Khó khăn tâm lý của một học sinh lớp 2 bị bạo lực gia đình

Trẻ em là đối tượng cần được quan tâm, chăm sóc đặc biệt bởi các em còn non nớt về thể chất và tinh thần. Và gia đình chính là nơi thực hiện chức năng chăm sóc và giáo dục tốt nhất với trẻ. Gia đình là nơi dạy cho trẻ những bài học đầu tiên về cuộc sống, tình yêu thương con người, là ngôi trường đầu tiên của trẻ. Trẻ em tuổi càng nhỏ thì gia đình càng có ý nghĩa quan trọng trong sự hình thành nhân cách và nhận thức.Đối với trẻ em, gia đình là nơi nương tựa vững chắc và êm ái nhất trong những năm tháng đầu đời. Được sống cùng cha mẹ và những người ruột thịt khác, được hưởng tình yêu thương cũng như sự chăm sóc về vật chất và tinh thần là quyền chính đáng của mọi trẻ. Khi lớn lên, những đứa trẻ được chăm sóc cẩn thận thường có đủ hiểu biết và sức khỏe để sống một cuộc sống hữu ích cho gia đình và xã hội. Nhưng trên thực tế có rất nhiều trẻ đã không được sống như vậy. Trong các rủi ro mà các em phải chịu như chúng tôi đã nói thì có lẽ bạo lực gia đình là loại rủi ro dễ khắc phục hơn cả vì chúng liên quan đến tính chủ động và hành động tự giác của con người, nhưng thực tế lại không như vậy. Hiện nay ở Việt Nam chưa có thống kê chính thức là bao nhiêu đứa trẻ phải chịu sự rủi ro này nhưng những hậu quả gây ra cho chúng thì đã rất rõ ràng.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trẻ em là đối tượng cần được quan tâm, chăm sóc đặc biệt bởi các em cònnon nớt về thể chất và tinh thần Và gia đình chính là nơi thực hiện chức năngchăm sóc và giáo dục tốt nhất với trẻ Gia đình là nơi dạy cho trẻ những bài họcđầu tiên về cuộc sống, tình yêu thương con người, là ngôi trường đầu tiên của trẻ.Trẻ em tuổi càng nhỏ thì gia đình càng có ý nghĩa quan trọng trong sự hình thànhnhân cách và nhận thức

Đối với trẻ em, gia đình là nơi nương tựa vững chắc và êm ái nhất trongnhững năm tháng đầu đời Được sống cùng cha mẹ và những người ruột thịt khác,được hưởng tình yêu thương cũng như sự chăm sóc về vật chất và tinh thần làquyền chính đáng của mọi trẻ Khi lớn lên, những đứa trẻ được chăm sóc cẩn thậnthường có đủ hiểu biết và sức khỏe để sống một cuộc sống hữu ích cho gia đình và

xã hội Nhưng trên thực tế có rất nhiều trẻ đã không được sống như vậy Trong cácrủi ro mà các em phải chịu như chúng tôi đã nói thì có lẽ bạo lực gia đình là loạirủi ro dễ khắc phục hơn cả vì chúng liên quan đến tính chủ động và hành động tựgiác của con người, nhưng thực tế lại không như vậy Hiện nay ở Việt Nam chưa

có thống kê chính thức là bao nhiêu đứa trẻ phải chịu sự rủi ro này nhưng nhữnghậu quả gây ra cho chúng thì đã rất rõ ràng

Những trừng phạt về thể chất có thể gây đau đớn cho trẻ, thậm chí có thểgây thương tích Mặt khác trẻ cũng có thể thấy bố mẹ thật ác, thật đáng ghét, thấy

bị tổn thương vì thế mà trở nên xa lánh, né tránh chính người thân của mình.Nhưng nghiêm trọng hơn là những hậu quả về tinh thần mà phương pháp này để lạicho trẻ Đối với trẻ nữ phải sống trong môi trường bạo lực, khi trưởng thành khóđặt niềm tin vào người khác giới và thường gặp trắc trở trong tình yêu Họ có sự

hoài nghi quá mức với người khác giới do những chịu ảnh hưởng của những hành

vi bạo lực của cha mẹ với bản thân Các em nam về sau có thể bắt chước các hành

vi bạo lực với người vợ và con cái trong tương lai Ở lứa tuổi nhỏ, đòn roi của cha

mẹ có thể khiến các em gặp những khó khăn về mặt tâm lý như ngại giao tiếp vớimọi người xung quanh do cảm thấy xấu hổ vì hành vi của cha mẹ, hay mặc cảm vìmình thường xuyên bị đánh Các em thường thu mình lại và không giao lưu với thếgiới bên ngoài

Xuất phát từ thực trạng trên mà tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài “Khó khăn

tâm lý của một học sinh lớp 2 bị bạo lực gia đình”.

