161 Tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp trong hệ thống các cơ quan thanh tra nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra

161 Tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp trong hệ thống các cơ quan thanh tra nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra

PHẦN I BÁO CÁO THỔNG THUẬT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

“TĂNG CƯỜNG MỐI QUAN HỆ CHỈ ĐẠO, PHỐI HỢP TRONG HỆ THỐNG CÁC CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ,

HIỆU LỰC CỦA CÔNG TÁC THANH TRA”

BÁO CÁO TỔNG THUẬT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

“TĂNG CƯỜNG MỐI QUAN HỆ CHỈ ĐẠO, PHỐI HỢP TRONG HỆ THỐNG CÁC CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC NHẰM NÂNG CAO

HIỆU QUẢ, HIỆU LỰC CỦA CÔNG TÁC THANH TRA”

PHẦN MỘT:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TÍNH HỆ THỐNG CỦA CÁC CƠ QUANTHANH TRA NHÀ NƯỚC VÀ TÍNH TẤT YẾU CỦA VIỆC TĂNG CƯỜNGMỐI QUAN HỆ TRONG HỆ THỐNG CÁC CƠ QUAN THANH TRA NHÀNƯỚC

I Tính hệ thống của các cơ quan thanh tra nhà nước.

Hệ thống được hiểu là “tập hợp những bộ phận có liên kết chặt chẽ vớinhau”1 Hệ thống luôn có cấu trúc, được cấu tạo bằng các bộ phận và các phân hệtrong hệ thống, giữa chúng có mối quan hệ tác động qua lại, ràng buộc nhau Nhờ

có cấu trúc mà hệ thống có tính ổn định Tính ổn định của hệ thống không còn khicác mối quan hệ bên trong của hệ thống thay đổi và đến một mức độ nào đó nó sẽthay đổi về chất Hệ thống còn được hiểu là thứ tự xắp xếp có quy củ, hệ thốngmang tính liên tục không đứt quãng Khi nói đến hệ thống chúng ta thường phảigắn nó một đối tượng nhất định Tăng cường tính hệ thống chính là tăng cường mốiquan hệ, sự tác động qua lại giữa các bộ phận trong hệ thống

Cơ quan Thanh tra nhà nước với tư cách là một bộ phận cấu thành của Bộmáy nhà nước, được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, có vị trí,vai trò, chức năng, nhiệm vụ cụ thể Thanh tra nhà nước có cơ cấu tổ chức chặt chẽ,

có biên chế xác định với đội ngũ cán bộ, công chức được xắp xếp theo ngạch, bậc

Do đó, có thể thấy rằng ngành thanh tra được tổ chức có tính hệ thống, giữa các cơquan thanh tra có mối quan hệ gắn bó, tác động qua lại với nhau và được xắp xếptheo thứ tự quy củ trong quá trình tổ chức, hoạt động

Trên thế giới, mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơquan thanh tra rất đa dạng, tuỳ thuộc vào thiết chế bộ máy nhà nước của từng quốcgia Căn cứ vào các tiêu chí khác nhau có thể phân định thành các loại hình thanh

tra khác nhau Tuy nhiên, dù loại hình thanh tra nào thì nó cũng có một đặc điểmchung là: Chức năng của cơ quan thanh tra nằm trong chức năng của cơ quan lập ra

nó và quyền hạn của cơ quan thanh tra không vượt ra ngoài phạm vi quyền hạn của

cơ quan lập ra nó

Ở nước ta, từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập Ban Thanh tra đặc biệt

-tổ chức tiền thân của ngành Thanh tra Việt Nam - trải qua những thăng trầm cùngcách mạng Việt Nam, cơ quan thanh tra luôn được đặt trong hệ thống cơ quan hànhpháp, có vị trí quan trọng trong hệ thống các cơ quan thuộc Chính phủ và cácngành, các cấp Các cơ quan thanh tra là một bộ phận hữu cơ của các cơ quan quản

lý nhà nước và được xác định là chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, do đó,các cơ quan thanh tra được tổ chức theo hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước.Nghĩa là các cơ quan thanh tra được tổ chức theo cấp hành chính (chiều dọc) và tổchức theo ngành, lĩnh vực (chiều ngang)

Như vậy, tăng cường tính hệ thống của cơ quan thanh tra chính là tăng cườngmối quan hệ qua lại, sự phối hợp trong quá trình tổ chức và hoạt động của các cơquan thanh tra, với mục đích chung là giúp các cơ quan thanh tra thực hiện tốt chứcnăng, nhiệm vụ của mình, phục vụ hiệu quả, đắc lực cho công tác quản lý nhà nướccủa cấp mình, ngành mình, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả hiệu lực của toàn

bộ hệ thống thanh tra Muốn tăng cường mối quan hệ qua lại giữa các cơ quanthanh tra trong hệ thống thanh tra chúng ta phải thông qua các phương diện hoạtđộng chủ yếu của các cơ quan thanh tra được pháp luật quy định, bao gồm: Tổ chức

bộ máy và nhân sự; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra;phương thức, cách thức hoạt động của các cơ quan thanh tra

Do đặc thù của ngành thanh tra, mặc dù cùng trong hệ thống các cơ quanthanh tra nhà nước, nhưng một số cơ quan thanh tra có những chức năng, nhiệm vụriêng phụ thuộc vào phạm vi quan lý của cơ quan quản lý cùng cấp Điều này đãphân chia các cơ quan thanh tra nhà nước thành những nhóm, những loại cơ quanthanh tra khác nhau Do đó, mối quan hệ giữa các cơ quan thanh tra rất đa dạng,phong phú Có mối quan hệ là bắt buộc, có mối quan hệ không mang tính bắt buộc;

có mối quan hệ bao trùm trong toàn bộ hệ thống thanh tra, nhưng lại có mối quan

hệ chỉ phát sinh giữa hai hoặc một số cơ quan thanh tra; có mối quan hệ toàn diện,

có mối quan hệ trong phạm vi hẹp

Dù những mối quan hệ trong các tổ chức thanh tra phức tạp, tính chất, mức

độ, cường độ khác nhau nhưng chúng đều là những mối quan hệ nội tại trong hệthống, nghĩa là những quan hệ đó là quan hệ giữa nội bộ các cơ quan thanh tra nhànước với nhau, cùng thống nhất thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành thanh tranhằm đạt mục đích chung là phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạmpháp luật; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật đểkiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các biện pháp khắc phục; phát huynhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhànước; bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức,

nước chịu sự chỉ đạo trực tiếp của thủ trưởng cùng cấp đồng thời chịu sự chỉ đạo

của tổ chức thanh tra nhà nước cấp trên về công tác tổ chức nghiệp vụ thanh tra

Luật Thanh tra năm 2005 với tinh thần tăng cường trách nhiệm của thủtrưởng cá cơ quan quản lý đối với công tác thanh tra và phù hợp với tinh thần cảicách hành chính về phân cấp quản lý nên mối quan hệ giữa các tổ chức thanh tra có

sự thay đổi: Thanh tra Chính phủ với tư cách là cơ quan cao nhất, quản lý nhà nước

về công tác thanh tra có trách nhiệm chỉ đạo các tổ chức thanh tra về công tác, tổ

chức và nghiệp vụ thanh tra còn các tổ chức thanh tra khác thì vừa chịu sự chỉ đạo

trực tiếp của thủ trưởng cùng cấp vừa chịu sự chỉ đạo của tổ chức thanh tra nhà

nứoc cấp trên về công tác và nghiệp vụ thanh tra Như vậy so với trước kia thì tính

hệ thống trong các tổ chức thanh tra đã có sự thay đổi, lỏng lẻo hơn và dây cũng là

lý do khiến một số ý kiến cho rằng thanh tra không thực sự là một ngành có tính hệ

thống chặt chẽ Thực tiễn thực hiện Luật thanh tra cũng đã bắt đầu bộc lộ nhữngnhược điểm của sự thay đổi này nhưng dù sao thì vẫn có thể thấy sự tồn tại mốiquan hệ giữa các tổ chức thanh tra trong quá trình tổ chức và hoạt động và đâychính là tính hệ thống mà chúng ta sẽ tập trung nghiên cứu để có những giải phápnhằm tăng cường mối quan hệ đó đồng thời cũng phải thấy những vấn đề còn chưahợp lý trong qui định của pháp luật, từ đó có những dề xuất kiến nghị sửa đổi bổsung kịp thời về thể chế pháp luật góp phần nâng cao hiêu quả, hiệu lực hoạt độngcủa các tổ chưc thanh tra

Như vậy, có thể quan niệm rằng: thanh tra nhà nước là hệ thống các các cơquan thanh tra từ Trung ương đến địa phương, (không bao gồm Ban Thanh tra nhândân) được tổ chức theo những nguyên tắc chung thống nhất, tạo thành một cơ chếtương đối đồng bộ để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của ngành thanh tra Các

cơ quan thanh tra nhà nước có mối quan hệ tất yếu trên các mặt tổ chức, chỉ đạo,hướng dẫn công tác, nghiệp vụ, phối kết hợp trong tiến hành các hoạt động thanhtra

II Tính tất yếu khách quan của việc tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp trong hệ thống thanh tra.

Tất yếu được hiểu là “nhất thiết phải có, không thể thiếu để có được một kếtquả, một tác dụng nào đó”2 Trong hệ thống các cơ quan thanh tra nhà nước, mốiquan hệ đa dạng, đan xen, nhiều tầng nấc giữa các cơ quan thanh tra là phổ biến vàphức tạp Để có một lực lượng thanh tra mạnh, tinh thông nghiệp vụ, hoạt độngthanh tra trên phạm vi toàn quốc đạt hiệu lực, hiệu quả cao thì phải xây dựng được

cơ chế phối hợp thống nhất giữa các cơ quan thanh tra trong toàn ngành, vì vậy đểđạt được mục đích đó, thì việc tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp trong hệthống thanh tra là một tất yếu khách quan

1 Mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp của hệ thống thanh tra qua các thời kỳ.

Lịch sử ngành Thanh tra đã trải qua những bước phát triển thăng trầm cùnglịch sử dân tộc Ngày 23/11/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 64/SL thành

lập Ban thanh tra đặc biệt, tiền thân ngành thanh tra Việt Nam Sự ra đời của BanThanh tra Đặc biệt một mặt giải quyết ngay những vấn đề đang đặt ra cho chínhquyền nhân dân còn non trẻ, mặt khác có ý nghĩa định hướng cho sự phát triểnngành thanh tra trong suốt quá trình xây dựng và hoàn thiện nhà nước Việt Nam xãhội chủ nghĩa Tuy nhiên hoạt động của Ban thanh tra đặc biệt chỉ giải quyết một sốviệc điển hình Đây là thời kỳ thành lập và bắt đầu hoạt động của ngành Thanh tra,

số cán bộ trong lực lượng thanh tra còn rất ít, Thanh tra chưa có một hệ thống tổchức chặt chẽ, chưa hoạt động thường xuyên

Thời gian năm 1946 – 1949, cả dân tộc tiến hành cuộc kháng chiến chốngThực dân Pháp Để tiến hành chỉ đạo cuộc kháng chiến thuận lợi có hiệu quả, bộmáy chính quyền các cấp được tổ chức, kiện toàn Đầu năm 1946 Chính phủ thànhlập Ban Thanh tra ở Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Canh nông Ngày 04/08/1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh cử đồng chí Tôn Đức Thắng,nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ sung chức Thanh tra đặc biệt toàn quốc Bên cạnhBan Thanh tra đặc biệt, Đảng, Chính phủ thành lập các Đặc uỷ Đoàn và các Đặcphái viên Như vậy tổ chức thanh tra nhà nước thời kỳ này đã có các cơ quan thanhtra thực hiện các nhiệm vụ khác nhau Các Đặc uỷ Đoàn hoạt động với tư cách nhưmột cơ quan thanh tra của Chính phủ; các cơ quan thanh tra trong các bộ là cơ quanthanh tra chuyên ngành Mối quan hệ phối hợp giữa các tổ chức thanh tra trong thời

kỳ đã hình thành nhưng còn tương đối hạn chế Công tác chỉ đạo, phối hợp giữa cácĐặc uỷ Đoàn, Đặc uỷ viên và Cục Tổng thanh tra quân đội trong thời gian này do

