khóa luận tốt nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý dòng tiền ngắn hạn tại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên đầu tư và xây dựng vạn tường

TRÁCHăNHI MăH UăH NăM TăTHÀNHăVIểNă SINHăVIểNăTH CăHI N : PH MăTH ăHU HÀăN Iă- 2012... Giáoăviênăh ngăd n : Th.s NgôăTh ăQuyên Sinhăviênăth căhi n :ăPh măTh ăHu HÀăN Iă- 2012... Các ch

TRÁCHăNHI MăH UăH NăM TăTHÀNHăVIểNă

SINHăVIểNăTH CăHI N : PH MăTH ăHU

HÀăN Iă- 2012

Giáoăviênăh ngăd n : Th.s NgôăTh ăQuyên Sinhăviênăth căhi n :ăPh măTh ăHu

HÀăN Iă- 2012

L I C Mă N

hoàn thành khóa lu n này, em xin trân tr ng cám n t i các th y giáo, cô giáo tr ng i h c Th ng Long, đ c bi t là cô giáo Th c s Ngô Th Quyên đư nhi t tình h ng d n em trong quá trình th c hi n Em c ng xin cám n các th y cô giáo trong nhà tr ng đư truy n đ t cho em r t nhi u ki n th c b ích đ th c hi n khoá

lu n và c ng nh có đ c hành trang v ng ch c cho s nghi p trong t ng lai

Do th i gian nghiên c u và trình đ b n thân còn nhi u h n ch nên đ tài

không tránh kh i nhi u sai sót Vì v y em mong nh n đ c s góp ý t các th y cô

giáo và b n bè đ khóa lu n đ c hoàn ch nh h n

Sinh viên

Ph m Th Hu

M C L C

L I M U

CH NGă1.ăC ăS LÝ LU N CHUNG V DÒNG TI N VÀ QU N TR

DÒNG TI N TRONG DOANH NGHI P 1

1.1 Khái ni m và phân lo i dòng ti n 1

1.1.1 Khái ni m dòng ti n 1

1.1.2 Phân lo i dòng ti n 2

1.2 Qu n tr dòng ti n 3

1.2.1 Khái ni m qu n tr dòng ti n 3

1.2.2 Nguyên t c qu n tr dòng ti n 3

1.2.3 M căđíchăvƠăvaiătròăqu n tr dòng ti n 4

1.2.3.1 M c đích qu n tr dòng ti n 4

1.2.3.2 Vai trò qu n tr dòng ti n 5

1.3 N i dung qu n tr dòng ti n ng n h n trong doanh nghi p 6

1.3.1 T o ngu n ti n và s d ng dòng ti n trong doanh nghi p 6

1.3.2 Qu n tr dòng ti n ho tăđ ng s n xu t kinh doanh 7

1.3.2.1 Qu n lý doanh thu 7

1.3.2.2 Qu n lý chi phí 9

1.3.2.3 Qu n lý ti n và các kho n t ng đ ng ti n 11

1.3.2.3.1 Qu n lý thu, chi ti n m t 11

1.3.2.3.2 Quy t đ nh m c d tr ti n t i u 13

1.3.2.4 Qu n lý hàng t n kho 20

1.3.2.5 Qu n lý ph i thu khách hàng 16

1.3.2.6 Qu n lý ph i tr ng i bán 24

1.3.2.7 M i quan h ph i thu, ph i tr 25

1.3.3 Qu n tr dòng ti n ho tăđ ng tài chính 27

1.3.3.1 N ng n h n 27

1.3.3.2 Tr lãi 28

1.4.ăTiêuăchíăđánhăgiáăhi u qu qu n tr dòng ti n 29

1.4.1 Các ch tiêu chung 29

1.4.1.1 Nhóm ch s kh n ng thanh toán 29

1.4.1.2 Ch tiêu v kh n ng sinh l i 29

1.4.2 Ch tiêu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh 30

1.4.3 Ch tiêu ho tăđ ng tài chính 31

1.5 Các nhân t tácăđ ngăđ n qu n tr dòng ti n 32

1.5.1.ă căđi m kinh t k thu t c a ngành 32

1.5.2.ăMôiătr ng kinh doanh 32

CH NGă2.ăTH C TR NG QU N TR DÒNG TI N NG N H N T I CÔNG TY V NăT NG 34

2.1.ă căđi m kinh doanh c a công ty 34

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 34

2.1.2.ăC ăc u b máy t ch c và nhi m v t ng phòng ban 35

2.1.3.ă căđi m ho tăđ ng s n xu t kinh doanh 36

2.2 Tình hình k t qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh công ty trong nh ngăn mă g năđơyă(t n mă2009ăđ năn mă2011) 38

2.2.1 Tình hình tài s n - ngu n v năcôngătyăn mă2009ăậ 2011 38

2.2.2 K t qu đ ng s n xu t kinh doanh t n mă2009ăđ năn mă2011 46

2.2.3 Các ch tiêu tài chính t ng h p 50

2.3 Phân tích th c tr ng qu n tr dòng ti n ng n h n t i công ty V năT ng 53 2.3.1 Phân tích tình hình t o v n và s d ng v n trong công ty 53

2.3.2 Phân tích chung v l uăchuy n thu n trong công ty 55

2.3.3 Qu n lý ti n và các kho năt ngăđ ngăti n 63

2.3.3.1 Phân tích chung 63

2.3.3.2 Hi u qu k luân chuy n ti n m t t ho t đ ng SXKD 65

2.3.4 Qu n tr dòng ti n trong ho tăđ ng s n xu t kinh doanh 67

2.3.4.1 Qu n lý doanh thu 67

2.3.4.2 Qu n lý chi phí 68

2.3.4.3 Qu n lý ph i thu khách hàng 70

2.3.4.4 Qu n lý hàng t n kho 72

2.3.4.5 Phân tích tình hình ph i tr ng i bán 74

2.3.4.6 M i quan h gi a các kho n ph i thu, ph i tr 76

2.3.4.7 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr dòng ti n 77

2.3.5 Qu n tr dòng ti n ng n h n ho tăđ ng tài chính 79

2.4.ă ánhăgiáăv qu n tr dòng ti n t i Công ty 82

2.4.1.ă uăđi m 82

2.4.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 83

2.4.2.1 H n ch 83

2.4.2.2 Nguyên nhân 85

CH NGă3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N TR DÒNG TI N NG N H N CHO CÔNG TY V NăT NG 87

3.1.ăPh ngăh ng phát tri n c a công ty trong nh ngăn măt i 87

3.1.1 Vai trò c a vi căxácăđ nhăph ngăánăphátătri n 87

3.1.2.ă nhăh ng phát tri n 88

3.1.3 M c tiêu chi năl c c th 90

3.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu qu n tr dòng ti n công ty 91

3.2.1 D báo ti n m t 91

3.2.2 M t s gi iăphápăđ i v i tài s n ng n h n 96

3.3 Gi i pháp nh măđ m b o kh n ngăthanhătoánăc a công ty 99

3.4 M t s gi iăphápăkhácăđ i v i công ty 100

B ng 2.2.B ng t tr ng c c u tài s n công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 40

B ng 2.3 B ng t tr ng c c u tài s n ng n h n công ty V n T ng giai đo n 2009 –

B ng 2.8 B ng t tr ng chi phí c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 48

B ng 2.9 Các ch tiêu ph n ánh kh n ng thanh toán c a công ty V n T ng t n m

2009 – 2011 51

B ng 2.10 Các ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i c a công ty V n T ng giai đo n

2009 – 2011 52

B ng 2.11 B ng tài tr c a công ty V n T ng qua 2 n m 2010 – 2011 53

B ng 2.12 B ng tóm t t báo cáo l u chuy n ti n t c a công ty V n T ng giai đo n

B ng 2.15 C c u ngu n ngân qu c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 63

B ng 2.16 C c u ti n m t c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 63

B ng 2.17 C c u ti n g i ngân hàng c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011

64

B ng 2.18 Ch tiêu ngân l u ròng c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 65

B ng 2.19 C c u doanh thu c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 67

B ng 2.20 Tình hình th c hi n chi phí s n xu t kinh doanh c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 68

B ng 2.21 B ng ch tiêu phân tích m t s chi phí c a công ty V n T ng giai đo n

B ng 2.24 C c u hàng t n kho c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 72

B ng 2.25 Ch tiêu hàng t n kho c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 73

B ng 2.26 B ng tài kho n ph i tr ng i bán c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 74

B ng 2.27 B ng ch tiêu ph i tr ng i bán c a công ty V n T ng giai đo n 2009 –

2011 75

B ng 2.28 B ng ch tiêu th hi n gi a các kho n ph i thu khách hàng, ph i tr ng i

bán c a công ty V n T ng tr ng giai đo n 2009 – 2011 76

B ng 2.29 K luân chuy n ti n m t c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 77

B ng 2.30 T su t sinh l i c a doanh nghi p trên dòng ti n thu n t ho t đ ng SXKD

c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 78

B ng 2.31 B ng so sánh t su t sinh l i tính trên l i nhu n ròng và tính trên l u

chuy n thu n t ho t đ ng SXKD c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 78

B ng 2.32 L u chuy n thu n t ho t đ ng tài chính c a công ty V n T ng giai đo n

DANH M C BI U

Bi u đ 2.1 Bi u đ t tr ng c c u tài s n công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011

40

Bi u đ 2.2 C c u tài s n ng n h n bình quân trong ba n m 2009 – 2011 c a công ty V n T ng 41

Bi u đ 2.3 Bi u đ c c u ngu n v n công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 44

Bi u đ 2.4 Bi u đ t tr ng n ng n h n 46

Bi u đ 2.5 Bi u đ doanh thu trong giai đo n 2009 – 2011 48

Bi u đ 2.6 Bi u đ t tr ng chi phí 49

Bi u đ 2.7 L i nhu n c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 50

Bi u đ 2.8 Bi u đ dòng ti n ra và dòng ti n vào c a công ty V n T ng t ho t đ ng SXKD giai đo n 2009 - 2011 58

Bi u đ 2.9 Bi u đ m i quan h gi a doanh thu và dòng ti n vào trong ho t đ ng SXKD c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 59

Bi u đ 2.10 Bi u đ m i quan h gi a chi phí doanh nghi p và dòng ti n ra trong ho t đ ng SXKD c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 61

Bi u đ 2.11 Xu h ng t l c a 2 ch tiêu t su t l i nhu n và hi u qu k luân chuy n ti n c a công ty V n T ng giai đo n 2009 – 2011 66

Bi u đ 2.12 Bi u đ dòng ti n ra và dòng ti n vào ng n h n c a công ty V n T ng t ho t đ ng tài chính giai đo n 2009 – 2011 80

Bi u đ 3.1 th xu h ng c a t l ngân l u ròng so v i doanh thu 96

DANH M C S S đ 1.1 Mô hình Baumol 13

S đ 1.2 Mô hình Miller-Orr 15

S đ 1.3 Mô hình ABC 21

S đ 1.4 Mô hình EOQ 23

S đ 2.1 Mô hình t ch c c a công tyV n T ng 35

S đ 2.2 Quy trình s n xu t kinh doanh chung 37

L I M U

1 Lý do nghiên c uăđ tài

Trong n n kinh t th tr ng hi n nay thì doanh nghi p nào c ng c n có v n

(dòng ti n) đ ti n hành ho t đ ng kinh doanh, đ c bi t là dòng ti n trong ng n h n