2 Mục đích nghiên cứu

Phân tích thực trạng khó khăn tâm lý của một học sinh lớp 2 bị bạo lực giađình Trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp nhằm giảm bớt những khó khăn trongtâm lý của trẻ bị bạo lực gia đình

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Khó khăn trong tâm lý của trẻ bị bạo lực gia đình

3.2 Khách thể nghiên cứu

- 01 học sinh lớp 2 thường xuyên bị bạo lực gia đình

- Gia đình một trẻ bị bạo lực gia đình

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Xây dựng cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu: khó khăn tâm lý là gì, biểuhiện của những khó khăn tâm lý, bạo lực gia đình, các hình thức bạo lực gia đình…

Xác định các khó khăn tâm lý của trẻ bị bạo lực gia đình

Đưa ra những tác động tới gia đình và trẻ nhằm thay đổi biện pháp giáo dục

để khắc phục những khó khăn tâm lý của trẻ bị bạo lực gia đình

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: nghiên cứu các tài liệu có liên quan, cáccông trình nghiên cứu, sách báo, tạp chí chuyên ngành,… để xây dựng cơ sở lýluận cho đề tài

5.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp

- Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động

6 Phạm vi nghiên cứu

- Lứa tuổi học sinh tiểu học

- Cụ thể: Em NVT, 7 tuổi tại trường tiểu học Minh Phú – Hà Nội

- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 1/2012 đến tháng 4/2012

7 Bố cục khóa luận

Chương 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu khó khăn tâm lý của học sinh lớp 2 bị bạo lựcgia đình

1.1Khái niệm khó khăn tâm lý

1.2Khái niệm bạo lực gia đình

1.3Biểu hiện những khó khăn tâm lý của học sinh lớp 2 bị bạo lực gia đình Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu

2.1 Tổ chức nghiên cứu

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Kết quả nghiên cứu khó khăn tâm lý của học sinh lớp 2 ybị bạo lực giađình

3.1 Hoàn cảnh sống của thân chủ

3.2 Thực trạng khó khăn tâm lý của trẻ bị bạo hành

3.3 Tác động với gia đình và trẻ bị bạo lực gia đình

3.4 Tiến triển của trẻ

Chương 1:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Khó khăn tâm lý

1.1.1 Khái niệm khó khăn tâm lý

Theo từ điển tiếng Việt: khó khăn là điều gây trở ngại, phải tốn nhiều côngsức, nỗ lực mới có thể hoàn thành Còn tâm lý là hoạt động tình cảm, lý trí, nghịlực của con người.Theo cách giải thích như vậy có thể hiểu khó khăn tâm lý lànhững điều gây trở ngại làm ảnh hưởng đến hoạt động tình cảm, nghị lực của conngười [ tr 357 ]

Từ điển Anh - Việt thì "difficulty" hoặc "hardship" đều dùng để chỉ sự khókhăn, gay go, khắc nghiệt đòi hỏi nhiều nỗ lực để khắc phục [25]

Trong từ điển tiếng Trung khó khăn được giải nghĩa là những sự việc phứctạp, hoặc gặp nhiều trở ngại, rào cản Danh từ của nó là những trở ngại hoặc vấn đề

không giải quyết trong đời sống con người.