Hồ Chủ tịch thống nhất chỉ đạo, điều hành, phục vụ mục đích chung là xây dựnglực lượng vũ trang, đảm bảo cơ sở cho kháng chiến thắng lợi

Thời gian năm 1950 – 1954, sau ba năm toàn quốc kháng chiến Trung ươngĐảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định phải xây dựng bộ máy nhànước vững mạnh, đồng thời phải củng cố công tác thanh tra đi vào nề nếp, có tổchức thống nhất, được lãnh đạo chặt chẽ, phối kết hợp trong công tác thanh tra đểđạt hiệu quả cao Trước hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, Ban thanh tra Đặc biệt khôngcòn phù hợp với giai đoạn lịch sử, Chính phủ quyết định thành lập một Ban thanhtra mới của Chính phủ để thống nhất hoạt động trong thanh tra cả nước Ngày18/12/1949 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 138/SL thành lập Ban Thanh tra

Chính phủ trực thuộc Thủ tướng Ban Thanh tra Chính phủ được tổ chức chặt chẽ,

có hệ thống và có mối liên hệ mật thiết với Ban kiểm tra Trung ương Đảng Thời

kỳ này Ban Thanh tra Chính phủ tiến hành chỉ đạo công tác thanh tra ở các Bộ, cácđịa phương, làm cho công tác thanh tra đi vào nề nếp, thường xuyên và đạt hiệuquả to lớn Song song với công tác thanh tra việc chấp hành chủ trương, chính sáchcủa Đảng, Nhà nước, Ban Thanh tra Chính phủ đã chủ động phối hợp với BanKiểm tra Trung ương Đảng, phối hợp với Cục Tổng Thanh tra Quân đội làm rõ một

số vụ tham ô lớn trong, ngoài quân đội, thanh tra việc xây dựng hậu phương, dự trữlương thực, thực phẩm, thanh tra việc xây dựng lực lượng dân quân, du kích, côngtác phòng gian bảo mật của các địa phương Đây là cuộc thanh tra toàn diện có quy

mô rộng lớn của Ban Thanh tra Chính phủ

Như vậy, trong khoảng thời gian gần 10 năm, vừa kháng chiến, vừa kiếnquốc, Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng bước xây dựng ngànhthanh tra, đặt nền tảng vững chắc cho việc phát triển hệ thống tổ chức thanh trachính quy trong giai đoạn tiếp theo

Từ năm 1955 đến năm 1975 tổ chức thanh tra nhà nước đã dần được kiệntoàn và trở thành một hệ thống từ trung ương đến địa phương Ngày 28/03/1956Chủ tịch nước đã ký sắc lệnh số 261/SL thành lập Ban thanh tra Trung ương củaChính phủ Ngày 26/12/1956 Thủ tướng Chính phủ ban hanh Nghị định số1194/TTg thành lập các Ban Thanh tra ở các liên khu, khu, thành phố và tỉnh, cácBan Thanh tra này đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Uỷ ban hành chính các cấp vàchịu sự hướng dẫn của thanh tra cấp trên Ngày 29/09/1961 Hội đồng Chính phủban hành Nghị định số 136/NĐ thành lập Uỷ ban Thanh tra của Chính phủ thay choBan Thanh tra Trung ương của Chính phủ

Ngày 25/03/1965 Hội nghị Ban chấp hành Trung ương họp đã nhận định cảnước có chiến tranh Miền Bắc phải chuyển hướng về tư tưởng và tổ chức, tăngcường lực lượng quốc phòng cho phù hợp với thời chiến Thực hiện chủ trươngnày, Đảng, Nhà nước quyết định thay đổi tổ chức, giải thể một số cơ quan, trong đó

có Uỷ ban Thanh tra của Chính phủ Công tác thanh tra giao cho thủ trưởng cáccấp, các ngành, các cơ quan phụ trách, để gắn công tác thanh tra với việc chỉ đạothực hiện chỉ tiêu, kế hoạch nhà nước và các nhiệm vụ công tác khác Ở các tỉnh,

thành phố công tác thanh tra do Uỷ ban hanh chính các cấp đảm nhiệm, các Bộ,Tổng cục tổ chức thanh tra không giải thể được tiếp tục hoạt động, những cơ quanchưa thành lập Ban Thanh tra được phép thành lập Ban Thanh tra để thanh tra các

vụ việc do lãnh đạo cơ quan yêu cầu Đây là thời kỳ hệ thống cơ quan thanh tra nhànước bị thu hẹp, chỉ có các Ban thanh tra của Bộ, ngành hoạt động là chủ yếu, mốiquan hệ giữa các cơ quan thanh tra gần như không có, không có sự chỉ đạo chungthống nhất của ngành thanh tra Chính vì vậy một số chính sách của Đảng, Nhànước bị vi phạm, công tác quản lý kinh tế bị buông lỏng, đơn thư khiếu nại, tố cáocủa công dân chậm được xử lý

Trước tình hình đó Đảng, Nhà nước đã nhận định, cần phải chấn chỉnh hệthống tổ chức thanh tra, bổ sung, kiện toàn bộ máy cho tương xứng với nhiệm vụ,qua đó tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp giữa các cơ quan thanh tra gópphần nâng cao hiệu quả công tác thanh tra và công tác quản lý nhà nước Ngày11/08/1969 Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà ra nghị quyết số 780/NQ-TVQH thành lập Uỷ ban Thanh tra của Chính phủ Tháng 10/1970 Uỷ ban Thanhtra của Chính phủ triệu tập Hội nghị thanh tra toàn miền Bắc, Hội nghị nhất trícủng cố và hoàn thiện bộ máy thanh tra chuyên trách từ Trung ương đến địaphương, các bộ, các tổng cục

Đến năm 1971 cơ quan thanh tra nhà nước đã được hình thành ở hầu khắpcác ngành, các địa phương và thực sự là trở thành một hệ thống từ Trung ương đếnđịa phương, hoạt động có tính chất chuyên nghiệp Trong tình hình chung của cuộckháng chiến chống Mỹ cứu nước, các cơ quan thanh tra đã có mối quan hệ phốihợp trong hoạt động công tác của mình, phục vụ mục đích chung của ngành Đểcông tác thanh tra hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ thì việc tăng cường công tácchỉ đạo, phối hợp giữa các cơ quan thanh tra là một điều tất yếu nhằm phục vụ mụcđích cuối cùng là đảm bảo mọi cơ sở cho thắng lợi cuối cùng của dân tộc, thốngnhất nước nhà

Năm 1975 đất nước hoàn toàn giải phóng, cả nước tiến nhanh, tiến mạnh,tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội Trước tình hình mới, nhiệm vụ của Đảng, Nhànước hết sức nặng nề, chính quyền cách mạng gấp rút được thiết lập, hoàn thiện ởđịa bàn các tỉnh, thành phố mới giải phóng Đảng, Nhà nước ta nhanh chóng xây

dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước từ Trung ương đến địa phương, xây dựng đội ngũcán bộ, công nhân viên chức đáp ứng yêu cầu đòi hỏi mới của cách mạng Việt Namtrong giai đoạn mới

Từ năm 1976 đến năm 1990, hệ thống các cơ quan Thanh tra từ Trung ươngđến các tỉnh đã được thiết lập, tạo điều kiện mới cho ngành Thanh tra nhanh chóngtriển khai hệ thống tổ chức đến các cấp cơ sở địa phương Để tăng cường chứcnăng quản lý nhà nước về thanh tra Ngày 15/12/1984 Hội đồng Bộ trưởng ra nghịquyết số 26/HĐBT về việc tăng cường tổ chức thanh tra nêu rõ về hệ thống thanhtra nhà nước các cấp gồm: Uỷ ban Thanh tra nhà nước Trung ương, Uỷ ban thanhtra Nhà nước cấp tỉnh, thành phố, quận, huyện và tương đương Đây thực sự là một

hệ thống tổ chức thanh tra được quản lý chỉ đạo tập trung thống nhất từ trung ươngđến cơ sở

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong thời kỳ này là hết sức quantrọng Nền kinh tế tập trung, bao cấp, phát sinh nhiều biểu hiện tiêu cực, trình độquản lý nhà nước còn yếu kém Vai trò của ngành Thanh tra là hết sức to lớn, các

cơ quan thanh tra chủ động phối hợp mở nhiều cuộc thanh tra trên các mặt kinh tế,văn hóa, giáo dục của các bộ, ngành và các địa phương và thu được kết quả

Ngày 01/04/1990 Chủ tịch Hội đồng Nhà nước ký lệnh công bố Pháp lệnhthanh tra Pháp lệnh đổi tên Uỷ ban Thanh tra Nhà nước thành Thanh tra Nhà nước.Thanh tra Nhà nước là cơ quan của Hội đồng Bộ trưởng, có chức năng quản lý nhànước về công tác thanh tra và thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi cả nước Hệthống thanh tra nhà nước ở các bộ, ngành, thanh tra các tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương, thanh tra các sở, thanh tra các quận, huyện, thị xã cũng được kiện toàn

Năm 2004 Luật Thanh tra được ban hành, mở ra một thời kỳ mới của côngtác thanh tra Luật đổi tên Thanh tra Nhà nước thành Thanh tra Chính phủ Quyđịnh tổ chức, hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước Các cơ quan thanh tranhà nước bao gồm:

- Cơ quan thanh tra được thành lập theo cấp hành chính;

- Cơ quan thanh tra được thành lập ở cơ quan quản lý theo ngành, lĩnh vực

Cơ quan thanh tra nhà nước chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ trưởng cơ quanquản lý nhà nước cùng cấp; đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổchức và nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ; chịu sự hướng dẫn về công tác, nghiệp

vụ của cơ quan thanh tra cấp trên

Như vậy, thanh tra được tổ chức có hệ thống, giữa các cơ quan thanh tra cómối quan hệ gắn bó với nhau trong quá trình tổ chức và hoạt động Để góp phầnnâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thanh tra thì việc tăng cường mối quan

hệ chỉ đạo, phối hợp trong hệ thống các tổ chức thanh tra nhà nước là tất yếu

Trải qua 60 năm xây dựng và trưởng thành, ngành thanh tra Việt Nam từngbước xây dựng và kiện toàn bộ máy tổ chức cũng như chú trọng đến công tác cán

bộ, phát triển chuyên môn nghiệp vụ, công tác thanh tra được khẳng định là chứcnăng thiết yếu của quản lý nhà nước Trong lịch sử phát triển của ngành có lúcthăng, lúc trầm theo từng nhiệm vụ cụ thể của cách mạng Việt Nam, nhưng côngtác thanh tra vẫn được Đảng, Nhà nước xem trọng Các cơ quan thanh tra dần đượcxây dựng, phát triển thành hệ thống Trong thời gian nào thì mối quan hệ nội tạigiữa các cơ quan thanh tra là rất cần thiết và để công tác thanh tra đạt hiệu quả,hiệu lực cao góp phần đảm bảo các hoạt động quản lý nhà nước đúng đắn, nghiêmminh thì việc tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp giữa các tổ chức thanh tratrong các cơ quan thanh tra nhà nước là một điều tất yếu khách quan

2 Sự cần thiết tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp của các cơ quan thanh tra trong giai đoạn mới của cách mạng Việt Nam.