Cùng v i quá trình h i nh p và phát tri n cùng n n kinh t trên th gi i vi c qu n lý dòng ti n ng n h n đòi h i m i doanh nghi p ph i chú tr ng trong vi c huy đ ng và s

d ng chúng m t cách linh ho t Doanh nghi p s d ng ngu n ti n đó đ mua s m tài

s n cho doanh nghi p, do v y qu n lý dòng ti n ng n h n h p lý s t o đi u ki n cho

doanh nghi p khai thác và s d ng tài s n m t cách hi u qu Qua cu c kh ng ho ng kinh t n m 2008, nh n th c đ c nh ng khó kh n mà mình đư g p ph i, các doanh

nghi p luôn tìm cho riêng mình m t h ng đi thích h p v i chính sách tài chính linh

ho t và hi u qu đ ph c h i l i và theo k p s phát tri n c a n n kinh t th gi i Do

đó ngoài vi c làm th nào đ có th huy đ ng đ c nh ng ngu n ngân qu , ngu n v n

có chi phí th p nh t cùng v i đi u ki n thanh toán thu n l i nh t đ nâng cao hi u qu

s n xu t kinh doanh, nâng cao tính c nh tranh c a doanh nghi p, thì v n đ làm th nào đ có th nâng cao hi u qu s d ng dòng ti n ng n h n c a doanh nghi p là v n

đ có ý ngh a khoa h c, có t m quan tr ng trong s c nh tranh trên th tr ng c a các

doanh nghi p và luôn nh n đ c s quan tâm c a r t nhi u đ i t ng bên ngoài doanh

nghi p H n th n a hi n nay trong b t k ho t đ ng kinh doanh nào thì dòng ti n c a

doanh nghi p luôn đ c đ t lên v trí quan tr ng hàng đ u Chính vì v y tìm hi u v

hi u qu qu n lý dòng ti n ng n h n t i các doanh nghi p đang là v n đ c p thi t

đ c đ t ra trong n n kinh t hi n nay

Trong su t quá trình th c t p t i công ty TNHH MTV u t và Xây d ng V n

T ng, em đư nh n th y đ c s y u kém trong vi c qu n lý dòng ti n ng n h n c a

công ty, th c tr ng công ty đang g p khó kh n trong vi c nâng cao qu n lý dòng ti n

ng n h n Em th y r ng công ty đang g p m t s h n ch trong quá trình qu n lý và s

d ng dòng ti n ng n h n nh : hàng t n kho còn nhi u, tài s n ng n h n b ng ti n trong

công ty còn chi m t tr ng th p, các kho n ph i thu c a khách hàng c ng còn t ng

đ i nhi u… đi u này đư làm gi m đáng k doanh thu bán hàng và hi u qu qu n lý

dòng ti n ng n h n c a công ty

2 M c tiêu nghiên c u

T nh ng lý lu n và th c ti n tìm hi u t i công ty TNHH MTV u t và Xây

d ng V n T ng đ c nêu trên em đư ch n đ tài: “Nâng cao hi u qu qu n lý dòng

ti n ng n h n t i công ty TNHH MTV u t và Xây d ng V n T ng” làm đ tài

cho khóa lu n t t nghi p c a mình

i t ng nghiên c u: dòng ti n ng n h n và hi u qu qu n lý dòng ti n ng n

h n c a công ty TNHH MTV u t và Xây d ng V n T ng

M c tiêu nghiên c u: Khóa lu n đi sâu vào nghiên c u th c tr ng, phân tích

hi u qu qu n lý dòng ti n ng n h n c a công ty V n T ng trong giai đo n 2009 –

2011 T đó ch ra nh ng u nh c đi m và đ ra các gi i pháp nh m nâng cao hi u

qu qu n lý dòng ti n ng n h n cho công ty

1

CH NGă1.ăC ăS LÝ LU N CHUNG V DÒNG TI N VÀ QU N TR

DÒNG TI N TRONG DOANH NGHI P 1.1 Khái ni m và phân lo i dòng ti n

1.1.1 Khái ni m dòng ti n

Trong th c t , m t công ty liên t c làm n thua l s d n đ n phá s n, nh ng không có gì đ m b o r ng m t doanh nghi p đang ho t đ ng có lãi, th m chí liên t c

lãi trong nhi u n m không cùng chung s ph n, b i có l i nhu n nh ng không có ti n

đ thanh toán các kho n n đ n h n và tái s n xu t công ty v n có th ph i phá s n.Có

th ví dòng ti n nh h m ch máu trong c th doanh nghi p, doanh nghi p có th

chu làm n thua l trong m t th i gian nh t đ nh (có th là vài tháng th m chí vài

n m) nh ng n u thi u ti n trong vòng vài ngày doanh nghi p khó có kh n ng ch ng

đ và ph c h i.Nh v y, rõ ràng n u doanh nghi p không có ph ng cách thích h p

đ qu n lý hi u qu dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh, ví d nh v n b đ ng quá

nhi u vào hàng t n kho và các kho n ph i thu thì dù doanh nghi p làm n có lưi thì nguy c m t kh n ng thanh toán c ng s r t cao

M t sai l m th ng th y các doanh nghi p là ng nh n gi a l i nhu n và

thanh kho n Minh ch ng đi n hình là các doanh nghi p th ng cho r ng n u làm n

có lãi thì m i nhu c u v ti n nong s đ c gi i quy t nhanh chóng, trên th c t không

ph i nh v y Th c t thì l i nhu n (Income) và l u chuy n ti n (Cash flow) là hai v n

Dòng ti n có th đ c mô t nh m t chu k , doanh nghi p s d ng ti n đ

mua các ngu n l c, nh ng ngu n l c qua quá trình s n xu t và chuy n hóa đ t o

thành s n ph m d ch v Nh ng s n ph m và d ch v l i đ c bán cho khách hàng,

doanh nghi p thu đ c ti n và ti p t c tái đ u t ngu n l c m i và nh v y chu k

m i c a dòng ti n l i ti p t c Có th th y r ng trong chu k c a dòng ti n xu t hi n dòng ti n vào và dòng ti n ra trong doanh nghi p

Dòng ti n vào trong doanh nghi p g m: dòng ti n nh n đ c t bán hàng hóa

và d ch v , dòng ti n vào t các kho n vay, l i t c nh n đ c t các kho n đ u t ,

dòng ti n nh n đ c t vi c đ u t c a ch s h u vào doanh nghi p…

Dòng ti n ra trong doanh nghi p g m: Mua hàng hóa đ bán l i (doanh nghi p

th ng m i), mua nguyên v t li u đ s n xu t hàng hóa, tr l ng, tr các kho n chi

phí ho t đ ng, mua tài s n c đ nh, tr g c và lãi vay, tr thu …

1.1.2 Phân lo i dòng ti n

Trong th c t ho t đ ng tài chính, có r t nhi u tiêu th c phân lo i dòng ti n tùy

vào m c đích qu n lý c a doanh nghi p, c th :

Th nh t, d a vào m i quan h gi a dòng ti n và dòng v t ch t v năđ ng trong doanh nghi p, dòng ti n có th chia thành hai lo i là dòng ti năđ i tr ng và dòng ti năđ i l p:

Dòng ti n đ i tr ng: là dòng ti n t ng ng v i dòng v t ch t v n đ ng ra vào

trong doanh nghi p Tùy vào th i đi m mà dòng ti n đ i tr ng đ c chia thành:

Dòng ti n đ i tr ng tr c ti p: dòng ti n ra ho c vào s t ng ng v i dòng v t

ch t vào ho c ra t i cùng th i đi m Dòng ti n này ch phát sinh trong tr ng h p

doanh nghi p mua bán tr ngay

Dòng ti n đ i tr ng có k h n: dòng ti n ra ho c vào doanh nghi p t ng ng

v i dòng v t ch t vào ho c ra t i m t th i đi m nào đó trong t ng lai Dòng ti n này

ch phát sinh trong tr ng h p mua bán ch u (đây là tr ng h p ph bi n nh t trong

ho t đ ng c a doanh nghi p)

Dòng ti n đ i tr ng đa d ng: là dòng ti n ra ho c vào doanh nghi p phát sinh

liên quan đ n nhi u ch th , ít nh t là t ba ch th tr lên Dòng ti n này ch phát sinh

trong tr ng h p doanh nghi p mua bán n

Dòng ti n đ i l p: là dòng ti n ra ho c vào phát sinh trong tr ng h p doanh

nghi p kinh doanh ngo i t ho c mua bán ch ng khoán (dòng ti n và dòng v t ch t

không liên quan đ n nhau)

Th hai, phân lo i dòng ti n theo th i gian c a ti n: dòng ti n đ c chia

thànhdòng ti n ng n h n và dòng ti n dài h n

Dòng ti n ng n h n: là dòng ti n vào ho c ra doanh nghi p mang tính ch t

th ng xuyên ho c trong m t chu k (nh h n m t n m) Ví d mua nguyên v t li u

s n xu t kinh doanh, các kho n ti n đi vay…

Dòng ti n dài h n: là dòng ti n vào ho c ra trong doanh nghi p có chu l l n

h n m t n m nh các kho n đ u t TSC , đ u t trái phi u dài h n…

Th ba, phân lo i theo tính ch t t ng ho tăđ ng trong doanh nghi p dòng

ti năđ c chia thành ba lo i là dòng ti n t ho tăđ ng s n xu t kinh doanh, dòng

ti n t ho tăđ ngăđ uăt ăvƠădòngăti n t ho tăđ ng tài chính:

Dòng ti n t ho t đ ng s n xu t kinh doanh: i v i ho t đ ng s n xu t kinh

doanh, dòng ti n phát sinh ch y u liên quan đ n ho t đ ng bán hàng, cung c p d ch

v và thanh toán các kho n n liên quan đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p Vì v y dòng ti n t ho t đ ng s n xu t kinh doanh g m: ti n thu t bán hàng

hóa, d ch v , ti n đư tr n cho ng i cung c p d ch v hàng hóa, ti n tr l ng cho

công nhân viên, thanh toán thu , phí l phí…

3

Dòng ti n t ho t đ ng đ u t : i v i ho t đ ng đ u t thì dòng ti n phát

sinh ch y u liên quan đ n vi c mua s m, thanh lý, nh ng bán tài s n c đ nh, xây

d ng c b n, ho t đ ng cho vay, mua bán các công c n c a đ n v khác Do v y

dòng ti n t ho t đ ng đ u t bao g m: ti n thu t thanh lý nh ng bán TSC , thu n

cho vay, thu h i các kho n v n đ u t vào đ n v khác, chi mua s m TSC , xây d ng

c b n, chi cho vay, chi đ u t vào các đ n v khác

Dòng ti n t ho t đ ng tài chính: i v i ho t đ ng tài chính thì dòng ti n

phát sinh ch y u liên quan đ n các nghi p v nh n v n, rút v n t các ch s h u và

các nghi p v đi vay, tr n vay Do v y các ch tiêu thu c l u chuy n ti n t ho t

đ ng tài chính th ng bao g m: ti n thu do ch s h u góp v n, ti n chi tr v n góp

cho ch s h u, ti n vay nh n đ c, ti n tr n vay…

1.2 Qu n tr dòng ti n

1.2.1 Khái ni m qu n tr dòng ti n

Cu c kh ng ho ng kinh t càng kh ng đ nh t m quan tr ng c a dòng ti n T

ch quan tâm đ n doanh thu và l i nhu n, gi đây các doanh nghi p b t đ u ý th c v

tình tr ng khá ph bi n là “kinh doanh có l i nh ng l i m t kh n ng thanh toán”, th c

t thì vi c qu n lý dòng ti n không ph i là chuy n đ n gi n Nhi u công ty c g ng li t

kê t t c kho n thu chi và tìm bi n pháp d báo, t ng thu, gi m chi đ i v i t ng kho n

m c, đi u này t n nhi u ngu n l c, c v con ng i l n th i gian, trong khi k t qu

ch a ch c đư th t t t Nguyên nhân là ng i th c hi n luôn chìm ng p trong hàng núi

chi ti t nh và t n nhi u th i gian cho nh ng vi c không m y quan tr ng

N u qu n tr dòng ti n t t, doanh nghi p s đ m b o đ c kh n ng thanh toán

cho các ho t đ ng hàng ngày c a doanh nghi p Nh v y, qu n tr dòng ti n là quá

trình theo dõi, phân tích và đi u ch nh dòng ti n trong doanh nghi p hay qu n tr dòng

ti n là vi c cân đ i gi a dòng ti n vào và dòng ti n ra trong doanh nghi p Qu n tr

dòng ti n ng n h n là vi c đi phân tích và theo dõi, đi u ch nh dòng ti n ra vào trong

doanh nghi p có th i gian d i 1 n m Qu n tr dòng ti n dài h n là vi c cân đ i

dòng ti n ra và dòng ti n vào trong doanh nghi p v i th i h n trên 1 n m.

