuyên môn, n ng l c tài chính và uy tín c a ng i lãnh đ o c bi t quan tâm đánh giá t cách đ o đ c c a h , s nh y bén n m b t

nh ng c h i m i, th c hi n các đi u ch nh k p th i trong kinh doanh, uy tín trong n i

b và uy tín v i các b n hàng, ki n th c, kinh nghi m trong qu n lý

Th m đ nh d án đ ngh vay v n: Khi ti p nh n m t h s vay v n do khách

hàng g i t i, đ c bi t là khách hàng m i quan h v i ngân hàng, cán b tín d ng ph i

đi u tra phân tích k l ng nh ng thông tin do khách hàng cung c p ây là y u t

quy t đ nh ch t l ng tín d ng Vi c phân tích tín d ng tr c h t do cán b tín d ng

tr c ti p nh n h s vay v n c a khách hàng có trách nhi m đ i chi u danh m c h

s theo quy đ nh xem có đ m b o đ y đ , h p pháp, h p l hay không Sau đó báo cáo tr ng phòng tín d ng và tr ng phòng tín d ng c ng i th m đ nh đi u ki n

vay v n

Th m đ nh đ m b o n vay: đ m b o an toàn v n vay đòi h i khách hàng khi

vay v n ph i có đ m b o n vay d i hình th c th ch p, c m c tài s n ho c b o lãnh

c a ng i th ba Nh ng tài s n đó ph i đ c cán b tín d ng th m đ nh v đi u ki n

18

tài s n dùng đ đ m b o

B c 3: Quy t đ nh cho vay

ây là khâu quan tr ng trong quy trình cho vay vì nó nh h ng l n đ n các

khâu sau và nh h ng đ n uy tín, hi u qu ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng ây là

khâu khó x lý nh t và th ng d m c sai l m nh t Có hai lo i sai l m c b n th ng

m c ph i trong khâu này là: Quy t đ nh cho vay đ i v i khách hàng không t t và t

ch i cho vay đ i v i m t khách hàng t t Nh m h n ch sai l m, trong khâu quy t đ nh cho vay ngân hàng th ng chú tr ng hai v n đ sau: Thu th p và x lý thông tin m t cách đ y đ , chính xác đ làm c s ra quy t đ nh cho vay; trao quy n quy t đ nh cho

h i đ ng tín d ng ho c nh ng ng i có n ng l c ra quy t đ nh

Giám đ c chi nhánh xem xét h s cho vay t t tín d ng trình đ quy t đ nh cho

vay hay không cho vay N u đ ng ý cho vay thì cùng khách hàng l p h p đ ng tín

d ng, h p đ ng b o đ m ti n vay (tr ng h p cho vay có b o đ m ti n vay b ng tài

s n) H s kho n vay đ c giám đ c ký duy t cho vay, cán b tín d ng chuy n cho

k toán viên th c hi n vi c h ch toán k toán theo ch đ quy đ nh ho c chuy n b

ph n th qu đ gi i ngân kho n vay cho khách hàng (n u cho vay b ng ti n m t) i

v i kho n vay v t quy n phán quy t thì c n ph i trình h s lên c p trên N u t ch i

cho vay, ngân hàng s có v n b n tr l i và gi i thích lý do cho khách hàng

B c 4: Gi i ngân

Gi i ngân là khâu ti p theo sau khi h p đ ng cho vay đã kỦ k t Gi i ngân là vi c

ngân hàng phát ti n vay cho khách hàng trên c s m c cho vay đã cam k t trong h p

đ ng Tuy là khâu ti p theo nh ng gi i ngân c ng là khâu quan tr ng vì nó có th góp

ph n phát hi n và ch n ch nh k p th i nh ng sai sót n u có khâu tr c Nguyên t c

gi i ngân là luôn g n li n v n đ ng ti n t v i v n đ ng hàng hóa đ i ng nh m đ m

b o kh n ng thu h i n sau này Khi cán b tín d ng chuy n giao h s h p đ ng tín

d ng xu ng phòng k toán, nhân viên k toán ti p nh n h s , ki m tra tính đ c a h

s (d u, ch kỦ,… c a khách hàng, c a ngân hàng) và th t c có tính pháp lý không

Khi th y h p lý, k toán s ti n hành l p s theo dõi kho n vay và ti n hành gi i ngân

c n c vào s ti n ghi trên ch ng t h p đ ng tín d ng K toán viên s ti n hành thu

các lo i phí d ch v c a ngân hàng K toán ti n hành nh p các d li u có trên h p

đ ng tín d ng vào ph n m m k toán chuyên d ng c a h th ng ngân hàng

B c 5: Giám sát kho n vay

Giám sát kho n vay là khâu khá quan tr ng nh m m c tiêu b o đ m cho ti n vay

đ c s d ng đúng m c đích đã cam k t, đúng ti n đ hay không, quá trình s n xu t

kinh doanh có nh ng thay đ i b t l i gì, có d u hi u l a đ o ho c làm n thua l không,… N u các thông tin ph n ánh chi u h ng t t thì cho th y kho n vay đ c b o

