Luật kinh doanh bảo hiểm là môn học quan trọng thuộc chuyên ngành pháp luật kinh tế mà sinh viên luật cần nắm vững. Môn học cung cấp các kiến thức pháp luật cơ bản về hoạt động kinh doanh bảo hiểm lĩnh vực hẹp của chuyên ngành luật tài chínhngân hàng.Môn học gồm các nội dung chính sau đây:
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
HÀ NỘI - 2015
Trang 2MT Mục tiêuNC
Nxb
Nghiên cứuNhà xuất bản
TC Tín chỉ
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học (chính quy)
Tên môn học: Luật kinh doanh bảo hiểm
Số tín chỉ: 02
Môn học: Tự chọn
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 PGS,TS Phạm Thị Giang Thu - Trưởng Bộ môn
Văn phòng Bộ môn luật tài chính-ngân hàng
Phòng 306 nhà K4 - Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Trang 4Điện thoại: 043.7738316 Email: luattcnh@hlu.edu.vn
Giờ làm việc: 8h00 - 17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật và ngàynghỉ lễ)
Lịch tư vấn: 1 buổi/tuần Sáng (8h30 đến 11h00) hoặc chiều (14h00 đến16h30) Bộ môn sẽ thông báo lịch cụ thể khi bắt đầu môn học
2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT
Luật thương mại 1 (CNBB-12)
3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Luật kinh doanh bảo hiểm là môn học quan trọng thuộc chuyênngành pháp luật kinh tế mà sinh viên luật cần nắm vững Môn họccung cấp các kiến thức pháp luật cơ bản về hoạt động kinh doanh bảohiểm - lĩnh vực hẹp của chuyên ngành luật tài chính-ngân hàng.Môn học gồm các nội dung chính sau đây:
1 Những vấn đề lí luận cơ bản về pháp luật kinh doanh bảo hiểm
2 Địa vị pháp lí của các chủ thể kinh doanh bảo hiểm
3 Địa vị pháp lí của trung gian bảo hiểm
4 Những vấn đề chung về sản phẩm bảo hiểm
5 Pháp luật về sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ
6 Pháp luật về sản phẩm bảo hiểm nhân thọ
Môn học được thiết kế dành riêng cho sinh viên chuyên ngànhluật, sau khi đã học các môn học tiên quyết
4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Vấn đề 1: Những vấn đề lí luận cơ bản về kinh doanh bảo hiểm
và pháp luật kinh doanh bảo hiểm
1 Những vấn đề cơ bản về kinh doanh bảo hiểm
2 Những vấn đề cơ bản về pháp luật kinh doanh bảo hiểm
Vấn đề 2: Địa vị pháp lí của các chủ thể kinh doanh bảo hiểm
1 DNBH
2 Tổ chức bảo hiểm tương hỗ
3 Tổ chức bảo hiểm nước ngoài
Trang 5Vấn đề 3: Địa vị pháp lí của trung gian bảo hiểm
1 Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm
2 Đại lí bảo hiểm
Vấn đề 4: Những vấn đề chung về sản phẩm bảo hiểm
1 Khái niệm, phân loại sản phẩm bảo hiểm
2 Những vấn đề chung về hợp đồng bảo hiểm
3 Các kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm
4 Quản lí nhà nước đối với sản phẩm bảo hiểm
Vấn đề 5: Pháp luật về sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ
1 Bảo hiểm tài sản
2 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự
3 Bảo hiểm con người phi nhân thọ
Vấn đề 6: Pháp luật về bảo hiểm nhân thọ
1 Đặc trưng của sản phẩm bảo hiểm nhân thọ
2 Các loại sản phẩm bảo hiểm nhân thọ cơ bản
3 Các loại sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư
4 Một số quy định đặc thù đối với loại hình bảo hiểm nhân thọ
5 MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC
5.1 Mục tiêu chung của môn học
Trang 6pháp luật để giải quyết những tình huống cơ bản, điển hình tronglĩnh vực kinh doanh bảo hiểm;
- Phát triển kĩ năng lập luận, đánh giá về pháp luật trong lĩnh vựckinh doanh bảo hiểm;
- Giúp cho người học có khả năng sử dụng kiến thức pháp luật vềkinh doanh bảo hiểm phục vụ cho công việc của mình
- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, độc lập nghiên cứu;
- Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và tự đánh giá;
- Rèn kĩ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, điều khiển, theo dõi,kiểm tra hoạt động, LVN, lập mục tiêu, phân tích chương trình
6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
1A1 Nêu được
khái niệm bảo
hiểm
1A2 Nêu được
khái niệm bảo
hiểm thương
mại
1A3 Nêu được
khái niệm kinh
1B3 So sánh được
giữa đồng bảo
1C1 Phân tích được
vai trò của thịtrường bảo hiểm đốivới nền kinh tế thịtrường ở Việt Namhiện nay
1C2 Hiểu được quá
trình phát triển củahoạt động kinhdoanh bảo hiểm ởViệt Nam
Trang 7doanh bảo hiểm.
