Đề cương môn học : PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ QUỐC TẾ

Mục đích của môn học này là cung cấp cho sinh viên những kiến thức pháp lí cơ bản về thương mại dịch vụ quốc tế, nhằm giúp sinh viên nghiên cứu chuyên sâu vào những lĩnh vực cụ thể của thương mại quốc tế. Đồng thời, môn học giúp cho sinh viên nâng cao khả năng phân tích, đánh giá và vận dụng để giải quyết các tình huống cụ thể có liên quan trong lĩnh vực thương mại dịch vụ quốc tế.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

BỘ MÔN PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ

VÀ DỊCH VỤ QUỐC TẾ

HÀ NỘI - 2015

BẢNG TỪ VIẾT TẮT

BT Bài tậpCAND Công an nhân dânCTQG Chính trị quốc gia

GV Giảng viênKTĐG Kiểm tra đánh giáLVN Làm việc nhóm

NC Nghiên cứu

TC Tín chỉ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

BỘ MÔN PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ

VÀ DỊCH VỤ QUỐC TẾ

Hệ đào tạo: Cử nhân luật thương mại quốc tế (chính quy) Tên môn học: Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế

Số tín chỉ: 03

Loại môn học: Bắt buộc

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1 TS Nguyễn Thị Thu Hiền - Trưởng Bộ môn

6 PGS.TS Nông Quốc Bình - Phó trưởng Khoa pháp luật quốc tế

7 ThS Đặng Hoàng Sơn - Khoa pháp luật kinh tế

8 ThS Nguyễn Thị Tình - Phó Chủ nhiệm Khoa kinh tế - luật,

Trường đại học thương mại

Văn phòng Bộ môn pháp luật thương mại hàng hoá và dịch vụ quốc tế

Phòng A.307, Nhà A - Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 04.37731787

E-mail: pltmhhdvqt@gmail.com

Giờ làm việc: 8h00 - 17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật vàngày nghỉ lễ)

2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT

- Luật thương mại Việt Nam (module 2);

- Luật WTO

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế là môn học nghiên

cứu quan hệ pháp lí giữa các quốc gia và hoạt động thương mại củacác thương nhân trong lĩnh vực thương mại dịch vụ quốc tế

Môn học bao gồm 2 phần chính: Pháp luật điều chỉnh thương mạidịch vụ quốc tế giữa các quốc gia và pháp luật điều chỉnh thương mạidịch vụ quốc tế có sự tham gia của thương nhân

Mục đích của môn học này là cung cấp cho sinh viên những kiếnthức pháp lí cơ bản về thương mại dịch vụ quốc tế, nhằm giúp sinhviên nghiên cứu chuyên sâu vào những lĩnh vực cụ thể của thươngmại quốc tế Đồng thời, môn học giúp cho sinh viên nâng cao khảnăng phân tích, đánh giá và vận dụng để giải quyết các tình huống cụthể có liên quan trong lĩnh vực thương mại dịch vụ quốc tế

5) Tự do hoá thương mại trong một số lĩnh vực dịch vụ cụ thể

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

Vấn đề 1 Tổng quan về thương mại dịch vụ quốc tế và pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế

1.1 Khái quát về thương mại dịch vụ quốc tế

1.2 Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế

1.3 Tự do hoá thương mại dịch vụ

Vấn đề 2 Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ WTO

2.1 Hiệp định chung về thương mại dịch vụ (GATS)

2.2 Các quy định của WTO trong một số lĩnh vực cụ thể

2.3 Các nước đang phát triển và những ưu đãi trong khuôn khổ GATS

Vấn đề 3 Pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ một số liên kết kinh tế khu vực

3.1 Tổng quan về hội nhập kinh tế khu vực và pháp luật điều chỉnhthương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ các liên kết kinh tế khu vực3.2 Pháp luật về thị trường nội khối của Liên minh châu Âu (EU) vàcác quy định về thương mại dịch vụ quốc tế