đ m Ng c l i khi có d u hi u tiêu c c thì ngân hàng có quy n thu h i n tr c h n,

ng ng gi i ngân Ngân hàng có th yêu c u khách hàng b sung thêm tài s n đ m b o,

gi m s ti n vay khi th y c n thi t đ đ m b o an toàn tín d ng Quá trình giám sát giúp ngân hàng ng n ch n đ c Ủ đ s d ng ti n vay không đúng m c đích c a khách

hàng và k p th i đ a ra bi n pháp x lý k p th i đ tránh r i ro cho ngân hàng Các

ph ng pháp giám sát tín d ng có th bao g m: giám sát tài kho n c a khách hàng t i

ngân hàng; phân tích các báo cáo tài chính c a khách hàng đ nh k ; giám sát vi c tr lãi đ nh k c a khách hàng; đ n th m xí nghi p s n xu t kinh doanh c a khách hàng;

ki m tra các hình th c đ m b o ti n vay

B c 6: Thanh lý h p đ ng cho vay

Khi kho n vay đã đ n h n ho c khi khách hàng vi ph m h p đ ng thì ngân hàng

s ti n hành thanh lý h p đ ng cho vay Khâu này bao g m:

Thu n : Ngân hàng thu n khách hàng theo đúng các đi u kho n đã cam k t

trong h p đ ng cho vay Các kho n cho vay đ m b o hoàn tr đ y đ và đúng h n là

các kho n cho vay an toàn và hi u qu N u đ n h n mà khách hàng không có kh

n ng tr n thì ngân hàng có th xem xét gia h n n , ho c chuy n sang n quá h n đ

có bi n pháp thích h p thu h i đ y đ n

Tái xét h p đ ng cho vay: Ngân hàng ti n hành phân tích tín dung trong đi u

ki n kho n vay đã đ c c p nh m m c tiêu đánh giá ch t l ng tín d ng, phát hi n

các r i ro đ k p th i x lý

Thanh lý h p đ ng cho vay: Khi h p đ ng cho vay đã h t th i h n và khách hàng

đã tr h t n cho ngân hàng thì ngân hàng và khách hàng làm th t c thanh lý h p

đ ng cho vay m c nhiên Còn trong tr ng h p ngân hàng phát hi n th y khách hàng

có hành vi vi ph m cam k t c a h p đ ng mà có th nh h ng đ n kh n ng thu h i

n sau này thì ngân hàng có th ti n hành thanh lý h p đ ng cho vay b t bu c

1.1.10 c đi m c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

V i đ c đi m c a các kho n cho vay ng n h n v i th i gian cho vay d i 12

tháng, v n vay ng n h n luân chuy n cùng chu k s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nên r i ro c a kho n cho vay ng n h n th p h n kho n cho vay trung và dài

h n Cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh ch y u đ đáp ng nhu c u

b sung thi u h t t m th i v n l u đ ng trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p Ngân hàng th ng cho vay khi khách hàng phát sinh nhu c u v n đ mua

nguyên v t li u, ho c trang tr i các chi phí s n xu t (đ i v i các doanh nghi p s n

xu t), ho c mua hàng hóa (đ i v i các doanh nghi p th ng m i) Thông th ng

nh ng thi u h t này ch mang tính t m th i, v n vay ch đ c s d ng trong m t th i

gian ng n đ chi tr ngay các kho n chi phí trong tr ng h p không trùng kh p gi a

dòng ti n ra và dòng ti n vào c a doanh nghi p, ho c đ đáp ng nhu c u th i v

Hình th c cho vay phong phú: ngân hàng cung c p ngày càng nhi u ph ng th c

20

cho vay nh cho vay th u chi, cho vay t ng l n, cho vay theo h n m c tín d ng, cho

vay luân chuy n,… nh m đáp ng nhu c u đa d ng c a khách hàng, đ ng th i giúp

ngân hàng phân tán r i ro

M c lãi su t cho vay ng n h n th ng th p h n m c lãi su t cho vay trung và dài

h n, do th i h n cho vay ng n và r i ro c a cho vay ng n h n th p h n so v i cho vay

trung và dài h n nên lãi su t cho vay ng n h n luôn th p h n lãi su t cho vay trung và

dài h n Ví d , m c lãi su t cho vay ng n h n t i ngân hàng TMCP Quân đ i n m

kho ng 15% - 17%, trong khi lãi su t cho vay trung và dài h n trên 18%

Ngu n tr n ch y u là doanh thu bán hàng và ngu n tr n khác c a doanh nghi p, ngoài ra doanh nghi p cam k t s d ng tài s n đ m b o c a mình làm ngu n

tr n th hai khi doanh nghi p không th c hi n đ y đ ngh a v tr n cho ngân hàng

Ch t l ng các thông tin tài chính c a doanh nghi p vay đ c ngân hàng ki m

soát d a theo hai tiêu chí: ngu n d li u, th i gian c p nh t d li u Ngu n d li u v tình hình tài chính c a doanh nghi p đ c nhi u t ch c, c quan th ng kê và công b

nh ng tu thu c vào cách th c h ch toán c a m i c quan mà k t qu l i có s khác

nhau Chính vì v y mà ngân hàng c n ph i l a ch n ngu n thông tin phù h p và chính xác v i yêu c u th m đ nh tình hình tài chính c a khách hàng