Tâm lý là não bộ con người phản ánh quá trình của thực tế khách quan nhưtri giác, tư duy, tình cảm Cũng có nghĩa chỉ cuộc sống nội tâm của con người nhưtình cảm, suy nghĩ

Như vậy, từ cách định nghĩa của các từ điển trên ta có thể thấy khi nói đếnkhó khăn có nghĩa là nói đến những gì cản trở, trở ngại, đòi hỏi nhiều nỗ lực đểvượt qua

Trong cuộc sống, khi tiến hành bất cứ một hoạt động nào con người đều gặpphải những khó khăn, làm cho hoạt động chệch hướng, làm giảm đi hiệu quả màcon người mong muốn, thậm chí không đạt hiệu quả hoạt động Những khó khănnày, được gọi chung là những khó khăn trong quá trình hoạt động của con ngườiđược tạo nên bởi các yếu tố mang tính chất tiêu cực Đó là những yếu tố kháchquan (bên ngoài) và yếu tố chủ quan (bên trong)

Những yếu tố bên ngoài, được hiểu là môi trường sống và làm việc có thể lànhững điều kiện, phương tiện, môi trường Đây là những yếu tố có ảnh hưởnggián tiếp đến tiến trình hoạt động của con người

Những yếu tố bên trong, chính là những yếu tố xuất phát từ bản thân mỗi cánhân khi tham gia vào hoạt động đó, như nhận thức, thái độ tình cảm, năng lực,vốn kinh nghiệm, thao tác kỹ năng tiến hành hoạt động Xét theo phương diệnnguồn gốc xuất phát, các yếu tố bên trong có thể chia làm hai loại: yếu tố sinh học

và yếu tố tâm lý Những khó khăn do yếu tố tâm lý tạo nên gọi là những khó khăntâm lý Chính yếu tố bên trong này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình và kết quảhoạt động của con người

Xuất phát từ quan điểm trên, khó khăn tâm lý trong đề tài này được hiểu:

khó khăn tâm lý là những tác nhân cản trở, ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình và

hiệu quả hoạt động của chủ thể.

1.1.2 Biểu hiện của khó khăn tâm lý

Khó khăn tâm lý biểu hiện trên ba mặt: mặt nhận thức, mặt thái độ và mặthành vi Cụ thể là:

Mặt nhận thức: Nhận thức là nhân tố đầu tiên, quan trọng trong đời sống tâm

lý con người Trên cơ sở nhận thức mà con người tỏ thái độ, tình cảm và có hành

vi tương ứng Trong thực tế, không phải bao giờ con người cũng có nhận thứcđúng đắn trước các vấn đề phức tạp của cuộc sống Nhất là đối với trẻ bị bạo hànhgia đình Những trẻ này có xu hướng rời xa gia đình và do vậy dễ tiếp thu nhữngảnh hưởng tiêu cực của xã hội hoặc trở thành nạn nhân của tệ nạn xã hội

Về mặt thái độ: thể hiện thái độ tình cảm của các em trong học tập cũng nhưtrong cuộc sống Khó khăn tâm lý biểu hiện ở dạng thái độ, tình cảm là việc xuấthiện những xúc cảm âm tính đối với các hoạt động như thờ ơ, chán ghét học tập, lolắng, sợ hãi, chán nản khi gặp những vấn đề nảy sinh trong học tập Hoặc khônglàm chủ được cảm xúc của mình, dễ xúc động

Về mặt hành vi: hành vi được hiểu là sự phối hợp các vận động của toàn bộcác bộ phận, giác quan, tư thế, điệu bộ, cử chỉ, của cơ thể khi giao tiếp Mặtkhác, hành vi còn là nơi biểu hiện của nhận thức, xúc cảm – tình cảm Người cókhó khăn tâm lý thường biểu hiện:

- Cư xử với các bạn theo xu hướng bạo lực

- Dạn đòn, tỏ ra lì lợm khi bị trách phạt

1.2 Bạo lực gia đình

1.2.1 Khái niệm

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO): Bạo lực là việc đe dọa hay dùng sứcmạnh thể chất hay quyền lực đối với bản thân, người khác hoặc đối với một nhómngười hay một cộng đồng người mà gây ra hay làm gia tăng khả năng gây ra tổnthương, tử vong, tổn hại về tâm lý, ảnh hưởng đến sự phát triển hay gây ra sự mấtmát

