một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần dịch vụ hàng không sân bay nội bài - nasco

Các nhân t khách quan ..... Các nhân t khách quan .... Quá trình hình thành và phát tri n .... Ngành ngh kinh doanh ..... Tiêu chu n đánh giá khách hƠng ..... Chính vì v y, giá tr... Chí

B GIÁO D C & ÀO T O

KHOÁ LU N T T NGHI P

TÀI:

M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU

S D NG V N T I CÔNG TY C PH N D CH V

SINH VIÊN TH C HI N : PHAN H NGăPH NG

HÀ N I ậ 2012

B GIÁO D C & ÀO T O

KHOÁ LU N T T NGHI P

TÀI:

M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU

S D NG V N T I CÔNG TY C PH N D CH V

Giáoăviênăh ng d n : ThS.ăV ăL H ng Sinh viên th c hi n : Phan H ngăPh ng

Mã sinh viên : A15191 Chuyên ngành : Tài Chính ậ Ngân Hàng

HÀ N I ậ 2012

L I C Mă N

Trong quá trình th c t p và làm lu n v n, em đã nh n đ c r t nhi u s giúp đ và

u ái

Em xin đ c g i l i c m n chơn thƠnh t i cô giáo h ng d n, ThS V L H ng

M c dù r t b n r n trong công tác gi ng d y và nghiên c u khoa h c nh ng cô đã dƠnh s

quan tâm, ch b o t n tình cho em trong su t quá trình làm khóa lu n t t nghi p

Bên c nh đó, thông qua khóa lu n này, em mu n g i l i c m n sơu s c đ n các th y

cô giáo đang gi ng d y t i tr ng i h c Th ng Long, nh ng ng i th y đã giúp em có

đ c nh ng ki n th c c b n đ có th hoàn thành khóa lu n c ng nh có đ c hành

trang v ng ch c cho s nghi p trong t ng lai

Cu i cùng, em xin g i l i c m n t i gia đình vƠ b n bè ậ nh ng ng i luôn bên

c nh, giúp đ , đ ng viên và ng h em trong su t quá trình h c t p và hoàn thành khóa

lu n này

M C L C

V N TRONG DOANH NGHI P 1

1.1 T ng quan v v n 1

1.1.1 Khái ni m v n 1

c đi m c a v n 2

1.1.3 Phân lo i v n 3

1.1.3.1 Phân lo i v n theo tính ch t luân chuy n 3

1.1.3.2 Phân lo i v n theo ngu n hình thành 5

1.1.3.3 Phân lo i v n theo th i gian huy đ ng và s d ng v n 5

1.1.4 Vai trò c a v n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p 6

1.2 V n c đ nh 7

1.2.1 Khái ni m v n c đ nh 7

1.2.2. c đi m c a v n c đ nh 8

1.2.3 Phân lo i v n c đ nh 9

1.2.3.1 Phân lo i v n c đ nh theo hình thái bi u hi n 9

1.2.3.2 Phân lo i tài s n c đ nh theo quy n s h u 11

1.2.3.3 Phân lo i tài s n c đ nh theo ngu n hình thành 11

1.2.3.4 Phân lo i tài s n c đ nh theo cách khác 11

1.2.4 Vai trò c a v n c đ nh đ i v i doanh nghi p 12

1.2.5 N i dung qu n lý v n c đ nh 13

1.2.5.1 Qu n lý kho n ph i thu dài h n 13

1.2.5.2 Qu n lý TSC 15

1.2.5.3 Qu n lý các kho n đ u t tài chính dài h n 17

1.3 V năl uăđ ng 18

1.3.1 Khái ni m v n l u đ ng 18

1.3.2. c đi m c a v n l u đ ng 20

1.3.3 Phân lo i v n l u đ ng 20

1.3.3.1 Phân lo i v n l u đ ng theo vai trò 20

1.3.3.2 Phân lo i v n l u đ ng theo hình thái bi u hi n 21

1.3.3.3 Phân lo i v n l u đ ng theo ngu n hình thành 21

1.3.3.4 Phân lo i v n theo th i gian huy đ ng và s d ng 22

1.3.3.5 Phân lo i theo các b ph n c u thành 22

1.3.4 Vai trò c a v n l u đ ng đ i v i doanh nghi p 23

1.3.5 Chi n l c qu n lý TSL và N ng n h n 24

1.3.5.1 Chính sách qu n lý TSL 24

1.3.5.2 Chính sách qu n lý N ng n h n 25

1.3.5.3 K t h p hai chính sách qu n lý TSL và N NH 26

1.3.6 N i dung qu n lý v n l u đ ng 28

1.3.6.1 Qu n lý ti n m t 28

1.3.6.2 Qu n lý kho n ph i thu ng n h n 31

1.3.6.3 Qu n lý hàng t n kho 31

1.4 Hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 37

1.4.1 Khái ni m hi u qu s d ng v n 37

1.4.2 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p 38

1.4.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p 39

1.4.3.1 Các ch tiêu t ng h p 39

1.4.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n c đ nh 42

1.4.3.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n l u đ ng 43

1.5 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu s d ng v n 49

1.5.1 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng v n c đ nh 49

1.5.1.1 Các nhân t khách quan 49

1.5.1.2 Các nhân t ch quan 50

1.5.2 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng v n l u đ ng 51

1.5.2.1 Các nhân t khách quan 51

1.5.2.2 Các nhân t ch quan 52

K T LU NăCH NGă1 53

CH NGă2:ăTH C TR NG V HI U QU S D NG V N T I CÔNG TY C PH N D CH V HÀNG KHÔNG SÂN BAY N I BÀI ậ NASCO 54

2.1 Gi i thi u v Công ty c ph n d ch v hàng không sân bay N i Bài ậ NASCO 54

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 54

2.1.2 Ngành ngh kinh doanh 58

2.1.3. C c u t ch c và b máy qu n lý c a Công ty 59

2.1.3.1 S đ c c u t ch c c a Công ty 59

2.1.3.2 Ch c n ng, nhi m v c a t ng b ph n 61

2.1.4. S l c v tình hình lao đ ng t i NASCO 65

2.2 Th c tr ng s d ng v n t i Công ty CP D ch v Hàng không Sân bay N i Bài 66

2.2.1 Tình hình Tài s n – Ngu n v n c a Công ty CP D ch v Hàng không Sân bay N i Bài 66

2.2.1.1 Tình hình bi n đ ng Tài s n t i NASCO 66

2.2.1.2 Tình hình bi n đ ng Ngu n v n t i NASCO 77

2.2.1.3 Chi n l c qu n lý TSL và N ng n h n 82

2.2.2 K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh 85

2.3 Th c tr ng v hi u qu s d ng v n t i Công ty CP D ch v Hàng không Sân bay N i Bài 91

2.3.1 Hi u qu s d ng v n qua các ch tiêu t ng h p 91

2.3.2 Hi u qu s d ng v n c đ nh 97

2.3.3 Hi u qu s d ng v n l u đ ng 99

2.4 ánhăgiáăhi u qu s d ng v n t i NASCO 110

2.4.1 Nh ng u đi m trong vi c s d ng ngu n v n t i NASCO 110

2.4.2 Nh ng t n t i trong vi c s d ng ngu n v n t i NASCO 110

2.4.2.1 H n ch trong công tác s d ng VC 110

2.4.2.2 H n ch trong công tác s d ng VL 110

K T LU NăCH NGă2 112

CH NGă3.ăM T S GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU S D NG V N T I CÔNG TY C PH N D CH V HÀNG KHÔNG SÂN BAY N I BÀI 113

3.1 Ph ngăh ng phát tri n trong th i gian t i c a Công ty C ph n D ch v Hàng không Sân bay N i Bài 113

3.1.1 Nh n xét khái quát v môi tr ng kinh doanh c a Công ty 113

3.1.1.1 i u ki n t nhiên và xã h i 113

3.1.1.2 B i c nh, xu th , thách th c đ i v i s phát tri n 114

3.1.2. nh h ng phát tri n c a Công ty trong th i gian t i 115

3.1.2.1 Các m c tiêu ch y u c a Công ty 115

3.1.2.2 Chi n l c phát tri n trung và dài h n 116

3.2 Các gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng v n t i Công ty 117

3.2.1 Yêu c u c a vi c nâng cao hi u qu s d ng v n 118

3.2.2 Các gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng v n c đ nh 119

3.2.2.1 Nâng cao hi u qu s d ng TSC 119

3.2.2.2 S d ng ngu n v n đ đ u t có hi u qu 122

3.2.3 Các gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng VL 122

3.2.3.1 Ch đ ng khai thác và s d ng ngu n v n kinh doanh nói chung và VL nói riêng m t cách h p lý và linh ho t 122

3.2.3.2 T ch c t t vi c tiêu th nh m đ y nhanh t c đ luân chuy n VL 124

3.2.3.3 Qu n lý k t c u v n l u đ ng 124

TLL TSC TSL

TSDH TSNH

VL

VC

Doanh nghi p Dài h n Doanh thu

D ch v

Ng n h n

S n xu t kinh doanh Tài chính dài h n Tài chính ng n h n Thu nh p doanh nghi p

V n l u đ ng

V n c đ nh

DANH M C CÁC HÌNH V

Hình 1.1 Mô hình chính sách qu n lý TSL 25

Hình 1.2 Mô hình chính sách qu n lý N ng n h n 26

Hình 1.3 Các chính sách qu n lý 27

Hình 1.4 th m c d tr ti n vƠ chi phí c h i 31

Hình 1.5 Mô hình EOQ 33

Hình 1.6 th m c d tr kho t i u 34

Hình 1.7 Mô hình qu n lý hƠng l u kho (ABC) 36

Hình 3.1 Mô hình qu n lý hƠng l u kho (ABC) 137

DANH M C CÁC S ă , BI Uă Bi u đ 2.1 Bi u đ ph n tr m thay đ i T ng Tài s n 68

Bi u đ 2.2 C c u tài s n 70

Bi u đ 2.3 Bi u đ c c u Ngu n v n 79

Bi u đ 2.4 Mô hình qu n lý TSL 82

Bi u đ 2.5 Mô hình qu n lý N ng n h n 83

Bi u đ 2.6 Mô hình qu n lý TSL vƠ N ng n h n 84

Bi u đ 2.7 Bi u đ quy mô doanh thu và l i nhu n giai đo n 2007 - 2011 87

Bi u đ 2.8 Bi u đ quy mô l i nhu n g p v bán hàng và cung c p d ch v 89

Bi u đ 2.9 Bi u đ ph n tr m thay đ i ROS, ROA, ROE giai đo n 2007 ậ 2011 92

Bi u đ 2.10 Các ch s ho t đ ng c a NASCO giai đo n 2007 ậ 2011 101

Bi u đ 2.11 M c ti t ki m VL do t ng t c đ luân chuy n giai đo n 2007 ậ 2011 109

DANH M C CÁC B NG

B ng 1.1 So sánh qu n lý TSL c p ti n và qu n lý TSL th n tr ng 25

B ng 1.2 So sánh qu n lý N c p ti n và qu n lý N th n tr ng 26

B ng 2.1 Tình hình bi n đ ng tài s n giai đo n 2007 ậ 2011 67

B ng 2.2 B ng phơn tích c c u tài s n 68

B ng 2.3 T tr ng các lo i TSNH 71

B ng 2.4 B ng kê Hàng t n kho 73

B ng 2.5 T tr ng các lo i TSDH 75

B ng 2.6 Tình hình thay đ i nguyên giá TSC h u hình 76

B ng 2.7 B ng phân tích chênh l ch Ngu n v n 77

B ng 2.8 B ng kê phơn tích c c u ngu n v n 78

B ng 2.9 B ng chi ti t các kho n n ng n h n 81

B ng 2.10 Tình hình k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh giai đo n 2007 - 2011 86

