KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓMTóm tắt nội dung môn học: Phần 1 – Lý thuyết Chương 1: Những vấn đề chung về nhóm và làm việc nhóm Chương 2: Các yếu tố tạo nên thành công khi làm việc nhóm Ch
Trang 1BÀI GIẢNG SLIDE
KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Giảng viên: ThS Nguyễn Quang Hưng
Điện thoại/E-mail: 0913563754; chipdale2010@yahoo.com
Học kỳ: I, năm học 2011-2012
Trang 2KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 3GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 4KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 5GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 6KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Tóm tắt nội dung môn học:
Phần 1 – Lý thuyết
Chương 1: Những vấn đề chung về nhóm và làm việc nhóm
Chương 2: Các yếu tố tạo nên thành công khi làm việc nhóm
Chương 3: Kỹ năng lãnh đạo nhóm hiệu quả
Phần 2 – Thực hành lý thuyết vừa học trong học
tập, nghiên cứu và các hoạt động khác
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 7Nhiệm vụ của sinh viên:
Đi học đủ buổi, đúng giờ;
Nghiên cứu trước đề cương, tài liệu, bài giảng;
Chuẩn bị tốt các bài tập;
Tích cực thảo luận, trao đổi trên lớp;
Tham dự đầy đủ các bài kiểm tra, thi kết thúc;
Tắt điện thoại di động trong giờ học
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 8KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Sách và tài liệu tham khảo:
Bài giảng kỹ năng làm việc nhóm của Học viện;
Tập bài giảng KNLVN - ĐH KHXHNV- ĐHQG;
Tập bài giảng KNLVN hiệu quả - ĐH KTQD;
Tập bài giảng KNLVN của Tâm Việt;
Trang giáo dục kỹ năng: www.kynang.edu.vn
www.GOOGLE.com.vn
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 9Tổ chức học tập:
Sinh viên nghiên cứu tài liệu, làm bài tập trước (trừ buổi đầu);
Sinh viên trình bày
Giảng viên hướng dẫn sinh viên trao đổi;
Giảng viên hướng dẫn lý thuyết;
Tổng kết, giao bài tập
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 10KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Kiểm tra, đánh giá:
Tham gia học tập trên lớp (chuyên cần): 10%
Thực hiện các bài tập/làm việc nhóm (LVN):
Viết/báo cáo nhóm: 20%
Tiểu luận giữa kỳ: Viết/báo cáo nhóm : 10%
Kiểm tra kết thúc môn học: Viết/báo cáo tiểu luận: 60%
GIỚI THIỆU ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
Trang 11Chương 1: Những vấn đề chung về LVN
A CÁC VẤN ĐỀ VỀ NHÓM
Khái niệm nhóm
Phân loại nhóm
Đặc điểm tâm lý của nhóm
Vai trò của cá nhân trong nhóm
B SỰ CẦN THIẾT CỦA LÀM VIỆC THEO NHÓM
Nhận diện về làm việc nhóm
Các hình thức cơ bản của làm việc nhóm
Tầm quan trọng của làm việc nhóm
Trang 12KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Điều chỉnh hoạt động giao tiếp của nhóm;
Giải quyết mâu thuẫn trong nhóm;
Những điểm khác biệt tạo nên thành công của nhóm;
Tăng cường động lực làm việc của nhóm
Chương 2: Các yếu tố tạo nên thành công
khi làm việc nhóm
Trang 13 Dẫn nhập/Khởi động/Giới thiệu;
Những tố chất cần thiết của người lãnh đạo nhóm
Tập trung vào kết quả;
Xây dựng cơ cấu tổ chức
Xây dựng nhóm làm việc
Trang 14Đặc điểm tâm lý của nhóm.
Vai trò của cá nhân trong nhóm
B SỰ CẦN THIẾT CỦA LÀM VIỆC THEO NHÓM
Nhận diện về làm việc nhóm
Các hình thức cơ bản của làm việc nhóm
Chương 1: Những vấn đề chung về nhóm và LVN
Trang 15CHƯƠNG 1
A CÁC VẤN ĐỀ VỀ LÀM VIỆC NHÓM
Trang 16KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
1 Khái niệm nhóm
Trang 17KHÁI NIỆM NHÓM ?