Ngân hàng có th ki m tra đ c h u h t các thông tin mà khách hàng cung c p

thông qua các gi y t , h s , k ho ch kinh doanh, các báo cáo tài chính, các ph ng

ti n truy n thông, t p chí,… T cách c a khách hàng là y u t khó xác đ nh song l i

r t quan tr ng, quy t đ nh s hoàn tr c a kho n vay Khách hàng có t cách đ o đ c

t t s nghiêm túc trong vi c th c hi n các đi u kho n trong h p đ ng cho vay và ti n

hành tr n đúng h n, đ y đ i u này đ t ra yêu c u ph i ti n hành th m đ nh t

cách khách hàng m t cách chính xác, khách quan đ tránh r i ro cho ngân hàng trong

vi c cho vay sai đ i t ng, sai m c đích

1.2 Ch tă l ngă choă vayă ng nă h n đ iă v iă doanhă nghi p qu că doanh c aă ngân hƠngăth ngăm i

1.2.1 Khái ni m ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

c a ngân hàng th ng m i

Ngân hàng là m t lo i hình doanh nghi p đ c bi t S n ph m c a ngân hàng

không ph i là hàng hoá thông th ng mà là các lo i hình d ch v mà ngân hàng cung

c p cho các cá nhân và t ch c trong n n kinh t Trong các lo i hình d ch v mà ngân hàng cung c p thì ho t đ ng cho vay là ho t đ ng c b n nh t c a ngân hàng, mang l i

thu nh p l n nh t cho ngân hàng M t khác, ho t đ ng cho vay c a ngân hàng c ng

mang l i nhi u l i ích cho n n kinh t , trong đó ngân hàng đóng vai trò trung gian gi a

nh ng ng i ti t ki m và đ u t Qua đó, ngu n v n c a n n kinh t đ c s d ng

hi u qu h n Nh v y, cho vay là m t lo i hình d ch v quan tr ng c a ngân hàng Do

đó, nâng cao ch t l ng cho vay c a ngân hàng không nh ng là m c tiêu c a ngân hàng mà c ng là mong mu n c a các cá nhân, doanh nghi p là khách hàng c a ngân

hàng Ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh đ c đánh giá

theo c hai giác đ : V phía ngân hàng và v phía doanh nghi p qu c doanh

- V phía ngân hàng, ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c

doanh g n li n v i s an toàn c a v n cho vay T c là đ m b o thu h i đ c n g c và lãi đúng h n ng ngh a v i vi c kho n cho vay đó không tr thành kho n vay quá

h n hay n x u M t kho n cho vay t t là doanh nghi p đi vay tr n g c và lãi đúng

h n Do đó, doanh nghi p vay v n ph i là doanh nghi p làm n có hi u qu , s d ng

h p lý v n vay

Ngoài ra, ch t l ng c a cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh còn liên quan đ n l i nhu n mà nó mang l i đây c n tính đ n s c nh tranh gi a các

ngân hàng v i nhau M t ngân hàng mu n thành công c n ph i đ u t các kho n cho

vay c a mình vào nh ng d án kinh doanh có hi u qu cao, trên c s đó thu đ c lãi

cao nh kho n cho vay đó M t kho n cho vay t t không nh ng ph i thu đ c n g c

và lãi đúng h n, mà kho n ti n thu đ c ph i bù đ p đ c nh ng chi phí mà ngân hàng chi ra nh chi phí huy đ ng, chi phí qu n lỦ đ đ m b o có m t kho n l i nhu n

h p lỦ, cao h n so v i các ngân hàng khác

- i v i doanh nghi p qu c doanh, ho t đ ng cho vay ng n h n c a ngân hàng

đã cung c p cho doanh nghi p ngu n v n ng n h n ph c v cho các nhu c u v n

th ng xuyên và th i v c a mình, đ m b o cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c

liên t c V n là m t y u t đ u vào quan tr ng c a doanh nghi p Mu n có v n doanh

nghi p ph i m t chi phí Do đó có v n và s d ng v n đ t hi u qu cao nh t là m c

tiêu c a m i doanh nghi p V n vay ng n h n th ng xuyên là v n doanh nghi p c n

đ mua s m hàng d tr ho c chi tr các chi phí khác trong kho ng th i gian ch a thu

đ c ti n bán hàng Các doanh nghi p có nhu c u v n th ng xuyên là các doanh

nghi p có ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c di n ra m t cách liên t c Do đó, v n