B ng 2.11 B ng đánh giá kh n ng sinh l i 92

B ng 2.12 Ch s ROA, ROE c a các doanh nghi p cùng ngành 92

B ng 2.13 B ng đánh giá kh n ng thanh toán 95

B ng 2.14 Kh n ng thanh toán c a các doanh nghi p cùng ngành 95

B ng 2.15 Hi u su t v n c đ nh trong giai đo n 2007 ậ 2011 97

B ng 2.16 HƠm l ng v n c đ nh giai đo n 2007 ậ 2011 98

B ng 2.17 Hi u qu v n c đ nh giai đo n 2007 ậ 2011 99

B ng 2.18 H s sinh l i VL giai đo n 2007 ậ 2011 99

B ng 2.19 Các ch s ho t đ ngc a NASCO giai đo n 2007 ậ 2011 101

B ng 2.20 Th i gian quay vòng ti n giai đo n 2009 ậ 2011 103

B ng 2.21 B ng đánh giá kh n ng qu n lý tài s n 104

B ng 2.22 B ng đánh giá kh n ng qu n lý n 105

B ng 2.23 B ng đánh giá hi u qu s d ng v n l u đ ng 107

B ng 2.24 M c ti t ki m VL do t ng t c đ luân chuy n giai đo n 2007 ậ 2011 108

B ng 3.1 Tiêu chu n đánh giá khách hƠng 126

B ng 3.2 Mô hình tính đi m tín d ng 128

B ng 3.3 Mô hình tính đi m tín d ng 129

B ng 3.4 B ng cơn đ i k toán c a Công ty TNHH Thành Công 130

B ng 3.5 Báo cáo k t qu kinh doanh c a Công ty TNHH Thành Công 131

B ng 3.6 Giá tr hƠng n m c a hàng t n kho 136

B ng 3.7 X p h ng ABC cho các hàng hóa t n kho 136

L IăNịIă U

1 Lý do nghiên c u

Trong n n kinh t th tr ng, nói đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh là ph i nói đ n

v n V n lƠ đi u ki n đ giúp cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c

di n ra liên t c V n đ c đ u t vƠo quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m t ng

thêm l i nhu n, t ng thêm giá tr c a doanh nghi p, v n không ch giúp cho doanh nghi p

t n t i, có l i th trong c nh tranh mƠ còn đ t đ c s t ng tr ng v n ch s h u Quan

tr ng là m i doanh nghi p ph i s d ng đ ng v n sao cho có hi u qu cao nh t

Hi u qu s d ng v n l i ch u nh h ng c a r t nhi u các y u t nh môi tr ng

kinh doanh, công ngh , th tr ng, chính sách nhƠ n c có m t hi u qu s n xu t

kinh doanh t t thì ngay t đ u quá trình s n xu t doanh nghi p c n ph i có công tác qu n

lý và s d ng v n h p lý hi u qu nh t, v a ti t ki m đ c đ ng v n v a đ t hi u qu s n

xu t kinh doanh cao

Vi c s d ng v n và nâng cao hi u qu s d ng v n là yêu c u thi t y u có t m quan tr ng đ c bi t đ i v i các doanh nghi p V i nh ng ki n th c đ c trau d i qua quá

trình h c t p t i tr ng, qua th i gian th c t p t i Công ty C ph n D ch v Hàng không

Sân bay N i Bài, em đã ch n đ tài: “M t s gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng v n

t i Công ty C ph n D ch v Hàng không Sân bay N i Bài”

2 i t ng và ph m vi nghiên c u

Khóa lu n t p trung vào nghiên c u, phân tích hi u qu s d ng v n l u đ ng và

v n c đ nh c a Công ty trong th i gian qua C th , phân tích th c tr ng hi u qu s

d ng v n l u đ ng và v n c đ nh, t đó ch ra nh ng u nh c đi m trong vi c s d ng

v n, đ đ ra các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng v n t i Công ty trong th i

gian t i

3 Ph ng pháp nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u ch y u trong khóa lu n là ph ng pháp phân tích, t ng

h p, khái quát hóa d a trên c s các s li u đ c cung c p và tình hình th c t c a Công

ty

4 K t c u c a lu n v n

Ngoài l i m đ u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o, lu n v n g m ba ch ng:

CH NGă 1: C S LÝ LU N V V N VÀ NÂNG CAO HI U QU S

D NG V N TRONG DOANH NGHI P

C PH N D CH V HÀNG KHÔNG SÂN BAY N I BÀI ậ NASCO

T I CÔNG TY C PH N D CH V HÀNG KHÔNG SÂN BAY N I BÀI

Em xin đ c trân tr ng g i l i cám n t i cô giáo, Th c s V L H ng cùng các

anh ch trong phòng Tài chính - K toán t i Công ty C ph n D ch v Hàng không Sân bay N i Bài đã nhi t tình giúp đ em trong th i gian v a qua

Tuy nhiên, do th i gian nghiên c u và trình đ c a em còn h n ch nên đ tài này

không tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y, em r t mong nh n đ c s góp ý t các th y cô

giáo, các anh ch trong Công ty và các b n đ b n lu n v n này đ c hoàn ch nh h n

Hà N i, ngày tháng n m 2012

Sinh viên

Phan H ng Ph ng

ho t đ ng s n xu t kinh doanh th c s có hi u qu thì đi u đ u tiên mà các doanh

nghi p quan tơm vƠ ngh đ n là làm th nƠo đ có đ v n và s d ng v n th nƠo đ đem

l i hi u qu cao nh t

1.1.1 Khái ni m v n

Có r t nhi u quan ni m khác nhau v v n V n trong các doanh nghi p là m t qu

ti n t đ c bi t M c tiêu c a qu lƠ đ ph c v cho s n xu t kinh doanh, t c là m c đích

tích lu ch không ph i m c đích tiêu dùng nh m t vài qu ti n t khác trong các doanh

nghi p ng trên các giác đ khác nhau ta có cách nhìn khác nhau v v n

Theo quan đi m c a K.Mark - nhìn nh n d i giác đ c a các y u t s n xu t thì:

“V n chính là t b n, là giá tr đem l i giá tr th ng d , là m t đ u vào c a quá trình s n

th ng d cho n n kinh t ơy lƠ m t h n ch trong quan đi m c a Mark

Nhà kinh t Paul A.Samuelson, m t đ i di n tiêu bi u c a h c thuy t kinh t hi n đ i

cho r ng: t đai vƠ lao đ ng là các y u t ban đ u s khai, còn v n và hàng hoá v n là

y u t k t qu c a quá trình s n xu t V n bao g m các lo i hàng hoá lâu b n đ c s n

xu t ra vƠ đ c s d ng nh các đ u vào h u ích trong quá trình s n xu t sau đó

M t s hàng hoá v n có th t n t i trong vƠi n m, trong khi m t s khác có th t n t i

trong m t th k ho c lơu h n c đi m c b n nh t c a hàng hoá v n th hi n ch

chúng v a là s n ph m đ u ra, v a là y u t đ u vào c a quá trình s n xu t

Trong cu n “Kinh t h c” c a David Begg, ông cho r ng: “V n đ c phân chia theo

hai hình thái là v n hi n v t và v n tài chính” Nh v y, ông đã đ ng nh t v n v i tài s n

c a doanh nghi p.Trong đó:

- V n hi n v t: Là d tr các hƠng hoá đã s n xu t mà s d ng đ s n xu t ra các hàng hoá khác

- V n tài chính: Là ti n và tài s n trên gi y c a doanh nghi p

2

Ngoài ra, có nhi u quan ni m khác v v n nh ng m i quá trình s n xu t kinh doanh

đ u có th khái quát thành:

T - H (TLLD, TLSX) ậ SX - H’- T’

có các y u t đ u vào (t li u lao đ ng, t li u s n xu t) ph c v cho ho t đ ng

kinh doanh, doanh nghi p ph i có m t l ng ti n ng tr c, l ng ti n ng tr c này g i

là v n c a doanh nghi p

V y: “V n c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a v t t , tài s n đ c đ u t

vào quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nh m thu l i nhu n”

Nh ng ti n không ph i là v n Nó ch tr thành v n khi có đ các đi u ki n sau:

Th nh t: Ti n ph i đ i di n cho m t l ng hàng hoá nh t đ nh hay nói cách khác,

ti n ph i đ c đ m b o b ng m t l ng hàng hoá có th c

Th hai: Ti n ph i đ c tích t và t p trung đ n m t l ng nh t đ nh Có đ c đi u

đó m i làm cho v n có đ s c đ đ u t cho m t d án kinh doanh dù là nh nh t N u

ti n n m r i rác các n i mƠ không đ c thu gom l i thành m t món l n thì c ng không lƠm gì đ c Vì v y, m t doanh nghi p mu n kh i s thì ph i có m t l ng v n pháp

đ nh đ l n Mu n kinh doanh t t thì doanh nghi p ph i tìm cách gom ti n thƠnh món đ

có th đ u t vƠo ph ng án s n xu t c a mình

Th ba: Khi có đ m t l ng nh t đ nh thì ti n ph i đ c v n đ ng nh m m c đích

sinh l i

c đi m c a v n

T nh ng v n đ trên ta th y v n có m t s đ c đi m sau:

Th nh t: V n lƠ hƠng hoá đ c bi t vì các lý do sau:

- V n là hàng hoá vì nó có giá tr và giá tr s d ng

+ Giá tr c a v n đ c th hi n chi phí mà ta b ra đ có đ c nó

+ Giá tr s d ng c a v n th hi n vi c ta s d ng nó đ đ u t vƠo quá

trình s n xu t kinh doanh nh mua máy móc, thi t b v t t , hƠng hoá

- V n lƠ hƠng hoá đ c bi t vì có s tách bi t rõ ràng gi a quy n s d ng và quy n s

h u nó Khi mua nó chúng ta ch có quy n s d ng ch không có quy n s h u và quy n

s h u v n thu c v ch s h u c a nó

Tính đ c bi t c a v n còn th hi n ch : Nó không b hao mòn h u hình trong quá

trình s d ng mà còn có kh n ng t o ra giá tr l n h n b n thân nó Chính vì v y, giá tr

3

c a nó ph thu c vào l i ích c n biên c a c a b t k doanh nghi p nƠo i u nƠy đ t ra

nhi m v đ i v i các nhà qu n tr tài chính là ph i làm sao s d ng t i đa hi u qu c a

v n đ đem l i m t giá tr th ng d t i đa, đ chi tr cho chi phí đã b ra mua nó nh m

tác d ng đ đ u t vƠo s n xu t kinh doanh

M i doanh nghi p có m t l ng v n nh t đ nh, khác nhau tùy vƠo đ c đi m s n xu t

kinh doanh và kh n ng c a t ng doanh nghi p trong n n kinh t góp ph n nâng cao

hi u qu s d ng v n, ta c n phân lo i v n đ có bi n pháp qu n lý t t h n

1.1.3 Phân lo i v n

Trong quá trình s n xu t kinh doanh, doanh nghi p ph i tiêu hao các lo i v t t ,

nguyên v t li u, hao mòn máy móc thi t b , tr l ng nhơn viên ó lƠ chi phí mƠ doanh

nghi p b ra đ đ t đ c m c tiêu kinh doanh Nh ng v n đ đ t ra là chi phí này phát

sinh có tính ch t th ng xuyên, liên t c g n li n v i quá trình s n xu t s n ph m c a

doanh nghi p Vì v y, các doanh nghi p ph i nâng cao hi u qu s d ng v n m t cách t i

đa nh m đ t m c tiêu kinh doanh l n nh t

qu n lý và ki m tra ch t ch vi c th c hi n các đ nh m c chi phí, hi u qu s

d ng v n, ti t ki m chi phí t ng khâu s n xu t và toàn doanh nghi p, c n ph i ti n hành phân lo i v n, phân lo i v n có tác d ng ki m tra, phân tích quá trình phát sinh nh ng

lo i chi phí mà doanh nghi p ph i b ra đ ti n hành s n xu t kinh doanh Có nhi u cách

phân lo i v n, tu thu c vào m i góc đ , ta có các cách phân lo i v n khác nhau

1.1.3.1 Phân lo i v n theo tính ch t luân chuy n

Phân lo i v n d a trên giác đ chu chuy n c a v n thì v n c a doanh nghi p bao

g m hai lo i là v n l u đ ng và v n c đ nh

V n c đ nh: Là bi u hi n b ng ti n c a tài s n c đ nh (TSC ), TSC dùng trong

kinh doanh tham gia hoƠn toƠn vƠo quá trình kinh doanh nh ng v m t giá tr thì ch có

th thu h i d n sau nhi u chu k kinh doanh

4

V n c đ nh bi u hi n d i hai hình thái:

- Hình thái hi n v t: ó lƠ toƠn b tài s n c đ nh dùng trong kinh doanh c a các

doanh nghi p Nó bao g m nhà c a, máy móc, thi t b , công c

- Hình thái ti n t : ó lƠ toƠn b TSC ch a kh u hao và v n kh u hao khi ch a

đ c s d ng đ s n xu t TSC , là b ph n v n c đ nh đã hoƠn thƠnh vòng luơn chuy n

và tr v hình thái ti n t ban đ u

V năl uăđ ng: Là bi u hi n b ng ti n c a tài s n l u đ ng và v n l u đ ng V n l u

đ ng tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh và giá tr có th tr l i hình thái ban

đ u sau m i vòng chu chuy n c a hàng hoá Nó là b ph n c a v n s n xu t, bao g m giá

tr nguyên li u, v t li u ph , ti n l ng Nh ng giá tr nƠy đ c hoàn l i hoàn toàn cho

ch doanh nghi p sau khi đã bán hƠng hoá.Trong quá trình s n xu t, b ph n giá tr s c lao đ ng bi u hi n d i hình th c ti n l ng đã b ng i lao đ ng hao phí nh ng đ c tái

hi n trong giá tr m i c a s n ph m, còn giá tr nguyên, nhiên v t li u đ c chuy n toàn

b vào s n ph m trong chu k s n xu t kinh doanh đó

V n l u đ ng ng v i lo i hình doanh nghi p khác nhau thì khác nhau i v i doanh nghi p th ng m i thì v n l u đ ng bao g m: V n l u đ ng đ nh m c và v n l u

đ ng không đ nh m c Trong đó:

- V n l u đ ng đ nh m c: Là s v n t i thi u c n thi t cho ho t đ ng s n xu t kinh

doanh c a các doanh nghi p trong k , nó bao g m v n d tr v t t hƠng hóa vƠ v n phi hƠng hoá đ ph c v cho ho t đ ng kinh doanh

- V n l u đ ng không đ nh m c: Là s v n l u đ ng có th phát sinh trong quá trình

kinh doanh nh ng không có c n c đ tính toán đ nh m c đ c nh ti n g i ngân hàng,

thanh toán t m ng i v i doanh nghi p s n xu t thì v n l u đ ng bao g m: V t t ,

nguyên nhiên v t li u, công c , d ng c lƠ đ u vào cho quá trình s n xu t kinh doanh

c a doanh nghi p

Không nh ng th , t tr ng, thành ph n, c c u c a các lo i v n này trong các doanh

nghi p khác nhau c ng khác nhau N u nh trong doanh nghi p th ng m i t tr ng c a

lo i v n này chi m ch y u trong ngu n v n kinh doanh thì trong doanh nghi p s n xu t

t tr ng v n c đ nh l i chi m ch y u Trong hai lo i v n này, v n c đ nh có đ c đi m

chu chuy n ch m h n v n l u đ ng Trong khi v n c đ nh chu chuy n đ c m t vòng

thì v n l u đ ng đã chu chuy n đ c nhi u vòng

5

Vi c phân chia theo cách th c này giúp cho các doanh nghi p th y đ c t tr ng, c

c u t ng lo i v n T đó, doanh nghi p ch n cho mình m t c c u v n phù h p

1.1.3.2 Phân lo i v n theo ngu n hình thành

Theo cách phân lo i này, v n c a doanh nghi p bao g m: N ph i tr và v n ch s

h u

Trong quá trình s n xu t kinh doanh, ngoài s v n t có vƠ coi nh t có thì doanh

nghi p còn ph i s d ng m t kho n v n khá l n đi vay c a ngân hàng Bên c nh đó còn

có kho n v n chi m d ng l n nhau c a các đ n v ngu n hàng, khách hàng và b n hàng

T t c các y u t này hình thành nên kho n n ph i tr c a doanh nghi p

N ph i tr : Là kho n n phát sinh trong quá trình kinh doanh mà doanh nghi p có

trách nhi m ph i tr cho các tác nhân kinh t nh n vay ngân hàng, n vay c a các ch

th kinh t , n vay c a cá nhân, ph i tr cho ng i bán, ph i n p ngân sách

V n ch s h u: Là ngu n v n thu c s h u c a ch doanh nghi p và các thành

viên trong Công ty liên doanh ho c các c đông trong Công ty c ph n Có ba ngu n c

b n t o nên v n ch s h u c a doanh nghi p, đó lƠ:

- V n kinh doanh: G m v n góp (NhƠ n c, các bên tham gia liên doanh, c đông,

các ch doanh nghi p) và ph n lãi ch a phơn ph i c a k t qu s n xu t kinh doanh

- Chênh l ch đánh giá l i tài s n (ch y u là tài s n c đ nh): Khi nhƠ n c cho phép ho c các thành viên quy t đ nh

- Các qu c a doanh nghi p: Hình thành t k t qu s n xu t kinh doanh nh : qu phát tri n, qu d tr , qu khen th ng phúc l i

Ngoài ra, v n ch s h u c a doanh nghi p bao g m v n đ u t xây d ng c b n và

kinh phí s nghi p (kho n kinh phí do ngân sách nhƠ n c c p, phát không hoàn l i sao

cho doanh nghi p chi tiêu cho m c đích kinh t lơu dƠi, c b n, m c đích chính tr xã

h i )

1.1.3.3 Phân lo i v n theo th i gian huy đ ng và s d ng v n

C n c vào th i gian huy đ ng và s d ng v n có th phân chia ngu n v n doanh

nghi p thành hai lo i: Ngu n v n th ng xuyên và ngu n v n t m th i

Ngu n v năth ng xuyên: Là ngu n v n t m t n m tr lên bao g m ngu n v n

ch s h u và các kho n vay dài h n ơy lƠ ngu n v n có tính ch t n đ nh mà doanh

nghi p có th s d ng dành cho vi c đ u t mua s m tài s n c đ nh và m t b ph n tài

6

s n l u đ ng t i thi u th ng xuyên c n thi t cho ho t đ ng kinh doanh c a doanh

nghi p Ngu n v n này bao g m v n ch s h u và n dài h n c a doanh nghi p Trong

đó:

- N dài h n: Là các kho n n dƠi h n m t n m ho c ph i tr sau m t k kinh doanh, không phân bi t đ i t ng cho vay và m c đích vay

Ngu n v n t m th i: ơy lƠ ngu n v n có tính ch t ng n h n mà doanh nghi p có

th s d ng đ đáp ng các nhu c u có tính ch t t m th i, tài tr cho tài s n l u đ ng t m

th i c a doanh nghi p Ngu n v n này bao g m: vay ngân hàng, t m ng, ng i mua v a

Vi c phân lo i ngu n v n th ng xuyên và ngu n v n t m th i giúp cho ng i qu n

lý xem xét huy đ ng các ngu n v n m t cách h p lý v i th i gian s d ng, đáp ng đ y

đ , k p th i v n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh và nâng cao hi u qu s d ng v n c a

doanh nghi p

Cách phân lo i này còn giúp cho các nhà qu n lý doanh nghi p l p các k ho ch tài chính hình thành nên nh ng d đ nh và t ch c ngu n v n trong t ng lai trên c s xác