3.3 Khu vực thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và các quy định vềthương mại dịch vụ quốc tế

3.4 Khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) và các quy định vềthương mại dịch vụ quốc tế

Vấn đề 4 Pháp luật điều chỉnh quan hệ thương mại dịch vụ quốc

tế giữa Việt Nam với một số nước đối tác theo các hiệp định hợp tác thương mại song phương

4.1 Tổng quan về quan hệ hợp tác song phương trong lĩnh vực thương

mại dịch vụ giữa Việt Nam với các nước đối tác

4.2 Pháp luật điều chỉnh quan hệ thương mại dịch vụ quốc tế giữaViệt Nam với Liên minh châu Âu

4.3 Pháp luật điều chỉnh quan hệ thương mại dịch vụ quốc tế giữaViệt Nam với Hoa Kỳ

4.4 Pháp luật điều chỉnh quan hệ thương mại dịch vụ quốc tế giữaViệt Nam với Trung Quốc

Vấn đề 5 Tự do hoá thương mại trong một số lĩnh vực dịch vụ cụ thể

pháp luật điều chỉnh thương mại dịch vụ quốc tế;

- Nắm được nội dung các quy định cơ bản của WTO về thương mạidịch vụ quốc tế;

- Nắm được nội dung các quy định cơ bản trong pháp luật của EU,NAFTA và AFTA về thương mại dịch vụ quốc tế và những nội dungđiều chỉnh về thương mại dịch vụ quốc tế trong khuôn khổ cáchiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đang đàm phán;

- Nắm được nội dung các quy định cơ bản điều chỉnh quan hệthương mại dịch vụ quốc tế song phương giữa Việt Nam và một sốnước đối tác;

- Nắm được nội dung vấn đề tự do hoá thương mại trong một sốlĩnh vực dịch vụ cụ thể

5.2 Về kĩ năng

- Hình thành và phát triển năng lực thu thập thông tin, kĩ năng tổnghợp, hệ thống hoá vấn đề về thương mại dịch vụ quốc tế;

- Bước đầu hình thành kĩ năng phân tích những vấn đề pháp lí quốc

tế và pháp luật của Việt Nam về thương mại dịch vụ quốc tế;

- Vận dụng kiến thức đã học để xử lí tình huống cụ thể trong lĩnhvực thương mại dịch vụ quốc tế;

- Phát triển khả năng truy cập nguồn thông tin tư liệu điện tử trênmạng Internet

5.3 Về thái độ

- Tự tin trong việc thực hành nghề nghiệp về thương mại quốc tế;

- Tích cực, chủ động tìm hiểu vấn đề pháp lí điều chỉnh trong lĩnhvực thương mại dịch vụ quốc tế;

- Có tinh thần trách nhiệm đối với việc học tập

5.4 Các mục tiêu khác

- Phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;

- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá, tìm tòi;

- Trau dồi, phát triển năng lực phân tích

6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT

1A1 Nêu được

khái niệm thương

thương mại quốc tế

1A3 Liệt kê được

1A5 Trình bày được

những nội dung cơ

vụ quốc tế

1B2 Phân tích

được vị trí và vaitrò của thươngmại dịch vụ quốc

tế trong thươngmại quốc tế

1B3 Phân tích

được những nộidung cơ bản của tự

do hoá thương mạitrong lĩnh vực dịchvụ

1C1 Bình luận

được vị trí vàvai trò củathương mạidịch vụ quốc tếtrong thươngmại quốc tế

1C2 Bình luận

về xu hướng tự

do hoá thươngmại trong lĩnhvực dịch vụ

2.