Nói một cách đơn giản, nhóm làm việc tạo ra một tinh thần hợp tác, phối hợp, những thủ tục được hiểu biết chung và nhiều hơn nữa Nếu điều này diễn ra trong một nhóm người, hoạt động
của họ sẽ được cải thiện bởi sự hỗ trợ chung
Trang 18KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Thảo luận: KHÁC BIỆT GIỮA NHÓM VÀ ĐÁM ĐÔNG ?
Trang 19…
Trang 20KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Khái niệm nhóm
Nhóm là tập hợp những người:
Cùng theo đuổi 1 triết lý, các tư tưởng và giá trị;
Cùng cam kết giải quyết vấn đề đang gặp;
Cùng nhau chia sẻ trách nhiệm và hỗ trợ nhau
nhằm đạt được nhiệm vụ chung;
Giao tiếp một cách cởi mở và trung thực;
Trang 21 Các nhóm ở mọi cấp độ được tổ chức theo chuyên môn và
mang tính chất lâu dài để đảm đương các mục tiêu chuyên biệt Các nhóm chức năng chính thức thường đưa ra những ý kiến
chuyên môn theo các lĩnh vực riêng của họ
Trang 22KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
2.2 Các nhóm không chính thức
Những nhóm người nhóm lại với nhau thất thường để làm việc theo vụ việc có tính chất đặc biệt nhằm giải
quyết nhiều nhu cầu, như:
Các nhóm thực hiện theo dự án theo thời vụ,
Các nhóm linh động bàn thảo chiến lược hay cần dàn xếp từng vụ việc,
Các nhóm nóng cần vận dụng trí tuệ cho những đề án cần nhiều sáng tạo,
Những lực lượng đặc nhiệm tạm thời giải quyết gấp rút những vấn đề đặc biệt trong thời gian ngắn
Trang 23Ví dụ
Nhóm sản xuất Nhóm quản lý
Nhóm đặc nhiệm Công việc vất vả
Trang 24KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
2.3 So sánh các nhóm chính thức và
không chính thức
Nhóm càng chính thức càng cần được huấn luyện về khả năng
lãnh đạo của nó về các mặt như: các quy tắc của công ty và các
quy trình phải tuân theo, thực hiện các báo cáo, ghi chép tiến độ,
và các kết quả đạt được trên cơ sở thông lệ
Cũng thế, các nhóm không chính thức tuân theo những quy trình thất thường Những ý kiến và những giải pháp có thể được phát sinh trên cơ sở tùy thời và các quy trình lý nghiêm ngặt hơn
Tuy nhiên, dù chính thức hay không chính thức, việc lãnh đạo
nhóm luôn phải hướng về các thành quả và có sự phối hợp giữa
Trang 252.4 Phân loại Nhóm theo mục tiêu
công việc:
Nhóm giải pháp - hình thành nhằm nghiên cứu những vấn đề
nan giải cụ thể và đưa ra các biện pháp
Nhóm chạy việc - có trách nhiệm chính thức nhằm dẫn dắt các nhóm khác
Nhóm thực thi - có chức năng thực thi các nhiệm vụ phân
công
Trang 26KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
2.5 Phân loại Nhóm theo chức năng:
Nhóm quan hệ hàng dọc - bao gồm 1 người quản lý và các
thành viên, thường gọi là nhóm hoạt động theo mệnh lệnh
Nhóm quan hệ hàng ngang - bao gồm các thành viên có vị trí
ngang hàng nhưng khác biệt về chuyên môn
Nhóm phục vụ cho mục đích đặc biệt - hình thành bên ngoài tổ chức để phục vụ dự án đặc biệt và tự giải tán khi dự án hoàn
thành
Nhóm theo dự án - liên kết các thành viên ở những bộ phận
khác nhau
Trang 27Phân loại Nhóm theo chức năng:
Nhóm theo công việc - có trách nhiệm hoàn toàn tiến
trình công việc Tổ chức công việc và hỗ trợ các
thành viên hoàn thành nhiệm vụ
Nhóm hoàn thiện chất lượng - có mục tiêu quan trong
là hoàn thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ, nâng
cao mức độ thỏa mãn của khách hàng, hoàn thiện
hoạt động của nhóm, và giảm chi phí Nhóm thuộc
thể loại thường thực thi nhiệm vụ sang tạo những
phát minh và ý tưởng mới.