đ nh quy mô thích h p cho t ng ngu n v n đó, t ch c s d ng v n có hi u qu cao

1.1.4 Vai trò c a v n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

V n lƠ đi u ki n tiên đ quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p V n là

c s xác l p đ a v pháp lý c a doanh nghi p, v n đ m b o cho s n xu t kinh doanh c a

doanh nghi p theo m c tiêu đã đ nh

V m t pháp lý

V n lƠ đi u ki n không th thi u đ c đ thành l p m t doanh nghi p và ti n hành

các ho t đ ng s n xu t kinh doanh doanh nghi p đ c phép thành l p, bao gi ch

doanh nghi p c ng ph i đ u t m t s v n nh t đ nh không nh h n m c v n pháp đ nh,

là m c v n t i thi u mà pháp lu t qui đ nh đ i v i m i nghành ngh , khi đó đ a v pháp lý

m i đ c công nh n Ng c l i vi c thành l p doanh nghi p không th th c hi n đ c

tr ng h p trong quá trình ho t đ ng kinh doanh, v n c a doanh nghi p không đ t đi u

7

ki n mà pháp lu t quy đ nh, doanh nghi p s ch m d t ho t đ ng nh phá s n, sát nh p

vào doanh nghi p khácầ

Nh v y, v n đ c xem là m t trong nh ng c s quan tr ng nh t đ đ m b o s t n

t i t cách pháp nhơn c a m t doanh nghi p tr c pháp lu t

V m t kinh t

Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, v n là m ch máu c a doanh nghi p quy t đ nh

s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p V n đóng vai trò đ m b o cho ho t đ ng c a

doanh nghi p đ c ti n hành thu n l i theo m c đích đã đ nh Nó là m t trong b n y u t

đ u vƠo c b n c a s n xu t Quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c đ m

khi h i đ các y u t : v n, lao đ ng, tài nguyên và k thu t công ngh V n không nh ng

đ m b o kh n ng mua s m máy móc thi t b , dây chuy n công ngh ph c v cho quá

trình s n xu t mƠ còn đ m b o cho ho t đ ng kinh doanh di n ra m t cách liên t c,

th ng xuyên

V n là y u t quy t đ nh đ n m r ng ph m vi ho t đ ng c a doanh nghi p có

th ti n hành tái s n xu t m r ng thì sau m t chu k kinh doanh v n c a doanh nghi p

ph i sinh l i, t c là ho t đ ng kinh doanh ph i có lãi, đ m b o cho ho t đ ng c a doanh

nghi p đ c b o toàn và phát tri n ó lƠ c s đ doanh nghi p ti p t c đ u t s n xu t,

thâm nh p vào th tr ng ti m n ng t đó m r ng th tr ng tiêu th , nâng cao uy tín c a

doanh nghi p trên th ng tr ng

Vì th , v n đ c coi là y u t quan tr ng hƠng đ u, lƠ đi u ki n không th thi u đ

ti n hành s n xu t, tái s n xu t và m r ng s n xu t kinh doanh

1.2 V n c đ nh

1.2.1 Khái ni m v n c đ nh

Theo quy đ nh hi n hành c a Vi t Nam thì “V n c đ nh là bi u hi n b ng ti n

c a tài s n c đ nh, hay v n c đ nh là toàn b giá tr b ra đ đ u t vào tài s n c đ nh

nh m ph c v ho t đ ng kinh doanh”

Trong đi u ki n n n kinh t th tr ng, vi c mua s m, l p đ t các TSC c a doanh

nghi p đ u ph i thanh toán chi tr b ng ti n và s v n b ra đ đ u t , mua s m các TSC nƠy đ c g i là v n c đ nh c a doanh nghi p Nói cách khác VC c a doanh

nghi p là b ph n c a v n đ u t ng tr c v TSC , mƠ đ c đi m c a nó là luân chuy n

d n d n t ng ph n trong nhi u chu k s n xu t và hoàn thành m t vòng tu n hoàn khi

TSC h t th i h n s d ng

8

Là s v n đ u t ng tr c đ mua s m, xây d ng các TSC nên quy mô c a

VC ít hay nhi u s quy t đ nh quy mô c a TSC , nh h ng r t l n đ n trình đ trang

b k thu t và công ngh , n ng l c s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Song ng c l i

nh ng đ c đi m kinh t c a TSC trong quá trình s d ng l i có nh h ng quy t đ nh,

chi ph i đ c đi m tu n hoàn và chu chuy n c a VC

1.2.2 c đi m c a v n c đ nh

Trong quá trình s n xu t kinh doanh, s v n đ ng c a v n c đ nh đ c g n li n v i

hình thái bi u hi n v t ch t c a nó là tài s n c đ nh Vì v y khi nghiên c u v v n c

đ nh tr c h t ph i d a trên c s tìm hi u v tài s n c đ nh M t t li u lao đ ng đ

tho mãn là tài s n c đ nh ph i có đ ng th i hai tiêu chu n c b n sau:

- Ph i có th i gian s d ng t i thi u t m t n m tr lên

- Ph i đ t m t m c t i thi u nh t đ nh nƠo đó v giá tr (tiêu chu n nƠy th ng

xuyên đ c đi u ch nh cho phù h p v i t ng th i k ) Hi n nay n c ta quy đ nh là > 5

tri u đ ng

Khi tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh, s v n đ ng c a TSC có nh ng đ c

đi m sau:

- V m t hi n v t: TSC tham gia nhi u l n vào quá trình s n xu t kinh doanh và nó

b hao mòn d n, bao g m c hao mòn h u hình và hao mòn vô hình Nói cách khác, giá tr

s d ng s gi m d n cho đ n khi TSC b lo i ra kh i quá trình s n xu t kinh doanh

- V m t giá tr : giá tr c a tài s n c đ nh đ c chuy n d ch d n t ng ph n vào giá

tr s n ph m mà nó t o ra trong quá trình s n xu t

c đi m v m t hi n v t và giá tr c a tài s n c đ nh đã quy t đ nh đ n đ c đi m

chu chuy n c a v n c đ nh Song quy mô c a v n c đ nh l i đ c quy t đ nh b ng quy

mô tài s n c đ nh Qua m i liên h đó ta có th khái quát nh ng nét đ c thù v s v n

đ ng c a VC trong quá trình s n xu t kinh doanh nh sau:

M t là: VC tham gia vƠo nhi u chu k s n xu t s n ph m, đi u nƠy do đ c đi m c a TSC đ c s d ng lâu dài trong nhi u chu k s n xu t quy t đ nh

Hai là: VC đ c luân chuy n d n d n t ng ph n trong các chu k s n xu t Khi

tham gia vào quá trình s n xu t, m t b ph n VC đ c luân chuy n và c u thành chi phí

s n xu t s n ph m (d i hình th c chi phí kh u hao) t ng ng v i ph n giá tr hao mòn

c a TSC

9

Ba là: Sau nhi u chu k s n xu t VC m i hoàn thành m t vòng luân chuy n Sau

m i m t chu k s n xu t ph n v n đ c luân chuy n vào giá tr s n ph m d n d n t ng

lên song ph n v n đ u t ban đ u vƠo TSC l i d n gi m xu ng cho đ n khi TSC h t

th i h n s d ng, giá tr c a nó đ c chuy n d ch h t vào giá tr s n ph m đã s n xu t thì

VC m i hoàn thành m t vòng luân chuy n

1.2.3 Phân lo i v n c đ nh

1.2.3.1 Phân lo i v n c đ nh theo hình thái bi u hi n

Theo góc đ nƠy, TSC đ c chia làm 2 lo i lƠ TSC h u hình vƠ TSC vô hình

Tài s n c đ nh h u hình: là nh ng t li u lao đ ng ch y u có tính ch t v t ch t, có

giá tr l n và th i gian s d ng lâu dài, tham gia vào nhi u chu k kinh doanh nh ng v n

gi nguyên hình thái v t ch t ban đ u nh nhƠ c a, v t ki n trúc, máy móc, thi t b

Các lo i tài s n c đ nh h u hình:

- Nhà c a, v t ki n trúc: là tài s n c đ nh c a doanh nghi p đ c hình thành sau quá trình thi công xây d ng nh tr s làm vi c, nhƠ kho, hƠng rƠo, tháp n c, sân bãi,

các công trình trang trí cho nhà c a, đ ng xá, c u c ng, đ ng s t, c u tàu, c u c ng

- Máy móc, thi t b : là toàn b các lo i máy móc, thi t b dùng trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p nh máy móc chuyên dùng, thi t b công tác, dây chuy n công

- Thi t b , d ng c qu n lý: là nh ng thi t b , d ng c dùng trong công tác qu n lý

ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p nh máy vi tính ph c v qu n lý, thi t b đi n t ,

thi t b d ng c đo l ng, ki m tra ch t l ng, máy hút m, hút b i, ch ng m i m t

n m nh v n cƠ phê, v n chè, v n cao su, v n cơy n qu , th m c , th m cây xanh

súc v t làm vi c và ho c cho s n ph m nh đƠn voi, đƠn ng a, trâu bò

- Các lo i tài s n c đ nh khác: là toàn b các tài s n c đ nh khác ch a li t kê vào 5

lo i trên nh tranh nh, tác ph m ngh thu t

Tài s n c đ nh vô hình: là nh ng tài s n c đ nh không có hình thái v t ch t, th

hi n m t l ng giá tr đã đ c đ u t có liên quan tr c ti p đ n nhi u chu k kinh doanh

10

c a doanh nghi p nh chi phí thƠnh l p doanh nghi p, chi phí v đ t s d ng, chi phí v

b ng phát minh, sáng ch , b n quy n tác gi , mua b n quy n tác gi , nh n chuy n giao công ngh

Các lo i tài s n c đ nh vô hình:

- Chi phí v đ t s d ng: là toàn b các chi phí th c t đã chi ra có liên quan tr c

ti p đ n đ t s d ng bao g m: ti n chi ra đ có quy n s d ng đ t (g m c ti n thuê đ t

hay ti n s d ng đ t tr 1 l n (n u có); chi phí cho đ n bù gi i phóng m t b ng; san l p

m t b ng (n u có); l phí tr c b (n u có) nh ng không bao g m các chi phí chi ra đ

xây d ng các công trình trên đ t) Tr ng h p doanh nghi p tr ti n thuê đ t hƠng n m

ho c đ nh k nhi u n m thì các chi phí nƠy đ c phân b d n vào chi phí kinh doanh

trong (các) k , không h ch toán vào nguyên giá tài s n c đ nh

- Chi phí thành l p doanh nghi p: là các chi phí th c t h p lý, h p l và c n thi t

đã đ c nh ng ng i tham gia thành l p doanh nghi p chi ra có liên quan tr c ti p t i

vi c chu n b khai sinh ra doanh nghi p, bao g m các chi phí cho công tác nghiên c u,

th m dò l p d án đ u t thƠnh l p doanh nghi p; chi phí th m đ nh d án, h p thành

l p n u các chi phí nƠy đ c nh ng ng i tham gia thành l p doanh nghi p xem xét,

đ ng ý coi nh m t ph n v n góp c a m i ng i vƠ đ c ghi trong v n đi u l c a doanh

nghi p

- Chi phí nghiên c u phát tri n: là toàn b các chi phí th c t doanh nghi p đã chi ra