1A7 Nêu được
1B4 Chỉ ra được
mối quan hệ giữacác văn bản quyphạm pháp luậtđiều chỉnh hoạtđộng kinh doanhbảo hiểm
1C3 Bình luậnđược sự ảnh hưởng
từ quá trình hội nhậpcủa Việt Nam đếnthị trường bảo hiểm
và pháp luật về kinhdoanh bảo hiểm hiệnnay
1C4 Đưa ra được
những đánh giá kháiquát về ưu điểm vàhạn chế của thịtrường bảo hiểm ởViệt Nam hiện nay
2B2 Lí giải được
tại sao pháp luậtlại quy định chặtchẽ về điều kiệnthành lập và hoạtđộng của DNBH
2B3 Phân tích
được mối quan hệ
2C1 Bình luận
được về khả năngcạnh tranh của cácDNBH Việt Namhiện nay
2C2 Bình luận
được vai trò của cácloại quỹ dự phòngnghiệp vụ củaDNBH
2C3 Bình luận
được những lợi íchcủa việc hợp tác
Trang 82B4 Lí giải được
tại sao pháp luậtlại có những hạnchế quyền kinhdoanh của DNBH
2B5 Giải thích
được tại sao cầnkiểm soát khảnăng thanh toáncủa DNBH
2B6 So sánh được
DNBH với tổchức bảo hiểmtương hỗ
2B7 Phân tích
được sự ảnhhưởng qua lại giữacác hoạt động kinhdoanh của DNBH
giữa DNBH và tổchức tín dụng tronghoạt động kinhdoanh bảo hiểm
2C4 Bình luận
được ưu điểm vàhạn chế của DNBHnước ngoài khi thamgia cung cấp dịch vụbảo hiểm tại ViệtNam
3 3A1 Nêu được 3B1 Phân tích 3C1 Đánh giá được
Trang 9giới bảo hiểm.