Thực hiện đường lối đổi mới toàn diện do Đảng đề xướng, xây dựng và pháttriển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện mục tiêuđưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống vật chất và tinhthần của nhân dân, tạo nền tảng vững chắc để nước ta phát triển thành một nướccông nghiệp theo hướng hiện đại hóa Bên cạnh đó, việc tăng cường mở rộng hợptác, nắm bắt và trao đổi thông tin với bạn bè quốc tế là một xu thế tất yếu của tiếntrình hội nhập

Trước bối cảnh đó, một yêu cầu đặt ra là phải có những cải cách bộ máy nhànước cho phù hợp với tình hình mới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI khi đề ra

đường lối đổi mới đã chỉ rõ “thực hiện một cuộc cải cách lớn về tổ chức bộ máycủa các cơ quan nhà nước” Tiếp đó, nhiều văn kiện và nghị quyết của Đảng tiếptục nhấn mạnh phải xúc tiến xây dựng và từng bước hoàn thiện bộ máy nhà nước.Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) đãnêu ra những quan điểm cơ bản và phương hướng tiếp tục xây dựng, hoàn thiệnNhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nghị quyết Đại hội Đảng toànquốc lần thứ VIII và sau đó Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trungương Đảng (khóa VIII) tiếp tục khẳng định và đề ra những phương hướng và biệnpháp quan trọng, trong đó nhấn mạnh phải chú trọng xây dựng bộ máy nhà nướctrong sạch, vững mạnh, đủ điều kiện đáp ứng tiến trình hội nhập của đất nước.

Theo tinh thần Nghị quyết của Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bảnpháp lý quan trọng nhằm xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước theo hướng tinhgiản, gọn nhẹ và hoạt động có chất lượng Thực tế cho thấy tổ chức và hoạt độngcủa bộ máy nhà nước có nhiều chuyển biến tích cực Những tiến bộ đó đã góp phầnquan trọng vào công cuộc đổi mới toàn diện của đất nước, nhất là đổi mới cơ chếquản lý

Qua 60 năm phát triển và trưởng thành, Thanh tra từng bước phát triển theoyêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước Qua mỗi thời kỳ phát triển củacách mạng, tổ chức và hoạt động của thanh tra lại có bước phát triển mới Trongcông cuộc đổi mới hiện nay công tác thanh tra càng trở nên quan trọng Hoạt độngthanh tra phải làm cho bộ máy hành chính nhà nước hoạt động tốt hơn, hiệu quảhơn Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba (khóa VIII) của Đảng đã xác định “tăng cường

tổ chức và hoạt động thanh tra, kiểm tra, coi đó là công cụ quan trọng và hữu hiệu

để đảm bảo hiệu lực quản lý nhà nước, thiết lập kỷ cương xã hội”

Hoạt động thanh tra, kiểm tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản

lý, là một khâu quan trọng trong quá trình quản lý Vai trò của mối quan hệ chỉ đạo,phối hợp giữa các tổ chức thanh tra nhà nước được thể hiện rõ nét trong các lĩnhvực: tổ chức bộ máy và nhân sự; trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn và phương thức hoạt động của các tổ chức thanh tra Để thực hiện tốt chứcnăng, nhiệm vụ của mình bản thân ngành thanh tra phải có những tìm tòi, sáng tạo,

tự đổi mới cả về tổ chức và hoạt động đề nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác

thanh tra Đổi mới công tác thanh tra có nhiều nội dung, trong đó việc tăng cườngmối quan hệ chỉ đạo, phối hợp giữa các tổ chức thanh tra nhà nước là một nội dung

cơ bản và cần thiết

Vai trò của mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp giữa các cơ quan thanh tra nhà nước

Các cơ quan thanh tra nhà nước được tổ chức trên cơ sở gắn kết chặt chẽ với

cơ quan quản lý nhà nước, theo ngành, lĩnh vực và theo lãnh thổ Tính hệ thống củacác cơ quan thanh tra nhà nước xuất phát và được quyết định bởi tính hệ thống củacác cơ quan quản lý Nội dung của tính hệ thống này bao gồm hai thành tố cơ bản:các cơ quan thanh tra nhà nước với tư cách là chủ thể trong hệ thống và mối quan

hệ tác động qua lại giữa các chủ thể này Và vì vậy, mối quan hệ chỉ đạo, phối hợpgiữa các cơ quan thanh tra nhà nước giữ một vai trò quan trọng, mang tính thiết yếutrong tổng thể công tác thanh tra

Thanh tra là một khâu của quản lý, mang đầy đủ các đặc điểm của hoạt độngquản lý Do vậy, mối quan hệ giữa các cơ quan thanh tra nhà nước có thể hiểu làmột dạng cụ thể của quan hệ trong quản lý, giữa các chủ thể trong một nhóm chủthể cụ thể của quản lý

Xuất phát từ đặc trưng cơ bản nhất của tổ chức quyền lực trong bộ máy nhànước ta đó là tính thống nhất, có sự phân công, phối hợp trong thực hiện, hệ thống

cơ quan hành chính nhà nước cũng được xây dựng và hoạt động dựa trên nguyêntắc đảm bảo tính thống nhất của quyền lực nhà nước, đồng thời, có sự phân công,phân nhiệm, chỉ đạo, phối hợp cụ thể nhằm phát huy tính chất chuyên sâu của quản

lý, sự chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của các chủ thể trong quản lý Cụthể, các cơ quan quản lý hành chính nhà nước được tổ chức theo nguyên tắc quản

lý theo ngành, lĩnh vực kết hợp với quản lý theo lãnh thổ Mỗi cơ quan hành chínhđược phân công thực hiện quản lý nhà nước theo các lĩnh vực cụ thể hoặc quản lýchuyên môn tổng hợp trên một địa bàn lãnh thổ nhất định Để đảm bảo hiệu lực,hiệu quả hoạt động quản lý của bản thân từng cơ quan hành chính cũng như của cả

hệ thống các cơ quan hành chính, mỗi cơ quan hành chính bên cạnh việc làm tốt

các nhiệm vụ quản lý của mình còn phải chú trọng thực hiện tốt các mối quan hệphối hợp với các cơ quan hữu quan khác

Các cơ quan thanh tra nhà nước cũng được tổ chức theo mô hình tổ chức củacác cơ quan quản lý, gồm có: cơ quan thanh tra được thành lập theo cấp hành chính

và cơ quan thanh tra được thành lập ở cơ quan quản lý theo ngành, lĩnh vực Vàcũng như cơ quan quản lý, các cơ quan thanh tra nhà nước cũng phải rất coi trọngthực hiện các hoạt động phối hợp trong công tác thanh tra, bao gồm phối hợp theocấp hành chính, phối hợp theo ngành, lĩnh vực và phối hợp giữa cơ quan thanh tratheo cấp và cơ quan thanh tra theo ngành, lĩnh vực

Như đã phân tích, công tác thanh tra có tính thống nhất, xuất phát từ tínhthống nhất của quản lý hành chính nhà nước Sự thống nhất của công tác thanh trathể hiện trên các mặt: thống nhất về tổ chức các cơ quan thanh tra nhà nước vàthống nhất trong hoạt động thanh tra Khi tiến hành hoạt động thanh tra, các cơquan thanh tra nhà nước đều hướng tới mục tiêu chung: “phòng ngừa, phát hiện và

xử lý các hành vi vi phạm pháp luật; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý,chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các biệnpháp khắc phục; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quảcủa hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợppháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân” Để đạt tới mục tiêu này, các cơ quan thanh tranhà nước tiến hành hoạt động thanh tra dựa trên nền tảng pháp lý chung là LuậtThanh tra, với các biện pháp, công cụ về cơ bản là thống nhất

Mối quan hệ phối hợp cũng như các hoạt động phối hợp cụ thể là một yếu tốquan trọng đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống thanh tra, cả về tổ chức và hoạtđộng thanh tra Mối quan hệ phối hợp này bao gồm mối quan hệ chỉ đạo, điều phốigiữa cơ quan thanh tra nhà nước ở cấp quản lý cao hơn và cơ quan thanh tra nhànước ở cấp quản lý thấp hơn và mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan thanh tranhà nước ngang cấp hoặc tương đương Một trường hợp cụ thể về đảm bảo tínhthống nhất đó là thống nhất trong văn bản pháp luật về thanh tra Luật Thanh traquy định rõ mối quan hệ phối hợp để giải quyết trường hợp khi có sự mâu thuẫn vềvăn bản pháp luật về thanh tra Theo đó, Tổng Thanh tra có quyền kiến nghị Bộtrưởng đình chỉ việc thi hành hoặc huỷ bỏ những quy định do bộ đó ban hành trái

với các văn bản pháp luật của Nhà nước, của Tổng thanh tra về công tác thanh trahoặc đình chỉ việc thi hành và đề nghị Thủ tướng Chính phủ bãi bỏ những quy địnhcủa Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trái với văn bảncủa Tổng thanh tra về công tác thanh tra

Bên cạnh tính thống nhất, cũng giống với hoạt động quản lý hành chính nhànước, công tác thanh tra còn phải đảm bảo sự phân công, phân cấp thích hợp trong

tổ chức và hoạt động Theo đó, mỗi cơ quan thanh tra tiến hành thanh tra trongphạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, lĩnh vực hay cấp mình Trên thực tế, có nhiều trườnghợp cơ quan thanh tra thực hiện hoạt động thanh tra không đúng thẩm quyền, theocấp hoặc theo lĩnh vực Điều này rõ ràng xâm phạm đến trật tự đúng đắn của quản

lý và làm giảm hiệu quả công tác thanh tra Vì vậy, trong những trường hợp này,các cơ quan thanh tra cần phải có sự liên hệ thường xuyên, sự điều phối, phối hợpchặt chẽ nhằm đảm bảo vụ việc được tiến hành đúng thẩm quyền cũng như chuyênmôn Luật Thanh tra cũng đã ghi nhận và quy định rõ nội dung này Ví dụ như,Tổng Thanh tra có quyền đề nghị Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủtịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thanh tra trong phạm viquản lý của bộ, cơ quan ngang bộ, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương

Thực tiễn công tác thanh tra cho thấy có rất nhiều vụ việc thanh tra mangtính chất liên ngành, liên quan đến phạm vi quản lý của nhiều Bộ, ngành, địaphương Trong trường hợp này, cần có sự chỉ đạo, điều phối chung của cơ quanthanh tra cấp trên cũng như sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan thanh tra ngangcấp có liên quan

Như vậy, mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan thanh tra có vai trò rấtquan trọng trong công tác thanh tra Để tăng cường hiệu quả, hiệu lực công tácthanh tra thì việc tăng cường mối quan hệ phối hợp, chỉ đạo trong hệ thống các cơquan thanh tra nhà nước là một tất yếu khách quan

III Thực trạng mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp trong hệ thống thanh tra trong những năm qua.