vay c a ngân hàng ph i đ đ doanh nghi p trang tr i các chi phí đ ng th i ph i đ c

cung ng ngay khi c n đ tránh tình tr ng làm gián đo n quá trình s n xu t kinh

doanh Ngoài ra v n đ c cung ng v a đ v i nhu c u đ t i thi u hoá chi phí đi vay làm đ c đi u này, c ngân hàng l n doanh nghi p c n ph i ph i h p v i nhau

trong vi c xác đ nh nhu c u v n vay ng n h n cho doanh nghi p

Doanh nghi p đi vay thì ph i tr lãi cho vi c s d ng v n vay M t kho n vay có

ch t l ng còn ph i là kho n vay có lãi su t h p lý N u lãi su t quá cao, doanh

nghi p ph i tr m t cái giá quá đ t thì doanh nghi p không th đáp ng đ c, còn n u

ch p nh n vay thì lãi su t cao s khi n chi phí đ u vào cao, do đó giá thành s n ph m

t ng làm gi m kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p

22

Nh v y, ch t l ng m t kho n cho vay đ c đánh giá m i giai đo n c a nó và trên góc đ c a c ngân hàng l n doanh nghi p Thông th ng đ đánh giá ch t

l ng c a cho vay, ng i ta d a vào các ch tiêu đ nh tính và đ nh l ng

Ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh là m t khái ni m

khá tr u t ng, tùy theo m c đích nghiên c u c ng nh theo nh ng quan đi m khác

nhau mà có nh ng khái ni m khác nhau v ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i

DNQD Tuy nhiên, trong ph m vi nghiên c u c a khóa lu n này thì ch t l ng cho

vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh đ c hi u là vi c các kho n v n vay

ng n h n đ c khách hàng s d ng hi u qu , đúng m c đích, thông qua đó ngân

hàng thu h i đ c g c và lãi còn khách hàng có th tr đ c n , bù đ p chi phí và

th a mãn nhu c u i u này có ngh a là ngân hàng v a t o ra hi u qu kinh t l i t o

đ c hi u qu xã h i Do đó:

Vi c s d ng hi u qu , đúng m c đích có ngh a ti n vay ph i đ c s d ng đúng

m c đích đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng và đem l i l i ích cho khách hàng

Các doanh nghi p khi vay ph i trình bày v i ngân hàng m c đích vay v n, g i cho

ngân hàng các k ho ch hay d án s n xu t kinh doanh, các h p đ ng cung c p và tiêu

th s n ph m, các tài li u k toán đ ngân hàng xem xét, ki m tra Khi cho vay, ngân

hàng cùng khách hàng l p h p đ ng tín d ng và khách hàng ph i cam k t s d ng ti n vay đúng m c đích và đi u này đ c ghi trong h p đ ng vay v n Sau khi đã nh n

đ c ti n vay khách hàng ph i s d ng đúng nh m c đích đã cam k t ( đây là s n

xu t kinh doanh)

Ti n vay ph i hoàn tr đúng h n đ y đ c g c và lãi Ngu n v n cho vay c a

ngân hàng ch y u là ngu n v n huy đ ng, ngân hàng là ng i “đi vay đ cho vay”

Ngân hàng ph i đ m b o hoàn tr đ y đ , k p th i cho ng i g i khi h có nhu c u rút

ti n Vì v y, ngân hàng đòi h i ng i vay v n ph i hoàn tr cho ngân hàng đúng h n

N u ngân hàng không thu h i đúng h n các kho n cho vay thì có kh n ng d n đ n

m t kh n ng thanh toán và phá s n

1.2.2 Các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p

qu c doanh t i ngân hàng th ng m i

1.2.2.1 Ch tiêu đ nh tính

xem xét đ c ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh

c a ngân hàng có t t hay không ta có th c n c vào m t s ch tiêu đ nh tính nh sau:

Th t c vay v n c a ngân hàng

ây là ch tiêu đ nh tính đ u tiên c n đ c xem xét ánh giá ch t l ng cho vay

nói chung và cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh nói riêng thì c n đánh giá th t c vay v n có tuân theo đúng quy đ nh, quy ch cho vay ng n h n c a

ngân hàng hay không, có đ c cán b tín d ng làm nhanh chóng, chính xác, an toàn

hay không i u này c ng góp ph n làm t ng ch t l ng ho t đ ng cho vay ng n h n

c a ngân hàng Nói cách khác, đ i v i bên đi vay thì đi u này tr c h t bi u hi n

ch th t c đ n gi n, thu n ti n, cung c p v n đ y đ , nhanh chóng, k p th i Tuy

nhiên, v n ph i b o đ m nh ng nguyên t c an toàn c n thi t và theo nh ng quy đ nh