3A3 Nêu được
nội dung của
hoạt động môi
giới bảo hiểm
3A4 Nêu được
khái niệm đại
lí bảo hiểm
3A5 Nêu được
khái niệm đại
lí bảo hiểm
3A6 Nêu được
điều kiện hoạt
động đại lí bảo
hiểm
3A7 Nêu được
nội dung hoạt
động đại lí bảo
hiểm
được vai trò củadoanh nghiệp môigiới bảo hiểm trênthị trường bảohiểm
3B2 Phân tích
được mối quan hệgiữa DNBH, doanhnghiệp môi giớibảo hiểm và bênmua bảo hiểm
3B3 Phân tích
được vai trò củađại lí bảo hiểmtrong hoạt độngkinh doanh củaDNBH
3B4 Lí giải được
tại sao đại lí bảohiểm phải đượcđào tạo nghiệp vụ
3B5 So sánh được
hoạt động đại líbảo hiểm với hoạtđộng môi giới bảohiểm
cơ bản tình hìnhhoạt động môi giớibảo hiểm tại ViệtNam hiện nay
3C2 Đánh giá được
về cơ bản tình hìnhhoạt động đại lí bảohiểm tại Việt Namhiện nay
3C3 Phân tích được
bản chất của quan
hệ giữa đại lí bảohiểm với DNBHtrong phân phối sảnphẩm bảo hiểm
3C4 Bình luậnđược các quy địnhliên quan đến “đạođức nghề nghiệp”của doanh nghiệpmôi giới bảo hiểm
và đại lí bảo hiểm
4C1 Bình luận
được trách nhiệmcung cấp thông tincủa các bên tronghợp đồng bảo hiểm
Trang 104B2 Lí giải được
tại sao trong hợpđồng bảo hiểm lạicần nguyên tắctrung thực tuyệtđối
4B3 Phân tích
được nội dung và
sự cần thiết củathoả thuận vềphạm vi bảo hiểm
4B4 Phân tích
được vai trò củaviệc xác địnhquyền lợi có thểđược bảo hiểm
4B5 Phân tích
được vai trò củaviệc xác địnhngười được bảohiểm và người thụhưởng
4B6 Phân tích
được các trườnghợp hợp đồng bảohiểm vô hiệu
4C3 Lí giải được
các nguyên nhân cơbản dẫn đến tranhchấp hợp đồng bảohiểm
4C4 Bình luậnđược vai trò của cácđiều khoản mẫutrong hợp đồng bảohiểm
4C5 Bình luậnđược trách nhiệmcủa cơ quan quản línhà nước đối với cácsản phẩm bảo hiểmhiện nay
Trang 115A4 Nêu được
khái niệm bảo
5B2 Hiểu được ý
nghĩa của nguyêntắc thế quyềntrong bảo hiểm tàisản
5B3 Giải thích
được ý nghĩa củaquy định về bảohiểm trên giá trị,bảo hiểm dưới giátrị, bảo hiểmtrùng
5B4 Phân tích
được quyền lợi cóthể được bảo hiểmtrong bảo hiểmtrách nhiệm dânsự
5B5 So sánh được
bảo hiểm tráchnhiệm dân sự vớibảo hiểm tài sản
5B6 So sánh được
bảo hiểm tài sảnvới bảo hiểm conngười
5C1 Bình luậnđược các loại tài sảnđược bảo hiểm theoquy định của phápluật
5C2 Bình luậnđược nguyên tắc bồithường trong bảohiểm tài sản
5C3 Bình luậnđược quy địnhchuyển yêu cầu bồihoàn tại Điều 49Luật kinh doanh bảohiểm
5C4 Đánh giá được
ý nghĩa của các loạihình bảo hiểm tàisản bắt buộc theoquy định của phápluật
5C5 Bình luậnđược về nguyên tắctrung thực tuyệt đốitrong bảo hiểm conngười
Trang 125A7 Nêu được
bảo hiểm con
người phi nhân
thọ chủ yếu
5B7 Giải thích
được tại sao ở bảohiểm con ngườiđược bảo hiểmtrùng và không cónguyên tắc thếquyền
6A1 Nêu được
khái niệm bảo
và bảo hiểm conngười phi nhânthọ
6B2 Hiểu được
bản chất vừa bảohiểm vừa tích luỹcủa phần lớn cácsản phẩm bảohiểm nhân thọ
6C2 Đánh giá được
ưu thế và hạn chếcủa sản phẩm bảohiểm nhân thọ cótích luỹ với sảnphẩm huy động vốncủa tổ chức tíndụng
6C3 Bình luậnđược thực tiễn thịtrường bảo hiểmnhân thọ ở ViệtNam hiện nay
6C4 Bình luậnđược sản phẩm bảo
Trang 136B5 Giải thích
được lí do phápluật không chophép DNBH đồngthời kinh doanhsản phẩm bảohiểm nhân thọ vàphi nhân thọ
hiểm liên kết đầu tư
ở thị trường bảohiểm Việt Nam hiệnnay
Trang 141 Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000; Luật sửa đổi, bổ sung Luậtkinh doanh bảo hiểm năm 2011 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
2 Bộ luật dân sự năm 2005
B TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN
1 Nguyễn Văn Định (chủ biên), Giáo trình bảo hiểm, Nxb Đại học
kinh tế quốc dân, Hà Nội, 2008
2 Nguyễn Văn Định (chủ biên), Giáo trình quản trị kinh doanh bảo hiểm, Nxb Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội, 2009.