Trong những năm qua, nhất là sau khi Pháp lệnh thanh tra được ban hành, tổchức thanh tra đã có bước phát triển mạnh mẽ về số lượng, hoạt động thanh tracũng diễn ra rộng khắp trong các ngành, lĩnh vực trong phạm vi toàn quốc Trongquá trình phát triển đó, các mối quan hệ trên dưới, dọc ngang về các mặt công tác,

tổ chức và nghiệp vụ thanh tra đã dần dần hình thành và đi vào nề nếp

Về tổ chức, Thanh tra Chính phủ đã có sự phối hợp với hợp có hiệu quả với

Thủ trưởng các cấp, các ngành trong quá trình hình thành và kiện toàn các tổ chứcthanh tra Về cơ bản thì thanh tra các ngành, các cấp được tổ chức theo đúng tinhthần các quy định của pháp luật (Pháp lệnh thanh tra trước kia và Luật thanh tranăm 2004) Tuy nhiên, do sự phát triển của tình hình và xuất phát từ yêu cầu củacông tác quản lý một số ngành quản lý nhiều lĩnh vực hoạt động cho nên có nhucầu tổ chức cơ quan thanh tra của mình căn cứ vào thực tiễn của ngành nên cóvướng mắc với quy định của pháp luật, chẳng hạn một số Bộ ngành muốn tổ chứcthanh tra có nhiều cấp (thanh tra Bộ, thanh tra Tổng cục, thanh tra Cục) với nhiềuloại thanh tra có tính chất chuyên ngành và không có sự tập trung thống nhất và chỉđạo ngay trong hoạt động thanh tra ngành đó

Vấn đề này ít xảy ra đối với thanh tra cấp tỉnh bởi vì nhìn chung hoạt độngquản lý của cấp chính quyền trên một địa bàn về cơ bản không khác nhau, trừ haithành phố lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có nhu cầu và đã được Chínhphủ đồng ý cho tổ chức thí điểm một số hoạt động thanh tra nhằm tăng cường quản

lý trật tự đô thị có những nét riêng biệt Trên thực tế những vướng mắc trong quátrình tổ chức thanh tra một số ngành chưa được giải quyết triệt để Thanh tra Chínhphủ cũng còn lúng túng và chưa có các kiến nghị để có các giải pháp có tính chất

cơ bản mà thường xử lý có tính "vụ việc" nên kết qủa là tổ chức thanh tra bộ ngànhhiện nay quá nhiều loại hình và từ đó dẫn đến sự không thống nhất trong hoạt độngcủa toàn ngành thanh tra Vấn đề tổ chức tại địa phương cơ sở ít nảy sinh vướngmắc hơn vì có sự điều hoà trên cùng đại bàn do Uỷ ban nhân dân chỉ đạo

Về nhân sự: Việc bổ nhiệm và sắp xếp các chức danh lãnh đạo các tổ chức

thanh tra thực hiện theo qui định của Pháp luật cũng như trình tự thủ tục về cơ bảnkhông có nhiều khó khăn Tuy nhiên quá trình này vai trò của cơ quan thanh tra cònkhá mờ nhạt Trong đa số các trường hợp ý kiến của cơ quan thanh tra cấp trên chỉ

để tham khảo còn việc quyết định chủ yếu phụ thuộc vào thủ trưởng cơ quan quản

lý các ngành các cấp, nhất là từ khi triển khai thực hiện Luật Thanh tra

Trong một số trường hợp, việc sắp xếp, đề bạt Chánh thanh tra không căn cứvào yêu cầu của công tác thanh tra cũng như năng lực trình độ của người được bổnhiệm mà do nhu cầu sắp xếp nhân sự của bộ, ngành và địa phương đó Điều đódẫn đến tình trạng người đứng đầu các tổ chức thanh tra nói riêng và đội ngũ cán

bộ thanh tra nói chung thiếu ổn định, thậm chí những người có năng lực và kinhnghiệm trong công tác thanh tra thì lại dễ bị điều chuyển đi sang công tác khác,ngược lại các cán bộ lãnh đạo các cơ quan thanh tra ít khi được "đôn" từ dưới lên,nên sự gắn bó với ngành, nghề thanh tra không nhiều

Một số ít trường hợp, cán bộ lãnh đạo tổ chức thanh tra bị điều chuyển vì lý

do liên quan đến bất đồng quan điểm với các tổ chức khác, thậm chí với thủ trưởng

cơ quan quản lý trong quá trình hoạt động thanh tra nhưng tổ chức thanh tra cấptrên cũng không có khả năng can thiệp

Về công tác: Sự phối hợp hoạt động trong công tác thanh tra được thể hiện

qua quá trình xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra cũng như trong khi tiếnhành các cuộc thanh tra cụ thể Hàng năm, Thanh tra Chính phủ có văn bản hướngdẫn các tổ chức thanh tra cấp dưới xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra Các

cơ quan thanh tra khác cũng có hướng dẫn cho các cơ quan thanh tra cấp dưới vềvấn đề này Công việc này đã trở thành nề nếp nhưng thực chất chất lượng chưacao, sự hướng dẫn còn chung chung cho nên các tổ chức thanh tra ít "trông cậy"được vào đó để xây dựng chương trình kế hoạch đó cho mình

Trong hoạt động thanh tra, cụ thể là khi tiến hành các cuộc thanh tra, sự phốihợp chỉ đạo cũng chưa thật tốt Đối với các cuộc thanh tra diện rộng, sự chỉ đạophối hợp giữa các tổ chức thanh tra tỏ ra có hiệu quả và đều đặn hơn, thường làtrong một chương trình chung tuỳ theo từng năm (mỗi năm tập trung thanh tra mộthay một vài lĩnh vực trên toàn quốc) Đối với các cuộc thanh tra khác thì việc tiếnhành thanh tra phụ thuộc khá nặng nề vào thủ trưởng cơ quan quản lý cùng cấp,điều này cũng tương tự như về công tác tổ chức nhân sự, tổ chức thanh tra cấp trên

chưa thể hiện được nhiều vai trò chỉ đạo điều hành có tính chất hệ thống đối với tổchức thanh tra cấp dưới trong ngành thanh tra.

Về nghiệp vụ thanh tra: Đây thực sự là điểm yếu của ngành thanh tra hiện

nay, trước hết là thuộc trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ Mặc dù đã có gần 60năm hình thành và phát triển nhưng những vấn đề về lý luận nghiệp vụ thanh travẫn còn chưa được khẳng định và chưa trở thành một hệ thống lý luận chung choquá trình tổ chức và hoạt động của ngành Do vây việc đào tạo và bồi dưỡng nghiệp

vụ cho cán bộ công chức làm công tác thanh tra còn lúng túng cả về nội dung vàphương thức Những năm qua, công tác này đã được chú trọng hơn, hoạt động củatrường cán bộ thanh tra đã nhộn nhịp hơn nhưng nội dung và chương trình giảngdạy cho các khoá học bồi dưỡng chưa thực sự đáp ứng yêu cầu học tập và nâng caotrình độ nghiệp vụ thanh tra, nhất là chưa phù hợp với sự đa dạng về trình độ nănglực của độ ngũ cán bộ thanh tra Các khoá học hiện nay chủ yếu đáp ứng yêu cầutiêu chuẩn hoá cán bộ thanh tra (cấp giấy chứng chỉ nghiệp vụ) nhiều hơn là tạođiều kiện để học viên ngành thanh tra nâng cao "tay nghề thanh tra" của mình, nhất

là đối với chương trình nâng cao hoặc thi nâng ngạch thanh tra viên lên thanh traviên chính hoặc cao cấp

Những văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra của Thanh tra Chính phủ cònquá chưa đáp ứng kịp thời việc giải quyết những vướng mắc phát sinh trong quátrình thực hiện các quy định của pháp luật về thanh tra Ngoài ra những hướng dẫn

"bị động" (việc trả lời các vướng mắc trong các cuộc thanh tra do các cơ quanthanh tra cấp dưới đang tiến hành hoặc những vấn đề khác liên quan đến hoạt độngthanh tra) cũng chưa trở thành "thói quen" nên mối quan hệ giữa các cơ quan thanhtra cũng trở nên rời rạc

Theo chương trình hàng năm hoặc đột xuất, ngành thanh tra cũng tổ chức cáchội nghị tổng kết hoặc trao đổi kinh nghiệm nghiệp vụ thanh tra nhưng thực chất íthiệu quả mà mang nặng tính hình thức, gặp gỡ giao lưu trong ngành nhiều hơn làthảo luận trao đổi về nghiệp vụ thanh tra

Điều 10 Luật thanh tra quy định

Cơ quan thanh tra nhà nước (…) chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức và nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ; và

Điều 14 Luật thanh tra quy định

Thanh tra Chính phủ là cơ quan của Chính phủ, chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Chính phủ.

Theo quy định của pháp luật, trong hệ thống các cơ quan thanh tra nhà nước,Thanh tra Chính phủ có vị trí cao nhất, thực hiện quản lý nhà nước về công tácthanh tra Mối quan hệ của thanh tra Chính phủ với các cơ quan thanh tra nhà nướcthông qua công tác chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức, nghiệp vụ đối vớiThanh tra bộ, Thanh tra tỉnh

Thanh tra Chính phủ vừa là cơ quan ngang bộ, vừa là cơ quan cao nhất trong

hệ thống cơ quan thanh tra nhà nước, có chức năng thanh tra trong phạm vi quản lýnhà nước của Chính phủ và là cơ quan quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực Do đó,trong mối quan hệ với các cơ quan cấp dưới trực tiếp là thanh tra cấp tỉnh, Thanhtra bộ, Thanh tra Chính phủ chỉ đạo, hướng dẫn một cách toàn diện trên các mặtcông tác, tổ chức, nghiệp vụ thanh tra Thanh tra Chính phủ còn có thẩm quyền chỉđạo tiến hành các cuộc thanh tra diện rộng, phối hợp quyết định việc bổ nhiệm cácchức danh lãnh đạo cơ quan thanh tra tỉnh, thanh tra bộ, việc giải quyết khiếu nại,

tố cáo, phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng …

Với vị trí là cơ quan cao nhất trong hệ thống thanh tra nhà nước và có tráchnhiệm quản lý nhà nước về công tác thanh tra, Thanh tra Chính phủ có nhiều mốiquan hệ với các tổ chức thanh tra khác và đóng vai trò to lớn trong việc tăng cườngtính hệ thống của các tổ chức thanh tra, cụ thể như sau:

Về công tác: Thanh tra Chính phủ chỉ đạo, hướng dẫn công tác thanh tra

thông qua việc xây dựng chương trình kế hoạch thanh tra hàng năm và hướng dẫncác tổ chức thanh tra khác xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra của mình

Về tổ chức: Công tác tổ chức bao gồm tổ chức bộ máy và công tác cán bộ.

Vai trò của thanh tra Chính phủ được thể hiện ở việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cáchchức người đứng đầu cơ quan thanh tra cấp bộ và cấp tỉnh cụ thể là theo qui địnhcủa Luật Thanh tra thì Chánh thanh tra bộ, Chánh thanh tra cấp tỉnh do Bộ trưởng,Chủ tịch tỉnh bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng thanhtra Thanh tra Chính phủ quy định các tiêu chuẩn chức danh; quy định ngạch, bậc,chế độ tiền lương đối với cán bộ, thanh tra viên; tổ chức thi nâng ngạch; bổ nhiệmcác chức danh Thanh tra viên, Thanh tra viên chính, Thanh tra viên cao cấp

Đối với cơ quan Thanh tra bộ, mối quan hệ về tổ chức của Thanh tra Chínhphủ còn thể hiện ở quy định: Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu công tácquản lý nhà nước của Bộ, ngành; Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thốngnhất với Tổng thanh tra trình Chính phủ qui định về tổ chức và hoạt động củaThanh tra bộ

Về hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra:

Đây là một nội dung quan trọng trong mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp giữaThanh tra Chính phủ và các cơ quan thanh tra nhà nước khác Nội dung này thểhiện rõ vai trò của Thanh tra Chính phủ trong công tác quản lý nhà nước về thanhtra Nội dung này bao gồm hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra; nghiệp vụ về giải quyếtkhiếu nại tố cáo; nghiệp vụ về phòng ngừa và chống tham nhũng, hướng dẫn thựchiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân Những nộidung này được Thanh tra Chính phủ hướng dẫn thông qua các hình thức phổ biếnpháp luật, mở các lớp tập huấn ngắn hạn đối với các cán bộ thanh tra, tổ chức cáccuộc tọa đàm trao đổi kinh nghiệm, tư vấn các vụ việc cụ thể…

Duy trì và tăng cường mối quan hệ hướng dẫn công tác nghiệp vụ của Thanhtra Chính phủ với các cơ quan thanh tra nhà nước khác là một trong những yếu tốquan trọng thể hiện tính hệ thống chặt chẽ trong các tổ chức thanh tra

Về nhiệm vụ bồi dưỡng nghiệp vụ đối với đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh tra: Do đặc thù của công tác thanh tra, cơ cấu tổ chức của các cơ

quan thanh tra cũng có những đặc điểm riêng không như các cơ quan quản lý nhànước theo ngành, lĩnh vực khác Ngành thanh tra không tổ chức thành ngành dọc và

cơ cấu tổ chức cũng như biên chế của các tổ chức thanh tra do cơ quan quản lý nhànước cùng cấp quyết định Nhưng để thống nhất xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra

có phẩm chất đạo đức, năng lực cũng như trình độ nghiệp vụ trên phạm vi toànquốc Thanh tra Chính phủ với tư cách là cơ quan chuyên môn của Chính phủ vềcông tác thanh tra, thực hiện việc lãnh đạo đối với toàn bộ hệ thống thanh tra nhànước, chịu trách nhiệm trước Chính phủ, trước Thủ tướng Chính phủ về công tácthanh tra trong toàn quốc Do vậy, Thanh tra Chính phủ có trách nhiệm tổ chứcviệc bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh tradưới các hình thức phù hợp

Nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra bao gồm: tổ chức các lớp tập trung;Thanh tra Chính phủ kết hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức các lớp theoyêu cầu nhằm nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ thanh tra chuyên trách, cán

bộ quản lý các cấp

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ngành thanh tra có vai trò rấtquan trọng, được xác định là một khâu trong chế độ công chức của ngành Công tácđào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là căn cứ của việc phát triển và quy hoạchcán bộ ngành thanh tra Thanh tra Chính phủ chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng

và xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức hiểu biết pháp luật, nắm vững kiếnthức chuyên môn và các kỹ năng đặc thù của ngành thanh tra, trên cơ sở đó hoànthành tốt nhiệm vụ được nhà nước giao phó

II Nội dung mối quan hệ giữa Thanh tra Chính phủ với Thanh tra bộ, ngành.

Mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp của Thanh tra Chính phủ với thanh tra các bộ,

cơ quan ngang bộ (gọi chung là Thanh tra bộ) được thể hiện ở hai nội dung:

- Quản lý Nhà nước về công tác thanh tra;

- Thanh tra các vụ việc thuộc thẩm quyền

Thực tiễn hoạt động của ngành thanh tra đã chứng minh, mối quan hệ chỉđạo, phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và Thanh tra các bộ là mối quan hệ cơ bản,mang tính thường xuyên, liên tục Tuỳ theo yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể của từng giaiđoạn cách mạng Việt Nam mà việc chỉ đạo, phối hợp, của Thanh tra Chính phủ vớiThanh tra các bộ có những bước phát triển khác nhau, phù hợp với nhiệm vụ chungcủa toàn ngành

Nhằm khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo về tổ chức thanh tra ở các

bộ, ngành, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất của Bộ trưởng để kiểm soát chặt chẽ,toàn diện đối với hoạt động thanh tra trong các lĩnh vực do bộ, ngành thực hiệnchức năng quản lý nhà nước, Luật thanh tra xác định có tính nguyên tắc mỗi bộ,ngành có một tổ chức thanh tra Thanh tra bộ sẽ là đầu mối giúp Bộ trưởng quản lýtoàn bộ công tác thanh tra, kể cả thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành.Thanh tra chuyên ngành có thể được đặt tại bộ, nằm trong cơ cấu tổ chức của thanhtra bộ hoặc ở các cục, tổng cục được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước chuyênngành, các bộ phận thanh tra này vẫn là cơ quan của thanh tra bộ, do Thanh tra bộchỉ đạo về công tác, tổ chức và nghiệp vụ

Đối với các bộ quản lý theo ngành dọc hoặc có các cục, tổng cục được giaochức năng quản lý nhà nước chuyên ngành được tổ chức theo hệ thống dọc thìThanh tra bộ còn được đặt tại các cơ quan của bộ, ngành đặt tại địa phương (nhưThanh tra Ngân hàng, Thanh tra Công an, Thanh tra Quốc phòng, Thanh tra Thốngkê) Tuy nhiên, các bộ phận này còn chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ trưởng cơquan quản lý cùng cấp

Thanh tra bộ chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng, đồng thời chịu sự chỉđạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức, nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ, nhiệm vụ

chủ yếu của Thanh tra bộ do Bộ trưởng giao, Thanh tra Chính phủ thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về công tác thanh tra

Mối quan hệ giữa Thanh tra Chính phủ và Thanh tra bộ chủ yếu thể hiện trênlĩnh vực hướng dẫn công tác, tổ chức, cử cán bộ chuyên trách theo dõi giúp đỡThanh tra bộ về nghiệp vụ thanh tra, tổng hợp kết quả công tác thanh tra, tổng kếtkinh nghiệm về công tác thanh tra của các bộ báo cáo Thủ tướng để xây dựngchương trình, kế hoạch thanh tra trong từng thời kỳ

Thanh tra Chính phủ tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra đối với đội ngũcán bộ, công chức làm công tác thanh tra trong các cơ quan thanh tra bộ, góp phầnnâng cao trình độ chuyên môn, kịp thời cập nhật kiến thức về quản lý nhà nước nóichung và công tác thanh tra nói riêng, giúp nâng cao hiệu quả công tác thanh tracủa bộ, ngành

Mối quan hệ của Thanh tra Chính phủ và Thanh tra bộ còn thể hiện thôngqua quyền hạn của Tổng thanh tra Trong công tác tổ chức, Chánh thanh tra bộ do

Bộ trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng thanhtra Việc tăng cường mối quan hệ giữa Thanh tra Chính phủ và Thanh tra bộ trongcông tác tổ chức, hoạch định cán bộ là rất cần thiết, qua đó xây dựng đội ngũ cán

bộ thanh tra đáp ứng được yêu cầu của công tác

Tổng thanh tra có quyền kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét tráchnhiệm, xử lý người có hành vi vi phạm thuộc quyền quản lý của Thủ tướng hoặcphối hợp với người đứng đầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủtrong việc xem xét trách nhiệm, xử lý người có hành vi vi phạm thuộc quyền quản

lý của cơ quan, tổ chức đó

Trong quan hệ công tác, Tổng thanh tra có quyền đề nghị Bộ trưởng thanhtra trong phạm vi quản lý của bộ Trên thực tế, Thanh tra Chính phủ thực hiện côngtác thanh tra hành chính trong phạm vi thẩm quyền, quá trình tiến hành các hoạtđộng thanh tra, phát hiện những dấu hiệu vi phạm trong ngành, lĩnh vực thuộcquyền quản lý của bộ thì đề nghị Bộ trưởng tiến hành thanh tra Mối quan hệ nàynhằm tránh tình trạng có những lỗ hổng không đáng có trong công tác thanh tra,

đồng thời khẳng định nguyên tắc Thanh tra bộ có trách nhiệm thực hiện công tácthanh tra chuyên ngành trong phạm vi quản lý nhà nước của bộ

Trong công tác xây dựng các văn bản pháp quy phục vụ công tác thanh tra.Tổng thanh tra có quyền kiến nghị Bộ trưởng đình chỉ việc thi hành hoặc huỷ bỏnhững quy định do bộ đó ban hành trái với các văn bản pháp luật của Nhà nước,của Tổng thanh tra về công tác thanh tra; nếu Bộ trưởng không đình chỉ hoặc huỷ

bỏ văn bản đó thì trình Thủ tướng Chính phủ quyết định Thực hiện công tác quản

lý nhà nước về thanh tra, Thanh tra Chính phủ thường xuyên tiến hành rà soát cácvăn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực thanh tra, trường hợp phát hiện các vănbản pháp quy do bộ ban hành trái với các văn bản pháp luật của nhà nước, củaTổng thanh tra về công tác thanh tra thì có quyền kiến nghị Bộ trưởng đình chỉhoặc hủy bỏ Quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất của các văn bản quyphạm pháp luật trong lĩnh vực thanh tra và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa

Tổng thanh tra có quyền xem xét những vấn đề mà Chánh thanh tra bộ khôngnhất trí với Bộ trưởng về công tác thanh tra và đề nghị Bộ trưởng xem xét lại;trường hợp Bộ trưởng, không xem xét hoặc đã xem xét nhưng Tổng thanh trakhông nhất trí thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định Mối quan hệ này thểhiện rõ tính độc lập tương đối giữa các cơ quan thanh tra và Thủ trưởng cơ quanquản lý nhà nước cùng cấp

Như vậy, nội dung mối quan hệ giữa Thanh tra Chính phủ và Thanh tra bộ làthường xuyên và có ý nghĩa quan trọng trong công tác thanh tra nói chung và côngtác thanh tra trong từng bộ, ngành nói riêng Trong những năm qua công tác thanhtra đã góp phần lập lại trật tự, kỷ cương, trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội,gắn liền nhiệm vụ chống tham nhũng với việc làm trong sạch bộ máy nhà nước,thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đảm bảo chính xác,kịp thời, đúng pháp luật

Để đạt được những kết quả đó là do sự phối hợp, chỉ đạo của Thanh traChính phủ với thanh tra các bộ, ngành một cách hợp lý, khoa học, vì vậy công tácthanh tra không thể tách rời mối quan hệ chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ vớithanh tra các bộ, ngành Trong thời gian tới, Thanh tra Chính phủ cần phải tăng

cường chỉ đạo, phối hợp thanh tra các bộ, ngành để hoạt động thanh tra ổn định, đivào nề nếp, có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được Nhà nước giao phó Mốiquan hệ chỉ đạo, phối hợp của Thanh tra Chính phủ với thanh tra các bộ, ngành cầnđược gắn kết chặt chẽ và phải được thể chế bằng các văn bản quy phạm pháp luật

để công tác thanh tra ngày càng có hiệu lực, hiệu quả cao

III Mối quan hệ giữa Thanh tra chính phủ với cơ quan Thanh tra hành chính địa phương.

Điều 13 Luật thanh tra quy định

Các cơ quan thanh tra theo cấp hành chính gồm có:

1 Mối quan hệ của Thanh tra Chính phủ với Thanh tra tỉnh

Điều 14 Luật Thanh tra quy định

Thanh tra Chính phủ là cơ quan của Chính phủ, chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Chính phủ.

Điều 17 Luật Thanh tra quy định

Thanh tra tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, có trách nhiệm giúp Uỷ ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanh

tra và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra hành chính trong phạm vi quản lý nhà nước của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh.

Chánh thanh tra tỉnh do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cùng cấp bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng thanh tra.

Thanh tra tỉnh chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức và nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ

Đây là mối quan hệ giữa cơ quan thanh tra nhà nước cấp trên và cơ quanthanh tra nhà nước cấp dưới trực tiếp Theo quy định của Luật Thanh tra, Thanh traChính phủ và Thanh tra tỉnh đều là tổ chức thanh tra theo cấp hành chính, về cơbản chức năng, nhiệm vụ và tính chất hoạt động có những điểm chung, điểm khácnhau cơ bản là phạm vi hoạt động của Thanh tra Chính phủ trên toàn quốc, trongkhi đó Thanh tra tỉnh chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanhtra trong phạm vi cấp tỉnh Mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới được thể hiệnthông qua quyền hạn của Thanh tra Chính phủ là thanh tra việc thực hiện chínhsách, pháp luật, nhiệm vụ của các Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trungương; thanh tra vụ việc có liên quan đến trách nhiệm quản lý của nhiều tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương

Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh là các cơ quan có chức năng thanh trahành chính Do đó, có những nhiệm vụ chung nên trong quá trình tổ chức triển khaithực hiện nhiệm vụ, giữa Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh có mối quan hệ chỉđạo, hướng dẫn và phối hợp mật thiết với nhau Mối quan hệ giữa Thanh tra Chínhphủ với Thanh tra tỉnh thể hiện toàn diện trên các mặt chỉ đạo, hướng dẫn về côngtác, tổ chức nghiệp vụ; bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra đối với đội ngũ cán bộ, côngchức thanh tra cấp tỉnh

Về chỉ đạo, hướng dẫn công tác:

Tổng Thanh tra có quyền đề nghị Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh thanh tratrong phạm vi quản lý của Uỷ ban nhân dân tỉnh cấp tỉnh Trong công tác thanh tra,nếu phát hiện những quy định của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Uỷ ban nhândân cấp tỉnh trái với văn bản của Tổng thanh tra về công tác thanh tra, thì Tổng

Thanh tra có quyền đình chỉ việc thi hành các quy định đó sau đó đề nghị Thủtướng Chính phủ bãi bỏ Điều này tạo sự thống nhất cao trong công tác ban hànhvăn bản pháp quy trong ngành thanh tra từ Trung ương đến địa phương.