1.2.2 Nguyên t c qu n tr dòng ti n

Nguyên t c 80/20

80% dòng ti n đ c t o ra t 20% kho n m c, ch c n t p trung vào 20% kho n

m c này, doanh nghi p s có th ki m soát đ c 80% dòng ti n ây là cách làm đ m

b o hi u qu trong khi l i không c n ph i huy đ ng nhi u ngu n l c cho vi c l p k

ho ch và theo dõi

Thông th ng, dòng ti n thu - chi đ n t 3 kho n m c l n: t n kho, kho n ph i

tr và kho n ph i thu Kho n ph i tr liên quan tr c ti p đ n trách nhi m c a b ph n

cung ng - mua hàng, kho n ph i thu là trách nhi m c a b ph n kinh doanh, còn t n

kho là s ph i h p gi a b ph n s n xu t và kinh doanh Ph i tr là các kho n thanh toán cho nhà cung c p đ u vào c a công ty Th i gian ph i tr , t c th i gian n nhà

cung c p, càng dài thì càng có l i cho dòng ti n Ng c l i v i kho n ph i tr , kho n

ph i thu là ph n doanh thu khách hàng mua ch u c a công ty B ph n kinh doanh

th ng có xu h ng l i l ng đ i v i các kho n bán hàng tr ch m đ đ t m c tiêu

doanh s , đi u này d n đ n doanh thu cao, nh ng kh n ng ti n m t kém do th i h n

tr ch m b kéo dài Vi c áp d ng quy t c 80/20 đ i v i kho n ph i thu c ng t ng t

nh kho n ph i tr , n u b ph n kinh doanh đi u ch nh chính sách bán hàng tr ch m

đ i v i 20% s l ng khách hàng nh ng chi m đ n 80% doanh s thì dòng ti n s b

nh h ng r t m nh Vi c có thông tin k p th i t b ph n kinh doanh s giúp b ph n

tài chính có s ng phó phù h p

L ng hàng t n kho liên quan đ n trách nhi m c a b ph n s n xu t và kinh

doanh B ph n s n xu t s c n c vào k ho ch s n xu t đ tính toán tích tr nguyên

v t li u và bán thành ph m c n thi t cho quy trình s n xu t, trong khi b ph n kinh doanh thì ph i đ m b o l ng thành ph m trong kho đ đáp ng nhu c u c a khách hàng Công ty nào c ng mu n duy trì đ c l ng t n kho v a đ , nh ng rà soát theo

nguyên t c 80/20 có th th y m t th c t trái ng c, đó là s có nh ng m t hàng đem

l i doanh thu ít nh ng t n kho nhi u, hay có m t vài khâu s n xu t nào đó đang duy trì

l ng bán thành ph m, nguyên li u quá cao so v i các khâu còn l i Vì th , vi c xác

đ nh g n l i nh ng h ng m c chi m t n kho l n s đem l i m t dòng ti n đáng k

Nguyên lý 80/20 luôn ph i đ c xem xét m t cách linh ho t M t kho n m c

trong quá kh chi m giá tr nh , nh ng n m sau có th t ng v t đ t bi n và làm phá

s n k ho ch dòng ti n n u không đ c l ng tr c T ch n m trong 20% ít quan

M t doanh nghi p t n t i và phát tri n vì nhi u m c tiêu khác nhau nh : t i đa

hóa l i nhu n, t i đa hóa doanh thu trong ràng bu c t i đa hóa l i nhu n,… tuy nhiên,

l i nhu n trong s sách k toán cao mà th c t trong két s t c a doanh nghi p l i

không có đ ng ti n nào thì đó là v n đ đáng báo đ ng

M c đích c a qu n tr dòng ti n là d đoán tình tr ng thâm h t hay d th a ti n

đ t đó có nh ng ph ng án gi i quy t thông qua vi c đ i chi u s li u th c t v i s

li u k ho ch Ngoài ra, qu n tr dòng ti n còn xác l p các h n m c vay v n và t i u

hoá chi phí v n Nhà qu n tr có th d dàng ki m soát đ c tình hình tài chính, tình

hình t giá thông qua vi c phân tích dòng ti n, bên c nh đó qu n tr dòng ti n còn có

Do không có công c qu n tr dòng ti n hi u qu ho c ch a chú tâm đ n vi c

qu n tr dòng ti n nên m t s doanh nghi p th ng m c ph i v n đ thanh kho n, ph i

đi vay nóng, đ o n … đi u này làm cho doanh nghi p ngày càng đi vào dòng xoáy khó kh n, n n n ch ng ch t, d n m t kh n ng thanh toán Tình hình đó l i càng t

h n khi n n kinh t đi vào kh ng ho ng, lưi vay t ng cao, khó kh n tìm ki m ngu n

v n l i càng khó kh n h n.Qu n tr t t dòng ti n không nh ng tránh b m t kh n ng thanh toán, r i ro t giá, r i ro lưi vay mà còn có r t nhi u l i ích khác nh :

B o đ m uy tín v i nhà cung c p, nhà th u: N u doanh nghi p luôn thanh toán

cho nhà cung c p đ , đúng h n thì nhà cung c p r t yên tâm cung c p hàng hóa, d ch

v cho doanh nghi p R t nhi u l i ích mà doanh nghi p nh n đ c t vi c này nh :

đ c u tiên cung c p hàng, u đưi v giá, u đưi v b o hành, đ c n i r ng đi u kho n thanh toán, hay vi c nhà cung c p s l u tâm đ n v n đ giao hàng, d ch v sau bán hàng h n… T t c nh ng l i ích đó s giúp cho doanh nghi p luôn có ngu n nguyên li u đ u vào đ c n đ nh, không m t chi phí đi tìm ngu n cung m i; t ng kh

n ng c nh tranh, t ng l i nhu n t đó t ng dòng ti n Khi nhà cung c p hoàn toàn tín nhi m và công ty luôn hoàn thành các ngh a v thanh toán thì h s n sàng n i l ng

đi u ki n thanh toán i u này th t t t vì đây là m t ngu n tín d ng h u nh mi n phí

n u không nói là quá r , h n n a đi u này làm gi m nhu c u v n l u đ ng, v y s làm

t ng dòng ti n cho doanh nghi p

B o đ m uy tín v i bên cho vay: C c u s d ng v n r t quan tr ng M t công

ty qu n lý t t là công ty đó s d ng chi phí v n bình quân th p nh t và m c đ an toàn tài chính cao nh t có đ c đi u ki n vay t t thì tr c h t doanh nghi p ph i ch ng

t đ c kh n ng tr n g c và lưi vay b ng cách qu n tr dòng ti n hi u qu T vi c

ph i qu n tr dòng ti n t t doanh nghi p s chú ý đ n tòa b các m t ho t đ ng khác:

h ng vào th tr ng t t, thu ti n t t, qu n tr chi phí t t, d án đ u t kh thi, tính thanh kho n cao các tài s n th ch p… Công ty có n nhi u c ng không quá lo so v i

vi c bên cho vay không ti p t c h tr , do v y vi c qu n tr dòng ti n là m u ch t c a

v n đ

B o đ m cho cán b công nhân an tâm làm vi c: Nhân l c là ngu n v n r t quý

đ i v i công ty, h là nh ng ng i tr c ti p t o ra giá tr cho doanh nghi p, doanh nghi p có đ i ng t t s t ng n ng l c c nh tranh trên th tr ng S n ph m làm ra

ch t l ng t t h n, n ng su t cao h n, giá thành h h n, phù h p th hi u h n, khách hàng hài lòng h n, hàng bán ch y h n… Nh v y dòng ti n s t t h n

N u công ty có đ c đ i ng t t thì ph i gi và phát tri n h n b ng vi c tr thù lao x ng đáng, b o đ m đ i s ng v t ch t cho h , đ i x t t v i h làm đ c đi u

đó thì ph i qu n tr t t dòng ti n, tr đ và k p th i l ng và các ngh a v xư h i khác

i u đó không nh ng t t cho h mà còn t t cho công ty c v n ng l c c nh tranh và hình nh công ty trên th tr ng lao đ ng

S d ng t i u, hi u qu ngu n v n: Ki m tra s h p lý trong vi c huy đ ng và

s d ng: ti n có b nhàn r i quá nhi u không, ti n có đ m b o s thanh kho n không,

ti n ng n h n và dài h n có đ c s d ng cân đ i không, c c u chi phí v n bình quân (gi a v n t có và v n vay) đư t i u ch a, các r i ro nào công ty ph i ho c s ph i gánh ch u… tr l i đ c các câu h i trên thì ph i xem xét vi c qu n tr dòng ti n

Ải v ng s tín nhi m c a các c đông: Các c đông là các nhà đ u t , m c

đích chính là l i nhu n và giá tr gia t ng trên ph n đ u t s ti n h đ u t ra không b r i ro, có th trình bày cho h ph ng pháp qu n tr dòng ti n mà doanh nghi p đang ti n hành đ h yên tâm

Ti t ki m chi phí (ti n m t có giá): Vì ti n luôn có giá tr theo th i gian nên

doanh nghi p luôn ph i l u tâm đ n v n đ này đ đ m b o sao cho chi phí c a vi c

c t gi ti n là nh nh t

1.3 N i dung qu n tr dòng ti n ng n h n trong doanh nghi p

1.3.1 T o ngu n ti n và s d ng dòng ti n trong doanh nghi p

Kh n ng t o ti n, s d ng ti n là c s đ đánh giá kh n ng thanh toán c a

doanh nghi p, kh n ng t o ti n c a doanh nghi p bao g m ti n thu t ho t đ ng bán

hàng, ti n thu t ho t đ ng đ u t , ti n thu t ho t đ ng tài chính Tình hình s d ng

ti n cho các m c đích: s n xu t kinh doanh, đ u t , tài chính

B n ch t m i quan h t đ ng th c trên cho ta th y khi phân tích báo cáo l u

chuy n ti n t t ho t đ ng kinh doanh giúp ta nh n ra dòng ti n vào, dòng ti n ra c a

t ng đ i t ng m t cách rõ ràng

7

Nh v y t đ ng th c trên, đ t ng l ng ti n m t l u thông trong doanh

nghi p, ta t ng kho n m c n ph i tr b ng cách đi vay thêm ti n ho c t ng v n ch s

h u b ng cách phát hành các lo i ch ng khoán hay t ng v n góp c a các c đông

ng th i, n u gi m đi m t kho n m c tài s n s n nào đó trong b ng cân đ i, ví d

nh kho n ph i thu hay hàng t n kho thì l ng ti n m t s t ng lên m t giá tr t ng

ng Nh v y, l u l ng ti n m t s thu n chi u v i các kho n m c ngu n v n và trái

chi u v i các kho n m c tài s n Ta có b ng sau:

1.3.2 Qu n tr dòng ti n ho tăđ ng s n xu t kinh doanh

Quy trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh bao g m t vi c mua s m hàng hóa,

nguyên v t li u đ s n xu t, sau đó bán cho các cá nhân, t ch c c n s d ng Do v y,

dòng ti n vào ch y u c a ho t đ ng này chính là doanh thu t bán hàng hóa và cung

c p d ch v c a doanh nghi p, bên c nh đó còn có lưi t các kho n cho vay hay c t c

nh n đ c t vi c đ u t các ch ng khoán v n Trong khi đó, kho n ti n ph i tr cho

ho t đ ng kinh doanh l i t ng đ i nhi u nh vi c thanh toán ti n hàng t n kho và các

chi phí khác cho bên cung c p, thanh toán ti n l ng cho nhân viên, n p th cho Nhà

n c hay lãi vay cho các t ch c tín d ng Nh v y qu n lý dòng ti n t ho t đ ng s n

xu t kinh doanh s liên quan tr c ti p đ n qu n lý doanh thu, chi phí, hàng t n kho,

kho n ph i thu, ph i tr trong doanh nghi p

1.3.2.1 Qu n lý doanh thu

Doanh thu là toàn b ti n bán s n ph m, hàng hoá, cung ng, d ch v sau khi

tr đi các kho n gi m giá hàng bán, hàng bán b tr l i (n ucó ch ng t h p l ) đ c khách hàng ch p nh n thanh toán (không phân bi t đã thu hay ch a thu đ c ti n)

Doanh thu là m t ch tiêu kinh t r t quan tr ng đ i v i các doanh nghi p, đó là

y u t xác đ nh nên th ph n c a doanh nghi p trên th tr ng, do đó các doanh nghi p cùng kinh doanh m t m t hàng nh nhau s c nh tranh v i nhau r t m nh t vi c có

đ c doanh thu l n Các doanh nghi p luôn đ t ra cho mình m c tiêu t i đa hóa doanh thu, và th c hi n nhi u chính sách đ có th t ng doanh thu trong m t th i gian nh t

đ nh.Bên c nh đó, doanh thu còn là m c tiêu thúc đ y s n xu t kinh doanh c a công

ty, t ng l ng ti n thu v cho doanh nghi p T ng doanh thu là đi u ki n tiên quy t

giúp doanh nghi p th c hi n t t các ch c n ng kinh doanh, các m c tiêu kinh doanh đ

đ nh, thu h i v n nhanh, bù đ p chi phí và t o nên l i nhu n cho công ty Khi doanh thu m c cao và t ng lên là d u hi u r t t t cho quá trình kinh doanh c a doanh nghi p, nó làm cho doanh nghi p t ch v v n kinh doanh, gi m b t s ph thu c v i bên ngoài, đ ng th i doanh thu t ng lên là đi u ki n đ công ty có th đ u t c v chi u r ng và chi u sâu cho ho t đ ng kinh doanh c a mình Vì v y, qu n lý doanh thu là công vi c h t s c c n thi t đ doanh nghi p có th ti p t c t n t i và phát tri n trên th tr ng

Trong th c t , doanh thu c a doanh nghi p cao hay th p ph thu c vào r t nhi u nhân t , khi đ a ra ph ng h ng t ng doanh thu các nhà qu n tr tài chính c n cân nh c các nhân t nh h ng này, c th :

Th nh t là k t c u m u mã hàng hóa: M i doanh nghi p có th s n xu t nhi u

lo i s n ph m khác nhau, giá c c a chúng c ng khác nhau Nh ng s n ph m có vai

trò quan tr ng, có tính ch t chi n l c đ i v i n n kinh t qu c dân, nhà n c s đ nh giá, còn l i c n c vào nh ng ch tr ng có tính ch t h ng d n c a nhà n c thì doanh nghi p s c n c vào tình hình cung c u trên th tr ng mà xây d ng giá bán

s n ph m Vi c thay đ i k t c u m t hàng s n xu t và tiêu th c ng có nh h ng đ n

doanh thu, tuy nhiên c ng c n th y r ng m i lo i s n ph m đ u có tác d ng nh t đ nh trong vi c tho mưn nhu c u c a ng i tiêu dùng, cho nên ph n đ u t ng doanh thu các doanh nghi p cùng ph i chú ý đ n vi c th c hi n đ m b o k ho ch s n xu t

nh ng m t hàng mà doanh nghi p đó đư ký h p đ ng

Th hai là ch t l ng hàng hóa: Vi c s n xu t kinh doanh g n li n v i vi c

đ m b o và nâng cao ch t l ng s n ph m hàng hoá và d ch v Ch t l ng s n ph m hàng hoá d ch v có nh h ng l n t i giá c s n ph m và d ch v , do đó có nh

h ng tr c ti p t i doanh thu các doanh nghi p s n xu t, s s n ph m đ c s n

xu t ra có th phân lo i thành nh ng ph m c p khác nhau và giá bán c a m i lo i c ng khác nhau S n ph m có ph m c p cao giá bán s cao h n, vì v y ch t l ng chính là giá tr đ c t o thêm Nâng cao ch t l ng s n ph m còn t o đi u ki n tiêu th s n

ph m d dàng, nhanh chóng thu đ c ti n bán hàng Ng c l i, nh ng s n ph m ch t

l ng kém không đúng v i yêu c u trong h p đ ng thì đ n v mua hàng có th t ch i thanh toán và s d n đ n s n ph m ph i bán v i giá th p, làm gi m b t m c doanh thu

Th ba là giá c hàng hóa: Trong tr ng h p các nhân t khác không thay đ i,

thì vi c thay đ i giá bán có nh h ng tr c ti p đ n doanh thu Vi c thay đ i giá bán (giá bán cao hay th p) m t ph n quan tr ng do quan h cung c u trên th tr ng quy t

đ nh đ m b o đ c doanh thu, doanh nghi p ph i có nh ng quy t đ nh v giá c ,

giá c ph i bù đ p chi phí đư tiêu hao và t o nên l i nhu n tho đáng đ th c hi n tái

s n xu t m r ng Trong tr ng h p cá bi t, m t s s n ph m nh ng doanh nghi p

9

do nh ng yêu c u v chính tr và qu n lý kinh t v mô khó đ t đ c l i nhu n và có

c ch tài tr t nhà n c thì giá c hình thành c ng có th th p h n giá thành s n

ph m Doanh nghi p ph i luôn luôn bám sát tình hình th tr ng đ quy t đ nh, m

r ng hay thu h p ngu n hàng mà doanh nghi p đang s n xu t, kinh doanh, tu thu c vào quan h cung c u mà doanh nghi p có th r i vào m t trong 3 tr ng thái: lãi, hoà

v n ho c b l Cùng v i m t lo i s n ph m, n u bán trên các th tr ng khác nhau, vào nh ng th i đi m khác nhau thì giá c không nh t thi t ph i nh nhau

Th t là th th c thanh toán: Vi c l a ch n ph ng th c tiêu th và thanh toán

ti n hàng c ng có nh h ng t i doanh thu tiêu th s n ph m c a doanh nghi p Thông th ng trong tiêu th s n ph m s v n đ ng c a hàng hoá và s v n đ ng c a

ti n v n là đ ng th i Song trong đi u ki n c nh tranh th tr ng các doanh nghi p bán hàng th ng ph i dành s u đưi nh t đ nh đ i v i ng i mua, ví d cho thanh toán theo k h n ho c tr ch m, có chi t kh u hàng bán cho khách hàng Nh ng v n đ trên đ u nh h ng đ n doanh thu c a doanh nghi p

Cu i cùng là công tác ti p th : Th tr ng tiêu th có nh h ng r t l n đ n

doanh thu tiêu th s n ph m c a doanh nghi p th tr ng tiêu th s n ph m đ c

m r ng, công tác ti p th là y u t tr ng y u c a doanh nghi p Có th nói r ng hi u

qu c a công tác ti p th s làm cho quy mô th tr ng c a s n ph m l n đ n đâu Vì

v y vi c khai thác, m r ng th tr ng tiêu th là m t nhân t quan tr ng đ t ng doanh thu c a doanh nghi p

1.3.2.2 Qu n lý chi phí

Chi phí s n xu t c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hoá mà doanh nghi p ph i chi ra đ ti n hành s n

xu t s n ph m trong m t th i gian nh t đ nh, sau quá trình s n xu t, doanh nghi p ph i

t ch c vi c tiêu th s n ph m đ thu ti n v th c hi n đ c vi c này, doanh

nghi p c ng ph i b ra nh ng chi phí nh t đ nh ch ng h n nh chi phí đóng gói s n

ph m, chi phí v n chuy n, b c d , b o qu n s n ph m H n n a trong đi u ki n n n

kinh t th tr ng có s c nh tranh nh hi n nay, ngoài các chi phí tiêu th trên, doanh

nghi p còn ph i b ra chi phí đ nghiên c u th tr ng, chi phí qu ng cáo đ gi i thi u

s n ph m, chi phí b o hành s n ph m Nh ng kho n chi phí này phát sinh trong l nh

v c l u thông s n ph m nên đ c g i là chi phí tiêu th hay chi phí l u thông s n

ph m Ngoài nh ng chi phí nêu trên, doanh nghi p còn ph i th c hi n đ c ngh a v

c a mình v i Nhà n c nh n p thu giá tr gia t ng, thu xu t nh p kh u, thu tiêu

th đ c bi t, thu khai thác tài nguyên Nh ng kho n chi phí này đ u di n ra trong

quá trình kinh doanh, vì th đó c ng là kho n chi phí kinh doanh c a doanh nghi p

Tóm l i, chi phí s n xu t kinh doanh c a m t doanh nghi p là toàn b chi phí

s n xu t, chi phí tiêu th s n ph m và các kho n ti n thu mà doanh nghi p ph i b ra

đ th c hi n ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong m t th i k nh t đ nh

Nh v y, qu n lý chi phí là t ng h p, phân tích, đánh giá th c tr ng v vi c s

d ng các ngu n v n và chi phí, t đó đ a ra nh ng quy t đ nh v các chi phí ng n h n

c ng nh dài h n cho công ty

Nhu c u v n và chi phí cho s n xu t kinh doanh c a công ty luôn có nh ng bi n

đ ng nh t đ nh trong t ng th i k , m t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a qu n lý

chi phí là xem xét, l a ch n c c u v n và chi phí sao cho ti t ki m, hi u qu nh t

Qu n lý chi phí bao g m: ti n hành phân tích và đ a ra m t c c u chi phí và ngu n

v n huy đ ng t i u cho công ty trong t ng th i k ; thi t l p m t chính sách phân chia

chi phí cùng các m c l i nhu n m t cách h p lý đ i v i công ty, v a b o v đ c

quy n l i c a ch công ty và các c đông, v a đ m b o đ c l i ích h p pháp, h p lý cho ng i lao đ ng; ki m soát vi c s d ng c các tài s n trong công ty, tránh tình

tr ng s d ng lãng phí, sai m c đích

M t s ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý chi phí trong doanh nghi p

T ăsu tăsinhăl iăc aăgiáăv năhƠngăbánă=ă L iănhu năg păv ăhƠngăbán Giáăv năhƠngăbán *100