Pháp

luật

2A1 Trình bày được

cấu trúc của GATS

2A2 Trình bày

2B1 Phân tích

được phạm vi ápdụng của GATS

2C1 Đánh giá

được sự thànhcông và hạn

2B3 So sánh

được bốn phươngthức cung ứngdịch vụ theo quyđịnh của GATS

2B4 Phân tích

được nội dungnguyên tắc mởcửa thị trường vàđối xử quốc giatrong lĩnh vựcthương mại dịch

vụ theo quy địnhcủa GATS

2B5 Phân tích

được nội dungnhững quy địnhpháp lí cơ bảncủa WTO về vấn

đề dịch chuyểnqua biên giới củathể nhân

2B6 Vận dụng

được GATS đểgiải quyết bài tậptình huống cụ thể

chế của GATS

2C2 Đưa ra

được quanđiểm cá nhân

về vai trò củaGATS đối với

sự phát triểncủa thươngmại dịch vụquốc tế hiệnnay

phương thức “hiện

diện thể nhân”

Cho 01 ví dụ

2A9 Trình bày được

nội dung nguyên

chuyển qua biên

giới của thể nhân

3B2 Phân tích

được nội dungcác quy địnhtrong khuôn khổNAFTA điềuchỉnh thương mạidịch vụ quốc tế

3C1 Đánh giá

được vai tròcủa pháp luậtđiều chỉnhthương mạidịch vụ quốc tếtrong khuônkhổ các liênkết kinh tế khuvực đối với sựphát triển củathương mạiquốc tế hiệnnay

3A3 Liệt kê được

tế hiện nay giữa

Việt Nam với các

nước đối tác

4A2 Nêu được tên

của ít nhất 2 nước

đối tác đã từng kí

hiệp định thương mại

song phương với

hệ thương mạidịch vụ quốc tếgiữa Việt Namvới Liên minhchâu Âu

4B2 Phân tích

được nội dung cơbản của pháp luậtđiều chỉnh quan

hệ thương mạidịch vụ quốc tế

4C1 Bình luận

được về vai tròcủa các hiệpđịnh thương

phương điềuchỉnh thươngmại dịch vụquốc tế đối với

sự phát triểncủa thươngmại quốc tếhiện nay

4C2 Đánh giá

được những cơ

quốc tế giữa Việt

Nam với Liên

minh châu Âu

4A4 Trình bày được

nội dung cơ bản của

quốc tế giữa Việt

Nam với Trung

hệ thương mạidịch vụ quốc tếgiữa Việt Namvới Trung Quốc

hội và tháchthức của ViệtNam khi thamgia vào cáchiệp địnhthương mạisong phương

có điều chỉnh

thương mạidịch vụ quốctế

lí Vận dụng được

để giải quyết tìnhhuống cụ thể

5C1 Đánh giá

được tác độngcủa tự do hoáthương mại đốivới sự pháttriển của balĩnh vực dịch

vụ pháp lí,dịch vụ giáo

Vận dụng được

để giải quyết tìnhhuống cụ thể

Vận dụng được

để giải quyết tìnhhuống cụ thể

dục và dịch vụphân phối ởViệt Nam hiệnnay

1 Hanoi Law University, Textbook International Trade and

Business Law, People’s Public Security Publishing House, Hanoi,

(2012) (Giáo trình song ngữ Anh-Việt do EU tài trợ trong khuônkhổ dự án EU-Việt Nam MUTRAP III);

2 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thương mại quốc tế,

2 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II), Vị

trí, vai trò và cơ chế hoạt động của Tổ chức Thương mại thế giới trong hệ thống thương mại đa phương, Nxb Lao động-xã hội,

Hà Nội, 2007

3 Peter Van den Bossche, The Law and Policy of the World Trade

Organization - Text, Cases and Materials, Cambridge University

Press, Cambridge, 2nd edn., 2008

4 Raj Bhala, Luật thương mại quốc tế - Những vấn đề lí luận và

thực tiễn (sách dịch), Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2006.

5 The World Bank (2008), A hand book of International trade in

service, nguồn:

http://economics.adelaide.edu.au/downloads/services-workshop/A-Handbook-Of-International-Trade-In-Services.pdf

6 Uỷ ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế (2006), Tổng quan

các vấn đề tự do hoá thương mại dịch vụ (sách dịch).