Trường hợp có những bất đồng trong công tác thanh tra giữa Chủ tịch Uỷban nhân dân tỉnh và Chánh thanh tra tỉnh, Tổng thanh tra có quyền xem xét, và đềnghị Chủ tịch Uỷ ban nhân tỉnh xem xét lại Nếu Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnhkhông xem xét lại hoặc đã xem xét nhưng Tổng Thanh tra không nhất trí thì báocáo Thủ tướng Chính phủ quyết định Mối quan hệ này thể hiện rõ sự giúp đỡ vềcông tác chuyên môn của Thanh tra Chính phủ với Thanh tra tỉnh, đồng thời cũngtạo sự thống nhất, thông suốt trong công tác thanh tra trên phạm vi toàn quốc

Mối quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn công tác thanh tra giữa Thanh tra Chính phủ

và Thanh tra tỉnh còn thể hiện trong việc Thanh tra Chính phủ hướng dẫn Thanh tracác tỉnh xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra hàng năm có trọng tâm, trọngđiểm; tổng hợp, báo cáo kết quả về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo,chống tham nhũng của thanh tra các tỉnh báo cáo Chính phủ, trên cơ sở đó Thanhtra Chính phủ tổng kết kinh nghiệm về công tác thanh tra trong phạm vi toàn quốc

Ngoài việc chỉ đạo hướng dẫn xây dựng chương trình công tác thanh tra hàngnăm, khi có công tác thanh tra đột xuất Thanh tra Chính phủ chỉ đạo Thanh tra tỉnhbáo cáo với Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh tổ chức thực hiện theo sự chỉ đạo củaThanh tra Chính phủ

Về chỉ đạo, hướng dẫn công tác tổ chức:

Thanh tra Chính phủ hướng dẫn Thanh tra tỉnh về công tác tổ chức thể hiệnthông qua việc bổ nhiệm cán bộ thanh tra, thi chuyển ngạch thanh tra viên Thanhtra Chính phủ đề nghị Chính phủ quy định chế độ, chính sách cho cán bộ thanh tra,hướng dẫn Thanh tra bộ, Thanh tra tỉnh thực hiện các chế độ, chính sách của nhànước

Về công tác hướng dẫn nghiệp vụ, bồi dưỡng cán bộ thanh tra:

Thanh tra Chính phủ hướng dẫn, tuyên truyền, kiểm tra, thanh tra việc thựchiện pháp luật về thanh tra, về khiếu nại, tố cáo, chống tham nhũng của Thanh tra

tỉnh Nội dung hướng dẫn nghiệp vụ bao gồm: nghiệp vụ về thanh tra việc thựchiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; nghiệp vụ

về giải quyết khiếu nại, tố cáo; nghiệp vụ phòng ngừa và chống tham nhũng

Thanh tra Chính phủ hướng dẫn các cơ quan thanh tra tỉnh, thanh tra viên khithực hiện các cuộc thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đảm bảo tính thống nhấttrong việc ban hành quyết định thanh tra, kế hoạch thực hiện cuộc thanh tra, hệthống các biên bản làm việc với đối tượng thanh tra, xác minh thu thập chứng cứtrong hoạt động thanh tra, các quyết định xử lý vi phạm, quy trình thực hiện mộtcuộc thanh tra, báo cáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra, kiến nghị hoặc quyếtđịnh xử lý về thanh tra

Thanh tra Chính phủ đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật

về thanh tra đối với Thanh tra tỉnh trong việc áp dụng các quy định của pháp luậttrong quá trình hoạt động thanh tra, bảo đảm tính chính xác, khách quan, công khaidân chủ và kịp thời của công tác thanh tra

Thanh tra Chính phủ bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra, tuyên truyền, phổ biếncác văn bản pháp luật về thanh tra đối với đội ngũ cán bộ, công chức thanh tra cấptỉnh

Để hoạt động thanh tra có hiệu quả, hiệu lực, đạt được sự thống nhất cao trênphạm vi toàn quốc, cần tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp giữa Thanh traChính phủ và Thanh tra tỉnh chặt chẽ và thường xuyên

2 Mối quan hệ của Thanh tra Chính phủ với Thanh tra huyện

Đây là mối quan hệ giữa cơ quan thanh tra nhà nước ở Trung ương và cơquan thanh tra nhà nước cấp cơ sở Mối quan hệ này chủ yếu thể hiện trong côngtác bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ; hướng dẫn, tuyên truyền phápluật về thanh tra, về khiếu nại, tố cáo, chống tham nhũng

Xuất phát từ nguyên tắc phân cấp quản lý nhà nước, Thanh tra Chính phủ chỉđạo, hướng dẫn công tác thanh tra cho cơ quan Thanh tra huyện chủ yếu thông qua

cơ quan Thanh tra tỉnh Do đó, mối quan hệ giữa Thanh tra Chính phủ và Thanh trahuyện không thể hiện rõ nét

IV Mối quan hệ giữa Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanh tra sở

Theo quy định của Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn thi hành, hệthống cơ quan thanh tra nhà nước được thiết lập từ Trung ương đến địa phương vànằm trong hệ thống các cơ quan quản lý Nhà nước Các cơ quan thanh tra vừa chịu

sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân hoặc Thủ trưởng cơ quan cùngcấp, vừa chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức, nghiệp vụ của cơ quanthanh tra cấp trên Như vậy, giữa cơ quan thanh tra nhà nước các cấp trong hệthống thanh tra nhà nước tất yếu phải có mối quan hệ mật thiết với nhau Mối quan

hệ giữa Thanh tra tỉnh và Thanh tra huyện, Thanh tra sở bao gồm quan hệ chỉ đạo,hướng dẫn về công tác, nghiệp vụ, tổ chức và mối quan hệ phối hợp trong việc tiếnhành hoạt động thanh tra

Pháp luật về thanh tra quy định Chánh thanh tra tỉnh có nhiệm vụ lãnh đạo,chỉ đạo công tác thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Uỷ ban nhân dâncấp tỉnh; Chánh thanh tra tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo công tác đối với thanh tra huyện,thanh tra sở Như vậy thanh tra tỉnh không những chỉ đạo công tác của thanh trahuyện, thanh tra sở, mà còn lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh tra của các huyện, các

sở trực thuộc tỉnh

Theo quy định của Luật Thanh tra, các cơ quan thanh tra có nhiệm vụ, quyềnhạn chung là:

- Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan,

tổ chức và cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân hoặcThủ trưởng cơ quan cùng cấp;

- Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của phápluật về khiếu nại, tố cáo;

- Thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và chống tham nhũng theo quy định củapháp luật về chống tham nhũng;

- Quản lý nhà nước về công tác thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo

Do có những nhiệm vụ, quyền hạn chung, nên trong quá trình tổ chức triểnkhai thực hiện nhiệm vụ, giữa Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanh tra sở

phải có mối quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn và phối hợp mật thiết với nhau mới manglại hiệu lực, hiệu quả cao trong công tác thanh tra.

1 Chỉ đạo công tác thanh tra

Trong phạm vi một tỉnh, các cơ quan cấp huyện, sở đều thực hiện nhiệm vụchính trị chung của tỉnh Căn cứ theo nhiệm vụ chính trị chung của tỉnh, các huyện,

sở cụ thể hoá thành nhiệm vụ chính trị riêng của từng địa phương, đơn vị Các cơquan Thanh tra tỉnh, Thanh tra huyện, Thanh tra sở căn cứ vào chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn của mình tổ chức thực hiện nhiệm vụ của địa phương, đơn vị mình,suy cho cùng cũng là để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị chung của tỉnh

Mối quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn về công tác thanh tra là nhiệm vụ thườngxuyên của cơ quan thanh tra cấp trên đối với cơ quan thanh tra cấp dưới Thanh tratỉnh có nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn công tác thanh tra hành chính cho Thanh trahuyện, Thanh tra sở, bao gồm các nội dung như: xây dựng chương trình, kế hoạchcông tác hàng năm; điều chỉnh chương trình công tác; điều hòa phối hợp và xử lýnhững vướng mắc, trùng lặp giữa các cơ quan Thanh tra tỉnh, huyện, sở, nhằm nângcao hiệu quả và hiệu lực công tác thanh tra, khắc phục tình trạng chồng chéo về nộidung, trùng lặp về thời gian gây phiền hà cho đối tượng thanh tra; kiểm tra, đôn đốcviệc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác thanh tra đã đề ra và đánh giá kếtquả và hiệu quả thực hiện chương trình công tác thanh tra Đây là những nội dungphối hợp để các cơ quan Thanh tra tỉnh, Thanh tra huyện, Thanh tra sở thực hiệnthống nhất và cần phải có sự chỉ đạo và định hướng của cơ quan thanh tra cấp trên

Mối quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn xây dựng chương trình, kế hoạch công tác hàng năm: Theo quy định của Pháp luật về Thanh tra, hàng năm các cơ quan Thanh

tra tỉnh, Thanh tra huyện, Thanh tra sở phải xây dựng chương trình, kế hoạch côngtác thanh tra và phải được Chủ tịch Uỷ ban nhân dân hoặc Giám đốc sở cùng cấpphê duyệt Điều 35 của Luật Thanh tra quy định “Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng,Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện, Giámđốc sở theo qui định của luật này có trách nhiệm phê duyệt chương trình, kế hoạchthanh tra của năm sau do Tổng Thanh tra, Chánh thanh tra cùng cấp trình chậmnhất vào ngày 31/12 của năm trước; quyết định việc thanh tra theo đề nghị của

Tổng Thanh tra, Chánh thanh tra cùng cấp” Chương trình kế hoạch thanh tra đượcphê duyệt là căn cứ quan trọng để các cơ quan thanh tra tiến hành các hoạt độngthanh tra

Căn cứ theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ, sự chỉ đạo của

Uỷ ban nhân dân tỉnh và những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của tỉnh, vào quí tưhàng năm, Thanh tra tỉnh có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn định hướng những trọngtâm công tác thanh tra hành chính năm sau cho thanh tra huyện, thanh tra sở Trên

cơ sở chỉ đạo, hướng dẫn, định hướng của Thanh tra tỉnh và yêu cầu quản lý nhànước, nhiệm vụ của của địa phương, ngành mình, Thanh tra huyện, Thanh tra sởxây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra của năm sau, trình Chủ tịch Uỷ bannhân dân hoặc Giám đốc sở phê duyệt

Thông qua công tác chỉ đạo giữa Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanhtra sở làm rõ chương trình, kế hoạch thanh tra nội dung gì, đối tượng thanh tra là cơquan, đơn vị nào, thời gian đối với từng cuộc thanh tra; những lĩnh vực trọng tâm,trọng điểm cần tiến hành thanh tra, kiểm tra

Chỉ đạo công tác thanh tra đột xuất: Ngoài việc chỉ đạo hướng dẫn xây dựng

chương trình công tác thanh tra hàng năm, khi có công tác thanh tra đột xuất Thanhtra tỉnh chỉ đạo Thanh tra huyện, Thanh tra sở báo cáo với Chủ tịch Uỷ ban nhândân, Giám đốc sở và tổ chức thực hiện theo sự chỉ đạo của thanh tra tỉnh

Thanh tra tỉnh xem xét, điều chỉnh công tác thanh tra của các cơ quan thanh tra cấp huyện, sở: Trên cơ sở rà soát các chương trình, kế hoạch công tác thanh tra

hàng năm của thanh tra huyện, thanh tra sở từ đó phát hiện những nội dung trùnglặp trên địa bàn huyện hoặc ngành, lĩnh vực Thông qua đó có sự chỉ đạo điều chỉnhchương trình, kế hoạch công tác hoặc chỉ đạo sự phối hợp giữa các cơ quan thanhtra, phân công cơ quan chủ trì, cơ quan cử người phối hợp