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng giá v n hàng bán thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n g p Ch tiêu này càng cao ch ng t

m c l i nhu n trong giá v n hàng bán càng l n, th hi n m t hàng kinh doanh có l i

nh t, do v y doanh nghi p càng đ y m nh kh i l ng tiêu th Ch tiêu này th ng

ph thu c vào đ c đi m kinh doanh c a t ng ngành ngh c th Thông th ng doanh nghi p kinh doanh d ch v n u ng ch tiêu này khá cao t 35 – 50% nh ng các doanh nghi p gia công may m c ch tiêu này th ng t 10 - 15%

T ăsu tăsinhăl iăc aăchiăphíăbánăhƠngă=ă L iănhu năthu năt ăH KD Chi phí bán hàng *100

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí bán hàng thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n, ch tiêu này càng cao ch ng t m c

l i nhu n trong chi phí bán hàng càng l n, doanh nghi p đư ti t ki m đ c cho phí bán

hàng

T su tăsinhăl ic aăchi phí qu nălỦăDN = L iănhu năthu năt ăH KD Chiăphíăqu nălỦăDN *100

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí doanh nghi p thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao ch ng t

m c l i nhu n trong chi phí qu n lý doanh nghi p càng l n, doanh nghi p đư ti t ki m

đ c cho phí qu n lý

11

T su tăsinhăl i c aăt ngăchiăphí = T ngăchiăphí *100 EBIT

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p đ u t 100 đ ng chi phí thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n k toán tr c thu Ch tiêu này càng cao ch ng

t m c l i nhu n trong chi phí càng l n, doanh nghi p đư ti t ki m đ c chi phí chi ra trong k

1.3.2.3 Qu n lý ti n và các kho n t ng đ ng ti n

Ti n là tài s n có tính l ng nh t (tính thanh kho n) cao nh t nên doanh nghi p

c n d tr ti n đ th c hi n m t s m c đích nh : đ m b o ho t đ ng th ng nh t nh

tr ti n khi mua hàng, thanh toán n cho ng i bán, tr l ng, th ng, thu luôn

đ c duy trì đ u đ n; hay đ đ i phó v i các nhân t b t th ng có th x y ra trong

t ng lai nh tích tr cho mùa, đ ng th i s n sàng n m b t nh ng c h i đ u t thu n

l i trong kinh doanh nh mua nguyên v t li u d tr khi th tr ng gi m giá, ho c t

giá bi n đ ng thu n l i

Vi c n m gi ti n m t đem l i r t nhi u l i ích cho doanh nghi p nh đ m b o

kh n ng thanh toán, không đ b r i vào tình tr ng m t kh n ng thanh toán d n t i

phá s n; t n d ng đ c nh ng c h i đ c bi t nh chi t kh u thanh t nhà cung c p,

t n d ng đ c các c h i mua đ c bi t nh s t giá t m th i hay d đoán có giá t ng

m nh trong t ng lai, c i thi n v th tín d ng c a doanh nghi p Tuy nhiên vi c n m

gi ti n c ng có nh ng r i ro nh vi c doanh nghi p d tr quá ít ti n thì có th m c

ph i nguy c không có kh n ng ho t đ ng bình th ng (vi c thanh toán b trì hoãn,

ngu n ti n b c t gi m, ph i huy đ ng thêm các ngu n tài chính ng n h n, t o chi phí huy đ ng v n ho c bán tài s n t o ra l ti m tàng) Hay khi doanh nghi p d tr quá

nhi u thì s m t c h i đ u t vào tài s n sinh l i khác nh ch ng khoán, trái phi u, cho vay có lưi…

Nh v y, qu n tr ti n m t là quy t đ nh m c t n qu ti n m t, c th là đi tìm

bài toán t i u đ ra quy t đ nh cho m c t n qu ti n m t và qu n lý ho t đ ng thu chi

sao cho t ng chi phí đ t t i thi u mà v n đ đ duy trì ho t đ ng bình th ng c a

thanh toán, gi s công ty bán hàng v i đi u kho n tín d ng 1/10 net 30 thì có ngh a là

n u khách hàng thanh toán trong vòng 10 ngày s đ c h ng chi t kh u thanh toán

1%, còn n u không thanh toán s m thì khách hàng có ngh a v tr n trong vòng 30

ngày, t đó doanh nghi p mua hàng s cân nh c gi a l i ích và chi phí đ tr ti n hàng

cho doanh nghi p sao cho có l i nh t i v i doanh nghi p bán hàng, khi đ a ra đi u

kho n chi t kh u ti n m t là gi m m c vay ng n h n, gia t ng đ u t ng n h n sinh l i

nh thu đ c ti n s m h n và t ng tr ng doanh thu bán hàng, vì th c ra chi t kh u

ti n m t c ng có ngh a là gi m giá

Còn đ i v i qu n lý chi ti n, đi u kho n chi t kh u ti n m t c ng đ i v i các

kho n thanh toán s m c ng là m t đi u kho n th ng g p trong các đi u ki n mua

hàng (ví d đi u kho n 2/10 net 30) V i t cách ng i mua ch u, công ty nên quy t

đ nh thanh toán s m đ nh n chi t kh u n u chi phí c h i s d ng v n c a công ty

th p h n t l chi t kh u đ c h ng, th m chí công ty có th đi vay ng n h n ngân hàng đ thanh toán s m và h ng chi t kh u n u t l lãi su t đi vay th p h n t l

chi t kh u đ c h ng N u quy t đ nh không thanh toán s m và không h ng chi t

kh u, công ty nên trì hoãn vi c thanh toán đ n cu i th i h n ch m tr cho phép Trái

l i, thanh toán tr h n là đi u nên tránh, tr khi tình hình tài chính không cho phép công ty thanh toán đúng h n Và v n đ quan tr ng là xây d ng quy trình thanh toán

h p lý sao cho không tr sau ngày đ n h n đ gi v ng uy tín, đ ng th i c ng không

tr quá s m làm gi m l ng ti n s n có đ công ty còn th c hi n đ u t , l i ích và chi

phí c a t t c các ph ng th c thuchi ti n đ u ph i đ c xem xét

Mô hình chung

L i ích t ng thêm: ∆Bă=ă∆tă*TSă*ăIă*ă(1-t)

Trong đó: ∆B: L i ích t ng thêm

∆t: S ngày chênh l ch gi a hai ph ng th c

∆t = t1 – t2 trong đó t1 là th i gian chuy n ti n c a ph ng

th c hi n t i, t2 là s ngày chuy n ti n c a ph ng th c thu

ti n đ xu t

TS: Quy mô chuy n ti n: s ti n đang chuy n trong m t n m,

m t chu k hay m t giao d ch

I: lãi su t đ u t đ c xác đ nh theo ngày (vì ∆t tính theo

xác đ nh mô hình Baumol, ta đi xem xét các gi đ nh nh nhu c u v ti n

c a doanh nghi p là n đ nh, không có d tr nào cho m c đích an toàn và doanh

nghi p ch có hai ph ng th c đáp ng nhu c u v ti n là ti n m t và ch ng khoán kh

th, đ ng th i vi c đ u t ch ng khoán là không có r i ro

Nh ng gi đ nh này không đúng trên th c t nên làm h n ch mô hình Baumol

(EOQ - The Economic Order Quantity Model), nh ng mô hình c ng có s đóng góp

quan tr ng trong lý thuy t qu n tr ti n m t

T n qu m c tiêu là t n qu mà công ty ho ch đ nh l u gi d i hình th c ti n (theo ngh a r ng) Quy t đ nh t n qu m c tiêu liên quan đ n vi c đánh đ i gi a chi

phí c h i do gi quá nhi u ti n v i chi phí giao d ch do gi quá ít ti n Có hai lo i chi

phí liên quan t i d tr ti n là chi phí c h i và chi phí giao d ch Chi phí c h i là chi

phí m t đi do gi ti n m t, khi n cho đ ng ti n không đ c đ u t vào m c đích sinh

l i Chi phí giao dch là chi phí liên quan đ n chuy n đ i t tài s n đ u t thành ti n

m t đ s n sàng cho chi tiêu N u công ty gi quá nhi u ti n m t thì chi phí giao d ch

Chi phí giao d ch (TrC - Transaction Cost): đ c xác đ nh d a vào s l n công

Chi phí c h i (OC - Opportunity Cost): t ng chi phí c h i b ng t n qu trung

bình nhân v i lãi su t đ u t ch ng khoán ng n h n:

Chiăphíăc ăh i = OC = (C/2) * K

Trong đó: C/2: M c d tr ti n m t trung bình

K: Lãi su t ch ng khoán/ th i k (th ng là m t n m)

T ng chi phí (TC - Total Cost): T ng chi phí liên quan đ n t n qu

b ng chi phí c h i c ng v i chi phí giao d ch

Merton Millere và Daniel Orr phát tri n mô hình t n qu v i lu ng thu và chi

bi n đ ng ng u nhiên hàng ngày Mô hình Miller Orr liên quan đ n c lu ng thu

(inflows) và lu ng chi (outflows) ti n m t và gi đ nh lu ng ti n ròng (lu ng thu tr

lu ng chi) có phân ph i chu n Lu ng ti n t ròng hàng ngày có th m c r t cao

ho c r t th p Tuy nhiên, chúng ta gi đ nh lu ng ti n m t ròng b ng 0, t c là lu ng thu đ bù đ p ngu n chi

15

S ăđ 1.2 Mô hình Miller-Orr

Có ba khái ni m c n chú ý trong mô hình này: Gi i h n trên (H), gi i h n d i

(L) và t n qu m c tiêu (Z) Ban qu n lý công ty thi t l p H c n c vào chi phí c h i

gi ti n và L c n c vào r i ro do thi u ti n m t Công ty cho phép t n qu bi n đ ng

ng u nhiên trong ph m vi gi i h n và n u nh t n qu v n n m trong m c gi i h n

trên và m c gi i h n d i thì công ty không c n thi t th c hi n mua hay bán ch ng

khoán ng n h n Khi t n qu đ ng gi i h n trên (t i đi m X) thì công ty s mua (H-Z)

đ ng ch ng khoán ng n h n đ gi m t n qu tr v Z Ng c l i, khi t n qu gi m

đ ng gi i h n d i (t i đi m Y) thì công ty s bán (Z-L) đ ng ch ng khoán ng n h n

đ gia t ng t n qu lên Z

Gi ng nh mô hình Baumol, mô hình Miller – Orr xác đ nh t n qu d a vào chi

phí giao dch và chi phí c h i Chi phí giao d ch F là chi phí liên quan đ n vi c mua

bán ch ng khoán ng n h n đ chuy n đ i t tài s n đ u t cho m c đích sinh l i ra

ti n m t nh m m c đích thanh toán Chi phí giao d ch c đ nh cho m i l n giao d ch,

không ph thu c vào doanh s mua bán ch ng khoán ng n h n Chi phí c h i do gi

ti n m t là K, b ng lãi su t ng n h n

Khác v i mô hình Baumol, trong mô hình Miller – Orr, s l n giao d ch c a

m i th i k là s ng u nhiên, thay đ i tùy thu c vào s bi n đ ng c a lu ng thu và

lu ng chi ti n m t K t qu là chi phí giao d ch ph thu c vào s l n giao d ch ch ng khoán ng n h n k v ng còn chi phí c h i ph thu c vào t n qu k v ng

V i t n qu th p nh t L đư cho, gi i mô hình Miller – Orr, chúng ta tìm đ c

t n qu m c tiêu Z và gi i h n trên H

Z* = + L H* = 3Z ậ 2L

Trong đó * ch giá tr t i u và 2 là ph ng sai c a dòng ti n m t ròng hàng

ngày T n qu trung bình theo mô hình Miller - Orr là:

C average = (4Z ậ L)/ 3

Tuy nhiên, đ s d ng mô hình Miller – Orr, doanh nghi p c n ph i làm b n

vi c đó là thi t l p gi i h n d i cho t n qu , c l ng đ l ch chu n c a dòng ti n

m t thu chi hàng ngày, chi phí giao d ch liên quan đ n vi c mua bán ch ng khoán

ng n h n và cu i cùng là quy t đ nh m c lãi su t đ xác đ nh chi phí giao d ch hàng

ngày

1.3.2.4 Qu n lý ph i thu khách hàng

Doanh nghi p th ng bán hàng theo c hai ph ng th c: tr ngay và tr ch m

Theo cách th c th nh t ti n đ c nh n ngay l p t c, theo cách th c th hai vi c m

r ng tín d ng th ng m i d n đ n vi c hình thành kho n ph i thu khách hàng Ph i thu

khách hàng th hi n ph n doanh thu bán hàng tr ch m mà ch a thu ti n Theo th i gian, khi ng i mua thanh toán ti n, doanh nghi p s nh n đ c ti n cho s hàng bán

tr c đây N u nh khách hàng không ti n hành thanh toán n , doanh nghi p s ph i

gánh ch u t n th t do n x u Tuy nhiên, n u nh không có tín d ng th ng m i, s c

c nh tranh c a doanh nghi p s th p, nh h ng t i hi u qu kinh t Vì v y, kho n tín

d ng th ng m i liên quan t i r i ro, thu nh p và giá tr c phi u c a doanh nghi p

nên c n đ c qu n lý m t cách hi u qu và ch t ch



Trong qu n lý tài chính, mà c th ph m vi c a v n đ đang nghiên c u là

kho n ph i thu khách hàng, luôn có s đánh đ i gi a r i ro và thu nh p Doanh nghi p

mong mu n nh ng đi u kho n tín d ng và chính sách m m d o đ có th t ng doanh

thu, tuy nhiên nhà qu n lý thì cho r ng kho n ph i thu khách hàng có giá tr càng th p

17

càng t t b i nh ng lý do nh gi m r i ro v i n khó đòi th m chí không th thu h i

đ c, tránh đ ng v n hay ph i huy đ ng thêm v n, có th dùng v n, mà đáng l đ u

t vào ph i thu khách hàng, vào nh ng d án và tài s n dài h n mang l i l i nhu n cao

Chính sách tín d ng và thu ti n c a công ty bao g m 4 b c: đi u kho n và

đi u ki n bán tr ch m, phân tích tín d ng, quy t đ nh tín d ng, chính sách thu ti n

Nh ng quy t đ nh liên quan t i khía c nh trên s nh h ng l n đ n vi c xác đ nh th i

gian n , n u nh kho ng th i gian này t ng thì giá tr c a kho n ph i thu khách hàng

c ng s t ng và ng c l i M c doanh thu và đ l n c a kho n ph i thu khách hàng s

nh h ng đ n l ng ti n c a công ty

B c 1: i u kho n bán tr ch m

M c dù h u h t các doanh nghi p, ho t đ ng trong nh ng l nh v c ngành ngh khác nhau đ u cung c p tín d ng th ng m i nh ng ch c ch n nó s có s đáng bi t đáng k N u nh hàng hóa đ c s n xu t đ n chi c theo đ n đ t hàng, yêu c u c a khách thì th ng có m t kho n t m ng tr tr c N u vi c giao hàng là không th ng

xuyên hay có r i ro, ng i bán s yêu c u tr ti n ngay N u vi c c p tín d ng th ng

m i th ng đ c áp d ng thì th i gian thanh toán có th kéo dài, ví d nh t 30 đ n

60 ngày khuy n khích ng i mua thanh toán s m, doanh nghi p th ng cung c p

chi t kh u thanh toán

N u hàng hóa có giá tr l n hay ng i bán nghi ng kh n ng thanh toán c a khách hàng thì ng i bán s áp d ng m t s công c khác Công c áp d ng ph bi n

nh t là h i phi u, là m t l nh yêu c u tr (do ng i bán l p) m t kho n ti n nh t đ nh

vào m t kho ng th i gian xác đ nh đ i v i m t ng i c th hay ng i gi h i phi u

Và ng i bán có th ch ch p nh n bán hàng khi h i phi u cho doanh thu bán hàng đó

đ c l p Thông th ng, ng i bán s yêu c u khách hàng thanh toán s m n u khách

hàng thu c nhóm r i ro cao, giá tr kho n hàng hóa mua nh ho c n u hàng hóa mau

h ng

B c 2: Phân tích tín d ng

quy t đ nh có bán tr ch m cho khách hàng hay không, khi bán tr ch m thì

đi u kho n tín d ng c th s nh th nào, doanh nghi p ph i ti n hành phân tích tín

d ng Công vi c này đòi h i nh ng thông tin: t các báo cáo tài chính do khách hàng

cung c p, doanh nghi p có th xác đ nh m c đ n đ nh, t ch tài chính và kh n ng

chi tr c a khách hàng; x p h ng tín d ng và báo cáo: doanh nghi p tham kh o b ng

x p h ng tín d ng c a các t ch c uy tín trong vi c đánh giá kh n ng tín d ng c a khách hàng đang xem xét; các ngân hàng đ u có b ph n tín d ng và có th đ i di n

cung c p thông tin tín d ng cho khách hàng c a mình

D a trên kinh nghi m c a mình, doanh nghi p c ng có th đ a ra các tiêu th c

đ thu th p thông tin và đánh giá kh n ng, v th tín d ng c a các khách hàng ti m

n ng c a mình

Khi đư thu th p đ c thông tin tín d ng, doanh nghi p s đ a ra quy t đ nh tín

d ng, có cung c p tín d ng hay không th c hi n đi u này, nhi u doanh nghi p s

d ng ph ng pháp phân nhóm khách hàng theo m c đ r i ro Theo ph ng pháp này,

khách hàng c a doanh nghi p có th đ c chia thành các nhóm nh sau:

B ng 1.2 Phân nhóm khách hàng r i ro

Nhóm r i ro T l doanh thu không

thu h i đ c c tính

T l khách hàng thu c nhóm r i ro (%)

Các công ty thu c nhóm 1 có th đ c m tín d ng mà không c n ph i xem xét

nhi u, g n nh t đ ng, và v th c a các doanh nghi p này có th đ c xem xét l i

m i n m m t l n Các công ty thu c nhóm 2 có th đ c cung c p tín d ng trong m t

gi i h n nh t đ nh và và v th c a các doanh nghi p này có th đ c xem xét l i m i

n m hai l n Và c t ng t nh v y, doanh nghi p s xem xét đ n các nhóm khách

xác đ nh xem công ty có nên c p tín d ng hay không, ta so sánh giá tr hi n

t i c a l i ích và chi phí c a vi c c p tín d ng v i m t m c r i ro cho tr c Giá tr

hi n t i ròng c a quy t đ nh c p tín d ng là: NPV = CF t / k ậ CF 0

Trong đó: CFt: Dòng ti n sau thu m i k

k: T l thu nh p yêu c u sau thu ph n ánh nhóm r i ro c a khách hàng ti m n ng

CF0: Giá tr mà doanh nghi p đ u t vào kho n ph i thu khách hàng Trên c s giá tr hi n t i ròng, doanh nghi p s quy t đ nh v c p tín d ng nh

sau:

Trong đó: VC: Dòng ti n ra bi n đ i tính theo t l % trên dòng ti n vào

S: Dòng ti n vào (doanh thu) d ki n hàng n m

ACP: Th i gian thu ti n trung bình (ngày) BD: T l n x u trên doanh thu (%) CD: Dòng ti n ra t ng thêm c a b ph n tín d ng cho vi c qu n lý và

thu các kho n ph i thu khách hàng

T: Thu su t thu thu nh p doanh nghi p

B c 4: Chính sách thu ti n

Khi công ty đư quy t đ nh c p tín d ng r i, thì còn m t công vi c n a c n ph i

làm là theo dõi ch t ch kho n ph i thu khách hàng đ đ m b o không b th t thoát T

l thu đ c các kho n ph i thu ph n ánh tính hi u qu c a chính sách thu ti n Ta có các b c thu h i ti n cho doanh nghi p nh sau:

C p nh t danh m c khách hàng: M t trong nh ng thách th c l n nh t mà các công ty ph i đ i m t hi n nay là vi c qu n lý danh sách khách hàng m t cách có chi n

l c nh m t i u hóa hi u su t thu h i n Qu n lý danh sách khách hàng hi u qu s

giúp các công ty phân lo i đ c khách hàng d a trên m c đ r i ro i v i nh ng kho n n có đ r i ro th p và khách hàng không th ng xuyên thanh toán n đúng

h n, công ty ch c n có thông báo nh c nh ho c th c hi n m t cu c g i cho khách hàng qua h th ng tr l i đi n tho i đ c đi n toán hóa đ n m đ c thông tin v vi c thanh toán i u này s giúp ti t ki m đ c nhi u th i gian và nhân l c đ các nhân

viên có th t p trung vào nh ng kho n n có đ r i ro cao h n

Ghi nh n và thông báo công n : K toán công n có nhi m v th c hi n ki m tra trên h th ng xem khách hàng có đ đi u ki n th c hi n công n hay không, giao

dch đư đúng ch a (xem khách hàng đư t ng n công ty hay ch a, có th c hi n đ y đ ngh a c n hay không,…) Sau đó k toán công n xác đ nh ch ng t , theo dõi công

n trên h th ng

Thu ti n: K toán công n th c hi n l p giao d ch thu ti n trên h th ng, xác

nh n công n , th c hi n in phi u thu và l y các xác nh n có liên quan, sau đó th c

hi n thu h i công n cho công ty

Bù tr công n : K toán công n ki m tra gi y t công n , th c hi n giao d ch

bù tr công n trên h th ng cho khách hàng, theo dõi ch ng t B ph n k toán s

th c hi n duy t ch ng t cho khách hàng r i sau đó ti p t c theo dõi công n trên h

th ng c a doanh nghi p

1.3.2.5 Qu n lý hàng t n kho

C ng nh các tài s n khác, vi c d tr hàng t n kho là m t quy t đ nh chi tiêu

ti n Hàng t n kho là m t t t y u khách quan, không th thi u trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, nh ng t n kho đ ng ngh a v i vi c “chi m gi v n” ho t đ ng Qu n tr

hàng t n kho vì th có vai trò quan tr ng trong qu n lý ngân l u c a Công ty

Theo đó, m c t n kho càng th p thì càng ti t ki m v n đ u t nh ng đi u này đòi h i ph i đ t hàng nhi u l n và t n kém chi phí đ t hàng T n kho th p có th thi u

hàng cung c p k p th i và m t khách hàng, ng c l i n u duy trì m c t n kho cao s tránh đ c kh n ng thi u d tr t n kho nh ng đòi h i nhi u v n đ u t N u m i l n

đ t hàng v i s l ng l n, công ty s ti t ki m chi phí đ t hàng nh ng ph i tr chi phí

cao cho hàng t n kho Trên c s cân đ i l i ích đ t đ c và chi phí phát sinh c a vi c

đ u t vào hàng t n kho, m c tiêu c a doanh nghi p là ph i qu n lý t n kho sao cho