3 Đoàn Minh Phụng, Hoàng Mạnh Cừ, Giáo trình bảo hiểm nhân thọ,
Trang 1510tiết
5
giờTC
30
giờTC
- Giới thiệu tổng quan về môn học;
- Khái niệm bảo hiểm thương mại;
- Phân loại bảo hiểm thương mại;
- Cấu trúc tổng quan thị trườngbảo hiểm;
- Khái quát hệ thống pháp luật
* Đọc: Các
văn bản quyphạm phápluật liên quan
Trang 16về kinh doanh bảo hiểm;
- Các nguyên tắc điều chỉnh phápluật đối với lĩnh vực kinh doanhbảo hiểm
- Các DNBH nước ngoài trongcấu trúc thị trường bảo hiểm ViệtNam hiện nay;
- Giải đáp thắc mắc về bài học
* Đọc: Các
văn bản quyphạm phápluật liên quan
giờ
TC
- Sự phát triển của hệ thống phápluật kinh doanh bảo hiểm ở ViệtNam
Tư vấn Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học tập,
chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Tuần 2: Vấn đề 2+3
Hình thức Số
Nội dung chính Yêu cầu sinh
Trang 17- Đại lí bảo hiểm;
- Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm
* Đọc: Các văn
bản quy phạmpháp luật liênquan
- Giải đáp thắc mắc về bài học
* Đọc: Các văn
bản quy phạmpháp luật liênquan
Tư vấn Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học tập,
chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Trang 18* Đọc: Các
văn bảnquy phạmpháp luậtliên quan
- Trách nhiệm bảo hiểm của DNBH:
thời điểm phát sinh và loại trừ;
- Giải đáp thắc mắc về bài học
* Đọc: Các
văn bảnquy phạmpháp luậtliên quan
- Thời hiệu trong HĐBH
Tư vấn Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học tập,
chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Trang 19- Khái niệm và các nguyên tắctrong bảo hiểm trách nhiệm dânsự; chuyển giao quyền đại diện;
giải quyết bồi thường trong bảohiểm trách nhiệm dân sự
* Đọc: Các
văn bản quyphạm phápluật liênquan
LVN 1 giờ
TC
- Thực trạng cạnh tranh trong lĩnhvực bảo hiểm tài sản: cách thức,nguyên nhân và giải pháp
Tự NC 1 giờ
TC Vấn đề bảo hiểm hàng hải.
Tư vấn Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học tập,
chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Trang 20TC
- Thực trạng tranh chấp hợp đồngbảo hiểm hiện nay
Tự NC 1 giờ
TC
- Vấn đề bảo vệ quyền lợi ngườitham gia bảo hiểm hiện nay
Tư vấn Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học tập,
chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
10 CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI MÔN HỌC
Theo quy chế đào tạo hiện hành
Trang 2111 PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ 11.1 Đánh giá thường xuyên
Yêu cầu khác
- Biên bản LVN cần mô tả rõ quá trình làm việc, đánh giá xếp loại các thành viên từ tốt nhất đến kém nhất (A, B, C);
Trang 22- Bản word của bài tập phải được gửi bằng file đính kèm đến địa
chỉ email: luattcnh@hlu.edu.vn, tiêu đề email ghi rõ : Nhóm…… lớp… nộp bài tập nhóm số…
Trang 23MỤC LỤC
Trang
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN 3
2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT 4
3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC 4
4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC 4
5 MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC 5
6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT 6
7 TỔNG HỢP MỤC TIÊU NHẬN THỨC 13
8 HỌC LIỆU 14
9 HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY-HỌC 15
10 CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI MÔN HỌC 21
11 PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ 21