đ th c hi n các công vi c nghiên c u, th m dò, xơy d ng các k ho ch đ u t dƠi h n

nh m đem l i l i ích lâu dài cho doanh nghi p

- Chi phí v b ng phát minh, b ng sáng ch , b n quy n tác gi , mua b n quy n tác

gi , nh n chuy n giao công ngh là toàn b các chi phí th c t doanh nghi p chi ra cho các công trình nghiên c u (bao g m c chi phí cho s n xu t th nghi m, chi cho công tác

ki m nghi m, nghi m thu c a NhƠ n c) đ c NhƠ n c c p b ng phát minh, b ng sáng

ch , b n quy n tác gi , b n quy n nhãn hi u, chi cho vi c nh n chuy n giao công ngh t các t ch c và các cá nhân mà các chi phí này có tác d ng ph c v tr c ti p ho t đ ng

kinh doanh c a doanh nghi p

- Chi phí v l i th kinh doanh: là kho n chi cho ph n chênh l ch doanh nghi p ph i

tr thêm (Chênh l ch ph i tr thêm = Giá mua - Giá tr c a các tài s n theo đánh giá th c

t ) ngoài giá tr c a các tài s n theo đánh giá th c t (tài s n c đ nh, tài s n l u đ ng),

khi doanh nghi p đi mua, nh n sáp nh p, h p nh t m t doanh nghi p khác L i th này

đ c hình thành b i u th v v trí kinh doanh, v danh ti ng và uy tín v i b n hàng, v

1.2.3.2 Phân lo i tài s n c đ nh theo quy n s h u

Cách phân lo i nƠy giúp ng i s d ng tài s n c đ nh phân bi t tài s n c đ nh nào

thu c quy n s h u c a đ n v mình trích kh u hao, tài s n c đ nh nƠo đi thuê ngoƠi

không tính trích kh u hao nh ng ph i có trách nhi m thanh toán ti n đi thuê vƠ hoƠn tr

đ y đ khi k t thúc h p đ ng thuê gi a 2 bên

Tài s n c đ nh s đ c phân ra:

- Tài s n c đ nh t có: Là nh ng TSC đ c mua s m, xây d ng b ng ngu n v n

t có, t b sung, ngu n do NhƠ n c đi vay, do liên doanh, liên k t

- Tài s n c đ nh đi thuê: Trong lo i này bao g m 2 lo i:

+ Tài s n c đ nh thuê ho t đ ng: TSC nƠy đ c thuê tính theo th i gian s

d ng ho c kh i l ng công vi c không đ đi u ki n và không mang tính ch t thuê v n

+ Tài s n c đ nh thuê tƠi chính: đơy lƠ hình th c thuê v n dài h n, ph n ánh

giá tr hi n có và tình hình bi n đ ng toàn b tài s n c đ nh đi thuê tƠi chính c a đ n v

Cách phân lo i giúp đ n v s d ng có thông tin v c c u, t đó tính vƠ phơn b

chính xác s kh u hao cho các đ i t ng s d ng, giúp cho công tác h ch toán tài s n c

đ nh bi t đ c hi u qu s d ng i v i nh ng tài s n c đ nh ch x lý ph i có nh ng

bi n pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng tài s n c đ nh

1.2.3.3 Phân lo i tài s n c đ nh theo ngu n hình thành

- Tài s n c đ nh mua s m, xây d ng b ng v n đ c c p

- Tài s n c đ nh mua s m, xây d ng b ng v n đi vay

- Tài s n c đ nh mua s m, xây d ng b ng v n t b sung c a đ n v

- Tài s n c đ nh nh n góp liên doanh, liên k t t các đ n v tham gia

1.2.3.4 Phân lo i tài s n c đ nh theo cách khác

Toàn b tài s n c đ nh đ c phân thành các lo i sau:

Tài s n c đ nh tài chính: là các kho n đ u t dƠi h n, đ u t vƠo ch ng khoán và

các gi y t có giá tr khác Các lo i tài s n nƠy đ c doanh nghi p mua và gi lâu dài

12

nh m m c đích thu hút vƠ các m c đích khác nh chi m u th qu n lý, ho c đ m b o an

toàn cho doanh nghi p

Tài s n c đ nh phi tài chính: bao g m các tài s n c đ nh c đ nh khác ph c v cho

l i ích c a doanh nghi p nh ng không đ c chuy n nh ng trên th tr ng tài chính

Trong n n kinh t th tr ng, đ thu n l i cho vi c h ch toán ng i ta th ng phân

lo i tài s n c đ nh theo hình thái bi u hi n k t h p v i tính ch t đ u t Theo cách phơn

lo i này, tài s n c đ nh c a doanh nghi p đ c chia làm 4 lo i sau:

- Tài s n c đ nh h u hình

- Tài s n c đ nh vô hình

- Tài s n c đ nh thuê tài chính

- Tài s n c đ nh tài chính

1.2.4 Vai trò c a v n c đ nh đ i v i doanh nghi p

V m t giá tr b ng ti n v n c đ nh ph n ánh ti m l c c a doanh nghi p Còn v m t

hi n v t, v n c đ nh th hi n vai trò c a mình qua tài s n c đ nh TSC lƠ nh ng t li u lao đ ng ch y u tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Nó g n

li n v i doanh nghi p trong su t quá trình t n t i Doanh nghi p có TSC có th không

l n v m t giá tr nh ng t m quan tr ng c a nó l i không nh chút nào

Th nh t, TSC ph n ánh m t b ng c s h t ng c a Doanh nghi p, ph n ánh quy

mô c a doanh nghi p có t ng x ng hay không v i đ c đi m lo i hình kinh doanh mà nó

ti n hành

Th hai, TSC luôn mang tính quy t đ nh đ i v i quá trình s n xu t hàng hoá c a

doanh nghi p Do đ c đi m luân chuy n c a mình qua m i chu k s n xu t, TSC t n t i

trong m t th i gian dài và nó t o ra tính n đ nh trong chu k kinh doanh c a doanh

nghi p c v s n l ng và ch t l ng

Th ba, trong n n kinh t th tr ng, khi nhu c u tiêu dùng đ c nơng cao thì c ng

t ng ng v i ti n trình c nh tranh ngày càng tr nên gay g t h n i u nƠy đòi h i các

doanh nghi p ph i lƠm sao đ t ng n ng su t lao đ ng, t o ra đ c nh ng s n ph m có

ch t l ng cao, giá thành h , nh m chi m l nh th tr ng S đ u t không đúng m c đ i

v i TSC c ng nh vi c đánh giá th p t m quan tr ng c a TSC d đem l i nh ng khó

kh n sau cho doanh nghi p:

13

- TSC có th không đ t i tơn đ c nh tranh v i các Doanh nghi p khác c v ch t

l ng và giá thành s n ph m i u này có th d n các Doanh nghi p đ n b v c phá s n

n u l ng v n c a nó không đ đ c i t o đ i m i tài s n

- S thi u h t các kh n ng s n xu t s giúp các đ i th c nh tranh giành m t m t

ph n th tr ng c a doanh nghi p vƠ đi u này bu c doanh nghi p khi mu n giành l i th

tr ng khách hƠng đã m t ph i t n kém nhi u v chi phí ti p th hay ph i h giá thành s n

ph m ho c c hai bi n pháp

- i v i v n vay Ngơn hƠng thì TSC đ c coi lƠ đi u ki n khá quan tr ng b i nó đóng vai trò lƠ v t th ch p cho món ti n vay Trên c s tr giá c a tài s n th ch p Ngân

hàng m i có quy t đ nh cho vay hay không và cho vay v i s l ng là bao nhiêu

- i Công ty c ph n thì đ l n c a Công ty ph thu c vƠo giá TSC mƠ Công ty

n m gi Do v y trong quá trình huy đ ng v n cho doanh nghi p b ng cách phát hành trái

phi u hay c phi u, m c đ tin c y c a các nhƠ đ u t ch u nh h ng khá l n t l ng

tài s n mà Công ty hi n có vƠ hƠm l ng công ngh có trong TSC c a Công ty

1.2.5 N i dung qu n lý v n c đ nh

Qu n lý vi c s d ng v n c đ nh là m t trong nh ng n i dung quan tr ng c a công

tác qu n lý Doanh nghi p Trong quá trình s n xu t kinh doanh, s v n đ ng c a v n c

đ nh g n li n v i hình thái v t ch t c a nó Vì v y đ qu n lý s d ng có hi u qu v n c

đ nh có m t s n i dung qu n lý sau:

1.2.5.1 Qu n lý kho n ph i thu dài h n

Trong n n kinh t th tr ng, doanh nghi p mu n bán đ c hƠng thì ph i áp d ng nhi u chính sách, bi n pháp đ lôi kéo khách hƠng v phía mình Chính sách tín d ng

th ng m i lƠ m t công c h u hi u không th thi u đ i v i doanh nghi p Vì chính sách tín d ng th ng m i có nh ng m t tích c c vƠ tiêu c c nên nhƠ qu n tr tƠi chính doanh nghi p c n ph i phơn tích, nghiên c u vƠ ra nh ng quy t đ nh xem có nên c p chính sách tín d ng th ng m i cho đ i t ng khách hƠng hay không ó lƠ vi c qu n lý kho n ph i

thu

N i dung c a công tác qu n lý kho n ph i thu g m có: phơn tích n ng l c tín d ng

c a khách hƠng, phơn tích đánh giá kho n tín d ng đ c đ ngh

Vi c thi t l p các tiêu chu n tín d ng c a doanh nghi p ph i đ t đ c s dung hòa

N u tiêu chu n tín d ng quá cao s lƠm m t đi nhi u khách hƠng ti m n ng vƠ lƠm gi m

l i nhu n N u tiêu chu n quá th p, có th lƠm t ng doanh thu, nh ng r i ro cao vƠ các chi phí đòi n , thu ti n, kh u vƠ chi phí s d ng v n t ng

Khi phơn tích kh n ng tín d ng c a khách hƠng doanh nghi p l u ý đ n các tiêu chu n sau:

- Ph m ch t, t cách tín d ng: Tiêu chu n nƠy nói lên tinh th n trách nhi m c a

khách hƠng trong vi c tr n i u nƠy đ c phơn tích thông qua vi c tr n c a khách hƠng v i doanh nghi p ho c v i các doanh nghi p khác

- N ng l c tr n : Phơn tích thông qua ch tiêu v kh n ng thanh toán nhanh, d tr

ngơn qu c a doanh nghi p

- V n c a khách hƠng

- Tình hình chung c a n n kinh t vƠ c a ngƠnh

- TƠi s n th ch p, c m c

Phân tích đánh giá kho n tín d ng đ c đ ngh

Vi c bán ch u ngoƠi nh ng thi t h i v chi phí s d ng v n, chi phí đòi n , doanh nghi p có th g p r i ro không thu h i đ c