Bạo lực gia đình hay bạo hành gia đình là thuật ngữ dùng để chỉ các hành

vi bạo lực giữa các thành viên trong cùng một gia đình

Hành vi bạo lực thường thấy nhất là giữa vợ và chồng nhưng bạo lực giữacha mẹ với con cái hay ông bà, anh em ruột với nhau hoặc giữa mẹ chồng và condâu cũng có xảy ra và được xếp vào nhóm các hành vi này Nạn nhân của bạo lựcthân thể thường là phụ nữ - vợ hoặc mẹ của đối tượng, với nam giới họ là nạn nhâncủa bạo lực tinh thần nhiều hơn Bạo lực gia đình xảy ra ở mọi quốc gia, nền vănhóa, tôn giáo không ngoại lệ giàu nghèo và trình độ học vấn cao hay thấp

Theo định nghĩa của Đại hội đồng Liên hiệp quốc thì Bạo lực gia đình baogồm bất kỳ một hành động bạo lực dựa trên cơ sở giới nào dẫn đến, hoặc có khảnăng dẫn đến những tổn hại về thân thể, tình dục hay tâm lý, hay những đau khổcủa phụ nữa, bao gồm cả sự đe dọa có những hành động như vậy, sự cưỡng bứchay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do, dù nó xảy ra nơi công cộng hay cuộcsống riêng tư

Trong đề tài này, bạo lực gia đình được hiểu là hành vi cố ý của thành viêngia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đốivới các thành viên khác trong gia đình ( Luật phòng chống bạo lực gia đình năm2007)

1.2.2 Các dạng bạo lực gia đình

Bạo hành thể xác: những hành vi như đá, đấm, tát tác động trực tiếp đếnsức khỏe nạn nhân Kiểu hành vi này hay xảy ra khi hai bên chênh lệch về sứcmạnh thể chất như giữa chồng và vợ, bố mẹ và con cái hoặc con cái và bố mẹ già.

Bạo hành tình dục: Ép quan hệ tình dục khi bạn đời không muốn Hành viloạn luân giữa cha và con gái, hoặc mẹ và con trai, giữa anh chị em cũng đượcxếp vào loại này

Bạo hành xã hội: ngăn không cho tiếp xúc với gia đình, bạn bè, bao vây kinh

tế nhằm hạn chế các hoạt động mang tính cộng đồng

1.2.3 Các hành vi bạo lực gia đình

Hành hạ, ngược đãi, đánh đạp hoặc hành vi cố ý khác xâm phạm đến sứckhỏe, tính mạng;

Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quảnghiêm trọng;

Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà

và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;

Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khảnăng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụthuộc về tài chính;

Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở

1.2.4 Nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình

Nguyên nhân chủ quan:

Nguyên nhân khách quan

Trình độ học vấn, năng lực nghề nghiệp, đặc biệt là tình trạng chênh lệch vềnghề nghiệp giữa vợ và chồng là một trong những yếu tố khách quan gây nên nạnbạo hành trong gia đình

Năng lực tự chủ tài chính của người đàn ống trong gia đình bị hạn chế, hìnhthành ở họ tư tưởng tự ti, hẹp hòi Đây cũng là nguyên nhân gây nên nạn bạo hànhgia đình với người phụ nữ

Tác động của các chất kích thích, của men bia, rượu, ma túy…

Đối với trẻ em, còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến bạo lực trẻ em như: cha

mẹ bị cuốn vào các tệ nạn xã hội, nghiện hút, cờ bạc, rượu chè,…; cha mẹ mâuthuẫn hoặc ly hôn; lối sống ích kỷ, thiếu trách nhiệm với con cái

Gia đình nghèo, kinh tế khó khăn cũng là nguy cơ dẫn tới bạo lực gia đình vìkinh tế khó khăn sẽ gây ra áp lực, căng thẳng, bế tắc dẫn đến mâu thuẫn trong giađình, và hậu quả là trẻ em phải gánh chịu

1.3 Biểu hiện những khó khăn tâm lý của trẻ bị bạo hành gia đình

Các nhà nghiên cứu cho rằng, những đứa trẻ thường sống trong cảnh bạo lựcnhư chứng kiến bố mẹ đánh nhau, cãi cọ hoặc bị bố mẹ đánh thì hay gặp ác mộng

và đái dầm buổi tối Không chỉ có vậy, những đứa trẻ đó còn có triệu chứng bấtthường như không chú ý vào người đối diện, trí nhớ giảm và tư duy cũng kém đi