* Văn bản pháp luật Việt Nam

1 Bộ luật dân sự năm 2005

2 Luật đầu tư năm 2005

3 Luật đầu tư công năm 2014

4 Luật doanh nghiệp năm 2014

5 Luật thương mại năm 2005

6 Pháp lệnh về đối xử tối huệ quốc và đối xử quốc gia trong thươngmại quốc tế ban hành ngày 07/6/2002, có hiệu lực từ ngày

7 Các văn bản khác có liên quan

* Điều ước quốc tế

1 Hiệp định Marrakesh 1994 về thành lập Tổ chức thương mại thếgiới và các phụ lục

2 Hiệp định khung ASEAN về thương mại dịch vụ

3 Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ

4 Hiệp định thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ

5 Hiệp ước về sự vận hành của Liên minh châu Âu (TFEU)

C TÀI LIỆU THAM KHẢO TỰ CHỌN

1 Ban thư kí WTO, Guide to the Uruguay Round Agreements, 1999.

2 Ban thư kí WTO, Bảng phân loại các ngành dịch vụ trong WTO,

MTN.GNS/W/120, 1991, nguồn: www.wto.org

3 Bộ Tư pháp, International Economic Integration - A Training

Guidelines for Judicial Agencies, 2008.

4 DG Trade, EU-VN Trade Figures, 2011, nguồn: http://trungtamwto.vn/sites/default/files/EU-VN%20Trade%20Figures.pdf

5 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II),

Cam kết về dịch vụ khi gia nhập WTO: Bình luận của người trong cuộc, nguồn: http://mutrap.org.vn/index.php/vi/explore/tai-

lieu-tham-khao/tai-lieu-mutrap-iii/finish/50/435

6 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II),

Cẩm nang cam kết thương mại dịch vụ của Việt Nam trong WTO,

nguồn: khao/tai-lieu-mutrap-iii/finish/56/330

http://mutrap.org.vn/index.php/vi/explore/tai-lieu-tham-7 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II (MUTRAP II), Báo

cáo chính thức về hoạt động “Đánh giá tác động của cam kết và nghĩa vụ của Việt Nam theo Hiệp định GATS”, 2007, nguồn:

www.mutrap.org.vn

8 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (MUTRAP III),

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU, Dự báo tác động tới nền kinh tế Việt Nam, 2010, nguồn: www.mutrap.org.vn

9 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (MUTRAP III),

Báo cáo “Chiến lược tổng thể phát triển ngành dịch vụ tới năm

2020 (CSSSD) và tầm nhìn tới năm 2025”, nguồn:

http://www.trungtamwto.vn/sites/default/files/wto/Chien

%20luoc%20tong%20the%20phat%20trien%20nganh%20dich

%20vu%202020%20va%20tam%20nhin%202025.pdf

10 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (MUTRAP III),

Báo cáo “Rà soát khuôn khổ pháp lí dịch vụ phân phối ở Việt Nam và những khuyến nghị về sự phù hợp của các quy định chuyên ngành với cam kết WTO”, nguồn: http://mutrap.org.

vn/index.php/vi/explore/tai-lieu-tham-khao/tai-lieu-mutrap-iii/

finish/52/497

11 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (MUTRAP III),

Báo cáo “Phân loại dịch vụ trong nền kinh tế số và những tác động đến quản lí Nhà nước và đàm phán hiệp định thương mại

tự do”, nguồn:

http://mutrap.org.vn/index.php/vi/explore/tai-lieu-tham-khao/tai-lieu-mutrap-iii/finish/52/499

12 Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (MUTRAP III),

Báo cáo “Đánh giá tác động tổng thể của tự do hoá thương mại dịch vụ đối với nền kinh tế Việt Nam”, nguồn: http://mutrap.org.

vn/index.php/vi/explore/tai-lieu-tham-khao/tai-lieu-mutrap-iii/finish/52/498

13 Ian F Fergusson, Bruce Vaughn, The Trans-Pacific Partnership

Agreement, 2011, nguồn: http://www.fas.org/sgp/crs/row/ R40502.pdf

14 J M Philippe, E Laurenza, F Lupo Pasini, The Free Trade

Agreement between Vietnam and the European Union: Quantitative and Qualitative Impact Analysis, MUTRAP Report,

