giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần vật tư và dịch vụ kỹ thuật hà nội

Quá trình hình thành và phát tri n ..... Phòng kinh doanh .... Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán ...

SINH VIÊN TH C HI N : PH M VI T NG C ANH

HÀ N I - 2012

Gíoăviênăh ngăd n :ăThs.ăPhanăHu ăMinh

S inhăviênăth căhi n : Ph măVi tăNg căAnh

HÀ N I - 2012

L IăCÁMă N

Trong quá trình hoàn thành khóa lu n, tôi đư nh n đ c r t nhi u s tr giúp đ

c ng nh đ ng viên t nhi u phía

Tr c tiên, tôi xin g i l i c m n chân thành t i giáo viên h ng d n – Th c s

Phan Hu Minh – ng i đư d c h t tâm s c, t n tình ch b o, h ng d n giúp tôi hoàn

thành bài lu n v n này

Ngoài ra, tôi c ng xin g i l i cám n đ n các th y cô giáo đang gi ng d y t i

tr ng i h c Th ng Long, nh ng ng i đư truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c c b n

trên m i l nh v c, không ch đ n thu n là chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng mà tôi đang theo h c hi n t i t đó giúp tôi hoàn thành khóa lu n này

ng th i, tôi c ng mu n g i l i c m n đ n các bác, các cô chú, các anh ch

trong phòng Kinh doanh, phòng Tài chính – K toán và phòng T ch c – K ho ch – u

t c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i đư t o đi u ki n thu n l i c ng

nh giúp đ trong vi c cung c p s li u, thông tin và t n tình h ng d n tôi trong su t

quá trình làm khóa lu n c a mình

Cu i cùng, tôi xin cám n t t c nh ng thành viên trong gia đình và nh ng ng i

b n đư luôn bên c nh, giúp đ và ng h trong su t th i gian qua

M C L C

TRONG DOANH NGHI P 1

1.1 T ng quan v v n trong doanh nghi p 1

1.1.1 Khái ni m v v n trong doanh nghi p 1

1.1.2. c đi m c a v n trong doanh nghi p 2

1.1.3 Phân lo i v n đ c s d ng trong doanh nghi p 2

1.1.4 Vai trò c a v n đ i v i s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p 4

1.2 Chính sách qu n lý tài s n trong doanh nghi p 5

1.2.1 Tài s n l u đ ng trong doanh nghi p 5

1.2.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a tài s n l u đ ng 5

1.2.1.2 Phân lo i tài s n l u đ ng 6

1.2.1.3 Vai trò c a tài s n l u đ ng đ i v i doanh nghi p 7

1.2.1.4 Nh ng ph ng pháp xác đ nh nhu c u v n l u đ ng trong doanh nghi p 8

1.2.1.5 Qu n lý v n b ng ti n c a doanh nghi p 9

1.2.1.6 Qu n lý hàng t n kho trong doanh nghi p 13

1.2.1.7 Qu n lý ph i thu khách hàng 16

1.2.2 Tài s n c đ nh trong doanh nghi p 20

1.2.2.1 Khái ni m và đ c đi m c a tài s n c đ nh 20

1.2.2.2 Phân lo i tài s n c đ nh trong doanh nghi p 21

1.2.2.3 Nguyên giá c a tài s n c đ nh 22

1.2.2.4 Các ph ng pháp tính kh u hao 24

1.2.2.5 Ph ng pháp đ u t tài s n c đ nh 25

1.3 Chính sách qu n lý ngu n v n trong doanh nghi p 27

1.3.1 Qu n lý ngu n v n ng n h n 27

1.3.1.1 Khái ni m ngu n v n ng n h n 27

1.3.1.2 Các ngu n v n ng n h n 27

1.3.2.1 Khái ni m ngu n v n dài h n 30

1.3.2.2 Các ngu n v n dài h n 30

1.4 Các chi n l c qu n lý Tài s n - Ngu n v n trong doanh nghi p 33

1.5 ́nhăgíăhi u qu s d ng v n 35

1.5.1. Kh́i ni m hi u qu s d ng v n 35

1.5.2. ́ ngh a c a x́c đ nh hi u qu s d ng v n 35

1.5.3 Nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p 36

1.5.3.1 Nh ng nhân t khách quan nh h ng đ n hi u qu s d ng v n 36

1.5.3.2 Nh ng nhân t ch quan nh h ng đ n hi u qu s d ng v n 37

1.5.4 Các ch tiêu đ́nh gí hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 39

1.5.4.1 Các ch tiêu đánh giá t ng h p 39

1.5.4.2 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n l u đ ng 41

1.5.4.3 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n c đ nh 43

1.5.4.4 Ch tiêu v kh n ng qu n lý n 44

1.5.4.5 Ch tiêu v kh n ng qu n lý V n ch s h u 45

CH NGă2 TH C TR NG S D NG V N T I CÔNG TY C PH N V T T ăVÀăD CH V K THU T HÀ N I 46

2.1 Khái quát v công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i 46

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 46

2.1.2. S đ b máy t ch c và b máy qu n lý 47

2.1.3 Ch c n ng nhi m v c a t ng phòng ban 48

2.1.3.1 i h i đ ng c đông 48

2.1.3.2 Ban ki m soát 48

2.1.3.3 H i đ ng qu n tr 48

2.1.3.4 Ban giám đ c 49

2.1.3.5 Phòng t ch c – k ho ch – đ u t 49

2.1.3.6 Phòng tài chính – k toán 49

2.1.3.7 Các xí nghi p s n xu t, d ch v 49

2.1.3.8 Phòng kinh doanh 49

2.1.3.9 Các chi nhánh c a hàng 50

2.1.4. c đi m ngành ngh kinh doanh 50

2.2 Th c tr ng qu n lý tài s n c a Công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t 50

Hà N i 50

2.2.1 K t c u tài s n 50

2.2.2 Qu n lý tài s n l u đ ng 53

2.2.2.1 K t c u trong tài s n ng n h n 53

2.2.2.2 Phân tích các b ph n c u thành tài s n l u đ ng 55

2.2.3 Qu n lý tài s n c đ nh 61

2.2.3.1 K t c u trong tài s n dài h n 61

2.2.3.2 Qu n lý tài s n c đ nh 62

2.3 Th c tr ng qu n lý ngu n v n c a công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i 64

2.3.1 K t c u ngu n v n 64

2.3.2 Qu n lý v n ch s h u 73

2.4 Chi năl c qu n lý tài s n ậ ngu n v n c a công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i 75

2.4.1 Chính sách qu n lý tài s n 75

2.4.2 Chính sách qu n lý ngu n v n 76

2.4.3 Chính sách qu n lý tài s n – ngu n v n 77

2.5 ́nhăgíăhi u qu s d ng v n c a công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i theo m t s ch tiêu 79

2.5.1 Ch tiêu đ́nh gí t ng h p 79

2.5.1.1 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 79

2.5.1.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 82

2.5.1.3 Hi u su t s d ng t ng tài s n 83

2.5.2 Ch tiêu đ́nh gí hi u qu s d ng tài s n ng n h n 84

2.5.3 Ch tiêu đ́nh gí hi u qu s d ng tài s n dài h n 91

2.5.4 Ch tiêu đ́nh gí v kh n ng qu n lý n ph i tr 94

2.5.5 Ch tiêu đ́nh gí v kh n ng qu n lý v n ch s h u 99

CH NGă3 M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU QU N LÝ V N T I CÔNG TY C PH N V Tă T ă VÀă D CH V K THU T HÀ N I 102

3.1 ́nhăgíăchungăv th c tr ng qu n lý v n trong công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i 102

3.1.1. u đi m 102

3.1.2. Nh c đi m 102

3.2 M cătiêuăvƠăph ngăh ng phát tri n c a công ty phát tri n c a công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i 103