Các chuyên gia cũng nhận thấy những người đã có một tuổi thơ bạo lực thì

họ thường nhớ và vận dụng những thái độ, cách cư xử đó vào trong gia đình riêngkhi họ trưởng thành và kết hôn Có nhiều trường hợp tuổi thơ bạo lực và lớn lênthành những tay chơi, “đầu gấu” trong giang hồ

Một đứa trẻ bị bạo hành thường rất cộc cằn, cảm thấy cô đơn, hay xa lánhbạn bè, lơ là hoặc bỏ ngang việc học Nếu chúng ta lớn lên trong một môi trường

mà cha mẹ chúng ta thưòng gây gổ, la mắng nhau, chúng ta sẽ dễ dàng trở thànhnhững người có khuynh hướng bạo hành đối với kẻ khác Một người chồng/vợ mà

dễ dàng sử dụng những lời la mắng, hay đánh đập người hôn phối hay con cái củamình những khi có chuyện gì bất đồng ý kiến trong gia đình có thể chính họ là nạnnhân của sự bạo hành trong quá khứ Chúng ta thường lập lại những gì đã xãy đếncho chúng ta trong quá khứ trên chính những người thân của chúng ta ngày hômnay

Một đứa trẻ đã từng bị bạo hành (hay chứng kiến cảnh bạo hành) thường tỏ

ra giận dữ, gắt gỏng, buồn chán, ăn ngủ bất thường hoặc hay bị ám ảnh là sẽ bị bỏrơi Những nạn nhân của sự bạo hành thường bị những triệu chứng của sự RốiLoạn Và Căng Thẳng Hậu Chấn Thương (Post Traumatic Stress Disorder, PTSD)như: căng thẳng thường xuyên, giận dữ vô cớ, bị ám ảnh bởi khung cảnh của biến

cố gây nên sự chấn thương, hay bị ác mộng, đề nén tình cảm, ngủ không yên, cảmthấy tội lỗi, chán chường, chứng lơ đãng, tránh né những gì có thể làm gợi lại biến

cố gây chấn thương, …

Một người lớn lên trong môi trường có bạo hành sẽ có khuynh hướng dễ bị

hư hỏng, dễ giận dỗi, không thích hợp với xã hội, học hành kém Người ấy dễ savào những sa đọa, nghiện ngập về rượu, thuốc lá hoặc ma túy, hay có vấn đề với

pháp luật Có khuynh hướng lẫn tránh người khác, tính tình nhút nhát, hay lo sợ,thiếu tự tin.

1.3.1 Trẻ có xu hướng lảng tránh, rời xa gia đình.

Phản ứng thường thấy ở những đứa trẻ phải sống trong môi trường gia đình

có bạo lực là lảng tránh tất cả Ban đầu có thể là lảng tránh sự lục đục của ngườilớn, xa lánh các cuộc cãi vã, hoặc tránh cả cuộc sống gia đình để tránh những trậnđòn, những cơn sỉ vả không đáng có

Từ sự xa lánh cuộc sống gia đình dẫn đến tâm lý không tôn trọng gia đình,coi thường các mối quan hệ gia đình Những đứa trẻ không có sự tôn trọng đối vớicha mẹ - những người dùng bạo lực đối với chúng Như vậy, lời nói của cha mẹkhông có trọng lượng đối với đứa trẻ nữa Đồng thời, gia đình không còn là nơigiáo dục, chỉ bảo cho trẻ những bài học về cuộc sống, tình yêu thương được nữa

Không tìm thấy niềm yêu thương an ủi từ phía gia đình, những đứa trẻ sinh

ra trong hoàn cảnh bạo lực gia đình ghê sợ cuộc sống và khinh ghét, coi thường nó

Và điều tất yếu là những đứa trẻ quay lưng lại với gia đình, quay lưng lại với tất cảcác mối quan hệ gia đình

Những biểu hiện cụ thể như: tránh tiếp xúc với cha mẹ, thu mình trong mộtgóc, lầm lì…