Trang 28KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
2.6 Phân loại nhóm trong môi trường làm việc
mới
Nhóm làm việc qua mạng (Virtual teams) - bao gồm
thành viên ở vị trí địa lý hoặc tổ chức bị phân tán
nhưng có thể liên hệ với nhau thông qua sự trợ giúp
của công nghệ thông tin
Nhóm toàn cầu - thành viên nhóm từ nhiều quốc gia
khác
Trang 293 Đặc điểm tâm lý của nhóm
Mối quan hệ tương tác giữa các thành viên.
Chia sẻ mục tiêu chung: Mục tiêu càng rõ thì mối
tương tác càng mạnh.
Hệ thống các quy tắc: được thống nhất đề ra và đòi
hỏi tất cả mọi thành viên đều phải tuân thủ.
Cơ cấu chính thức, phi chính thức (cơ cấu ngầm)
Trang 314 Vai trò của cá nhân trong
nhóm
Đảm nhiệm vai trò chuyên môn: tốn nhiều thời gian và sức lực
để giúp nhóm đạt được mục tiêu Các thành viên sẽ làm tròn trách nhiện của mình như:
Tham gia đề xuất các ý tưởng khởi đầu; đưa các quan điểm; tìm thông tin; tóm lược; tiếp sức
Đảm nhiệm vai trò động viên: động viên các thành viên khi cần thiết Nhiệm
vụ chủ yếu là của thành viên là làm sao: khích lệ các thành viên khác làm việc hiệu quả; sống hài hòa; giảm căng thẳng; đồng hành với các thành viên khác để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm; có thể thỏa hiệp với các nhóm khác nhằm đạt được mục tiêu của nhóm
Các thành viên phải biết tôn trọng lẫn nhau trong qua trình làm việc
Trang 32KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Vai trò của cá nhân trong nhóm
1 Người lãnh đạo nhóm: Tìm kiếm các thành viên mới và nâng cao tinh thần làm việc
2 Người góp ý: Giám sát và phân tích sự hiệu quả lâu dài của nhóm.
3 Người bổ sung: Đảm bảo nhóm hoạt động trôi chảy
4 Người giao dịch: Tạo mối quan hệ bên ngoài cho nhóm
5 Người điều phối: Lôi kéo mọi người làm việc chung với nhau theo phương
Trang 33a Người lãnh đạo nhóm
Nhiệm vụ: Tìm kiếm các thành viên mới và nâng cao tinh thần làm việc
Khả năng phán đoán tuyệt vời những năng lực và cá
tính của các thành viên trong nhóm
Giỏi tìm ra các cách vượt qua những điểm yếu
Có khả năng thông tin hai chiều
Biết tạo bầu không khí hưng phấn và lạc quan trong
nhóm
Trang 34 Luôn đòi hỏi sự chỉnh lý các khuyết điểm.
Tạo phương sách chỉnh lý khả thi
Trang 35c Người bổ sung
Nhiệm vụ: Đảm bảo nhóm hoạt động trôi chảy
Suy nghĩ có phương pháp nhằm thiết lập biểu thời gian.
Lường trước những trì trệ nguy hại trong lịch trình làm việc nhằm
tránh chúng đi.
Có trí lực và mong muốn việc chỉnh đốn các sự việc.
Có khả năng hỗ trợ và thắng vượt tính chủ bại.