3.2.1 M c tiêu 103

3.2.2. Ph ng h ng 104

3.3 M t s gi iăph́păđ xu t nh m nâng cao hi u qu s d ng v n t i công ty C ph n v tăt ăvƠăd ch v k thu t Hà N i 105

3.3.1. X́c đ nh nhu c u v n l u đ ng 105

3.3.2 Qu n lý ti n m t 106

3.3.3 Qu n lý các kho n ph i thu khách hàng 107

3.3.4 Qu n lý hàng t n kho 112

3.3.5 M t s bi n pháp khác 113

3.3.5.1 Gi m giá v n hàng bán 114

3.3.5.2 Hoàn thi n d án công trình nhà A2 Ng c Khánh 114

3.3.5.3 Áp d ng công ngh k thu t trong qu n lý 115

3.3.5.4 u t cho ngu n nhân l c 115

DANH M C CÁC B NG BI U

Trang

B ng 1.1 Phân lo i khách hàng theo m c đ r i ro 17

B ng 1.2 Mô hình tính đi m tín d ng 18

B ng 2.1 C c u tài s n trong n m 2009 – 2010 51

B ng 2.2 C c u tài s n trong n m 2010 – 2011 51

B ng 2.3 Chi ti t tài s n ng n h n trong n m 2009 – 2010 53

B ng 2.4 Chi ti t tài s n ng n h n trong n m 2010 – 2011 54

B ng 2.5 C c u v n b ng ti n trong n m 2009 – 2010 56

B ng 2.6 C c u v n b ng ti n trong n m 2010 – 2011 56

B ng 2.7 C c u các kho n ph i thu trong n m 2009 – 2010 57

B ng 2.8 C c u các kho n ph i thu trong n m 2010 – 2011 58

B ng 2.9 C c u hàng t n kho trong n m 2009 – 2010 60

B ng 2.10 C c u hàng t n kho trong n m 2010 – 2011 60

B ng 2.11 Chi ti t tài s n dài h n trong n m 2009 – 2010 61

B ng 2.12 Chi ti t tài s n dài h n trong n m 2010 – 2011 61

B ng 2.13 C c u nguyên giá tài s n c đ nh h u hình 63

B ng 2.14 C c u giá tr hao mòn tài s n c đ nh h u hình 63

B ng 2.15 C c u giá tr còn l i c a tài s n c đ nh h u hình 64

B ng 2.16 C c u ngu n v n trong n m 2009 – 2010 65

B ng 2.17 C c u ngu n v n trong n m 2010 – 2011 65

B ng 2.18 Chi ti t n ph i tr 68

B ng 2.19 Chi ti t các kho n vay ng n h n 70

B ng 2.20 S li u c a kho n m c tr tr c v ph i tr ng i bán 72

B ng 2.21 S li u c a kho n m c ph i thu và tr ti n tr c c a khách hàng 73

B ng 2.22 K t c u v n ch s h u 74

B ng 2.23 T l góp v n 75

B ng 2.24 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 80

B ng 2.25 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i c a 22 công ty cùng ngành 81

B ng 2.26 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 82

B ng 2.27 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán c a 22 công ty cùng ngành 82

B ng 2.28 Hi u su t s d ng t ng tài s n c a công ty C ph n V t t và d ch v k thu t

Hà N i 83

B ng 2.29 Hi u su t s d ng t ng tài s n c a 22 công ty cùng ngành 84

B ng 2.30 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 85

B ng 2.31 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a 22 công ty cùng ngành 86

B ng 2.32 Ch tiêu đánh giá hi u qu các b ph n c u thành tài s n ng n h n c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 88

B ng 2.33 Ch tiêu đánh giá hi u qu các b ph n c u thành tài s n ng n h n c a 22 công ty cùng ngành 89

B ng 2.34 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n dài h n c a 22 công ty cùng ngành 93

B ng 2.35 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý n ph i tr c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 95

B ng 2.36 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý n ph i tr c a 22 công ty cùng ngành 96

B ng 2.37 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý v n ch s h u c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 100

B ng 2.38 Các ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý v n ch s h u c a 22 công ty cùng ngành 100

B ng 3.1 Mô hình đánh giá r i ro t ng khách hàng 108

B ng 3.2 B ng tính đi m tín d ng công ty TNHH S n xu t và Th ng m i Vi t c 108 B ng 3.3 N ph i thu trong h n thanh toán n m 2011 110

B ng 3.4 N ph i thu quá h n thanh toán 110

B ng 3.5 Chi ti t hàng hóa t n kho trên m t n m c a công ty tháng 8/2012 113

B ng 3.6 T l GVHB so v i doanh thu thu n 114

DANH M C BI Uă

Trang

Bi u đ 2.1 C c u tài s n trong n m 2009, 2010 và 2011 52

Bi u đ 2.2 K t c u tài s n ng n h n trong n m 2009, 2010 và 2011 54

Bi u đ 2.3 C c u tài s n dài h n 62

Bi u đ 2.4 C c u ngu n v n 66

Bi u đ 2.5 C c u n ng n h n 69

Bi u đ 2.6 Chi ti t tình hình n vay ng n h n 70

Bi u đ 2.7 Vòng quay các kho n ph i thu, hàng t n kho và các kho n ph i tr 89

Bi u đ 2.8 Th i gian thu n , th i gian l u kho, th i gian tr n 90

và th i gian quay vòng ti n trung bình 90

Bi u đ 2.9 Hi u su t s d ng và t su t sinh l i c a tài s n dài h n 93

Bi u đ 2.10 T s n và t s n trên VCSH c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 96

Bi u đ 2.11 T s kh n ng tr lãi và t s kh n ng tr n c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 97

DANH M C HÌNH V ,ăS ă Trang Hình 1.1 Ho t đ ng trong ng n h n và vòng quay ti n 5

Hình 1.2 Mô hình Miller – Orr 11

Hình 1.3 Mô hình qu n lỦ hàng l u kho ABC 14

Hình 1.5 Mô hình EOQ 15

Hình 1.4 Các chính sách qu n lý v n 34

Hình 2.1 Mô hình qu n lý tài s n c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 76

Hình 2.2 Mô hình qu n lý ngu n v n c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 77

Hình 2.3 Mô hình qu n lý tài s n – ngu n v n c a công ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i 78

S đ 1.1 C c u t ch c c a công ty C ph n V t t và d ch v k thu t Hà N i 47

L I M U

1 Lý do nghiên c u

Doanh nghi p dù b t c quy mô nào khi thành l p c ng c n có m t l ng v n

nh t đ nh theo quy đ nh c a pháp lu t hi n hành N u coi doanh nghi p là m t c th

s ng thì v n quan tr ng đ n m c coi nh huy t m ch luôn luôn tu n hoàn và luân chuy n

trong doanh nghi p Nh t là trong n n kinh t th tru ng hi n nay, s t n t i c a doanh nghi p có th nói là g n nh ph thu c hoàn toàn vào l ng v n c a chính b n thân

doanh nghi p đó B i l , doanh nghi p s d ng v n đ mua s m trang thi t b , dây

chuy n s n xu t, nguyên v t li u đ t o ra s n ph m, r i ti p t c s d ng v n đ phân

ph i s n ph m đ n khách hàng Doanh thu thu v s bù đ p l ng v n mà doanh nghi p

b ra và n u còn th ng d thì đó chính là l i nhu n đ t đ c t ho t đ ng s n xu t kinh

doanh Trong nh ng chu k kinh doanh ti p theo, l ng v n đư thu h i đ c ti p t c tái

đ u t , s n xu t t o nên vòng tu n hoàn di n ra liên t c trong su t quá trình t n t i và

phát tri n c a doanh nghi p N u vòng tu n hoàn này c a doanh nghi p g p tr c tr c thì

s gây ra nh ng nh h ng tu theo m c đ đ n ho t đ ng s n xu t, kinh doanh Doanh

Chính vì v y, bài toán đ t ra cho t t c các doanh nghi p hi n nay là tìm ki m

ngu n tài tr t đâu đ có chi phí s d ng h p lý nh t? Ph i s d ng nh ng đ ng v n y

nh th nào đ đem l i hi u qu t i đa, đ m b o chi tr m i kho n chi phí nh ng v n đem

l i l i ích cho ch đ u t ?

N m b t đ c t m quan tr ng c a v n đ , d a trên nh ng ki n th c đ c gi ng

d y t i i h c Th ng Long, k t h p v i th c t sau khi đ c th c t p t i công ty C

ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i, tôi đư đi sâu vào tìm hi u, nghiên c u đ tài:

“Gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng v n t i công ty C ph n v t t và d ch v k thu t

Hà N i ” làm khóa lu n t t nghi p c a mình

2 i t ng và ph m vi nghiên c u c a đ tài

i t ng nghi n c u: C s lý lu n v qu n lý v n và hi u qu s d ng v n

Ph m vi nghiên c u: ánh giá th c tr ng hi u qu s d ng và qu n lý v n t i công

ty C ph n v t t và d ch v k thu t Hà N i giai đo n t n m 2009 đ n n m 2011, nh m

đ a ra m t s bi n pháp giúp nâng cao hi u qu qu n lý và s d ng v n t i công ty

3 Ph ng pháp nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u ch y u trong khóa lu n là ph ng pháp phân tích, so

sánh, t ng h p, khái quát hóa d a trên c s các s li u đ c cung c p và tình hình th c

t t i Công ty

4 K t c u c a Khóa lu n

Khóa lu n t t nghi p g m ba ch ng:

CH NGă1:ăC ăS LÝ LU N V VI C S D NG VÀ QU N LÝ V N

TRONG DOANH NGHI P

CH NGă 2:ă TH C TR NG S D NG V N T I CÔNG TY C PH N

V TăT ăVÀăD CH V K THU T HÀ N I

CH NGă3:ăM T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU QU N

LÝ V N T I CÔNG TY C PH N V TăT ăVÀăD CH V K THU T HÀ N I

Do th i gian th c t p c ng nh đi u ki n nghiên c u và trình đ ki n th c c a cá

nhân còn nhi u h n ch , nên dù đư c g ng r t nhi u, song đ tài nghiên c u khó có th

tránh kh i nh ng thi u sót Tôi r t mong nh n đ c nh ng l i phê bình, góp ý c a các

giáo viên trong tr ng, các cán b công nhân viên công ty C ph n v t t và d ch v k

thu t Hà N i c ng nh b n bè đ đ tài nghiên c u này đ c hoàn thi n h n

Hà N i, ngày … tháng … n m 2012

Sinh viên

Ph m Vi t Ng c Anh

CH NGă1.ă C S LÝ LU N V VI C S D NG VÀ QU N LÝ V N

TRONG DOANH NGHI P

1.1 T ng quan v v n trong doanh nghi p

V n là m t ngu n l c quan tr ng quy t đ nh quy mô, hi u qu s n xu t kinh doanh, đ nh h ng phát tri n trong t ng lai c a doanh nghi p Vì v y, tr c khi ti n

hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh, doanh nghi p luôn ph i quan tâm và suy ngh bi n pháp đ có th huy đ ng đ và s d ng v n m t cách hi u qu , đem l i giá tr t i đa cho

ch s h u doanh nghi p B i vì v n có m t v trí và t m vóc quan tr ng nh v y nên

vi c tìm hi u và có cái nhìn khái quát v v n là u tiên hàng đ u mà doanh nghi p c n

quan tâm

1.1.1 Khái ni m v v n trong doanh nghi p

V n là m t khái ni m chung chung và bao quát, tùy t ng quan đi m, t ng góc đ

ti p c n mà do đó đ i v i t ng nhà nghiên c u có nh ng đ nh ngh a khác nhau v v n

Quan đi m c a Paul A.Samuelson - đ i di n cho h c thuy t kinh t hi n đ i - cho

r ng: “ t đai và lao đ ng là các y u t ban đ u s khai, còn v n và hàng hóa là y u t ,

k t qu c a quá trình s n xu t V n bao g m các lo i hàng hóa lâu b n đ c s n xu t

David Begg l i cho r ng: “V n bao g m hai hình thái là v n hi n v t và v n tài

chính” Trong đó, v n hi n v t là d tr các hàng hoá đã s n xu t mà s d ng đ s n

xu t ra các hàng hoá khác, v n tài chính là ti n và các gi y t có giá c a doanh nghi p Nh v y, D.Begg đã đ ng nh t gi a v n v i tài s n doanh nghi p

K.Marx có cách hi u t ng t nh David Begg khi ông nhìn nh n v n d i góc

đ c a các y u t s n xu t: “V n chính là t b n, là giá tr đem l i giá tr th ng d , là

m t đ u vào c a quá trình s n xu t” nh ngh a này có t m khái quát l n, bao hàm

đ y đ b n ch t và vai trò c a v n: là giá tr đem l i giá tr th ng d vì đã t o ra s t ng

thêm v giá tr thông qua quá trình s n xu t kinh doanh Tuy nhiên, đ nh ngh a c a

K.Marx v n còn nh ng đi m h n ch khi cho r ng ch có khu v c s n xu t v t ch t m i

t o ra giá tr th ng d cho n n kinh t

M c dù có nhi u đ nh ngh a khác nhau v v n, nh ng ta có th đ a ra khái ni m

c b n v v n nh sau: V n c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b tài s n

mà doanh nghi p đã đ u t đ s d ng trong s n xu t kinh doanh nh m m c đích t i

đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u

V i khái ni m trên, ta hi u r ng v n đ c bi u hi n b ng ti n Nh ng không

ph i lúc nào ti n c ng đ c coi là v n Khi và ch khi h i t đ ba đi u ki n sau thì

ti n m i đ c xem là ngu n v n c a doanh nghi p:

- Ti n ph i đ i di n cho m t l ng hàng hóa nh t đ nh, nói cách khác ti n ph i

đ c đ m b o b ng m t l ng hàng hóa có th c

- Ti n ph i đ c tích t và t p h p đ n m t l ng nh t đ nh, b i n u không có

đ ti n thì doanh nghi p không th ti n hành s n xu t kinh doanh

- Ti n ph i đ c s d ng nh m m c đích sinh l i M t l ng ti n l n không

đ c v n đ ng quay vòng đ gia t ng giá tr thì ch là nh ng đ ng ti n ch t

1.1.2 c đi m c a v n trong doanh nghi p

Th nh t, v n đ c xem là m t lo i hàng hóa đ c bi t Tr c h t, v n đ c coi

là m t lo i hàng hóa vì v n có giá tr và giá tr s d ng Giá tr c a v n đ c th hi n

chi phí mà doanh nghi p b ra đ có đ c Giá tr s d ng c a v n đ c th hi n vi c

doanh nghi p s d ng v n đ đ u t vào quá trình s n xu t kinh doanh nh mua máy

móc, thi t b v t t , hàng hóa… Tuy nhiên, v n l i là hàng hóa đ c bi t vì có s tách

bi t gi a quy n s d ng và quy n s h u, do khi mua doanh nghi p có quy n s d ng

ch không có quy n s h u M t đi m đ c bi t n a c a v n là không b hao mòn h u

hình trong quá trình s d ng mà còn có kh n ng t o ra giá tr l n h n

Th hai, v n luôn g n li n v i m t ch s h u nh t đ nh Trong n n kinh t th

tr ng, không th t n t i đ ng v n vô ch

Th ba, v n luôn v n đ ng nh m m c đích sinh l i

Th t , v n đ c tích t đ n m t l ng nh t đ nh m i có th phát huy tác d ng

đ đ u t vào s n xu t kinh doanh

đ ng v n b ra do “đ ng ti n có giá tr v m t th i gian, đ ng ti n hôm nay khác v i

đ ng ti n ngày mai.”

Cu i cùng, v n không ch đ c bi u hi n b ng ti n b i nh ng tài s n h u hình

mà còn đ c bi u hi n b ng ti n b i nh ng tài s n vô hình nh th ng hi u, b ng

phát minh, sáng ch … Trong n n kinh t th tr ng, nh ng tài s n vô hình đem l i

kh n ng sinh l i khá l n cho doanh nghi p

1.1.3 Phân lo i v n đ c s d ng trong doanh nghi p

D a theo nh ng tiêu chí khác nhau mà có nhi u cách đ phân lo i v n, d i đây

là m t s cách phân lo i ph bi n:

- Phân lo i theo đ c đi m luân chuy n:

V i vi c phân lo i v n theo đ c đi m luân chuy n, v n đ c chia làm 2 lo i:

V n c đ nh và V n l u đ ng

V n c đ nh là m t b ph n c a v n đ c đ u t ng tr c đ hình thành TCS

c a doanh nghi p V n c đ nh tham gia vào nhi u chu k s n xu t, luân chuy n d n

t ng ph n vào giá tr s n ph m và hoàn thành m t vòng luân chuy n khi TSC h t

h n s d ng

V n l u đ ng là s ti n ng tr c tài tr cho tài s n l u đ ng s n xu t và tài s n

l u đ ng l u thông nh m đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p đ c ti n hành th ng xuyên và liên t c V n l u đ ng tu n hoàn liên t c,

chuy n d ch toàn b giá tr trong m t l n và hoàn thành m t vòng tu n hoàn sau m i chu k s n xu t kinh doanh Ngu n v n này bao g m: ti n m t và các kho n t ng

đ ng ti n, các kho n tín d ng th ng mai, hàng t n kho và tài s n l u đ ng khác

Cách phân lo i này r t quan tr ng b i v n c đ nh và v n l u đ ng có hình thái

bi u hi n và vai trò khác nhau trong quá trình s n xu t, vì v y mà cách th c qu n lý và

s d ng chúng c ng khác nhau Ngoài ra, tùy vào ngành ngh kinh doanh mà doanh nghi p s áp d ng t tr ng gi a hai ngu n v n này sao cho h p lý

- Phân lo i theo ngu n hình thành:

N u phân lo i theo ngu n hình thành thì v n đ c phân chia làm 2 lo i: N ph i

V n ch s h u bao g m v n đi u l do ch s h u đ u t , ngu n v n t b sung

t l i nhu n sau thu , các qu c a doanh nghi p và v n tài tr t Nhà n c (n u có)

Hình th c phân lo i này giúp nhà qu n tr nh n bi t rõ trách nhi m, ngh a v c a doanh nghi p v i t ng kho n v n khác nhau

- Phân lo i theo m c đích s d ng:

V n dùng cho m c đích đ u t ho t đ ng s n xu t kinh doanh: là ngu n v n

dùng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh, thông th ng là các TSC nh máy móc

thi t b , dây chuy n s n xu t… ngoài ra còn có nguyên li u, v t li u, nhiên li u…

V n dùng cho m c đích đ u t ho t đ ng tài chính: là giá tr c a các tài s n tài

chính nh : ti n, các kho n đ u t tài chính ng n và dài h n, ti n g i ngân hàng và các

…

- Phân lo i theo th i gian:

Ngu n v n dài h n là các kho n v n có th i gian chi m d ng dài (l n h n 1

n m) bao g m: VCSH, v n vay dài h n t các t ch c tín d ng

Ngu n v n ng n h n là các kho n v n có th i gian chi m d ng ng n (nh h n 1

n m) bao g m: v n vay ng n h n t các t ch c tín d ng; n ph i tr nhà cung c p, cán

b công nhân viên và các kho n thu ph i n p

1.1.4 Vai trò c a v n đ i v i s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p

V i khái ni m bao quát trên, v n đóng m t vai trò h t s c quan tr ng đ i v i s

t n t i và phát tri n c a doanh nghi p V n là đi u ki n đ thành l p doanh nghi p,

ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh và m r ng ho t đ ng kinh doanh

- i u ki n đ thành l p doanh nghi p:

Khi mu n thành l p doanh nghi p, ch đ u t ph i quan tâm đ n vi c đáp ng đ

v n pháp đ nh do Nhà n c quy đ nh Tùy t ng l nh v c kinh doanh c ng nh hình

th c t ch c c a doanh nghi p mà v n pháp đ nh đ c quy đ nh khác nhau V n

pháp đ nh Vi t Nam ch quy đ nh cho m t s ngành ngh có liên quan đ n tài chính

nh ch ng khoán, b o hi m, kinh doanh vàng và kinh doanh ti n t

- i u ki n đ th c hi n ho t đ ng s n xu t kinh doanh:

V n kinh doanh là đi u ki n tiên quy t đ doanh nghi p có th th c hi n ho t

đ ng s n xu t kinh doanh ây c ng là c s đ doanh nghi p tính toán, ho ch đ nh

chi n l c, k ho ch kinh doanh Ngoài ra, v n còn giúp doanh nghi p ti n hành các

ho t đ ng s n xu t kinh doanh m t cách liên t c, có hi u qu N u không có đ v n đ

đ m b o ho t đ ng s n xu t kinh doanh s gây ra tình tr ng đình tr , suy gi m s n xu t

d n đ n nh h ng tiêu c c đ n uy tín c a doanh nghi p N u tình tr ng này kéo dài có

th d n đ n vi c đóng c a doanh nghi p

- i u ki n đ m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh:

Không nh ng giúp doanh nghi p duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh, v n còn

là c s xác đ nh quy mô doanh nghi p là nh , v a hay trung bình H u h t các

doanh nghi p luôn mong mu n gi v ng và phát tri n v th doanh nghi p trên th

tr ng làm đ c đi u đó, doanh nghi p c n có v n đ đ u t , nâng c p dây

chuy n công ngh nh m đa d ng hóa m u mã s n ph m, t đó thu đ c nhi u l i

nhu n đ có th tái đ u t , giúp doanh nghi p m r ng ph m vi kinh doanh c ng nh đa

d ng hóa ngành ngh kinh doanh Không nh ng th , nh có v n đ u t , doanh nghi p

còn nâng cao kh n ng c nh tranh trên th tr ng b ng vi c đ u t vào các chính sách

marketing đ n m b t c ng nh đáp ng s m nhu c u c a khách hàng

Vì v n kinh doanh đóng vai trò đ c bi t quan tr ng nên nh ng nhà lãnh đ o

doanh nghi p ph i nh n th c đ c t m quan tr ng c a v n đ huy đ ng, s d ng v n

m t cách hi u qu , gia t ng giá tr giúp doanh nghi p liên t c phát tri n

1.2 Chính sách qu n lý tài s n trong doanh nghi p

1.2.1 Tài s n l u đ ng trong doanh nghi p

1.2.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a tài s n l u đ ng

Tài s n l u đ ng là tài s n ng n h n luân chuy n trong quá trình kinh doanh, khi

k t thúc chu k s n xu t kinh doanh s thu v toàn b v n đ u t cho TSL Trong

B ng cân đ i k toán, TSL đ c th hi n qua các m c: ti n và các kho n t ng

đ ng ti n, ph i thu khách hàng, ng tr c cho ng i mua, hàng t n kho và các

kho n đ u t ng n h n khác Qua đó, ta th y TSL luôn thay đ i hình thái bi u

hi n, tu n hoàn liên t c và luân chuy n toàn b giá tr sau m t chu k s n xu t Qu n lý

- Hàng l u kho: là vi c xác đ nh c n đ u t bao nhiêu v n vào hàng t n kho, xác

đ nh m c l u kho t i u, th i đi m đ t hàng h p lý đ đ m b o hàng hóa cung c p cho

khách hàng, tránh t n đ ng và phát sinh các chi phí liên quan

Tr c khi tìm hi u các cách th c qu n lý, ta c n có cái nhìn c b n v các ho t

đ ng ng n h n c ng nh vòng quay ti n trong doanh nghi p qua Hình 1.1 d i đây:

Hình 1.1 Ho tăđ ngătrongăng năh năvƠăvòngăquayăti n

Th i gian tr

ch m trung bình

Th i gian quay vòng ti n

Tr ti n mua hàng hàng

Theo Hình 1.1, công th c x ác đ nh vòng quay ti n là hi u gi a chu k kinh

doanh v i th i gian tr ch m trung bình Trong đó, chu k kinh doanh là kho ng th i

gian tính t th i đi m mua nguyên v t li u cho đ n khi hàng đ c bán ra và thu đ c

+ Công c , d ng c : t li u lao đ ng tham gia vào nhi u chu k s n xu t nh ng

có giá tr th p, không đ tiêu chu n tr thành TSC

- TSL n m trong khâu s n xu t:

+ S n ph m d dang: toàn b nh ng s n ph m ch a ch t o xong, còn n m trên

dây chuy n s n xu t ho c trong kho c a các phân x ng

+ Bán thành ph m: giá tr c a các s n ph m d dang đư k t thúc m t vài quy

trình ch bi n nh ng c n ph i ch bi n ti p m i tr thành s n ph m

+ Chi phí ch k t chuy n: các chi phí liên quan đ n nhi u k s n xu t kinh doanh, đ c phân b vào chi phí s n xu t các k nh m đ m b o giá thành n đ nh

- TSL n m trong quá trình l u thông:

+ Thành ph m: giá tr b ng ti n c a t ng s s n ph m đư hoàn thành, nh p kho

+ Các kho n v n dùng trong thanh toán: bao g m các kho n ph i thu khách hàng, t m ng phát sinh trong quá trình mua bán…

Hình th c phân lo i này cho ta bi t vai trò c a các tài kho n, trên c s đó đ a ra

c c u h p lý cho các tài kho n trong TSL và các bi n pháp qu n lý nh m nâng cao

vòng quay v n trong doanh nghi p, đ m b o vi c ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a

doanh nghi p đ c ti n hành th ng xuyên, h p lý

Phân lo i theo hình thái bi u hi n:

- V n b ng v t t hàng hóa: là nh ng kho n v n đ c bi u hi n b ng hình thái c

th nh hàng t n kho, nguyên v t li u

- V n b ng ti n: là các kho n ti n m t, ti n g i ngân hàng

Cách phân lo i này giúp doanh nghi p nh n bi t và đánh giá m c d tr các kho n

m c, nh n xét kh n ng thanh toán c a b n thân và đ a ra h ng đi u ch nh h p lý

Phân lo i theo th i gian huy đ ng và s d ng:

- TSL th ng xuyên: là ngu n v n mang tính ch t n đ nh nh m hình thành các TSL th ng xuyên

- TSL t m th i: là các kho n v n t m th i có tính ch t ng n h n, đáp ng các

nhu c u phát sinh b t ng trong quá trình s n xu t kinh doanh

Cách phân lo i trên giúp nhà qu n lỦ đ a ra các k ho ch phù h p cho công tác

qu n tr

1.2.1.3 Vai trò c a tài s n l u đ ng đ i v i doanh nghi p

T m quan tr ng c a TSL đ i v i t ng doanh nghi p là khác nhau i v i các doanh nghi p th ng m i, giá tr TSL th ng chi m ph n l n t ng tài s n i v i các

doanh nghi p s n xu t, t tr ng TSL có th nh h n, tuy nhiên doanh nghi p ph i

th ng xuyên đ u t vào nguyên v t li u đ ho t đ ng s n xu t đ c ti n hành liên t c

Các quy t đ nh liên quan đ n TSL mang tính th ng xuyên, thay đ i liên t c do

ch u nh h ng tr c ti p t nh ng bi n đ ng trên th tr ng Do đó, TSL có quan h

ch t ch và tr c ti p đ n doanh thu hàng n m, quy t đ nh vi c l lãi trong kinh doanh và

tác đ ng không nh đ n vi c t n t i c a doanh nghi p Bên c nh đó, doanh thu t ng gi m

c ng d n đ n s thay đ i các kho n ph i thu, vì v y s tác đ ng đ n TSL M t khác,

vi c qu n lỦ TSL c ng quy t đ nh m c r i ro trong thanh toán c a doanh nghi p T

nh ng đánh giá trên, qu n lỦ TSL đ đem l i l i ích nh t cho doanh nghi p là m t vi c

làm c n đ c coi tr ng

1.2.1.4 Nh ng ph ng pháp xác đ nh nhu c u v n l u đ ng trong doanh nghi p

- Ph ng pháp t l ph n tr m trên doanh thu

N i dung c a ph ng pháp t l ph n tr m trên doanh thu d a vào s li u t báo

cáo tài chính k tr c và doanh thu d ki n trong k k ho ch đ đ a ra nhu c u v v n

trong ng n h n c n b sung Ph ng pháp này đ c ti n hành theo 4 b c sau:

B c 1: Tính s d bình quân các kho n m c trong B ng cân đ i k toán c a

doanh thu thì c n bao nhiêu đ ng v n đ u t vào TSL

B c 4: Nhu c u v v n ng n h n c n b sung cho k t i là tích c a ph n doanh thu t ng thêm v i kho ng chênh l ch b c 3

ây là m t ph ng pháp d báo nhu c u tài chính ng n h n c n b sung đ n

gi n và d th c hi n Tuy nhiên, ph ng pháp này có m t s h n ch do t l này d a

vào doanh thu c tính và ch a tính đ n các kho n gi m tr nên s li u ch mang tính

ch t t ng đ i

- Ph ng pháp d báo nhu c u v n l u đ ng d a vào chu k v n đ ng c a v n

trong doanh nghi p:

Cách 1: Xác đ nh gián ti p thông qua vòng quay c a v n l u đ ng theo công th c

Cách 2: Xác đ nh tr c ti p thông qua th i gian luân chuy n v n l u đ ng:

Xác đ nh s ngày luân chuy n v n l u đ ng theo công th c:

t n kho

+ K thu ti n trung bình  K tr ti n

trung bình Trong đó:

K luân chuy n hàng t n kho = Hàng t n kho bình quân

GVHB bình quân m i ngày

Doanh thu bán ch u bình quân m i ngày

Tín d ng mua ch u bình quân m i ngày

Xác đ nh nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p:



S ngày luân chuy n v n

Doanh nghi p d tr ti n s t o ra nh ng l i ích nh : t n d ng c h i mua bán và

h ng chi t kh u b ng ti n t nhà cung c p, đ u t vào các ch ng kho n kh th đ t o

thêm thu nh p, nâng cao m c x p h ng tín d ng… N u doanh nghi p không d tr đ

ti n s ph i đ i m t v i nh ng r i ro nh : tình tr ng kh ng ho ng khi các kho n n đ n

h n thanh toán, n u không s m gi i quy t có th khi n doanh nghi p b gi i th Tuy nhiên, vi c n m gi ti n m t đ ng ngh a v i vi c đánh đ i chi phí c h i khi doanh

nghi p có th dùng s v n đó đ u t đ đem l i thu nh p Nói cách khác, vi c cân nh c

l ng ti n trong doanh nghi p m c h p lý chính là vi c so sánh gi a chi phí c h i và

l i ích c a vi c n m gi ti n

Tóm l i, qu n lý v n b ng ti n t p trung vào các quy t đ nh sau: qu n lý ho t đ ng

thu – chi ti n m t, xác đ nh m c d tr ti n t i u, qu n lý danh m c đ u t ch ng khoán

- Qu n lý các kho n thu chi b ng ti n:

Qu n lý thu chi b ng ti n ngh a là xem xét, so sánh gi a chi phí và l i ích t ng

thêm c a các ph ng th c thu chi ti n sao cho l i ích đem l i là l n nh t (ho c chi phí b

ra là th p nh t) cho doanh nghi p Vi c qu n lý hi u qu s giúp doanh nghi p phòng tránh th t thoát, kéo dài th i gian tr ti n và gi m th i gian thu ti n, làm t ng vòng quay

ti n trong doanh nghi p Qu n lý thu chi b ng ti n c n l u Ủ các đi m sau:

+ Các kho n thu chi ph i thông qua qu , đ c ti n hành và ki m tra b i th qu ,

d a trên các hóa đ n thu chi có s kê khai h p lý và h p pháp T đó phát hi n và đ a ra các ph ng án x lý k p th i khi có phát sinh b t th ng

+ Xem xét, l a ch n và đánh giá các ph ng pháp ti n hành thu chi có hi u qu

Ta có th áp d ng mô hình c b n d i đây đ ti n hành đánh giá l i ích và chi phí c a các ph ng th c thu (chi) ti n:

 B =  t * TS * I * (1-T)

 C = (C2 – C1) * (1-T)

Trong đó:

 B: l i ích t ng thêm khi áp d ng ph ng th c đ xu t

 C: ph n chi phí t ng thêm khi ph ng th c đ xu t đ c áp d ng

 t: s ngày thay đ i khi áp d ng ph ng th c đ xu t

- i v i ph ng th c thu ti n: là s ngày đ c rút ng n

- i v i ph ng th c chi ti n: là s ngày gia t ng thêm

TS: quy mô chuy n ti n

I : lãi su t đ u t

T : thu su t thu TNDN

C1: chi phí c a ph ng th c đang s d ng

C2: chi phí khi áp d ng ph ng th c đ xu t

D a vào k t qu tính toán đ c, ta có th đ a ra các quy t đ nh nh sau:

+  B >  C: chuy n sang ph ng th c đ xu t do l i ích t ng thêm khi áp d ng đ

bù đ p cho chi phí t ng thêm và đem l i l i ích cho doanh nghi p

+  B =  C: bàng quan v i hai ph ng th c do vi c áp d ng ph ng th c đ xu t không đem l i thêm l i ích cho doanh nghi p

+  B <  C: không nên áp d ng ph ng th c đ xu t do ph ng th c đ xu t

khi n doanh nghi p ph i bù đ p thêm chi phí phát sinh khi áp d ng

Ph ng pháp này t ng đ i linh ho t, có th áp d ng theo n m, theo quý ho c

theo tháng tùy theo quy mô các kho n ph i thu c a doanh nghi p

- Xác đ nh m c d tr ti n m t t i u

M t m c tiêu khác trong qu n lý ti n m t là vi c xác đ nh đ c m c d tr Trong

đó, mô hình Baumol là m t trong nh ng ph ng pháp cho ta bi t l ng ti n m t t i u

c n d tr trong doanh nghi p là bao nhiêu thông qua vi c xác đ nh chi phí giao d ch và chi phí c h i cho vi c gi ti n V i các gi đ nh:

+ Nhu c u v ti n c a doanh nghi p n đ nh

+ Không có d tr ti n m t cho m c đích an toàn

+ Doanh nghi p có hai hình th c d tr là ti n m t và ch ng khoán kh th + Không có r i ro trong ho t đ ng đ u t ch ng khoán

K: lãi su t đ u t ch ng khoán trong m t n m

C/2: m c d tr ti n trung bình

T đó, t ng chi phí là: TC = TrC + OC

T ng chi phí t i thi u chính là m c d tr t i u t ng đ ng v i Tcmin

C * = 2 × T × K F

Mô hình Baumol cho th y nhu c u v ti n m t c a doanh nghi p trong các th i k

là gi ng nhau nh ng trên th c t thì đi u này r t hi m khi x y ra b i r i ro có th x y ra

b t c lúc nào Tuy nhiên, mô hình Baumol là m t mô hình đ n gi n, d áp d ng, đ c s

d ng r ng rưi trong nhi u doanh nghi p

Ngoài mô hình Baumol, doanh nghi p c ng có th s d ng mô hình Miller – Orr

đ xác đ nh m c d tr ti n v i các gi đ nh là:

+ Thu chi ti n m t t i doanh nghi p là ng u nhiên

+ Lu ng ti n m t ròng bi n đ ng theo phân ph i chu n

H̀nhă1.2.ăMôăh̀nhăMillerăậ Orr

Có ba khái ni m c n chú ý trong mô hình này: Gi i h n trên (H), gi i h n d i (L)

và t n qu m c tiêu (Z) Ban qu n lý công ty thi t l p H c n c vào chi phí c h i gi ti n

và và L c n c vào m c đ r i ro do thi u ti n m t Công ty cho phép t n qu bi n đ ng

ng u nhiên trong ph m vi gi i h n và n u nh t n qu v n n m trong m c gi i h n trên

và gi i h n d i thì công ty không c n thi t ph i th c hi n giao d ch mua hay bán ch ng

khoán ng n h n Khi t n qu đ ng gi i h n trên (t i đi m X) thì công ty s mua ( H-Z)

đ ng ch ng khoán ng n h n đ gia t ng t n qu lên đ n Z

Mô hình Miller – Orr xác đ nh t n qu d a vào chi phí giao d ch và chi phí c h i

Chi phí giao dch (F) là chi phí liên quan đ n vi c mua bán ch ng khoán ng n h n đ

chuy n đ i t tài s n đ u t cho m c đích sinh l i ra ti n m t nh m m c đích thanh toán

Chi phí giao d ch c đ nh không ph thu c vào doanh s mua bán ch ng khoán ng n h n Chi phí c h i do gi ti n m t là K, b ng lãi su t ng n h n Trong mô hình Miller – Orr,

s l n giao d ch m i th i k là s ng u nhiên thay đ i tùy thu c vào s bi n đ ng c a

lu ng thu và lu ng chi ti n m t K t qu là chi phí giao d ch ph thu c vào s l n giao

d ch ch ng khoán ng n h n k v ng còn chi phí c h i ph thu c vào t n qu k v ng

V i t n qu th p nh t L đư cho, gi i mô hình Miller – Orr chúng ta tìm đ c t n

qu m c tiêu (Z) và gi i h n trên (H) Giá tr c a Z và H làm cho m c t ng chi phí t i thi u đ c quy t đ nh theo mô hình Miller – Orr:

2

* 4

F Z

Trong đó d u (*) ch giá tr t i u và 2 là ph ng sai c a dòng ti n m t ròng hàng

ngày T n qu trung bình theo mô hình Miller – Orr là:

4 3

Z L avegare

th c hi n mô hình này, b ph n tài chính c a Công ty c n làm nh ng công

vi c: thi t l p gi i h n d i cho s d ti n – gi i h n này liên quan t i m c đ an toàn chi

tiêu do ban qu n lý quy t đ nh; u c l ng đ l ch chu n c a dòng ti n thu chi hàng ngày;

quy t đ nh m c lãi su t đ xác đ nh chi phí giao d ch hàng ngày Ngoài ra, trong công tác

qu n lý v n b ng ti n c n ph i th c hi n các n i dung nh t ng t c đ thu h i ti n, gi m

t c đ chi tiêu ti n, d báo tình hình l u chuy n ti n (thu- chi), đ u t thích h p nh ng

kho n ti n nhàn r i và tìm ngu n tài tr cho nh ng kho n ti n thi u

Nh v y, so sánh gi a hai mô hình Baumol và Miller – Orr, ta nh n th y mô hình Miller – Orr ph c t p h n r t nhi u so v i mô hình Baumol Ngoài ra, mô hình Miller – Orr c ng yêu c u doanh nghi p ph i th ng xuyên theo d̃i s bi n đ ng c a dòng ti n

ng th i, mô hình Miller – Orr yêu c u ng i qu n lỦ ph i có ki n th c và đ c đào t o

đ có th s d ng đ c mô hình do đó đưn đ n t ng chi phí trong doanh nghi p

- Qu n lý danh m c đ u t ch ng khoán kh th

Doanh nghi p c ng đ c coi nh nhà đ u t không bao gi đ đ ng ti n c a mình

“nhàn r i”, mà s s d ng chúng đ đ u t vào các ch ng khoán kh th có mang l i l i

ích M t khác, đ đ m b o nhu c u ti n m t khi c n thi t, các ch ng khoán kh th c n có

tính l ng tu ng đ i cao, thông th ng doanh nghi p đ u t vào nh ng ch ng khoán có

th i gian đáo h n nh h n 1 n m Sau khi đư cân nh c v l i ích và r i ro khi đ u t vào

các ch ng khoán kh th , doanh nghi p h u nh không đ u t vào m t lo i riêng l , mà s

đ u t vào m t danh m c đa d ng, g m nhi u lo i ch ng khoán khác nhau Nh ng luôn

có m t s r i ro ti m n trong quá trình doanh nghi p ra quy t đ nh đ u t vào danh m c

đ u t nào R i ro đ c chia làm hai lo i:

+ R i ro h th ng (hay r i ro th tr ng): là lo i r i ro gây ra tác đ ng h u h t

đ n toàn b các lo i ch ng khoán đ u t trên th tr ng Nguyên nhân gây ra ch y u do

nh ng bi n đ ng chung trong n n kinh t Th gi i, bi n đ ng v mô trong n n kinh t c a

m t qu c gia, chi n tranh Lo i r i ro này không th phòng ng a, mà các nhà đ u t luôn

ph i ch p nh n

+ R i ro phi h th ng (hay r i ro c a công ty): là lo i r i ro ch x y ra v i m t hay m t s ít các tài s n c a nhà đ u t Lo i r i ro này có th phòng ng a đ c b ng cách đa d ng hóa các lo i ch ng khoán đ u t

Quy t đ nh đ u t vào ch ng khoán kh th đ c đ a ra sau khi nhà đ u t cân

nh c, xem xét gi a l i ích đ t đ c và m c đ thi t h i n u r i ro x y ra R i ro càng cao, nhà đ u t s đòi h i m c t su t sinh l i càng cao và ng c l i Do b t k ch ng khoán

nào (tr trái phi u kho b c do Chính ph m t n c phát hành, có th coi đây là lo i ch ng

khoán phi r i ro, tuy nhiên m c l i nhu n đ t đ c t lo i ch ng khoán này th ng không cao) c ng ti m tàng m t s r i ro nh t đ nh Do v y đ gi m thi u r i ro ph i gánh

chu, nhà đ u t th ng thi t l p m t danh m c ch ng khoán đ u t , mà trong đó s đan

xen nh ng ch ng khoán có m c đ r i ro cao v i nh ng ch ng khoán có m c r i ro th p

V i cách đ u t đó, r i ro mà nhà đ u t g p ph i s đ c gi m b t, trong khi l i ích thu

đ c t ng đ i tri n v ng

1.2.1.6 Qu n lý hàng t n kho trong doanh nghi p

Hàng l u kho là m t b ph n c u thành nên TSL , bao g m tài s n mà doanh

nghi p d tr đ s n xu t ho c đ bán Hàng l u kho t n t i đ đ m b o cho chu k s n

xu t di n ra bình th ng, h tr các chính sách marketing Ngoài ra trong th i k l m

phát gia t ng, vi c t n kho m t l ng l n s n ph m s giúp doanh nghi p h ng l i

nhu n Tuy nhiên, đ ng trên góc đ tài chính vi c duy trì m t l ng l n hàng t n kho s

khi n cho chi phí b o qu n t ng cao, thêm vào đó vi c hàng hóa không đ c tiêu th

m nh s làm gi m th i gian quay vòng ti n

M c tiêu c a qu n lý hàng t n kho là đ m b o cung c p đ s l ng nguyên v t

li u, s n ph m d dang và thành ph m đ ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c di n ra

th ng xuyên liên t c, đ m b o chi phí d tr là th p nh t

D i đây là m t s mô hình đ giúp doanh nghi p qu n lý hàng t n kho t đó nâng

cao hi u qu qu n lý và s d ng v n c a doanh nghi p:

- Mô hình ABC là ph ng pháp xác đ nh tính u tiên tùy t ng lo i hàng hóa (t

nh ng hàng hóa có giá tr cao đ n nh ng hàng hóa có giá tr th p)

Hình 1.3 Môăh̀nhăqu nălýăhƠngăl uăkhoăABC

Trong t ng l ng hàng t n kho, hàng thu c nhóm A tuy có t tr ng nh nh ng l i

có giá tr t ng đ i l n, r t c n đ c qu n lỦ th ng xuyên Nhóm C là nh ng hàng hóa

có t tr ng l n nh ng giá tr nh , th ng là nh ng m t hàng thi t y u th ng xuyên t n

kho ch đ c qu n lỦ theo đ nh k , th ng là theo tháng ho c theo quý Nhóm B, nhóm

có t l t n kho c ng nh giá tr m c trung bình thì qu n lỦ ít th ng xuyên h n, thông

th ng là theo tu n

- Mô hình EOQ (The Economic Order Quantity Model) có m c tiêu là xác đ nh

l ng hàng hóa t i u (Q*) sao cho t ng chi phí t n kho m c t i thi u

Giá tr

(đ ng)

T l t n kho (%)

C: lãi su t đ u t ch ng khoán trong m t n m

- Ph ng pháp cung c p đúng lúc (just-in-time approach) hay ph ng pháp t n kho

ng không Theo ph ng pháp này, doanh nghi p có th gi m t i thi u chi phí d tr t n

kho nh ng v i đi u ki n các nhà cung c p giao các lo i v t t hàng hóa k p th i (đúng

th i h n), trên c s đó duy trì m c t n kho d tr m c t i thi u

Ph ng án cung c p đúng lúc giúp chi phí đ c gi m t i đa do không ph i duy trì

hàng t n kho d tr , và m i quan h t t đ p gi a doanh nghi p và nhà cung c p là đi u

ki n tiên quy t đ th c hi n ph ng pháp này Tuy nhiên, vi c áp d ng ph ng pháp có

th khi n chi phí t ch c giao hàng đ i v i nhà cung c p t ng cao Do đó ch nên áp d ng

ph ng pháp khi đi u ki n s n xu t - cung ng v t t di n ra liên t c, th ng xuyên

1.2.1.7 Qu n lý ph i thu khách hàng

Kho n ph i thu là nh ng s n ph m d ch v đư đ c doanh nghi p bán và g i hóa

đ n cho khách hàng, nh ng đang ch khách hàng thanh toán Qu n lý các kho n ph i thu

r t quan tr ng, b i n u khách hàng không ti n hành thanh toán s khi n doanh nghi p b

m t m t kho n doanh thu T c đ quay vòng v n s ch m l i khi doanh nghi p gia t ng

chi phí qu n lý, chi phí thu h i n … đ duy trì các kho n ph i thu, đ ng ngh a v i vi c

doanh nghi p s đ i m t v i nhi u r i ro M t khác, do chính sách bán ch u giúp đ y

m nh doanh thu bán hàng, t ng kh n ng c nh tranh trên th tr ng nên h u h t các doanh

nghi p v n ch p nh n s có m t c a các kho n ph i thu Vì v y, t ng doanh nghi p ph i xây d ng nh ng chính sách tín d ng dành cho khách hàng riêng bi t, phù h p v i t ng

xây d ng chính sách c n quan tâm đ n m t s tiêu th c nh :