Hà Nội, MUTRAP III, 2010

15 Jane Drake-Brockman, Sherry Stephenson, Robert Scollay, The

TPP - Opportunity for a New Approach to Services Trade and Investment Liberalisation, 2010, nguồn: http://www.pecc.

approach-to-services-trade-and-investment-liberalisation

org/resources/doc_view/1712-the-tpp opportunity-for-a-new-16 Philip Chang, Guy Karsenty, Aaditya Mattoo, Jürgen Richtering,

GATS, the modes of supply and statistics on trade in service,

1998, nguồn: http://tradeinservices.mofcom.gov.cn/upload/

2008/08/14/1218701801547_177757.pdf

17 Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam, Hiệp định thương

mại tự do Việt Nam - Liên minh Châu Âu, nguồn: http://www.

mutrap.org.vn

18 Roy, Services Liberalization in the New Generation of

Preferential Trade Agreements (PTAs): How Much Further than the GATS?, World Trade Review 6, 155 - 92, 2007, nguồn: http://

www.bilaterals.org/spip.php?article6189&lang=en

19 Sauvé Pierre, Completing the GATS Framework: Addressing

Uruguay Round Leftovers, 2002, nguồn: http://www.cid.

harvard.edu/cidtrade/Papers/Sauve/sauvegats.pdf

20 Surya P Subedi, International Economic Law, University of

London Press, London, 2006

21 The Vietnam-US Trade Council and Ministry of Trade, The

Summary of the Vietnam-US Bilateral Trade Agreement, nguồn:

http://www.usvtc.org

22 The Word Bank, Negotiating Trade in Services: A Practical

Guide for Developing Countries, 2009, nguồn: http://siteresources.

worldbank.org/INTRANETTRADE/Resources/239054-1248204247129/Negotiating_Trade_in_Services.pdf

23 Trans-Pacific Partnership Leaders Statement, 2012, nguồn:http://trungtamwto.vn/sites/default/files/tpp/attachments/Trans-Pacific-Partnership-Leadership-Statement.pdf

24 Trans-Pacific Partnership Trade Ministers’ Report to Leaders,

2012, nguồn: http://trungtamwto.vn/sites/default/files/tpp/attachments/Trans-Pacific-Partnership-Trade-Ministers-Report-to-Leaders.pdf

25 Uỷ ban đối ngoại quốc hội, Đàm phán và kí kết Hiệp định

thương mại tự do - kinh nghiệm và thực tiễn, 2012, nguồn: http://

ket-hiep-dinh-thuong-mai-tu-do-%E2%80%93-kinh-nghiem-va-26 Uỷ ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế, Các văn kiện cơ bản

của Tổ chức thương mại thế giới, Nhà xuất bản thanh niên, Hà

Nội, 2004

27 Uỷ ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế, Tác động của các

hiệp định WTO đối với các nước đang phát triển, 2005.

28 Uỷ ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế, Các văn kiện gia

nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO), 2006.

29 Uỷ ban tư vấn về chính sách thương mại quốc tế, Kiến nghị

chính sách cho Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu, 2012, nguồn: http://trungtamwto.vn/sites/default/

files/tpp/attachments/Khuyen%20nghi%20Chinh%20sach%20Vietnam%20-%20EU%20FTA-old3.pdf

30 WTO, Measuring trade in service, a training module for the

World Bank, 2010, nguồn: http://www.nscb.gov.ph/events/SITS/

materials/Day%202/Session%20IV/services_training_module_e.pdf

31 WTO, Doha Development Agenda (DDA), nguồn: http://www.wto.

9.1 Lịch trình chung

Tuần Vấn đề

Hình thức tổ chức dạy-học Tổng

giờ TC

Lí thuyết

Seminar LVN Tự

NC Kiểm tra đánh giá