nh t đ nh Qua đó, bên đi vay s ti t ki m đ c các chi phí giao d ch, ti t ki m th i

gian và nh t là s không b qua nh ng c h i đ u t , kinh doanh c a doanh nghi p

Uy tín c a ngân hàng

Lòng tin c a công chúng, uy tín c a ngân hàng là ch tiêu quan tr ng, nó nh

h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng nói chung và ho t đ ng cho vay ng n

h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh nói riêng Ngân hàng t n t i đ c chính là nh

s tin c y c a khách hàng v i ngân hàng

Uy tín c a ngân hàng là hình nh c a ngân hàng trong lòng khách hàng, là ni m tin c a khách hàng đ i v i ngân hàng Uy tín c a m i ngân hàng đ c xây d ng, hình

thành trong c m t quá trình lâu dài Khách hàng khi th c hi n các giao d ch c a mình

th ng l a ch n nh ng ngân hàng l n, lâu đ i, có hi u qu kinh doanh t t, an toàn và

lành m nh ch không ph i là nh ng ngân hàng m i thành l p b i h tin r ng nh ng ngân hàng này s có nhi u kinh nghi m trong qu n tr kinh doanh, ch t l ng các kho n vay c a h s t t h n H n n a, ngân hàng có ngu n v n ch s h u l n hay

nói cách khác là kh n ng tài chính v ng m nh th ng đ c u tiên l a ch n so v i

các ngân hàng nh Nh ng ngân hàng có uy tín luôn chi m đ c lòng tin c a khách

hàng là ti n đ cho vi c huy đ ng đ c nh ng ngu n v n l n h n v i chi phí r h n

và ti t ki m đ c th i gian T vi c t ng kh n ng huy đ ng v n có chi phí r , ngân

hàng s có thêm ngu n l c đ ti n hành ho t đ ng cho vay c a mình, t đó mà nâng cao đ c ch t l ng cho vay nói chung và cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p

qu c doanh nói riêng

S thúc đ y nâng cao ch t l ng cho vay ng n h n nói chung và cho vay

ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh nói riêng, đóng góp cho vi c t ng

tr ng và phát tri n kinh t c a vùng, đ a ph ng và c n c

ây là h qu t t y u đ t đ c khi c bên đi vay và ngân hàng đ u ti n hành t t

công tác cho vay và s d ng v n vay trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh hay ta có

th hi u là các kho n vay ng n h n c a ngân hàng đã đ t ch t l ng t t, s d ng đúng

m c đích và có hi u qu i u này th hi n ch , cho vay ng n h n đ i v i doanh

nghi p qu c doanh s đóng góp vào vi c phát tri n kinh t và nâng cao s n ph m qu c

n i ó s là ti n đ đ các doanh nghi p m nh d n đ u t vào c s v t ch t k thu t, thúc đ y s n xu t phát tri n, t đó thúc đ y phát tri n kim ng ch xu t kh u, thúc đ y

chuy n dch c c u kinh t theo h ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa theo ch tr ng,

đ nh h ng và ch đ o c a Chính ph , Th t ng Chính ph , t o thêm vi c làm cho

24

ng i lao đ ng

1.2.2.2 Ch tiêu đ nh l ng

Bên c nh các ch tiêu đ nh tính, khi xem xét ch t l ng c a m t kho n cho vay

ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh t i NHTM, ta không th không d a trên

các ch tiêu đ nh l ng đ c tính toán d a trên các s li u c th ph n ánh tình hình

ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng qua t ng th i k Ta xem xét m t s ch tiêu

đ nh l ng sau:

Ch tiêu doanh s cho vay ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c doanh

Doanh s cho vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh là t ng s ti n mà ngân hàng đã gi i ngân d i hình th c ti n m t ho c chuy n kho n trong m t th i gian

nh t đ nh B i v y, nó là ch tiêu ph n ánh t t c các kho n cho vay mà ngân hàng đã

phát ra cho vay trong m t th i gian nào đó, không k món vay đó đã thu h i v hay

ch a và ph n ánh dung l ng ho t đ ng cho vay trong k Doanh s cho vay ng n h n

đ i v i doanh nghi p qu c doanh càng cao thì quy mô cho vay càng l n ây là ch

tiêu ph n ánh quy mô c p tín d ng c a ngân hàng đ i v i n n kinh t ây là ch tiêu

ph n ánh chính xác, tuy t đ i v ho t đ ng cho vay trong th i gian dài, th y đ c kh

n ng ho t đ ng tín d ng qua các n m

T tr ng doanh s CVNH DNQD = Doanh s CVNH DNQD x 100%

T ng doanh s cho vay

Ch tiêu doanh s thu n cho vay ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c doanh