đ m b o cung c p y u t đ u vào cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c di n ra liên

t c, cung c p đ s n ph m đ u ra đáp ng nhu c u th tr ng, t ng chi phí c a vi c d

tr kho là th p nh t

Vi c t n tr đ m t l ng thành ph m t n kho mang l i l i ích cho c hai b

ph n s n xu t và b ph n marketing c a m t doanh nghi p D i góc đ c a b ph n

marketing, v i m c tiêu th trong t ng lai d ki n không ch c ch n, t n kho thành

ph m v i s l ng l n s đáp ng nhanh chóng b t k m t nhu c u tiêu th nào trong

t ng lai, đ ng th i t i thi u hóa thi t h i do m t doanh s vì không có hàng giao ngay

hay thi t h i vì m t uy tín do ch m tr trong giao hàng khi hàng trong kho h t Còn

d i góc đ nhà s n xu t, vi c duy trì m t l ng l n thành ph m t n kho cho phép các

lo i s n ph m đ c s n xu t v i s l ng l n, và đi u này giúp gi m chi phí s n xu t

trên m i đ n v s n ph m do chi phí c đ nh đ c phân b trên s l ng l n đ n v s n

ph m đ c s n xu t ra

Quy t đ nh đ u t vào hàng t n kho: Trong qu n lý hàng t n kho, nhà qu n lý

ph i xem xét s đánh đ i gi a l i ích và phí t n c a vi c duy trì t n kho thông qua

vi c xác đ nh m c d tr kho t i u trong đó cân đ i đ c chi phí c a vi c d tr quá

nhi u và chi phí c a vi c d tr kho quá ít D a vào m c t i u này, doanh nghi p s

đ a ra các quy t đ nh liên quan đ n “Giá tr l u kho”: t ng giá tr l u kho n u d tr

th c t nh h n m c d tr t i u hay có c h i b t th ng trong đ u c , và gi m giá

tr hàng l u kho khi m c d tr l n h n m c d tr t i u T đó có nh ng đi u ch nh

sao cho phù h p nh tìm thêm ngu n nh p mua khi mu n t ng giá tr l u kho và n u

21

mu n gi m giá tr l u kho thì xu t kho đ s n xu t kinh doanh, xem l i k ho ch nh p hàng đ có đi u ch nh phù h p hay bán l i nh ng hàng t n kho không ph c v cho

ho t đ ng s n xu t kinh doanh n a

Mô hình qu n lý hàng t n kho: có 3 mô hình qu n lý hàng t n kho mà các

doanh nghi p th ng áp d ng, tùy vào t ng lo i hình doanh nghi p c th mà mô hình

đ c s d ng t t nh t

Mô hình ABC (The ABC Inventory Method)

S ăđ 1.3 Mô hình ABC

Mô hình ABC là mô hình qu n lý hàng t n kho d a trên c s áp d ng m c đ

qu n lý khác nhau v i các nhóm hàng l u kho có giá tr cao hay th p khác nhau V i

m t doanh nghi p có hàng nghìn danh m c hàng l u kho v i giá tr t r t đ t đ n r t r

và chúng ta chia danh m c thành 3 nhóm: A, B và C Nhóm A chi m 10% v m t s

l ng trong danh m c nh ng l i chi m đ n 50% giá tr ti n đ u t vào hàng l u kho

Nhóm B chi m 30% v m t s l ng trong danh m c và chi m 35% giá tr ti n đ u t vào hàng l u kho Nhóm C chi m 60% v m t s l ng trong danh m c nh ng ch

chi m 15% giá tr ti n đ u t vào hàng l u kho B ng vi c chia hàng l u kho thành

nhi u nhóm, công ty có th t p trung vào nhóm mà c n s ki m soát hi u qu nh t, mà

c th đây là nhóm A, ti p theo là nhóm B và cu i cùng là nhóm C N u nh nhóm

A đ c xem xét qu n lý m t cách th ng xuyên thì nhóm B s ít đ c th ng xuyên

h n, có th là hàng tháng, hàng quý và nhóm C s ít h n n a, có th là hàng n m

u đi m c a qu n lý hàng t n kho theo mô hình ABC đó là vi c phân lo i hàng

hóa theo giá tr đ áp d ng cho mô hình là công vi c đ n gi n, d ti n hành, đ ng th i

qu n lý hàng t n kho có hi u qu do có th s p x p các lo i hàng hóa theo giá tr gi m

d n (doanh nghi p s t p trung vào nhóm hàng t n kho c n qu n lý ch t ch nh t đ sau đó có hi u qu kinh doanh t t nh t) Tuy nhiên mô hình ch a gi i quy t đ c vi c

t i thi u hóa chi phí l u kho

Mô hình EOQ ( The Economic Order Quantity Model)

Qu n lý hàng l u kho hi u qu là m t v n đ ph c t p và không bao gi có th

k t thúc đ i v i t t c các doanh nghi p M c tiêu c a mô hình qu n lý hi u qu là đ xác đ nh t n su t và s l ng đ t hàng cùng v i l ng hàng t n kho trung bình c n

n m gi t i u

Quy t đ nh t n kho c b n: m c dù có r t nhi u lo i hàng hóa l u kho khác nhau, nh ng t t c đ u bao g m 3 lo i chi phí là chi phí đ t hàng, chi phí l u kho và

chi phí do thi u h t hàng hóa

Các gi đ nh c a mô hình: nhu c u v hàng t n kho là n đ nh, không có bi n

đ ng v giá hay m t mát trong khâu d tr , đ ng th i ch phát sinh hai lo i chi phí là

chi phí d tr và chi phí đ t hàng, th i gian t khi đ t hàng cho đ n khi nh n hàng là

V i nh ng gi đ nh trên, ta xem xét các lo i chi phí:

Chi phí l u kho: M t công ty đang mu n xác đ nh s l n đ t hàng trong m t

n m và s l ng hàng đ t m i l n Gi s r ng công ty luôn c n hàng t n kho và trong kho không có l ng d tr an toàn, l ng hàng t n kho c a công ty s b ng 0 tr c

khi nh n đ c l ng hàng đ t V i l ng hàng m i l n đ t là Q thì l ng hàng t n kho

trung bình s là Q/2 T ng chi phí l u kho s b ng s l ng hàng t n kho trung bình

nhân v i chi phí d tr c a m t đ n v hàng l u kho

Chiăphíăl uăkhoă=ă(Q/2)ă*ăC

Chi phí đ t hàng: T ng t nh v y, ta có th xác đ nh t ng chi phí đ t hàng

V i S là doanh s bán ra tính theo đ n v s n ph m trong m t n m, s l n đ t hàng

trong m t n m s b ng S/Q, g i O là chi phí c a m i l n đ t hàng, ta có t ng chi phí

đ t hàng trong m t n m là:

T ngăchiăphíăđ t hàng = (S/Q)*O = S*O/ Q

T ng chi phí:

T ng chi phí = Chi phí t năkhoăhƠngă+ăChiăphíăđ t hàng = Q*C/ 2 + S*O/ Q

t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u, công ty c n t i thi u hóa chi phí cho l u tr hàng t n kho

23

S ăđ 1.4 Mô hình EOQ

Mô hình EOQ (mô hình s l ng hi u qu EOQ): Theo ng d ng toán h c, t ng chi phí cho hàng l u kho s đ t giá tr nh nh t t i đi m mà đ o hàm b c nh t c a nó

b ng 0 i tìm giá tr c a bi n Q mà t i đó đ o hàm b c nh t c a t ng chi phí cho hàng

Kho ng th i gian d tr t i u (T*): là kho ng th i gian k t khi trong kho có s

l ng hàng hoá là Q* (l ng d tr t i u) cho đ n khi s l ng này h t và đ c đáp

ng ngày b ng s l ng hàng hoá t i u Q* c a đ n đ t hàng m i Trên c s đó, ta tính đ c quãng th i gian d tr t i u b ng cách l y s l ng hàng d tr t i u chia

cho s c tiêu th s n ph m c a doanh nghi p trong m t ngày

T* = Q*

S/365

Mô hình cung c p đúng lúc (Just in Time Approach)

M t chi n l c qu n lý hàng t n kho khác mà đ c r t nhi u doanh nghi p, đ c

bi t là Nh t B n, quan tâm và th c hi n là chi n l c cung c p đúng lúc Theo chi n

l c qu n lý này, doanh nghi p s h p đ ng v i nhà cung c p c v hàng hóa l n th i

đi m nh n hàng c th Do doanh nghi p mu n duy trì l ng hàng t n kho g n nh

b ng 0 nên ph i ch n nhà cung c p g n doanh nghi p mà có th giao hàng hàng ngày,

th m chí hàng gi ng trên góc đ c a công ty, chi n l c này s đòi h i cách th c

T ng chi phí

qu n lý và k ho ch s n xu t hoàn toàn khác so v i bình th ng i u này lý gi i t i

sao chi n l c này th ng kéo theo vi c thay đ i hoàn toàn k ho ch và h p đ ng lao

đ ng đ đ t đ c l i ích mong đ i c a chi n l c cung c p đúng lúc trong qu n lý

hàng t n kho

Phân tích đ u t vào hàng t n kho: u t vào hàng t n kho c ng là m t

quy t đ nh chi ti n c a doanh nghi p ng trên góc đ ch quan, không ph i bao gi quan đi m v hàng t n khoc ng th ng nh t, cho dù trong n i b doanh nghi p Là m t

qu n đ c phân x ng hay tr ng phòng v t t thì mu n “càng nhi u càng t t” nguyên

v t li u t n kho Phòng bán hàng c ng mu n t n kho hàng hóa d i dào đ ch đ ng

cung c p cho khách hàng Trong khi giám đ c hay tr ng phòng tài chính r t quan tâm

đ n su t sinh l i c a v n đ u t , vì đ ng v n “n m trong kho” h u nh không mang

l i m t đ ng l i nào c Vì v y, các nhà qu n lý c n ph i xem xét l i ích ròng đ quy t

đ nh có nên đ u t vào hàng l u kho hay không?

Công th c xác đ nh giá tr hi n t i ròng đ u t vào hàng l u kho: NPV = CF t

k ậ CF 0

Trong đó: CFt: Dòng ti n sau thu m i k

k: T l thu nh p yêu c u sau thu ph n ánh nhóm r i ro c a khách hàng

ti m n ng

CF0: Giá tr mà doanh nghi p đ u t vào kho n ph i thu khách hàng

Trên c s đó, doanh nghi p s đ a ra các quy t đ nh:

N u NPV > 0 => doanh nghi p nên đ u t t ng hàng l u kho

N u NPV < 0 => doanh nghi p không nên đ u t t ng hàng l u kho

N u NPV = 0 => doanh nghi p bàng quan v i vi c t ng hàng l u kho

1.3.2.6 Qu n lý ph i tr ng i bán

Trong các kho n ph i tr , ph i tr nhà cung c p th ng có ý ngh a quan tr ng

đ i v i kh n ng thanh toán và uy tín c a doanh nghi p Khi các kho n ph i tr ng i

bán không có kh n ng thanh toán, d u hi u r i ro tài chính xu t hi n, uy tín c a doanh

nghi p gi m đi Khi các kho n ph i tr đ c thanh toán đúng h n, uy tín c a doanh

nghi p đ c nâng cao, đó là nhân t góp ph n xây d ng th ng hi u c a doanh

nghi p M t khác các kho n ph i tr quá h n chi m t tr ng l n, mà doanh nghi p không có kh n ng thanh toán, t t nhiên nguy c phá s n d x y ra Do v y doanh

nghi p th ng xuyên phân tích tình hình ph i tr ng i bán trên nh ng ph ng di n

sau:

Phân tích tình hình ph i tr ng i bán thông qua nh ng ch tiêu:

H s tr n (Vòng quay các kho n ph i tr ) = Doanh thu thu n

Bình quân ph i tr ng i bán

25

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích các kho n ph i tr ng i bán quay