Thông th ng, m t đ n đ t hƠng bán ch u không ch c ch n s thu h i đ c đúng h n

Do đó, đ xem li u nên bán ch u cho đ i t ng nƠo, c n ph i phơn tích hi u qu c a vi c bán ch u nƠy

Ph ng pháp qu n lý các kho n ph i thu lƠ l p c s theo dõi chi ti t t ng đ i t ng

n , t ng hóa đ n vƠ đôn đ c thanh toán khi đ n h n

15

NgoƠi ra, ng i qu n lý còn ph i phơn tích “tu i” c a các kho n ph i thu, t c lƠ qu n

lý s p x p các kho n ph i thu theo đ dƠi th i gian đ theo dõi vƠ có bi n pháp gi i quy t

n khi đ n h n

1.2.5.2 Qu n lý TSC

Qu n lý đ u t vào TSC

Các TSC c a doanh nghi p khi tham gia vào quá trình s n xu t đ u b hao mòn s

đ n lúc chúng không còn s d ng đ c n a ho c có th do nhi u nguyên nhân mà c n

thi t ph i đ i m i TSC ho c ph i thay th , trang b m i TSC cho phù h p v i nhu c u

s n xu t Các doanh nghi p th ng tính toán m t s ch tiêu c n thi t đ xem xét tình

hình s d ng TSC t i doanh nghi p sau đó phơn tích nhu c u c n thi t đ i v i t ng lo i TSC ph c v cho s n xu t c a doanh nghi p đ lên k ho ch đ u t TSC cho đúng

Vi c đ u t vƠo TSC bao g m các quy t đ nh mua s m, xây d ng, s a ch a nâng

c pầ TSC đ t đ c yêu c u v th i gian h u ích c a chi phí b ra (tài s n mua s m) và

giá tr c a tài s n mua s m Khi doanh nghi p quy t đ nh đ u t vƠo TSC s tác đ ng

đ n ho t đ ng kinh doanh hai khía c nh là chi phí mà doanh nghi p ph i b ra tr c

m t và l i ích mà doanh nghi p thu đ c trong t ng lai Chi phí c a doanh nghi p s

t ng lên do chi phí đ u t phát sinh đ ng th i ph i phân b chi phí kh u hao (tu theo th i

gian h u ích) Còn l i ích đem l i là vi c nơng cao n ng l c s n xu t, t o ra đ c s n

ph m m i có s c c nh tranh cao trên th tr ng

ơy là n i dung quan tr ng trong công tác qu n lý s d ng TSC vì nó lƠ công tác

kh i đ u khi TSC đ c s d ng t i doanh nghi p Nh ng quy t đ nh ban đ u có đúng

đ n thì s góp ph n b o toàn v n c đ nh N u công tác qu n lý này không t t, không có

s phân tích k l ng trong vi c l a ch n ph ng án đ u t xơy d ng mua s m s làm cho TSC không phát huy đ c tác d ng đ ph c v quá trình s n xu t kinh doanh có

hi u qu vƠ nh v y vi c thu h i toàn b v n đ u t lƠ đi u không th

16

Gi gìn và s a ch a TSC ph i đ c ti n hành có k ho ch Vi c s a ch a TSC

nói chung chia ra làm s a ch a l n và s a ch a th ng xuyên

N u trong khi s a ch a ph i thay đ i ph n l n ph tùng c a TSC , thay đ i ho c s a

ch a b ph n ch y u c a TSC nh thơn máy, giá máy, ph tùng l n Vi c s a ch a

nh v y đ u thu c ph m vi c a s a ch a l n Sau khi s a ch a l n, thi t b s n xu t có

th khôi ph c đ c m c đ chính xác và công su t, có khi còn có th nâng cao công su t

c đi m c a công tác s a ch a l n là có ph m vi r ng, th i gian dài, c n ph i có thi t b

k thu t và t ch c chuyên môn s a ch a l n

S a ch a th ng xuyên là s a ch a có tính ch t hƠng ngƠy đ gi gìn công su t s

d ng đ u đ n c a TSC Ví d nh thay đ i l t nh ng chi ti t đã b hao mòn nh ng

th i k khác nhau S a ch a th ng xuyên ch có th gi đ c tr ng thái s d ng đ u đ n

c a TSC ch không th nâng cao công su t c a TSC lên h n m c ch a s a ch a

đ c c đi m c a s a ch a th ng xuyên là có ph m vi nh , th i gian ng n, chi phí ít,

ti n hƠnh th ng xuyên vƠ đ u đ n

Th c ti n cho th y r ng ch đ b o d ng thi t b máy móc có nhi u u đi m nh

kh n ng ng n ng a tr c s hao mòn quá đáng vƠ tình tr ng h h ng b t ng c ng nh

ch đ ng chu n b đ y đ khi n cho tình hình s n xu t không b gián đo n đ t ng t Tu theo đi u ki n c th mà m i doanh nghi p th c hi n ch đ s a ch a v i các m c đ

khác nhau

Thông th ng khi ti n hành s a ch a l n TSC th ng k t h p v i vi c hi n đ i

hoá, v i vi c c i t o thi t b máy móc Khi vi c s a ch a l n, k c vi c hi n đ i hoá, c i

t o máy móc, thi t b hoàn thành thì ngu n v n s a ch a l n TSC gi m đi, v n c đ nh

t ng lên vì TSC đ c s a ch a l n đã khôi ph c m c nh t đ nh ph n giá tr đã hao

mòn, nên t đó tu i th c a TSC đ c t ng thêm, t c lƠ đã kéo dƠi th i h n s d ng

ơy lƠ m t n i dung c n thi t trong quá trình qu n lý s d ng TSC , n u đ c ti n hành

k p th i, có k ho ch k l ng thì vi c ti n hành s đem l i hi u qu kinh t cao

Qu n lý kh u hao TSC

Khi s d ng TSC , doanh nghi p c n qu n lý kh u hao m t cách ch t ch vì có nh

v y m i có th thu h i đ c v n đ u t ban đ u Các doanh nghi p th ng th c hi n vi c

l p k ho ch kh u hao TSC hƠng n m Thông qua k ho ch kh u hao, doanh nghi p có

th th y nhu c u v n c đ nh t ng hay gi m trong n m k ho ch, kh n ng tƠi chính đ

17

đáp ng nhu c u đó Vì v y, k ho ch kh u hao là m t c n c quan tr ng đ doanh nghi p

xem xét, l a ch n quy t đ nh đ u t đ i m i TSC trong t ng lai

Qu n lý công tác ki m kê, đánh giá l i TSC

Trong doanh nghi p, vi c ki m kê tài s n nói chung vƠ TSC nói riêng lƠ công tác

quan tr ng trong vi c qu n lý s d ng TSC t i doanh nghi p C n c vào tài li u c a

đ t ki m kê đ có tài li u đ i chi u gi a s th c t v i s trên s sách, qua đó xác đ nh

nguyên nhân gây ra s chênh l ch, xác đ nh ng i có trách nhi m v tình hình m t mát,

h h ng c ng nh phát hi n nh ng đ n v , cá nhân gi gìn, s d ng t t TSC , đ ng

th i báo cáo lên c p trên v tình hình đã phát hi n ra đ có nh ng ki n ngh và gi i quy t

nh t lƠ đ i v i tr ng h p th a TSC

Nh v y, thông qua công tác ki m kê TSC đã giúp cung c p s li u v ch ng lo i

c a TSC v a t o đi u ki n đ n m v ng tình hình ch t l ng chung trong doanh nghi p

Các doanh nghi p ph i có k ho ch c th đ ti n hành vi c ki m kê hƠng n m B i vì

nhi u k t qu c a vi c ki m tra vào lúc này cho phép doanh nghi p có tài li u chính xác trong vi c l p ra k ho ch n m t i

Ngoài vi c ki m kê TSC , doanh nghi p còn ti n hành vi c đánh giá l i TSC

Trong quá trình s d ng lơu dƠi các TSC có th t ng n ng l c s n xu t c a xã h i và

vi c t ng n ng su t lao đ ng đ ng nhiên s làm gi m giá tr TSC tái s n xu t, t đó mƠ không tránh đ c s khác bi t gi a giá tr ban đ u c a TSC v i giá tr khôi ph c c a nó

N i dung c a vi c đánh giá l i TSC lƠ vi c xác đ nh th ng nh t theo giá hi n hành c a TSC Có nh v y thì m i xác đ nh đ c h p lý m c kh u hao nh m h ch toán và tính

giá thành s n ph m đ c đúng đ n vƠ nh v y vi c tính toán các hi u qu v tài chính

m i đ c chính xác

Công tác đánh giá l i TSC r t ph c t p, đòi h i trình đ cán b , th i gian c n

thi t Vì v y, khi ti n đánh giá l i TSC c n ph i th c hi n nghiêm túc, chính xác thì m i đem l i quy n l i cho b n thân doanh nghi p

Tóm l i, ki m kê đ nh k TSC vƠ đ i chi u s l ng th c t v i s l ng trên s

sách h ch toán k toán và th ng kê, xác đ nh giá tr hi n còn c a TSC có tác d ng quan

tr ng đ i v i v n đ qu n lý TSC

1.2.5.3 Qu n lý các kho n đ u t tài chính dài h n

Các kho n đ u t tƠi chính dƠi h n lƠ các kho n đ u t c a doanh nghi p vƠo các công ty con, công ty liên k t, liên doanh, đ u t dƠi h n khác vƠ d phòng gi m giá đ u t

18

tƠi chính dƠi h n Trong t ng lai, khi n n kinh t th tr ng đã phát tri n thì ho t đ ng

đ u t tƠi chính c a các doanh nghi p chi m m t t tr ng khá l n c v quy mô v n đ u

t vƠ t ng m c l i nhu n c a doanh nghi p B i v y, vi c phơn tích hi u qu ho t đ ng

đ u t tƠi chính c a doanh nghi p c ng có ý ngh a r t l n trong h th ng qu n lý doanh nghi p, nh m cung c p nh ng thông tin, giúp qu n tr doanh nghi p tìm ra nh ng gi i pháp nh m gi m chi phí, t ng doanh thu, t ng l i nhu n góp ph n nơng cao hi u qu ho t