1.3.2 Trẻ thiếu tự tin, rụt rè, lo sợ và hay làm hỏng việc

Khoảng 6 – 11 tuổi, trẻ bắt đầu phát triển những ưu tư gần như những ưu tưcủa người lớn Những năm sau đó là các chuỗi lo lắng kéo dài trước những vấn đềcủa cuộc sống Chẳng thế mà Nguyễn Gia Thiều đã coi nỗi khổ và sự sợ hãi củacon người như một định mệnh khiến họ ngay từ khi sinh ra đã chào đời không phảibằng nụ cười mà bằng tiếng khóc và khi chết đi cũng kết thúc bằng tiếng khóc

Nỗi thống khổ và sự sợ hãi bản năng đó sẽ còn đeo bám và lớn lên gấp nhiềulần đối với một con người nếu người đó luôn phải sống trong một gia đình ít tìnhyêu thương mà đầy rẫy bạo lực Sống trong những trận đòn, những lời mắng chửi,

sỉ vả khiến người công dân tương lai sẽ bị méo mó đi rất nhiều bởi sự trầm cảm,tính nhu nhược, các em học hành sút kém, trì độn, hay lo sợ, thiếu tự tin Nhữngngười xung quanh có thể nhận thấy các em đa phần đều trầm lặng, ít nói, xa lánhmọi người và trong lòng chứa đầy mặc cảm

Những biểu hiện cụ thể: trẻ ít giao tiếp với những người ngoài gia đình, khógần, hay gặp ác mộng,…

1.3.3 Những đứa trẻ trở nên lì lợm và hung tính

Người Ấn Độ có câu châm ngôn rằng một cái tát vào mặt con anh có thể trởthành một cú đấm vào mặt cháu anh, tức là anh đã truyền cái tát cho thế hệ concháu với cường độ mạnh hơn Việc cha mẹ dùng bạo lực với con cái đồng nghĩavới việc dạy dỗ, tập cho chúng quen dần với việc dùng bạo lực với người khác

Những đứa trẻ được nuôi dưỡng trong không khí bạo lực gia đình thườngdùng bạo lực trong việc xử lý các mối quan hệ xã hội, bạn bè thậm chí cả anh em,

họ hàng Hay nói cách khác, dùng bạo lực đối với trẻ em khiến chùng trở thành bảnsao của cha mẹ chúng trong tương lai

3 Nghiên cứu lý luận Tìm hiểu các khái niệm

công cụ liên quan đến đề tài

2/2012

6 Phân tích kết quả nghiên

cứu

7 Hoàn thiện đề tài nghiên

cứu

Viết kết quả nghiên cứu:

báo cáo, báo cáo tóm tắt

2.2 Nội dung nghiên cứu

Căn cứ vào mục đích, giới hạn của đề tài, giả thuyết khoa học và nhữngnhiệm vụ nghiên cứu chúng tôi tập trung nghiên cứu những vấn đề sau:

2.2.1 Nghiên cứu lý luận

Tham khảo các công trình nghiên cứu, sách, báo, tạp chí chuyên ngành vềcác vấn đề liên quan như: khó khăn tâm lý, đặc điểm học sinh tiểu học, khái niệm

bạo hành gia đình… Từ đó hệ thống và khái quát hóa các khái niệm công cụ làm

cơ sở lý luận cho đề tài

2.2.2 Nghiên cứu thực trạng

Nghiên cứu thực trạng bao gồm các công việc như: thu thập thông tin, xử lýthông tin, viết kết quả nghiên cứu thực trạng, viết kết quả nghiên cứu, kết luận,kiến nghị, hoàn tất luận văn

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Chúng tôi tiến hành phân tích, tổng hợp những tài liệu lý luận và phươngpháp có liên quan đến khó khăn tâm lý của trẻ em bị bạo hành gia đình Trên cơ sở

đó hệ thống hóa, khái quát những vấn đề lý luận về khó khăn tâm lý của trẻ em cókhó khăn tâm lý khi bị bạo hành gia đình như khái niệm khó khăn tâm lý, kháiniệm bạo hành gia đình, các hình thức bạo hành gia đình, …