đ c bao nhiêu Ch tiêu này càng cao ch ng t doanh nghi p thanh toán ti n hàng k p

th i, ít đi chi m d ng v n c a các doanh nghi p Tuy nhiên ch tiêu này quá cao có th

do doanh nghi p th a ti n, luôn thanh toán tr c th i h n, nh h ng đ n hi u qu s

d ng v n Ch tiêu này c ng cho bi t m c đ h p lý các kho n ph i tr đ i v i t ng

m t hàng c th c a doanh nghi p trên th tr ng

Bên c nh đó ta còn xác đ nh th i gian c a m t vòng quay ph i tr ng i bán

(hay th i gian tr n trung bình) nh sau:

Th i gian tr n trung bình = 365

H s tr n

Th i gian tr n trung bình cho bi t m t đ ng doanh nghi p mua ch u thì sau

bao lâu m i ph i thanh toán Ch tiêu này càng ng n ch ng t kh n ng thanh toán ti n

hàng càng nhanh, doanh nghi p ít đi chi m d ng v n c a các đ i tác Ng c l i, th i

gian c a m t vòng quay càng dài, ch ng t kh n ng thanh toán ch m, s v n doanh

nghi p đi chi m d ng nhi u, nh h ng t i uy tín và th ng hi u trên th ng tr ng

Khi phân tích ch tiêu này, ta có th so sánh th i gian tr n trung bình v i k k ho ch

ho c so sánh th i gian mua hàng quy đ nh ghi trong các h p đ ng kinh t v i các nhà

cung c p Qua phân tích, ta s th y đ c tình hình thanh toán công n c a doanh

nghi p, đ t đó có các bi n pháp huy đ ng v n, đáp ng nhu c u thanh toán, góp

ph n n đ nh tình hình tài chính

1.3.2.7 M i quan h ph i thu, ph i tr

Trong th c t ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p, t n t i quan h ph i

thu, ph i tr là m t t t y u khách quan c a n n kinh t th tr ng Song quan h này

th ng ph thu c vào nh ng nhân t sau:

c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ngành ngh kinh doanh, tính ch t

c nh tranh c a các s n ph m trên th tr ng Thông th ng các s n ph m đ c quy n

thì tr s c a các ch tiêu này th ng th p h n các s n ph m c nh tranh

C ch tài chính c a các doanh nghi p trong môi tr ng kinh doanh C ch tài

chính đ c xây d ng khoa h c ngay t ban đ u thì quan h chi m d ng và b chi m

d ng v n h n ch th p nh t vì khi đó doanh nghi p ho t đ ng trong m t th th ng nh t

c a các d đoán có đ tin c y cao

Môi tr ng tài chính, kinh doanh t ng th c a toàn b n n kinh t Khi n n kinh

t n đ nh, t ng tr ng b n v ng thì các ch tiêu v n chi m d ng và b chi m d ng

th p nh t Ng c l i trong môi tr ng kh ng ho ng tài chính c a các doanh nghi p

th ng chi m d ng v n c a nhau d n đ n tình hình tài chính c a các đ n v không

lành m nh ph n ng theo dây chuy n

phân tích rõ b n ch t công n ph i thu và công n ph i tr ta có th phân tích m i quan h gi a hai nhóm đ i t ng này thông qua nh ng ch tiêu sau:

T l ph i thu so v i ph i tr = Các kho n ph i thu

Các kho n ph i tr * 100

Ch tiêu này cao h n 50%, ch ng t các kho n ph i thu nhi u h n ph i tr , khi

đó doanh nghi p có nguy c v n b chi m d ng nhi u h n v n chi m d ng, th ng

d n đ n hi u qu s d ng v n gi m

Ch tiêu này th p h n 50%, ch ng t các kho n ph i tr nhi u h n ph i thu, kho

đó doanh nghi p b chi m d ng v n ít h n chi m d ng v n c a các đ i t ng và nh

v y d n đ n hi u qu s d ng v n t ng

T l ph iăthuăđ n h n so v i ph i tr đ n h n= Các kho n ph Các kho n ph i tr iăthuăđ n h n đ n h n *100

Ch tiêu này cao h n 50%, ch ng t các kho n ph i thu đ n h n nhi u h n ph i

tr đ n h n, nh v y khâu thu h i ti n hàng khó kh n h n kinh doanh nghi p thanh

toán ti n S n ph m bán c nh tranh h n so v i khi mua các y u t đ u vào

Ch tiêu này th p h n 50%, ch ng t các kho n ph i tr đ n h n nhi u h n ph i thu đ n h n, khi đó khâu thu h i ti n thu n ti n h n S n ph m tiêu th g p nhi u

thu n l i trên th tr ng

T l ph i thu quá h n so v i ph i tr quá h n= Các kho n ph i thu quá h n

Các kho n ph i tr quá h n *100

Ch tiêu này cao h n 50%, ch ng t các kho n ph i thu quá h n nhi u h n ph i

tr quá h n, kho đó doanh nghi p b chi m d ng v n nhi u h n v n chi m d ng c a

ng i bán, th ng d n đ n hi u qu s d ng v n gi m

Ch tiêu này th p h n 50%, ch ng t các kho n ph i tr quá h n nhi u h n ph i

thu quá h n, khi đó doanh nghi p b chi m d ng v n ít h n chi m d ng v n c a cá đ i

t ng và nh v y d n đ n hi u qu s d ng v n t ng

Các ch tiêu trên th hi n s t ng đ i, do v y khi phân tích các ch tiêunày c n

đ c xem xét trong m i quan h v i các ch tiêu th hi n s tuy t đ i v s ph i thu,

ph i tr , ph i thu quá h n, ph i tr quá h n đ th y đ c th c ch t tài chính c a doanh

nghi p nh th nào

T l ph i thu quá h n so v i t ng ph i thu = Các kho n ph i thu quá h n

T ng ph i thu * 100

Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i thu quá h n chi m t tr ng đáng

k trong t ng các kho n ph i thu d n đ n kh n ng thu h i n khó kh n, nh h ng

đ n tình hình tài chính c a doanh nghi p

T l ph i thu quá h n so v i t ng tài s n = Các kho n ph i thu quá h n

T n tài s n * 100

27

Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i thu quá h n chi m t tr ng đáng

k trong t ng tài s n d n đ n kh n ng thu h i n khó kh n, d u hi u r i ro tài chính

xu t hi n, nguy c phá s n có th x y ra

T l ph i tr quá h n so v i t ng ph i tr = Các kho n ph i tr quá h n

T ng ph i tr *100

Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i tr quá h n chi m t tr ng đáng

k trong t ng các kho n ph i tr d n đ n kh n ng thanh toán kém, d u hi u r i ro tài

chính xu t hi n, nguy c phá s n có th x y ra

T l ph i tr quá h n so v i t ng ngu n v n = Các kho n ph i tr quá h n

T ng ngu n v n * 100

Ch tiêu này mà cao ch ng t các kho n ph i tr quá h n chi m t tr ng đáng

k trong t ng ngu n v n d n đ n kh n ng t ch trong ho t đ ng tài chính th p, d u

hi u r i ro tài chính xu t hi n, nguy c phá s n có th x y ra

1.3.3 Qu n tr dòng ti n ho tăđ ng tài chính

Dòng ti n trong ho t đ ng tài chính bao g m các kho n thu t phát hành c

phi u, góp v n hay chi tr v n góp cho các ch s h u; ti n vay ng n h n, dài h n mà doanh nghi p nh n đ c c ng nh chi tr n g c vay, tr n thuê tài chính…

1.3.3.1 N ng n h n

i v i doanh nghi p đang phát tri n, có m t m c n h p lý là m t cách kinh

doanh hi u qu Có m t s ch doanh nghi p nh đang t hào r ng h không bao gi

b m c n , đi u đó không ph i lúc nào c ng là th c t S t ng tr ng luôn đòi h i m t

s v n đáng k và đ có đ c nó b n c n ph i tìm ki m m t kho n vay t ngân hàng,

t các cá nhân, m t kho n vay n xoay vòng, mua ch u ti n hàng, ho c các ki u vay

n tài chính khác V y, n bao nhiêu là nhi u? Câu tr l i n m ch ph i phân tích

c n th n dòng ti n và các nhu c u c th c a công vi c kinh doanh c a doanh nghi p

đ đ a ra đ c vay n h p lý nh t Nói chung, n có th là m t ý t ng t t n u doanh

nghi p c n ph i c i thi n ho c duy trì dòng ti n hay đ u t đ t ng tr ng Có hai

chính sách qu n lý n mà các doanh nghi p đang dùng đó là chính sách qu n lý n

Chính sách qu n lý n ng n h n theo tr ng phái th n tr ng là chính sách duy

trì m c n ng n h n th p Và ng c l i, chính sách qu n lý n ng n h n theo tr ng

phái c p ti n đ c th c hi n khi doanh nghi p duy trì n ng n h n m c cao

M c n ng n h n: Chính sách c p ti n luôn duy trì m c n ng n h n cao, bao

Th i gian quay vòng ti n: Chính sách c p ti n có th i gian quay vòng c a ti n

ng n, thông qua vi c t ng giá tr kho n ph i tr ng i bán và các kho n n đ ng khác,

làm gi m vòng quay các kho n ph i tr , t ng th i gian tr n trung bình và làm gi m

th i gian quay vòng c a ti n Chính sách th n tr ng thì ng c l i, có th i gian quay

vòng ti n dài h n do doanh nghi p gi m giá tr kho n ph i tr ng i bán, gi m th i

gian tr n trung bình

Chi phí lãi: Thông th ng thì lãi su t ng n h n th p h n lưi su t dài h n do đó,

l i ích d ki n c a chính sách qu n lý n c p ti n là cho phép vay v n v i m c lãi su t

th p h n so v i công ty ph i tr cho tài tr dài h n N u chi phí lãi th p h n, trong khi

các y u t khác không đ i thì thu nh p s cao h n Còn v i chính sách th n tr ng, do

đ u t ít h n vào n ng n h n nên ch u lãi su t n dài h n cao, l i nhu n s th p h n

R i ro và thu nh p yêu c u: Tr ng phái c p ti n theo đu i vi c duy trì t tr ng

n ng n h n cao có th khi n các doanh nghi p g p r i ro trong thanh toán do ph i đáo

h n khi các kho n n ng n h n đ n h n mà doanh nghi p v n mu n có v n Và đi u này đòi h i ph i đ c đánh đ i b ng thu nh p cao h n Còn nh ng doanh nghi p theo

đu i tr ng phái th n tr ng s g p ít r i ro trong thanh toán h n do có ít các kho n n

ng n h n, t n d ng đ c các kho n n dài h n h n, tuy nhiên doanh nghi p c ng c n

l u ý đ n vi c chi tr lưi đúng h n, tránh đ các kho n n dài h n đ n h n cùng lúc

1.3.3.2 Tr lãi

Trong n n kinh t th tr ng, ngu n v n kinh doanh đ c tài tr b ng n vay

th ng đ c chi m t tr ng l n trong c c u ngu n v n Lãi ti n vay là m t kho n

m c chi phí ch u nh h ng bi n đ ng c a s ti n vay, th i gian vay và lãi su t vay

Quy t đ nh kh i l ng vay, th i gian vay ph i tính toán theo h ng ti t ki m,

phù h p v i nhu c u v n và l a ch n lãi su t thích h p Th i gian vay và lãi su t vay

ph thu c vào m c đích s d ng v n Nhu c u v n đ c xây d ng trong k ho ch tài

chính t ng k c a doanh nghi p