đ ng đ u t tƠi chính c a doanh nghi p

1.3 V n l uăđ ng

1.3.1 Khái ni m v n l u đ ng

Trong quá trình s n xu t kinh doanh, bên c nh TSC , doanh nghi p luôn có m t

l ng tài s n nh t đ nh n m r i rác trong các khâu c a quá trình tái s n xu t: d tr thi t

b s n xu t, ph c v s n xu t, phân ph i, tiêu th s n ph m ơy chính lƠ tƠi s n l u đ ng

c a doanh nghi p TSL ch y u n m trong quá trình s n xu t c a doanh nghi p là các

đ i t ng lao đ ng i t ng lao đ ng khi tham gia vào quá trình s n xu t không gi

nguyên hình thái v t ch t ban đ u, b ph n ch y u c a đ i t ng lao đ ng s tham gia

quá trình s n xu t t o nên th c th c a s n ph m, b ph n khác s hao phí m t đi trong

quá trình s n xu t i t ng lao đ ng ch tham gia vào m t chu k s n xu t do đó toƠn

b giá tr c a chúng đ c d ch chuy n m t l n vào giá tr s n ph m vƠ đ c th c hi n khi

s n ph m tr thành hàng hoá

Bên c nh m t s tài s n l u đ ng n m trong quá trình l u thông, thanh toán, s n

xu tầ thì doanh nghi p còn có m t s t li u khác nh v t t ph c v quá trình tiêu th ,

các kho n hàng g i bán, các kho n ph i thuầ

T đó, ta có th rút ra m t đ nh ngh a đ y đ v v n l u đ ng nh sau:

ng n h n c a doanh nghi p đ đ m b o cho s n xu t kinh doanh đ c bình th ng liên

t c V n l u đ ng luân chuy n toàn b giá tr trong m t l n, tu n hoàn liên t c và hoàn

thành tu n hoàn sau m t chu k s n xu t

V n l u đ ng th hi n d i hai hình th c:

- Hi n v t g m: nguyên v t li u, bán thành ph m và thành ph m

- Giá tr : là bi u hi n b ng ti n, giá tr c a nguyên v t li u bán thành ph m, thành

ph m và giá tr t ng thêm c a vi c s d ng lao đ ng trong quá trình s n xu t, nh ng chi

phí b ng ti n trong quá trình l u thông

V n l u đ ng ch u s chi ph i b i tính luân chuy n c a tài s n l u đ ng, v n l u

đ ng luôn đ c chuy n hoá qua nhi u hình thái v t ch t khác nhau và chuy n hoá ph n

l n vào giá tr s n ph m, ph n còn l i chuy n hoá trong l u thông Quá trình s n xu t

kinh doanh c a doanh nghi p di n ra m t cách th ng xuyên liên t c nên v n l u đ ng

c ng tu n hoàn không ng ng và mang tính chu k V n l u đ ng hoàn thành m t vòng

tu n hoàn sau m t chu k s n xu t kinh doanh

Giai đo n đ u tiên (T - H): kh i đ u vòng tu n hoàn, v n l u đ ng đ c dùng đ

mua s m các đ i t ng lao đ ng trong khâu d tr s n xu t giai đo n này v n đã thay

đ i hình thái, t v n ti n t sang v n v t t

Giai đo n th hai (H – SX – H’): Giai đo n s n xu t, các v t t đ c ch t o thành

bán thành ph m, thành ph m giai đo n này v n v t t chuy n hóa thành thành ph m

Giai đo n th ba (H’ – T’): sau khi s n ph m đ c tiêu th , v n l u đ ng l i đ c

chuy n hoá sang hình thái v n ti n t nh đi m xu t phát ban đ u (T’> T)

Trong th c t , s v n đ ng c a v n l u đ ng không di n ra m t cách tu n t nh mô

hình lý thuy t trên mƠ các giai đo n v n đ ng c a v n đ c đan xen vƠo nhau, các chu k

s n xu t đ c ti p t c l p l i, v n l u đ ng đ c ti p t c tu n hoàn và chu chuy n

M t v n đ khác liên quan t i v n l u đ ng, đó lƠ v n l u đ ng ròng V n l u đ ng

ròng c a doanh nghi p đ c xác đ nh b ng t ng giá tr tài s n l u đ ng tr đi các kho n

n ng n h n V n l u đ ng ròng là s v n mà doanh nghi p th c có, đ m b o ch c ch n

cho công vi c kinh doanh th ng ngày c a doanh nghi p, do đã đ c lo i tr các ngh a

v tr n ng n h n V n l u đ ng ròng c ng lƠ ch tiêu mà các nhà qu n tr c n quan tâm

đ cân b ng kh n ng thanh toán c a doanh nghi p

20

1.3.2 c đi m c a v n l u đ ng

V n l u đ ng tham gia hoàn toàn vào quá trình s n xu t kinh doanh, chuy n qua

nhi u hình thái giá tr khác nhau nh ti n t , đ i t ng lao đ ng, s n ph m d dang, bán

trình kinh doanh và nh ng chi phí b ng ti n trong quá trình l u thông

Quá trình s n xu t kinh doanh liên t c d n đ n vi c v n l u đ ng v n đ ng không

ng ng S l u thông v m t hi n v t và giá tr c a v n l u đ ng c a m t doanh nghi p

th ng m i có th đ c bi u di n b ng công th c: Ti n ậ Hàng ậ Ti n i v i doanh nghi p s n xu t thì đó lƠ: Ti n ậ Hàng ậ S n xu t ậ Hàng ậ Ti n Nh đã phơn tích trên,

trong m t chu k kinh doanh, đ u tiên v n l u đ ng đ c th hi n b ng hình thái ti n t

và k t thúc c ng b ng hình thái ti n t Vòng quay này càng nhanh thì doanh thu càng cao

và càng gi m đ c chi phí s d ng v n, lƠm t ng thu nh p c a doanh nghi p vƠ t ng giá

tr cho ch s h u Vì v y trong quá trình kinh doanh, vi c qu n lý v n l u đ ng đóng

m t vai trò r t quan tr ng Vi c qu n lý v n l u đ ng đòi h i ph i th ng xuyên n m sát

tình hình luân chuy n v n, k p th i kh c ph c nh ng ách t c, đ m b o đ ng v n đ c

luân chuy n liên t c và nh p nhàng

1.3.3 Phân lo i v n l u đ ng

Nh khái ni m đã nêu, v n l u đ ng là hình thái giá tr c a nhi u y u t t o thành,

m i y u t có tính n ng tác d ng riêng l p k ho ch qu n lý và nâng cao hi u qu s

d ng v n l u đ ng, ng i ta ti n hành phân lo i v n l u đ ng Có nhi u cách phân lo i

v n l u đ ng

1.3.3.1 Phân lo i v n l u đ ng theo vai trò

Theo cách phân lo i này v n l u đ ng đ c phân lo i nh sau:

- V n l u đ ng trong khâu d tr s n xu t: g m v n nguyên li u chính, ph V n nhiên li u, v n ph tùng s a ch a thay th , v n v t t bao bì đóng gói, v n công c d ng

c

- V n l u đ ng trong khâu s n xu t: bao g m v n s n ph m d dang, bán thành

ph m, v n chi phí ch phân b

21

- V n l u đ ng trong khơu l u thông: g m có v n thành ph m, các kho n ph i thu,

v n b ng ti n m t, hƠng hóa mua ngoƠi đ tiêu th

Theo cách phân lo i trên ta bi t đ c k t c u c a v n l u đ ng t đó có bi n pháp

qu n lý ch t ch và s d ng v n có hi u qu

1.3.3.2 Phân lo i v n l u đ ng theo hình thái bi u hi n

Theo cách phân lo i này chia v n l u đ ng thành 3 lo i:

- V n v t t hƠng hoá: g m v t li u, s n ph m d dang, hƠng hoá i v i lo i v n này c n xác đ nh v n d tr h p lý đ t đó xác đ nh nhu c u v n l u đ ng đ m b o cho

quá trình s n xu t và tiêu th đ c liên t c

- V n b ng ti n và v n trong thanh toán: g m ti n m t, ti n g i ngân hàng, các kho n n ph i thu, nh ng kho n v n này d x y ra th t thoát và b chi m d ng nên c n

qu n lý ch t ch

- V n tr tr c ng n h n: nh chi phí s a ch a l n tài s n c đ nh, chi phí nghiên

c u, c i ti n k thu t, chi phí v công c d ng c

Theo cách phân lo i này giúp doanh nghi p có c s xác đ nh nhu c u v n l u đ ng

đ c đúng đ n

1.3.3.3 Phân lo i v n l u đ ng theo ngu n hình thành

Theo ngu n hình thành, v n l u đ ng đ c chia thành các lo i sau:

- V n l u đ ng t có: là v n thu c quy n s h u c a doanh nghi p, v n ngân sách

c a nhƠ n c c p cho các doanh nghi p nhƠ n c, v n ch s h u, v n t hình thành

- V n liên doanh liên k t: hình thành khi các doanh nghi p cùng góp v n v i nhau

đ s n xu t kinh doanh có th b ng ti n v t t hay TSC

- N tích l y ng n h n (v n l u đ ng coi nh t có): là v n mà tuy không thu c quy n s h u c a doanh nghi p nh ng do ch đ thanh toán, doanh nghi p có th vƠ đ c

phép s d ng h p pháp vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình (ti n l ng, BHXH

ch a đ n k tr , n thu , ti n đi n, ti n n c ch a đ n h n thanh toán, các kho n phí t n tính tr c )

- V n l u đ ng đi vay: v n vay ngân hàng và các t ch c kinh t khác

- V n t b sung: c trích t l i nhu n ho c các qu khác c a doanh nghi p

Nh v y vi c phân lo i v n l u đ ng theo ngu n hình thành s giúp cho doanh

nghi p th y đ c c c u ngu n tài tr cho nhu c u v n l u đ ng trong s n xu t kinh

doanh c a mình T góc đ qu n lý tài chính, m i ngu n tài tr đ u có chi phí s d ng

22

c a nó, doanh nghi p c n xem xét ngu n tài tr t i u đ gi m chí phí s d ng v n c a

mình

1.3.3.4 Phân lo i v n theo th i gian huy đ ng và s d ng

C n c vào th i gian huy đ ng và s d ng, v n c a doanh nghi p đ c chia thành hai

lo i: v n th ng xuyên và v n t m th i

- V n th ng xuyên là lo i v n mà doanh nghi p có th s d ng lâu dài và n đ nh

Nó bao g m v n ch s h u, v n do nhƠ n c cung c p và v n vay dài h n c a ngân

hàng và cá nhân t ch c kinh t khác V n này s d ng đ t o ra ngu n nguyên li u cho

các doanh nghi p mua s m TSC và tài s n l u đ ng c n thi t cho ho t đ ng kinh doanh

- V n t m th i là v n mà doanh nghi p có th s d ng đ đáp ng các nhu c u có tính t m th i c a doanh nghi p