Trang 36KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
d Người giao dịch
Nhiệm vụ: Tạo mối quan hệ bên ngoài cho nhóm
Người có ngoại giao và phán đoán đúng các nhu cầu
của người khác
Gây được sự an tâm và am hiểu
Nắm bắt đúng mức toàn cảnh hoạt động của nhóm
Chín chắn khi xử lý thông tin, đáng tin cậy
Trang 37e Người điều phối
Nhiệm vụ: Lôi kéo mọi người làm việc chung với
nhau theo phương án liên kết
Hiểu những nhiệm vụ khó khăn liên quan tới nội bộ
Cảm nhận được những ưu tiên
Có khả năng nắm bắt các vấn đề cùng lúc
Có tài giải quyết những rắc rối
Trang 38KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
f Người tham gia ý kiến
Nhiệm vụ: Giữ vững và khích lệ sinh lực đổi mới của toàn nhóm
Luôn có những ý kiến lạc quan, sinh động, thú vị
Mong muốn được lắng nghe ý kiến của những người
khác
Nhìn các vấn đề như những cơ hội cách tân đầy triển
vọng chứ không là những tai hoạ
Trang 39g Người giám sát
Nhiệm vụ: Bảo đảm giữ vững và theo đuổi các tiêu chuẩn cao
Luôn hy vọng vào những gợi ý đầy hứa hẹn.
Nghiêm túc, đôi khi còn cần tỏ ra mô phạm, chuẩn mực.
Phán đoán tốt về kết quả công việc của mọi người.
Không chần chừ đưa vấn đề ra.
Có khả năng tìm ra sai sót
Trang 41Các nhóm làm việc hiệu quả là nhân tố quan
trọng góp phần vào sự thành công của tổ
chức, của doanh nghiệp.
Trang 42KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Xác định mục tiêu quan trọng hơn vai trò
Nếu bạn nghĩ bạn đại điện cho toàn bộ bức tranh,
bạn sẽ không giờ thấy được bức tranh lớn hơn.
Không có ai trong số chúng ta là quan trọng hơn
người khác
Trang 43XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU CỦA NHÓM
Mục tiêu của nhóm phải rõ ràng, phù hợp với mục
tiêu chung của công ty.
Mục tiêu phải được cụ thể hóa và mang tính khả thi
Mục tiêu của nhóm phải tính đến sự đóng góp và
trách nhiệm của tất cả cá nhân trong nhóm - “Alone
we can do so little; together we can do so much”,
Helen Keller.
Xác định mục tiêu theo nguyên tắc S.M.A.R.T
Trang 45Thảo luận
Xây dựng mục tiêu hoạt động của nhóm theo nguyên tắc SMART
Trang 46KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Những nhân tố thuận lợi khi làm việc theo nhóm
Thỏa mãn nhu cầu của khách hàng
Nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ
Phát triển sản phẩm nhanh chóng và hiệu quả
Các nhân viên hài long với công việc
Tìm phương án tối ưu
Phát huy sức mạnh tập thể
Trang 47trong thực tế
Những nguyên nhân sau đây có thể làm cho nhiều thành
viên không nỗ lực tham gia vào công việc chung của
nhóm:
a Sự hiện diện của một người quá nổi trội
b Trình bày một việc gây tranh cãi
c Thiếu tự tin về khả năng đóng góp của mình
d Ra quyết định không quan trọng hay vô nghĩa
e Đưa ra quyết định thiếu cơ sở
Trang 48KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
So sánh lựa chọn làm việc theo nhóm
Trang 49 Lập bản Phân công trách nhiệm và xây dựng nguyên tắc làm việc của nhóm mình
Trang 50KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Đặc điểm cơ bản của nhóm làm việc
Trang 51Các tiêu chuẩn quy định hành vi nhóm Chúng có ảnh
hưởng mạnh mẽ đến hành vi làm việc và điều tiết hành
vi hàng ngày của các nhóm
b Đoàn kết
Càng đoàn kết, nhóm càng thu hút được nhiều thành viên
và các thành viên này có động lực để ở lại nhóm Các
Trang 52KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
Biện pháp đẩy mạnh đoàn kết trong nhóm
Hãy chắc chắn rằng tất cả các thành viên trong nhóm có mặt tại các buổi họp nhóm
Tạo thêm cơ hội cho các thành viên nhóm làm việc cùng nhau
Tham gia vào các hoạt động mang tính cộng đồng
Làm cho nhân viên cảm thấy rằng họ là một phần của
một tổ chức “đặc biệt”