2.3.2 Phương pháp quan sát

Quan sát là một phương pháp nghiên cứu trong đó người quan sát sử dụngcác quá trình tri giác để thu thập thông tin về hành vi, cử chỉ, lời nói của khách thểnghiên cứu trong những điều kiện nhất định nhằm đạt được mục đích nghiên cứunhất định

Phương pháp này được sử dụng nhiều trong quá trình phỏng vấn sâu – vừaphỏng vấn vừa quan sát điệu bộ, khuôn mặt, cử chỉ, ánh mắt, giọng nói của kháchthể và những người có liên quan để them căn cứ cho đề tài

2.3.3 Phương pháp phỏng vấn

Là cách thức giao tiếp trực tiếp để thu thập thông tin về một số vấn đề liênquan đến những khó khăn tâm lý của trẻ lớp hai bị bạo hành gia đình Nội dungphỏng vấn tập trung vào các vấn đề: những biểu hiện của trẻ có khó khăn tâm lý,hoàn cảnh diễn ra cuộc nói chuyện, nội dung, hình thức giao tiếp,…

Chúng tôi đã tiến hành gặp gỡ và trực tiếp phỏng vấn sâu với các khách thểsau: thân chủ, bố mẹ thân chủ, giáo viên chủ nhiệm

Cuộc phỏng vấn tiến hành dưới hai hình thức: chuẩn bị trước bộ câu hỏi cầnphỏng vấn bằng văn bản đồng thời phỏng vấn theo ngữ cảnh, nếu thấy vấn đề quantrọng mà khách thể đề cập thì cần phải xoáy sâu để thu thập thông tin Trong quátrình phỏng vấn chúng tôi ghi chép lại cuộc phỏng vấn

2.3.4 Phương pháp nghiên cứu trường hợp ( case study )

Nghiên cứu trường hợp là phương pháp nhà tâm lý học lâm sàng nghiên cứumột cá nhân cụ thể trong một tình huống lâm sàng để thu thập thông tin trực tiếp,điển hình và có hệ thống cho từng hồ sơ tâm lý nhằm phục vụ cho mục tiêu đánhgiá, chẩn đoán hoặc trị liệu lâm sang

Trong đề tài này, chúng tôi nghiên cứu 1 trường hợp điển hình là em NVT, 7tuổi, học sinh lớp 2G trường tiểu học Minh Phú – Hà Nội

Quy trình nghiên cứu trường hợp được tiến hành như sau:

Tiếp xúc, làm quen, xây dựng mối quan hệ với trẻ

Trò chuyện, tìm hiểu thông tin về hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống – họctập của các em

Quan sát các em trong điều kiện tự nhiên: ở lớp học, tại gia đình, khi thamgia các trò chơi, quan sát trẻ vẽ tranh

2.3.5 Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động – tranh vẽ

Dựa vào sản phẩm hoạt động do đối tượng tạo nên để nghiên cứu, đánh giátâm lý con người như thái độ, tình cảm, tính cách con người

Trong đề tài này, chúng tôi sử dụng phương pháp này để phân tích tranh vẽcủa em NVT để từ đó phân tích tâm lý của em được thể hiện qua tranh vẽ

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Hoàn cảnh sống

3.1.1 Môi trường xã hội

NVT hiện đang sống cùng gia đình tại xã Minh Phú – Sóc Sơn – Hà Nội XãMinh Phú nằm cách trung tâm Hà Nội hơn 50km Tại đây người dân chủ yếu sốngbằng nghề nông nghiệp và trồng rừng, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn

Trong những năm gần đây, kinh tế của xã có bước phát triển mới, đời sốngngười dân được nâng cao hơn Những người dân quanh năm chân lấm tay bùn đãquen hai sương một nắng gắn bó với đồng ruộng thì nay nhàn rỗi vì đã bán đất, bánruộng Từ việc phải chạy ăn từng bữa nay họ đã có tiền rủng rỉnh trong túi, nhữngngười nông dân chất phác không biết dùng tiền vào việc gì Từ đó nảy sinh những

tệ nạn xã hội như: cờ bạc, nghiện hút, rượu chè,…

Họ có điều kiện hơn để quan tâm đến con cái, nhưng mặt khác xuất hiện một

bộ phận cha mẹ cho rằng chỉ cần cho con ăn ngon, mặc đẹp, cho tiền tiêu vặt đầy