Doanh s thu n là t ng s ti n g c mà ngân hàng thu h i t các kho n gi i ngân trong m t th i gian nh t đ nh Hay có th hi u, doanh s thu n là s ti n th c t mà

khách hàng tr n cho ngân hàng trong m t th i gian nh t đ nh Doanh s thu n cho

vay ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh là s n mà ngân hàng đã thu đ c

trong k bao g m c n k tr c mà ngân hàng đã thu đ c trong k này

Ch tiêu này đánh giá ch t l ng tín d ng trong vi c thu n các kho n cho vay

ng n h n đ i v i doanh nghi p qu c doanh c a ngân hàng Nó ph n ánh trong m t

th i k nào đó v i doanh s cho vay nh t đ nh, ngân hàng s thu đ c bao nhiêu đ ng

doanh s cho vay H s này càng cao đ c đánh giá càng t t, cho th y công tác thu

h i v n c a ngân hàng càng hi u qu và ng c l i Ch tiêu này cao c ng ph n ánh

vi c các kho n vay c a ngân hàng đ t ch t l ng t t, kh n ng tr n c a khách hàng

m c n đ nh, r i ro cho ngân hàng s gi m đi

T tr ng thu n CVNH DNQD = Doanh s thu n CVNH DNQD x 100%

T ng doanh s thu n

Ch tiêu d ăn cho vay ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c doanh

D n cho vay là kho n ti n đã gi i ngân mà ngân hàng ch a thu h i v Ta có

th hi u d n đ c tính nh sau:

D n cu i k = D n đ u k + doanh s cho vay trong k - doanh s thu n

trong k

T ng d n là m t ch tiêu ph n ánh kh i l ng ti n ngân hàng c p cho n n kinh

t t i m t th i đi m T ng d n bao g m d n cho vay ng n h n, trung h n và dài

h n T ng d n th p ch ng t ho t đ ng c a ngân hàng kém, trình đ cán b công

nhân viên th p M c dù v y, không có ngh a là ch tiêu này càng cao thì ch t l ng tín

d ng càng cao b i vì đ ng sau nh ng kho n tín d ng đó còn nh ng r i ro tín d ng mà

ngân hàng ph i gánh ch u Ch tiêu t ng d n ph n ánh quy mô tín d ng c a ngân

hàng, s uy tín c a ngân hàng v i khách hàng T ng d n c a ngân hàng khi so sánh

v i th ph n tín d ng c a ngân hàng trên đ a bàn s cho chúng ta bi t đ c d n c a

ngân hàng là cao hay th p

H s thu n ng n h n DNQD = Doanh s thu n CVNH DNQD

Doanh s cho vay ng n h n DNQD

H s thu n đ c dùng đ đánh giá kh n ng thu n c a ngân hàng, tr n c a khách hàng c ng nh vi c s d ng tài s n ng n h n trong m t th i gian nh t đ nh Ch

tiêu này càng cao ph n ánh kh n ng thu n c a ngân hàng càng t t, ch t l ng kho n cho vay càng đ c đ m b o

Ch tiêu vòng quay c a v n tín d ng ng n h năđ i v i doanh nghi p qu c

doanh

Ch tiêu này đo l ng t c đ luân chuy n v n tín d ng ng n h n đ i v i doanh

nghi p qu c doanh, th i gian thu h i n vay nhanh hay ch m ây là ch tiêu th ng

đ c các NHTM tính toán hàng n m đ đánh giá kh n ng t ch c qu n lý v n tín

d ng và ch t l ng tín d ng trong vi c đáp ng nhu c u khách hàng

ây là m t ch tiêu quan tr ng xem xét ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i

doanh nghi p qu c doanh b i vòng quay v n tín d ng ph n ánh kh n ng quay vòng

v n c a ngân hàng là nhanh hay ch m, vi c luân chuy n v n đ cho vay khách hàng

nhi u hay ít H s này càng t ng thì càng cho th y tình hình qu n lý v n tín d ng t t,

ch t l ng cho vay cao Bên c nh đó, nó còn th hi n kh n ng thu n t t, hi u qu

cho vay c a ngân hàng Chính vì th , m t đ ng v n khi cho vay đ c nhi u l n s đem

l i nhi u l i nhu n h n Tuy nhiên, c n xét đ n m t nhân t quan tr ng là d n bình quân Khi d n bình quân th p s làm cho vòng quay l n nh ng l i không ph n ánh

26

ch t l ng kho n cho vay là cao b i nó th hi n kh n ng cho vay kém c a ngân hàng

Vòng quay v n tín d ng NH DNQD = Doanh s thu n NH DNQD trong k

Hoàn tr đ y đ kho n n c g c và lãi khi đ n h n là hành đ ng hoàn t t m t

m i quan h tín d ng hoàn h o gi a ngân hàng và khách hàng N quá h n là kho n

n mà m t ph n ho c toàn b n g c và/ho c lãi đã quá h n N quá h n trong kinh

doanh tín d ng là hi n t ng đ n th i h n thanh toán kho n n ng i đi vay không có

kh n ng th c hi n ngh a v tr n đúng h n cho ngân hàng N quá h n là bi u hi n

không lành m nh c a quá trình ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng, báo hi u s r i

ro đ i v i ngân hàng và các khách hàng, do v y là m i quan tâm th ng xuyên c a các