Đây là một nội dung quan trọng trong công tác chỉ đạo, phối hợp giữa Thanhtra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanh tra sở, vì nếu không có việc xem xét, điềuchỉnh công tác của Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, sở dễ dẫn đến tình trạngchồng chéo về đối tượng thanh tra giữa Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanhtra sở và giữa Thanh tra huyện với Thanh tra sở

Thanh tra tỉnh đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch công

tác của thanh tra huyện, thanh tra sở nhằn đảm bảo chương trình, kế hoạch công táccủa cơ quan thanh tra đã được phê duyệt thực hiện nghiêm túc và đạt hiệu quả

2 Hướng dẫn về nghiệp vụ thanh tra:

Nội dung hướng dẫn nghiệp vụ bao gồm: nghiệp vụ về thanh tra việc thựchiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; nghiệp vụ

về giải quyết khiếu nại, tố cáo; nghiệp vụ phòng ngừa và chống tham nhũng Hìnhthức hướng dẫn nghiệp vụ bao gồm việc phổ biến các quy định của pháp luật vềthanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng; các quy định vềthanh tra, giải quyết khiếu nại tố cáo và các nghiệp vụ chuyên ngành khác có liênquan như tài chính, xây dựng, quản lý sử dụng đất đai…

Hướng dẫn các cơ quan thanh tra, đoàn thanh tra, thanh tra viên khi thực hiệncác cuộc thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đảm bảo tính thống nhất trong việcban hành quyết định thanh tra, kế hoạch thực hiện cuộc thanh tra, hệ thống các biênbản làm việc với đối tượng thanh tra, xác minh thu thập chứng cứ trong hoạt độngthanh tra, các quyết định xử lý vi phạm, quy trình thực hiện một cuộc thanh tra, báocáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra, kiến nghị hoặc quyết định xử lý về thanhtra

Thanh tra tỉnh đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật vềthanh tra đối với Thanh tra huyện, Thanh tra sở trong việc áp dụng các quy địnhcủa pháp luật trong quá trình hoạt động thanh tra, bảo đảm tính chính xác, kháchquan, công khai dân chủ và kịp thời của công tác thanh tra

3 Hướng dẫn chế độ, chính sách, tổ chức biên chế:

Thanh tra tỉnh phối hợp với Sở Tài chính xây dựng, đề nghị Uỷ ban nhân dântỉnh quy định chế độ, chính sách cho cán bộ thanh tra, đoàn thanh tra tỉnh, hướngdẫn Thanh tra huyện, Thanh tra sở thực hiện các chế độ, chính sách của nhà nước,của tỉnh như chính sách phụ cấp nghề, trang phục thanh tra, bồi dưỡng tiếp dân,kinh phí nghiệp vụ cho các đoàn thanh tra, kinh phí đào tạo bồi dưỡng cho cán bộthanh tra

Thanh tra tỉnh phối hợp với Sở Nội vụ hướng dẫn về tổ chức, biên chế chothanh tra huyện, thanh tra sở, gồm các nội dung: biên chế cán bộ, chế độ học tậpđào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch đào tạo, bổ nhiệm, thuyên chuyển chánh, phó thanhtra, bổ nhiệm thanh tra viên.

Nhìn chung: Mối quan hệ chỉ đạo, phối hợp trong hoạt động thanh tra trongviệc thực hiện nhiệm vụ chung giữa Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanh tra

sở là thường xuyên Để có một lực lượng thanh tra mạnh, hoạt động có chất lượng,hiệu quả thì phải tạo được sự thống nhất cao giữa các cơ quan thanh tra trong toànngành nói chung và toàn tỉnh nói riêng, dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổchức, nghiệp vụ của Thanh tra nhà nước cấp trên và sự chỉ đạo của Thủ trưởng cácđịa phương, đơn vị Vì vậy, yêu cầu tăng cường mối quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn,phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa Thanh tra tỉnh với Thanh tra huyện, Thanhtra sở là một tất yếu khách quan

V Mối quan hệ giữa thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong hoạt động của Thanh tra bộ, Thanh tra sở.

Luật Thanh tra đã phân định loại hình tổ chức và hoạt động thanh tra trênnguyên tắc chung của hoạt động quản lý nhà nước, đó là sự kết hợp giữa quản lýtheo lãnh thổ và quản lý theo ngành, lĩnh vực Theo đó, Luật Thanh tra quy địnhcác cơ quan thanh tra nhà nước bao gồm: Cơ quan thanh tra được thành lập theocấp hành chính (Thanh tra Chính phủ; Thanh tra tỉnh; Thanh tra huyện) và cơ quanthanh tra được thành lập ở cơ quan quản lý theo ngành, lĩnh vực (Thanh tra bộ;Thanh tra sở) Thanh tra theo cấp hành chính thực hiện nhiệm vụ thanh tra hànhchính; thanh tra theo ngành, lĩnh vực thực hiện nhiệm vụ thanh tra hành chính vàthanh tra chuyên ngành, trong đó công tác thanh tra chuyên ngành là chủ yếu

Điều 23 Luật Thanh tra quy định:

1 Các cơ quan thanh tra theo ngành, lĩnh vực gồm có:

a) Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ (gọi chung là Thanh tra bộ) Thanh tra

bộ có thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành.

Cơ quan thuộc Chính phủ có chức năng quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực được thành lập cơ quan thanh tra Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra của cơ quan thuộc Chính phủ được áp dụng như đối với Thanh tra bộ;

b) Thanh tra sở.

Thanh tra sở được thành lập ở những sở thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo uỷ quyền của Uỷ ban nhân dân cùng cấp hoặc theo quy định của pháp luật

2 Chính phủ quy định cụ thể về tổ chức Thanh tra bộ và việc thành lập Thanh tra sở.

Theo quy định của Luật Thanh tra mỗi bộ có một cơ quan thanh tra thốngnhất chịu sự lãnh đạo của Bộ trưởng và Tổng Thanh tra, vừa làm nhiệm vụ thanhtra hành chính, vừa làm nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành Quy định này hoàn toànphù hợp với chủ trương cải cách hành chính hiện nay, thu hẹp đầu mối, bảo đảm sựquản lý thống nhất theo ngành, lĩnh vực ở các bộ Theo đó, Thanh tra bộ là cơ quanđầu mối giúp Bộ trưởng quản lý công tác thanh tra, bao gồm cả thanh tra hànhchính và thanh tra chuyên ngành đối với ngành, lĩnh vực trong phạm vi quản lý của

bộ Tuy nhiên hiện nay, do đặc thù của từng bộ, có bộ quản lý nhà nước đơn ngành(Bộ Thủy sản; Bộ Xây dựng ) có bộ quản lý nhà nước đa ngành, đa lĩnh vực (BộTài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ) Để thực hiện nhiệm vụ nàynhiều bộ đã tổ chức theo hướng có một bộ phận (cấp phòng) thực hiện công tácthanh tra hành chính; một hoặc một số bộ phận (cấp phòng) thực hiện công tácthanh tra chuyên ngành Về cơ cấu tổ chức các cơ quan thanh tra bộ do Chính phủquy định, tùy thuộc vào đặc điểm, yêu cầu công tác của từng bộ, ngành

Trong hệ thống cơ quan thanh tra chuyên ngành, ngoài Thanh tra bộ các địaphương còn có Thanh tra sở Thanh tra sở là cơ quan của sở, có trách nhiệm giúpGiám đốc sở thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra hành chính và thanh trachuyên ngành trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc sở Thanh tra sởđược thành lập ở những sở thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo uỷ quyền của

Uỷ ban nhân dân cùng cấp, Chính phủ quy định cụ thể về việc thành lập Thanh trasở

1 Mối quan hệ giữa thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong hoạt động của Thanh tra bộ.

Điều 25 Luật Thanh tra quy định:

Nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra bộ

Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý trực tiếp của bộ.

Thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên ngành của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực do bộ phụ trách ( )

Quy định trên khẳng định Thanh tra bộ thực hiện cả hai nhiệm vụ là thanh trahành chính và thanh tra chuyên ngành Như vậy thanh tra hành chính và thanh trachuyên ngành là hai chức năng cơ bản của cơ quan Thanh tra bộ, mỗi bộ tuỳ theomức độ quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực mà Chính phủ quy định có một hay

nhiều tổ chức thanh tra, ví dụ Bộ Tài chính có Thanh tra Bộ Tài chính và Thanh tra

Tổng cục Thuế, Thanh tra Tổng cục Hải quan, Thanh tra Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước Trong khi đó Bộ Thuỷ sản chỉ có duy nhất một cơ quan Thanh tra Thủy sản thuộc Bộ Thủy sản.

Trong trường hợp một bộ có nhiều cơ quan thanh tra, cần xác định rõ thanhtra chuyên ngành là thanh tra của bộ đặt tại các tổng cục và các cục trực thuộc bộ.Không phải là thanh tra riêng của Tổng cục, cục Hoạt động của thanh tra chuyênngành phải chịu sự điều chỉnh của Luật Thanh tra Vì vậy Thanh tra bộ phải cótrách nhiệm chỉ đạo về tổ chức, nghiệp vụ và hoạt động đối với thanh tra chuyênngành theo quy định của Luật thanh tra và các văn bản quy phạm pháp luật khác vềthanh tra Đảm bảo các hoạt động thanh tra của các Bộ thống nhất do cơ quanThanh tra bộ chỉ đạo, tránh chồng chéo, trùng lắp trong hoạt động thanh tra

Thanh tra bộ là một tổ chức thống nhất với hai chức năng: Thanh tra hànhchính và thanh tra chuyên ngành, theo đó mỗi tổ chức thanh tra có nhiệm vụ riêng,

có đối tượng thanh tra khác nhau Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra đốivới việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhânthuộc quyền quản lý trực tiếp của bộ; Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh

tra theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hànhpháp luật, những quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý của ngành,lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý của bộ.

Do đó, các bộ có sự phân công công tác thanh tra thành các bộ phận để thựchiện chức năng, nhiệm vụ khác nhau, giúp Chánh thanh tra bộ trong việc xây dựngchương trình, kế hoạch thanh tra, tổng hợp số liệu báo cáo Việc triển khai cụ thểcông tác thanh tra do Chánh thanh tra bộ căn cứ theo chương trình kế hoạch đãđược phê duyệt; căn cứ vào tình hình thực tế và yêu cầu của công tác quản lý, theo

sự chỉ đạo của Bộ trưởng để điều động cán bộ thanh tra tập trung giải quyết từngnhiệm vụ cụ thể Thực tế hiện nay, công tác thanh tra hành chính trong các bộ rất

mờ nhạt và hạn chế Đại đa số các Bộ chỉ coi trọng công tác thanh tra chuyênngành do Bộ quản lý Để công tác thanh tra trong các Bộ thực sự có hiệu quả thìviệc quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận trong cơ quan thanh tra

bộ là điều hết sức cần thiết

2 Mối quan hệ giữa thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong hoạt động của Thanh tra sở.

Điều 27 Luật Thanh tra quy định:

Thanh tra sở là cơ quan của sở, có trách nhiệm giúp Giám đốc sở thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong phạm

vi nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc sở.