Vi c phân lo i nƠy giúp ng i qu n lý xem xét và quy t đ nh vi c huy đ ng các

ngu n v n cho phù h p v i th i gian s d ng c a y u t s n xu t kinh doanh

1.3.3.5 Phân lo i theo các b ph n c u thành

Trong doanh nghi p, vi c qu n lý t t v n l u đ ng có vai trò r t quan tr ng Mu n

qu n lý t t v n l u đ ng các doanh nghi p ph i phân bi t đ c các b c u thành c a v n

l u đ ng đ trên c s đó đ ra đ c các bi n pháp qu n lý v i t ng lo i Trên th c t v n

l u đ ng c a doanh nghi p bao g m nh ng b ph n sau:

- Ti n m t và ch ng khoán có th bán đ c: ti n trong qu c a doanh nghi p, các kho n ti n g i không có lãi, ch ng khoán bán đ c th ng lƠ các th ng phi uầ

- Các kho n ph i thu: trong n n kinh t th tr ng, vi c mua bán ch u là không th tránh kh i, vƠ đơy c ng lƠ m t chi n l c trong c nh tranh c a doanh nghi p Các hoá

đ n ch a đ c tr ti n th hi n qua tín d ng th ng m i và hình thành nên các kho n

ph i thu Tín d ng th ng m i có th t o nên uy tín, v th c a doanh nghi p trên th

tr ng đ ng th i c ng có th d n t i r i ro trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

- Kho n d tr : vi c t n t i v t t , hƠng hoá d tr , t n kho lƠ b c đ m c n thi t

cho quá trình ho t đ ng th ng xuyên c a doanh nghi p S t n t i này trong quá trình

s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là hoàn toàn khách quan

theo h p đ ng và các kho n t m ng khác

23

mua đ t đó thu đ c nh ng l i ích tr c ti p ho c gia t ng giá tr c a chúng trong th i

gian ng n

- Chi s nghi p: là các kho n chi m t l n nh ng th c hi n phân b cho nhi u th i

k khác nhau

1.3.4 Vai trò c a v n l u đ ng đ i v i doanh nghi p

i v i m t doanh nghi p th ng m i, v n l u đ ng th ng chi m ph n l n tài s n

và n c a Công ty i v i m t doanh nghi p s n xu t, ngoài tài s n c đ nh doanh

nghi p c n có nguyên v t li u đ b t đ u quá trình ho t đ ng ó lƠ lý do vì sao không

th ph nh n đ c vai trò c a v n l u đ ng trong s t n t i c a doanh nghi p

ti n hành s n xu t, ngoài v n c đ nh nh máy móc, thi t b , nhƠ x ngầ doanh

nghi p ph i b ra m t l ng ti n nh t đ nh đ mua s m hàng hoá, nguyên v t li uầ ph c

v cho quá trình s n xu t Nh v y, v n l u đ ng lƠ đi u ki n đ u tiên đ doanh nghi p đi

vào ho t đ ng hay nói cách khác v n l u đ ng lƠ đi u ki n tiên quy t c a quá trình s n

xu t kinh doanh

Ngoài ra, v n l u đ ng còn đ m b o cho quá trình tái s n xu t c a doanh nghi p

đ c ti n hƠnh th ng xuyên, liên t c V n l u đ ng còn là công c ph n ánh đánh giá

quá trình mua s m, d tr , s n xu t, tiêu th c a doanh nghi p

V n l u đ ng còn có kh n ng quy t đ nh đ n quy mô ho t đ ng c a doanh nghi p

Trong n n kinh t th tr ng doanh nghi p hoàn toàn t ch trong vi c s d ng v n Vì

v y, khi mu n m r ng quy mô, doanh nghi p ph i huy đ ng m t l ng v n nh t đ nh đ

đ u t , ít nh t lƠ đ đ d tr v t t hƠng hoá v n l u đ ng còn giúp cho doanh nghi p

ch p đ c th i c kinh doanh vƠ t o l i th c nh tranh cho doanh nghi p

V n l u đ ng còn là b ph n ch y u c u thành nên giá thành s n ph m do đ c đi m

luân chuy n v n toàn b m t l n vào giá tr s n ph m Giá tr c a hƠng hoá bán ra đ c tính toán trên c s bù đ p đ c giá thành ph m c ng thêm m t ph n l i nhu n Do đó,

v n l u đ ng đóng vai trò quy t đ nh trong vi c tính giá c hàng hoá bán ra

Các nhà qu n lý quan tơm đ n vi c qu n lý v n l u đ ng có th né tránh đ c r t

nhi u v n đ khó kh n M t Công ty có th tìm ki m các c h i đ u t c c k có giá tr , tìm ra đ c nh ng t l v n kh quan hay theo đu i nh ng chính sách c t c hoàn h o

khi và ch khi không ai ph i b n tâm v vi c lƠm sao huy đ ng đ ti n hƠng ngƠy đ chi

tr các hóa đ n chi phí th ng xuyên

24

Bên c nh đó, v n l u đ ng có m i quan h tr c ti p và ch t ch v i t ng tr ng doanh thu Khi doanh thu t ng lƠm t ng tƠi kho n ph i thu khách hƠng Do đó Công ty

c n qu n lý v n l u đ ng khi Công ty t ng hay gi m quy mô c a ho t đ ng và doanh thu

ng th i, m t s kho n n ng n h n ậ đ c bi t là các kho n ph i tr ng i bán, có xu

h ng t ng hay gi m m t cách t phát khi hƠng l u kho vƠ ph i thu khách hƠng t ng hay

gi m Nh ng ngu n tài chính ng n h n hay t phát này c n ph i đ c ghi nh khi chúng

ta xem xét tài s n l u đ ng và c ngu n tài tr cho chúng., nh m tránh nh ng r c r i phát sinh đ i v i kh n ng thanh toán c a Công ty

Tình tr ng kh e m nh c a Công ty tr c tiên đ c th hi n các tài kho n v n l u

đ ng, đ c bi t là m c đ u t c a Công ty vào ph i thu khách hƠng, hƠng l u kho vƠ

lu ng ti n ra vào c a Công ty Các Công ty ho t đ ng t t duy trì qu n lý các tài kho n

ph i thu vƠ hƠng l u kho, vƠ đ m b o tính liên t c c a lu ng ti n Các kho n v n l u

đ ng này giúp Công ty n m đ c th i c kinh doanh vƠ t o l i th c nh tranh trong đi u

B ng 1.1 So sánh qu nălýăTSL ăc p ti n và qu nălýăTSL ăth n tr ng

T tr ng TSL th p nh ng đ c qu n lý

c p ti n và có hi u qu

T tr ng TSL cao

Th i gian quay vòng ti n ng n Th i gian quay vòng ti n kéo dài

Chi phí th p h n vƠ doanh thu cao h n so

Chi n l c mang tính r i ro cao, do đó thu

nh p yêu c u c ng cao h n Chiyêu c u không cao n l c có m c r i ro th p nên thu nh p

1.3.5.2 Chính sách qu n lý N ng n h n

Chính sách qu n lý N ng n h n c ng đ c chia lƠm hai tr ng phái c p ti n và th n

tr ng Chính sách qu n lý N ng n h n theo tr ng phái c p ti n (Aggressive Liability

Management) là chính sách duy trì m t t tr ng N ng n h n cao trong t ng ngu n v n

c a doanh nghi p Chính sách qu n lý N ng n h n theo tr ng phái th n tr ng

(Consevative Liability Management) là chính sách duy trì m t t tr ng N ng n h n th p trong t ng ngu n v n c a doanh nghi p

Th i gian quay vòng ti n ng n Th i gian quay vòng ti n kéo dài

Chi phí lãi th p h n n u lãi su t ng n h n

th p h n lãi su t dài h n Chi phí lãi cao h n n u lãi su t ng n h n th p h n lãi su t dài h n

Chi n l c mang tính r i ro cao, do đó thu

nh p yêu c u c ng cao h n Chiyêu c u không cao n l c có m c r i ro th p nên thu nh p

1.3.5.3 K t h p hai chính sách qu n lý TSL và N NH

M i doanh nghi p có th l a ch n m t chính sách v n l u đ ng riêng và vi c qu n lý

v n l u đ ng t i m i doanh nghi p s mang nh ng đ c đi m r t khác nhau Thông qua thay đ i c u trúc tài s n và n , Công ty có th lƠm thay đ i chính sách v n l u đ ng m t cách đáng k

Vi c k t h p các mô hình qu n lý TSL vƠ mô hình qu n lý n ng n h n c a doanh

nghi p có th t o ra 3 chính sách qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p: chính sách

c p ti n, chính sách th n tr ng và chính sách dung hòa

27

Hình 1.3 Các chính sách qu n lý

TƠiăs n Ngu nă v n TƠiăs n Ngu nă v n TƠiăs n Ngu nă v n

m c th p Vì m i tài kho n đ u đ c qu n lý ch t ch nên hi u qu s d ng v n đ c

nâng cao, bên c nh đó các kho n chi phí v l u kho, chi phí duy trì chính sách tín d ng và chi phí c h i đ c gi m t i đa kéo theo thu nh p gia t ng Tuy nhiên, thu nh p gia t ng

đ ng ngh a r i ro c ng t ng theo Ví d , vi c d tr hàng t n kho m c th p có th d n

đ n tình tr ng không đ hƠng đ cung c p, hay l ng ti n trong két c a doanh nghi p

đ c gi m c t i thi u nhi u khi không đáp ng đ c nhu c u c n ti n g p Và các bi n

pháp qu n lý chính sách qu n lý tín d ng quá ch t có th khi n doanh nghi p m t đi c

h i gia t ng doanh thu Qu n lý ngu n v n c p ti n đ ng ngh a vi c doanh nghi p gi

ngu n v n ng n h n m c cao Trong đi u ki n các y u t khác không đ i, ngu n v n

ng n h n có chi phí s d ng th ng th p h n ngu n v n dài h n, d n đ n thu nh p nh n

đ c gia t ng Chi n l c qu n lý v n c p ti n đ c hình thành t vi c k t h p hai chính

sách nêu trên, v i vi c s d ng ngu n v n ng n h n đ tài tr c TSL vƠ m t ph n TSC Chi n l c này tuy mang l i r i ro cao đ i v i doanh nghi p do vi c s d ng v n

ng n h n đ tài tr c TSC có vòng quay v n kéo dài nên có th x y ra tình tr ng doanh

nghi p ch a k p thu h i v n đ hoàn tr khi đ n h n Tuy nhiên, khi áp d ng chi n l c

này doanh nghi p s có đ c m c thu nh p cao do h n ch đ c các chi phí trong l u kho, chi phí lãiầ

Ng c l i v i chính sách qu n lý c p ti n là chi n l c qu n lý th n tr ng Chi n

l c này là s k t h p gi a chính sách qu n lý Tài s n th n tr ng và qu n lý Ngu n v n

th n tr ng Chính sách này s có m c TSL vƠ n dài h n m c cao Chính sách này có