NHTM Trong quan h tín d ng, vi c phát sinh N quá h n là đi u không th tránh

kh i, nh ng n u N quá h n phát sinh v t quá t l cho phép d n đ n tình tr ng m t

kh n ng thanh toán c a ngân hàng

Theo đi u 6, quy t đ nh c a Ngân hàng Nhà n c s 18/2007/Q -NHNN ngày

25 tháng 4 n m 2007 v vi c s a đ i, b sung m t s đi u c a quy đ nh v phân lo i

n , trích l p và s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng

c a t ch c tín d ng ban hành theo quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22 tháng

4 n m 2005 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c có quy đ nh nh sau:

Nhóm 1 (N đ tiêu chu n) bao g m:

- Các kho n n trong h n và t ch c tín d ng đánh giá là có kh n ng thu h i đ y

- Các kho n n quá h n t 10 ngày đ n 90 ngày;

- Các kho n n đi u ch nh k h n tr n l n đ u (đ i v i khách hàng là doanh

nghi p, t ch c thì t ch c tín d ng ph i có h s đánh giá khách hàng v kh n ng tr

n đ y đ n g c và lãi đúng k h n đ c đi u ch nh l n đ u);

- Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 2 theo quy đ nh t i Kho n 3 i u này

Nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m:

- Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u, tr các kho n n đi u ch nh k

h n tr n l n đ u phân lo i vào nhóm 2 theo quy đ nh t i i m b Kho n này;

- Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ kh n ng tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng;

- Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 3 theo quy đ nh t i Kho n 3 i u này

Nhóm 4 (N nghi ng ) bao g m:

- Các kho n n quá h n t 181 ngày đ n 360 ngày;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i

h n tr n đ c c c u l i l n đ u;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai;

- Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 4 theo quy đ nh t i Kho n 3 i u này

Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) bao g m:

- Các kho n n quá h n trên 360 ngày;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo

quá h n) bao g m nhóm n 2,3,4,5 N x u là các kho n n thu c nhóm 3,4,5

Khi phân tích tình hình n quá h n ta xem xét m t s ch tiêu sau:

T l n quá h n = S d n quá h n

Ch tiêu này cho bi t n quá h n chi m bao nhiêu ph n tr m trong t ng d n

N quá h n cho bi t, c trên 100 đ ng d n hi n hành có bao nhiêu đ ng đã quá h n

Nó ph n ánh s d n th c s đã quá h n b i v y đây là m t ch tiêu c b n cho bi t

ch t l ng ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng T l n quá h n cao ch ng t ch t

l ng tín d ng th p; ng c l i, t l n quá h n th p ch ng t ch t l ng tín d ng cao

Xét v m t b n ch t, tín d ng có tính hoàn tr , do v y tính an toàn là y u t quan

tr ng b c nh t đ c u thành ch t l ng tín d ng Khi m t kho n vay không đ c tr đúng h n nh đã cam k t, mà không có lỦ do chính đáng thì nó s b chuy n sang n

quá h n v i lãi su t cao h n bình th ng

T l n x u = N x u

28

N x u là các kho n n thu c các nhóm 3,4,5 quy đ nh t i Quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22 tháng 4 n m 2005 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c,

và đ c s a đ i b sung b ng Quy t đ nh s 18/2007/Q -NHNN T l n x u trên

t ng d n là t l đánh giá ch t l ng tín d ng c a t ch c tín d ng, nó cho bi t trong

100 đ ng n thì có bao nhiêu đ ng là n x u N x u ph n ánh kh n ng thu h i v n khó kh n, v n c a ngân hàng lúc này không còn m c đ r i ro thông th ng n a mà

có nguy c m t v n

T l n x u trên n quá h n =

N x u

N quá h n

T l n x u trên n quá h n cho bi t hi n nay trong 100 đ ng đang là n quá

h n thì có bao nhiêu đ ng là n x u T l này cho chúng ta bi t đ c kh n ng thu

h i n c a ngân hàng là cao hay th p

T l n quá h n trên t ng d n , t l n x u trên t ng d n , t l n x u trên

n quá h n là nh ng ch tiêu quan tr ng đ đánh giá ch t l ng tín d ng c a các ngân

hàng C ba ch tiêu này đ u giúp ngân hàng qu n lý r i ro các kho n cho vay và đ u

càng nh càng t t Ba ch tiêu trên đ u ch u nh h ng c a chính sách xóa n c a ngân

hàng M t ngân hàng có chính sách t t ph i thi t l p đ c qu d phòng r i ro đ

m nh và thông báo đ nh k v nh ng món vay không có kh n ng thu h i quá l n và

làm gi m tài s n c a ngân hàng m t cách nghiêm tr ng Tuy nhiên, n u nh ngân hàng

th c hi n xóa n quá nhanh thì ba t l này dù m c r t th p c ng không có Ủ ngh a

th c ti n

Bên c nh đó, đ đánh giá chính xác h n ch t l ng cho vay ng n h n đ i v i

doanh nghi p qu c doanh, c th là kh n ng thu h i n quá h n ng i ta còn phân

lo i n quá h n theo hai tiêu chí:

T l NQH ng n h n DNQD có KNTH = NQH ng n h n DNQD có KNTH

N quá h n ng n h n DNQD

Công th c này cho ta bi t trong 100 đ ng n quá h n trong cho vay ng n h n đ i

v i doanh nghi p qu c doanh thì có bao nhiêu đ ng có th xem xét là có kh n ng thu

h i đ c N u t l này cao cho th y nh ng kho n n quá h n trong cho vay ng n h n

đ i v i DNQD ch a ch c đã th hi n s r i ro c a ngân hàng Có th do y u t khách

quan khi n kho n n ngân hàng cho khách hàng vay ng n h n chuy n sang n quá

h n Tuy nhiên đi u này c ng cho th y ngân hàng nên đ y m nh h n n a công tác

giám sát các kho n n c a khách hàng, nh c nh th ng xuyên đ vi c thu h i n

đ c đúng h n Còn có nh ng kho n n quá h n do khách hàng chây không mu n

tr n ho c th i gian tr n quá dài thì s đ c phân vào n có kh n ng m t v n

T l NQH ng n h n DNQD

không có KNTH =

NQH ng n h n DNQD không có KNTH

N quá h n ng n h n DNQD

T l N quá h n ng n h n DNQD không có kh n ng thu h i cho bi t trong các

kho n n quá h n ng n h n đ i v i DNQD c a ngân hàng thì kho n n không có kh

n ng thu h i chi m bao nhiêu Tuy nhiên ch tiêu này c ng ch a ph n ánh h t ch t

l ng cho vay c a m t ngân hàng B i vì bên c nh nh ng ngân hàng có t l n quá

h n h p lỦ do đã th c hi n t t các khâu trong quy trình cho vay, còn có nh ng ngân

hàng có t l n quá h n th p thông qua vi c cho vay đ o n , không chuy n n quá

h n theo đúng quy đ nh,… Do đó gi i quy t n quá h n là m i quan tâm th ng tr c

qu ngu n v n đ tài tr cho các doanh nghi p, cá nhân và h gia đình Chính sách

cho vay là đ nh h ng c b n cho ho t đ ng cho vay c a ngân hàng, có vai trò quy t

đ nh đ n s thành công hay th t b i c a ngân hàng Chính sách tín d ng đ c xây

d ng nh m h ng d n chung cho cán b tín d ng và nhân viên ngân hàng, t ng c ng

chuyên môn hoá trong phân tích tín d ng, t o ra s th ng nh t chung trong ho t đ ng

tín d ng nh m h n ch r i ro và nâng cao hi u qu sinh l i Chính sách tín d ng ph i phù h p v i đ ng l i c a ng và Nhà n c, ph i k t h p hài hòa l i ích c a ng i

g i ti n, ng i vay ti n v i m c tiêu c a ngân hàng M t chính sách tín d ng phù h p

s giúp cho ho t đ ng cho vay c a ngân hàng gi m thi u đ c r i ro, nâng cao ch t

l ng và do đó hi u qu c a các món cho vay đ c nâng cao Nó c ng góp ph n thu

hút thêm nhi u khách hàng s d ng s n ph m tín d ng c a ngân hàng đ ng th i h ng

ho t đ ng ngân hàng tuân th đúng đ ng l i chính sách mà Nhà n c đã đ ra

Ng c l i, m t chính sách tín d ng thi u chính xác và h p lý có th đ y ngân hàng

vào tình tr ng thua l hay n ng h n là phá s n Vì th nó có vai trò h t s c quan tr ng

đ i v i ho t đ ng ngân hàng B t c m t ngân hàng nào mu n có ch t l ng tín d ng

t t, hi u qu cao đ u ph i có m t chính sách tín d ng rõ ràng phù h p v i ngân hàng

mình và phù h p v i tình hình kinh t

Thông th ng, chính sách cho vay có các kho n m c sau: h n m c cho vay, các

lo i hình cho vay mà ngân hàng th c hi n, quy đ nh v tài s n đ m b o, k h n c a

các kho n cho vay, h ng gi i quy t ph n cho vay v t quá h n m c cho vay, cách

th c thanh toán n ,… Chính sách cho vay v ch ra cho các cán b tín d ng h ng đi và

khung tham chi u rõ ràng v nh ng c n c xem xét các nhu c u vay v n Vì v y,