Theo quy định trên, Thanh tra sở là tổ chức thanh tra nhà nước ở địa phương,thực hiện cả hai nhiệm vụ là thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành Trong

đó khi thực hiện chức năng thanh tra hành chính thì thanh tra sở chịu sự hướng dẫncông tác, nghiệp vụ của Thanh tra tỉnh; khi thực hiện chức năng thanh tra chuyênngành thì chịu sự hướng dẫn nghiệp vụ của Thanh tra bộ

Mối quan hệ giữa thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong hoạtđộng của Thanh tra sở chủ yếu thông qua các hoạt động sau:

Hoạt động thanh tra: Khi tiến hành các cuộc thanh tra trong lĩnh vực chuyên

môn, thanh tra chuyên ngành thường trao đổi cùng thanh tra hành chính để tìm hiểu

và thực hiện đúng các quy định về pháp luật thanh tra Ngược lại, khi tiến hànhthanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị thuộcquyền quản lý trực tiếp của sở

Hoạt động học tập, trao đổi kinh nghiệm: Thanh tra hành chính và thanh tra

chuyên ngành đều là các bộ phận trong tổ chức Thanh tra sở, do đó có mối liên hệthường xuyên thể hiện thông qua các đợt tập huấn, các cuộc tọa đàm, hội thảo, rútkinh nghiệm công tác trong ngành thanh tra

Mối quan hệ của thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong hoạtđộng của Thanh tra sở còn thể hiện thông qua công tác tổng hợp, báo cáo kết quả

về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, chống tham nhũng thuộc phạm viquản lý của sở

Nhìn chung, trong hoạt động của Thanh tra sở sự phân công thanh tra hànhchính và thanh tra chuyên ngành chỉ mang tính tương đối, chủ yếu là phân côngđầu mối giúp việc Chánh thanh tra sở trong việc xây dựng kế hoạch thanh tra vàtheo dõi tổng hợp số liệu để tổng hợp, báo cáo cơ quan cấp trên Mối quan hệ giữahai bộ phận này mang tính chất hỗ trợ nhau, thống nhất chịu sự lãnh đạo của Chánhthanh tra sở nhằm đạt mục đích chung, thực hiện tốt nhiệm vụ của Thanh tra sở vànhiệm vụ chính trị của địa phương

có một vấn đề rất quan trọng là nhằm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của ngànhthanh tra trong công tác phòng chống tham nhũng sẽ được qui định trong Luậtphòng, chống tham nhũng mà Quốc hội thông qua trong kỳ họp tới Thậm chí ngay

cả những qui định của Luật thanh tra dù mới qua hơn một năm thực hiện nếu thấy

có khó khăn, vướng mắc cũng có thể kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩmquyền sửa đổi, bổ sung tạo điều kiện thuận lợi cho ngành thanh tra làm tốt nhiệm

vụ của mình

I Nâng cao vai trò của Thanh tra Chính phủ với tư cách là cơ quan quản lý nhà nước về công tác thanh tra trong việc chỉ đạo phối hợp hoạt động giữa các cơ quan thanh tra nhà nước.

Thanh tra Chính phủ với tư cách là cơ quan thanh tra cao nhất trong hệ thống

cơ quan thanh tra nhà nước, có trách nhiệm quản lý nhà nước về công tác thanh tra,như vậy Thanh tra Chính phủ có vị trí, vai trò quan trọng trong công tác quản lýnhà nước về thanh tra và vai trò này cần được thực hiện một cách chủ động, tíchcực

Vê công tác thanh tra: Điều 16 Luật thanh tra quy định, Tổng thanh tra có

trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh tra Thực hiện trách nhiệm này củaTổng thanh tra cũng như trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn công tác thanh tra củaThanh tra Chính phủ trước hết thể hiện ở việc xây dựng chương trình, kế hoạchthanh tra Pháp luật quy định hoạt động thanh tra chủ yếu theo chương trình kếhoạch, nhất là thanh tra hành chính Tuy nhiên thực hiện kế hoạch thanh tra có tínhchất “cắt lớp”, có nghĩa là kế hoạch thanh tra ngành nào, cấp nào do Thủ trưởng cơquan thanh tra ngành đó, cấp đó phê duyệt Để tránh sự trùng lặp và cũng tạo cho

hoạt động thanh tra có một sức mạnh đồng bộ thì Thanh tra Chính phủ ngoài việcthực hiện chương trình, kế hoạch thanh tra của mình cần hướng dẫn cơ quan thanhtra các ngành, các cấp xây dựng chương trình, kế hoạch của ngành đó, cấp đó.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này Thanh tra Chính phủ cần nắm tình hình kinh

tế - xã hội, đánh giá cũng như dự báo diễn biến phát triển của tình hình, từ đó địnhhướng cho hoạt động thanh tra nói chung trong từng thời kỳ Để giúp các cơ quanthanh tra cấp dưới xây dựng chương trình, kế hoạch của mình, Thanh tra Chính phủcũng phải nắm các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của ngành đó, cấp đó để chương trìnhthanh tra vừa thể hiện định hướng chung của hoạt động thanh tra trong toàn quốcvào từng thời kỳ đồng thời phù hợp với yêu cầu quản lý và việc thực hiện nhiệm vụkinh tế xã hội của từng địa phương Có như vậy chương trình, kế hoach thanh tramới thiết thực và có tính thuyết phục khi trình lên Thủ trưởng cơ quan quản lý phêduyệt

Về tổ chức, nghiệp vụ thanh tra:

Thanh tra Chính phủ cần chủ động nắm chắc đội ngũ cán bộ thanh tra viên

để có ý kiến xác đáng đối với việc bổ nhiệm miễn nhiệm người đứng đầu các tổchức thanh tra cấp bộ và cấp tỉnh Giữ mối quan hệ thường xuyên và trực tiếp vớilãnh đạo các bộ, ngành, địa phương để phối hợp chặt chẽ trong việc tổ chức cơquan thanh tra ở các nơi đó Sự tác động vào quá trình tổ chức các cơ quan thanhtra phải vừa bao đảm sự tôn trọng quyền quyết định của thủ trưởng các ngành cáccấp theo đúng tinh thần của Luật Thanh tra, vừa giúp Thủ trưởng các cấp, cácngành nhận thức đầy đủ hơn về công tác thanh tra cũng như những quy định củapháp luật về trách nhiệm của họ trong việc lãnh dạo, chỉ đạo trực tiếp đối với côngtác thanh tra

Về nghiệp vụ thanh tra, phải nói rằng từ trước đến nay, đây là một mảngcông việc chưa được Thanh tra Nhà nước trước đây và Thanh tra Chính phủ hiệnnay quan tâm đúng mức, mặc dù là vấn đề hết sức cần thiết và đó cũng là một trongnhững lý do vì sao các bộ, ngành, địa phương không có sự ràng buộc chặt chẽ,thường xuyên trong mối quan hệ với thanh tra cấp trung ương Bởi vì trong quátrình tổ chức và hoạt động các tổ chức thanh tra rất ít khi có thể trông cậy vào sự

giúp đỡ của thanh tra cấp trung ương về nghiệp vụ chuyên môn Các văn bản cótính chất hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ là quá ít sovới các bộ, ngành khác, đồng thời mỗi khi gặp khó khăn vướng mắc trong hoạtđộng, các tổ chức thanh tra hầu như chưa nhận được sự trợ giúp kịp thời của thanhtra cấp trung ương Vì vậy trong thời gian tới đây, Thanh tra Chính phủ cần quantâm hơn nữa và có các biện pháp cụ thể để tăng cường năng lực chỉ đạo hướng dẫnnghiệp vụ cho các tổ chức thanh tra trong hệ thống của mình, cụ thể là:

- Chỉ đạo, hướng dẫn một cách chủ động "tích cực": Trong giai đoạn hiệnnay đây là vấn đề hết sức quan trọng, Luật Thanh tra ra đời đã đánh dấu một sựphát triển mới đòi hỏi có những nhận thức mới về công tác thanh tra nói chungcũng như nắm chắc các quy định về hoạt động thanh tra trong Luật cũng như trongcác văn bản hướng dẫn thi hành Thanh tra Chính phủ cần có nhiều văn bản hướngdẫn đối với các vấn đề cụ thể mà pháp luật đã qui định và những vấn đề có thểvướng mắc trong thực tế;

- Chỉ đạo hướng dẫn môt cách "bị động": Tức là sẵn sằng nghiên cứu và trảlời kịp thời các khó khăn vướng mắc từ các cơ quan thanh tra bộ, ngành, địaphương Nhiệm vụ này có thể thực hịên một cách trực tiếp thông qua hoạt động củamột nhóm chuyên gia hay một bộ phận của Thanh tra Chính phủ Đối với nhữngvấn đề khó khăn phức tạp có thể tổ chức trao đổi ý kiến trước khi trình xin ý kiếnchính thức của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ

Đây là công việc rất khó khăn, cũng như các bộ ngành khác, trách nhiệm chủyếu thuộc về tổ chức pháp chế của Thanh tra Chính phủ có sự phối hợp với cácđồng chí có kinh nghiệm làm công tác thanh tra, các chuyên gia pháp luật và độingũ cán bộ nghiên cứu trong và ngoài ngành thanh tra

Về công tác bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra:

Đây cũng là mảng công việc quan trọng đã được Thanh tra Nhà nước(Thanh tra Chính phủ) quan tâm đẩy mạnh trong một vài năm gần đây Tuy nhiên

do đặc điểm đội ngũ cán bộ, công chức thanh tra đông về số lượng lại thườngxuyên biến động, cho nên nhu cầu được bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra là rất lớn.Thanh tra Chính phủ cần chỉ đạo xây dựng một chương trình bồi dưõng khoa học,

phù hợp với nhiều đối tượng với các nhu cầu khác nhau để có phương thức đào tạobồi dưỡng thích hợp Mục tiêu là có một chương trình tương đối ổn định, một độingũ giảng viên có chất lượng (có kiến thức sâu rộng, có hiểu biết về công tác thanhtra, có năng lực sư phạm) và giáo trình phải được chuẩn hoá, và luôn được cập nhậtnhững vấn đề cần thiết cho công tác thanh tra Đồng thời phải có những hình thứcđào tạo bồi dưỡng thích hợp, kết hợp với các địa phương, bộ, ngành để mở cáckhoá đào tạo bồi dưỡng phù hợp với đặc điểm hoạt động cũng như nhu cầu của đốitượng.

II Nâng cao vai trò của Thanh tra bộ trong việc chỉ đạo phối hợp hoạt động thanh tra chuyên ngành.

Việc Luật Thanh tra quy định thanh tra theo ngành và lĩnh vực cũng như hoạtđộng thanh tra chuyên ngành như một loại tổ chức và hoạt động riêng chứng tỏ tínhchất quan trọng cũng như tính đặc thù của nó trong hoạt động thanh tra hiện nay

Xu hướng tăng cường quản lý nhà nước theo ngành và lĩnh vực và quản lý nhànước bằng pháp luật càng làm cho hoạt động thanh tra chuyên ngành sôi nổi Cũngcần nhận thấy rằng mối quan hệ giữa Thanh tra bộ với Thanh tra sở ngày càng trởnên gắn bó chặt chẽ hơn và có một số ngành đã hình thành mối quan hệ chặt chẽnhư một hệ thống, nhất là một số ngành đòi hỏi chuyên môn cao cũng như đội ngũtham gia công tác thanh tra đông đảo như ngành Y tế, Giáo dục, Văn hoá hoạtđộng thanh tra chuyên ngành gần giống với hoạt động kiểm tra bởi vì nó có tínhchất thường xuyên và đối tượng rất lớn

Trong bối cảnh trên Thanh tra bộ với trách nhiệm giúp Bộ trưởng quản lýnhà nước về công tác thanh tra trong lĩnh vực quản lý nhà nước nước của bộ có vaitrò hết sức quan trọng, nhất là vấn đề tổ chức và hoạt động thanh tra chuyên ngành

Về công tác thanh tra: Vai trò của Thanh tra bộ trước hết thể hiện ở khâu lập

chương trình kế hoạch thanh tra chuyên ngành Hoạt động thanh tra chuyên ngànhchủ yếu do thanh tra các địa phương (Thanh tra sở) tiến hành cho nên Thanh tra bộxây dựng chương trình kế hoạch và chỉ đạo xây dựng chương trình kế hoạch chocác tổ chức thanh tra sở Thậm chí do đối tượng của thanh tra tra chuyên ngành tuyrộng những lĩnh vực thanh tra lại hẹp và chuyên sâu cho nên Thanh tra bộ có thể