+ D ki n quy mô s n ph m hàng hóa d ch v s tiêu th : nhà qu n lý khi cân

nh c áp d ng chính sách m i luôn mu n xác đ nh l i ích mà nó đem l i s làm t ng bao

nhiêu ph n tr m doanh thu so v i tr c

+ Chi t kh u thanh toán là m t ph n trong đi u ki n tín d ng, đ c áp d ng khi

khách hàng thanh toán s m Vi c đ ra m t m c chi t kh u h p lý sao cho thu hút t i đa khách hàng mà không làm gia t ng quá cao các chi phí liên quan là m c tiêu mà doanh

nghi p luôn h ng t i

+ Giá bán s n ph m, d ch v cho chính sách bán ch u B i phát sinh m t s chi phí liên quan nên thông th ng giá bán khi áp d ng chính sách th ng cao h n lúc không

áp d ng Tuy nhiên khi nâng giá bán lên quá cao s khi n khách hàng khó kh n trong

vi c quy t đ nh có nên mua s n ph m d ch v hay không Vì v y, doanh nghi p c n tính

toán m t m c giá thích h p cho t ng chính sách v a giúp gi m b t chi phí phát sinh v a

thu hút đ c khách hàng, duy trì l i th c nh tranh c a mình trên th tr ng

Ngoài nh ng nhân t tác đ ng tr c ti p, c u thành nên chính sách ph i thu, doanh

nghi p c n quan tâm đ n y u t bên ngoài nh chính sách bán ch u c a đ i th c nh

tr nh, t đó so sánh và đ a ra các quy t đ nh có l i nh t cho b n thân Bên c nh đó, c n

xem xét c th tình hình tài chính c a doanh nghi p, có đ đ ng nhu c u khi chính sách

ph i thu khách hàng đ c áp d ng B i n u doanh nghi p đư có m cphái thu khách hàng

tu ng đ i cao thì vi c m r ng s khi n các kho n chi phí liên quan gia t ng, gây nguy

hi m cho doanh nghi p

- Phân tích n ng l c c a khách hàng

Thông tin c n thi t đ ti n hành phân tích tín d ng chính là xác đ nh đ c v th và

kh n ng thanh toán c a khách hàng Ngu n cung c p thông tin ch y u ph c v vi c

phân tích tín d ng c a doanh nghi p chính là báo cáo tài chính do khách hàng cung c p

Nh ng ngu n thông tin này có đ chính xác và đáng tin t ng đ i th p nên doanh nghi p

th ng l y thêm thông tin có đ tin c y cao h n t ngân hàng, ho c t các t ch c th ng

m i đ đ m b o các quy t đ nh đ a ra phù h p v i t ng đ i t ng Bên c nh đó kinh

nghi m c a b n thân doanh nghi p, c th h n là kinh nghi m c a nhân viên th m đ nh

c ng giúp ích cho vi c đánh giá

Khi thu th p đ nh ng thông tin c n thi t, h u h t doanh nghi p đ u s d ng

ph ng pháp ti p c n d a trên vi c phân lo i khách hàng ti m n ng vào các nhóm r i ro

V i ph ng th c này, các khách hàng đ c chia vào các nhóm r i ro sau

B ngă1.1.ăPhơnălo iăkh́chăhƠngătheoăm căđ ăr iăro

Theo b ng trên, m c đ r i ro t ng d n t trên xu ng d i, hay t tr ng doanh

nghi p mu n duy trì nhóm khách hàng này có xu h ng gi m d n C th nh sau:

+ i v i khách hàng thu c nhóm 1 do m c đ r i ro th p nên doanh nghi p

có th t đ ng m r ng tín d ng và v th c a nhóm có th xem xét l i m i n m m t l n

+ i v i nh ng khách hàng thu c nhóm 2, m c đ r i ro t ng h n so v i

nhóm 1, doanh nghi p ch c p tín d ng trong m t m c đ nh t đ nh và có thêm đi u

ki n c th đi kèm Nh ng khách hàng thu c nhóm này đ c đánh giá xem xét l i

kho ng m t n m hai l n đ m c đ an toàn c a vi c cung c p tín d ng đ c đ m b o

+ i v i nh ng khách hàng thu c các nhóm phía d i có m c ki m tra g t gao h n, k t h p v i chính sách tín d ng áp d ng ch t ch h n

+ i v i nhóm 5, khách hàng thu c nhóm này ph i ch u chính sách tín d ng

ch t ch nh t, nhi u khi ph i ch p nh n vi c mua bán tr ti n ngay do m c r i ro nhóm khách hàng này đem l i t ng đ i cao, gây nh h ng x u đ n doanh nghi p

Tuy nhiên, vi c xác đ nh rõ ràng khách hàng thu c nhóm r i ro nào không ph i là

m t công vi c đ n gi n D i đây là m t ph ng pháp xác đ nh nhóm r i ro cho t ng

khách hàng qua công th c tính đi m tín d ng

i m tín d ng = 4*A + 11*B + 1*C

Trong đó:

A: kh n ng thanh toán lưi c a khách hàng

B: kh n ng thanh toán nhanh

C: s n m ho t đ ng

Sau đó, t ng khách hàng s đ c x p vào các nhóm r i ro khác nhau d a trên k t

qu thu đ c theo b ng sau:

B ngă1.2.ăMôăh̀nhăt́nhăđi măt́năd ng

Bi n s Tr ng s i m tín d ng Nhóm r i ro

Kh n ng thanh toán lãi 4 > 47 1

Kh n ng thanh toán nhanh 11 40 – 47 2

S n m ho t đ ng 1 32 – 39 3

24 – 31 4

- Quy t đ nh tín d ng:

M i khách hàng có nh ng nhu c u hoàn toàn khác nhau Do đó, công vi c cu i

cùng c n hoàn thành tr c khi đ a ra quy t đ nh là xem xét các kho n tín d ng mà khách hàng đ ngh d a trên vi c đi vào phân tích, đánh giá ch tiêu NPV Sau đây là ba mô hình

th ng đ c doanh nghi p áp d ng đ xem xét và đ a ra quy t đ nh c a mình

+ Quy t đ nh tín d ng khi xem xét m t ph ng án:

NPV = CF k t CF 0

CF 0 = VC × S × ACP 365

Trong đó:

CFt: dòng ti n thu đ c sau thu trong m i th i k

CF0: kho n đ u t vào ph i thu khách hàng

k: t l thu nh p theo yêu c u

VC: lu ng ti n ra bi n đ i, đ c tính theo t l % trên dòng ti n vào

S: doanh thu d ki n trong t ng th i k

ACP: th i gian thu ti n trung bình (ngày) BD: t l n x u trên doanh thu CD: lu ng ti n gia t ng c a b ph n tín d ng

h: xác xu t thanh toán Rt: t su t chi t kh u

C s đ doanh nghi p đ a ra quy t đ nh cu i cùng:

- NPV1 > NPV0: c p tín d ng

- NPV1 = NPV0: bàng quan

- NPV1 < NPV0: không c p tín d ng

+ Quy t đ nh c p tín d ng khi s d ng thông tin r i ro:

NPV 2 = P 1+R 1 Q 1 H

Trong đó:

PV2: giá tr hi n t i ròng khi c p tín d ng và có s d ng đ n thông tin r i ro

C: chi phí khi s d ng thông tin v r i ro tín d ng

C s đ doanh nghi p đ a ra quy t đ nh cu i cùng:

- NPV2 > NPV1: c p tín d ng

- NPV2 = NPV1: bàng quan

- NPV2 < NPV1: không c p tín d ng

+ Theo dõi tình hình ph i thu khách hàng:

Sau khi quy t đ nh cung c p tín d ng cho khách hàng, doanh nghi p ph i th ng xuyên theo d̃i, xem xét đ n kho n n c n thu, áp d ng ph ng pháp tính th i gian thu

ti n trung bình (ACP)

Th i gian thu

n trung bình = 365 / Ph i thu khách hàng Doanh thu thu n

Bên c nh đó, đ nh k phân tích tu i các kho n n , tình hình c a bên n đ k p th i

đ a ra ph ng án x lý:

- i v i các kho n n ph i thu quá h n, ti n hành trích l p d phòng

- N u phát hi n bên n đang lâm vào tình tr ng phá s n, ch n m t tích v.v

doanh nghi p ph i ti n hành xác đ nh m c t n th t khi không thu h i đ c n đ trích

l p d phòng

1.2.2 Tài s n c đ nh trong doanh nghi p

1.2.2.1 Khái ni m và đ c đi m c a tài s n c đ nh

Tài s n c đ nh là t t c tài s n có giá tr l n; có th i gian s d ng, luân chuy n

và thu h i trên 1 n m ho c trên 1 chu k kinh doanh (n u chu k kinh doanh l n h n

ho c b ng 1 n m) thu c s h u c a doanh nghi p

Tuy t ng qu c gia s có nh ng tiêu chu n riêng v TSC , Vi t Nam nh ng tài

s n đ c coi là TSC khi th a mãn các tiêu chu n sau:

- Ch c ch n thu đ c l i ích kinh t trong t ng lai t vi c s d ng tài s n đó

- Nguyên giá tài s n ph i đ c xác đ nh m t cách đáng tin c y

- Giá tr t ng đ i l n: tùy theo t ng th i k s có nh ng quy đ nh c th Hi n

nay quy đ nh v TSC là các tài s n có giá tr t 10.000.000 đ ng tr lên

- Th i gian s d ng lâu dài: l n h n 1 n m

TSC mang nh ng đ c đi m sau:

- Gi nguyên hình thái bi u hi n khi tham gia vào ho t đ ng kinh doanh

- Tham gia vào nhi u chu k s n xu t kinh doanh

- Giá tr c a TSC đ c d ch chuy n d n vào giá tr s n ph m d i hình th c

chi phí kh u hao

1.2.2.2 Phân lo i tài s n c đ nh trong doanh nghi p

- Phân lo i d a vào hình thái bi u hi n:

+ TSC h u hình: là nh ng t li u lao đ ng ch y u có hình thái v t ch t, có

giá tr l n, th i gian s d ng lâu, tham gia vào nhi u chu k kinh doanh nh ng v n gi nguyên hình thái ban đ u

+ TSC vô hình: là nh ng TSC không có hình thái v t ch t, th hi n m t

l ng giá tr đã đ c đ u t có liên quan tr c ti p đ n nhi u chu k kinh doanh c a

doanh nghi p nh : chi phí phát minh sáng ch , nhãn hi u s n ph m

- Phân lo i d a vào công d ng kinh t :

+ Nhà c a, v t ki n trúc: là nh ng TSC c a doanh nghi p đ c hình thành

sau quá trình thi công, xây d ng và đ c s d ng trong quá trình s n xu t kinh doanh

nh : nhà x ng, tr s làm vi c

+ Máy móc, trang thi t b : là toàn b các lo i máy móc, thi t b dùng trong

ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nh : thi t b chuyên dùng, dây

chuy n s n xu t

+ Ph ng ti n v n t i, truy n d n: là ph ng ti n v n t i dùng cho ho t đ ng

v n chuy n s n ph m, hàng hoá do quá trình kinh doanh t o ra

+ Thi t b và d ng c qu n lý: là nh ng th t b , d ng c dùng trong công tác

qu n lý ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p nh : dàn máy vi tính, d ng c v n

phòng v.v

+ Các lo i TSC khác: là nh ng lo i TSC khác v i nh ng lo i k trên

- Phân lo i d a vào m c đích s d ng

+ TSC dùng cho m c đích s n xu t kinh doanh: là nh ng TSC dùng

trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c b n và ho t đ ng kinh doanh ph c a công

nghi p nh : nhà x ng, máy móc thi t b s n xu t, ph ng ti n v n t i v.v

+ TSC dùng cho m c đích phúc l i, an ninh: là nh ng TSC đ c doanh

nghi p qu n lý và s d ng vào các ho t đ ng phúc l i, s nghi p, đ m b o an ninh c a

doanh nghi p

+ TSC mà doanh nghi p b o qu n, gi h cho đ n v khác ho c Nhà n c

theo quy đ nh c a C quan Nhà n c có th m quy n

- C n c vào tr ng thái s d ng:

+ TSC đang s d ng: là nh ng TSC mà doanh nghi p v n đang s d ng

cho m c đích kinh doanh

1.2.2.3 Nguyên giá c a tài s n c đ nh

S v n ban đ u doanh nghi p b ra đ đ u t cho TSC th ng có giá tr t ng

đ i l n, do đó nguyên t c qu n lý và s d ng luôn ph i d a trên vi c b o toàn và phát

tri n v n Trong th c t do tác đ ng c a nhi u y u t ngoài d báo khi n l ng v n b

suy gi m, ví d nh ti n b khoa h c – k thu t khi n máy móc, công ngh doanh nghi p đang áp d ng gi m b t giá tr do đư tr nên l c h u; g p tr c tr c ho c r i ro b t ng hay

do ch n phu ng pháp kh u hao không phù h p; không qu n lý ch t ch TSC khi n tài

s n b th t thoát Do đó, doanh nghi p n u không có bi n pháp qu n lý ch t ch TSC

s gây ra lãng phí r t l n, nh h ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh Vi c đ u tiên c a

công tác qu n lý chính là ph i xác đ nh đ c nguyên giá c a tài s n đ ti n hành ghi s

chính xác giá tr th c c a tài s n, t đó s đ a ra ph ng pháp tính kh u hao phù h p

Ngoài ra, trong quá trình s d ng, vào m t s tr ng h p, TSC c ng s đ c đánh giá

l i giá tr d a theo nguyên giá, giá tr hao mòn và giá tr còn l i

Nguyên giá TSC bao g m toàn b chi phí liên quan đ n vi c xây d ng, mua s m TSC , k c chi phí v n chuy n, l p đ t, ch y th tr c khi đi vào s d ng Nguyên giá TSC trong t ng tr ng h p c th đ c xác đ nh nh sau:

- Tài s n c đ nh vô hình:

Nguyên giá là t ng s ti n chi tr ho c chi phí th c t v thành l p doanh nghiêp, chu n b s n xu t, v công tác nghiên c u phát tri n s chi tr đ mua quy n đ c

nh ng, b ng phát minh sáng ch

- Tài s n c đ nh h u hình mua s m:

Nguyên giá TSC mua s m bao g m giá mua đư tr đi các kho n nh chi t kh u

th ng m i, gi m giá, các kho n thu (không bao g m các kho n thu đ c hoàn l i),và

các chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c đ a tài s n vào tr ng thái s n sàng s d ng nh chi

phí chu n b m t b ng, chi phí v n chuy n và b c d ban đ u, chi phí l p đ t, ch y th ,

chi phí chuyên gia và các chi phí liên quan tr c ti p khác Do đó, ta có công th c:

Nguyên

giá TSC =

Giá mua ghi trên

gi m tr

 sinh tr c khi Chi phí phát

s d ng

- TSC h u hình do đ u t xây d ng c b n theo ph ng pháp giao th u:

Nguyên giá bao g m giá quy t toán công trình đ u t xây d ng do c hai bên th a

thu n, các chi phí liên quan tr c ti p khác và l phí tr c b (n u có)

- TSC h u hình t xây d ng ho c t ch :

Nguyên giá bao g m giá thành th c t c a TSC , các kho n chi phí l p đ t ch y

th Tuy nhiên nguyên giá c a lo i hình tài s n này không bao g m các kho n chi phí không h p lỦ nh nguyên v t li u lưng phí, lao đ ng ho c các kho n chi phí khác s d ng

quá m c bình th ng trong quá trình t xây d ng ho c t ch

- TSC h u hình mua tr ch m:

Nguyên giá c a các TSC đ c mua d i hình th c tr ch m, tr góp s ch đ c

ph n ánh theo giá mua tr ngay t i th i đi m mua Ph n chênh l ch gi a giá mua tr ch m

và giá mua tr ngay (hay còn g i là lãi tr ch m) s đ c h ch toán vào ph n chi phí theo

k h n thanh toán

- TSC h u hình mua d i hình th c trao đ i:

Nguyên giá đ c xác đ nh d a trên giá tr h p lý c a TSC nh n v , ho c giá tr

h p lý c a các tài s n đem trao đ i

- TSC h u hình thu c ngu n v n tham gia liên doanh:

Giá tr TSC s do các bên tham gia đánh giá và bao g m các kho n chi phí v n

chuy n, l p đ t ch y th (n u có)

Bên c nh đó, nguyên giá c a TSC s thay đ i trong các tr ng h p sau:

- ánh giá l i TSC h u hình, k t lu n đ c đ a ra s d a trên quy t đ nh c a các

c p có th m quy n

- Nguyên giá TSC s gia t ng giá tr khi đ c xây l p, trang b thêm tài s n, c i

t o, nâng c p làm gia t ng n ng l c và kéo dài th i gian h u d ng c a TSC

- Nguyên giá s có nh ng s đi u ch nh gi m giá tr khi tháo d m t hay m t s b

ph n, thanh lỦ TSC

1.2.2.4 Các ph ng pháp tính kh u hao

TSC có giá tr đ c d ch chuy n vào s n ph m thông qua chi phí kh u hao Vì

v y vi c s d ng ph ng pháp tính chi phí kh u hao cho TSC phù h p hay không s

gây nh h ng đ n hi u qu s d ng TSC

Kh u hao TSC là vi c phân b m t cách có h th ng giá tr ph i kh u hao trong

su t th i gian s d ng h u ích c a TSC V i m c đích thu h i v n c đ nh đư đ u t

vào tài s n Vi c kh u hao TSC tuân th theo nguyên t c: m c kh u hao phù h p v i

m c đ hao mòn c a TSC

Các ph ng pháp tính kh u hao đ c áp d ng trong doanh nghi p:

- Kh u hao đ ng th ng (hay còn g i là kh u hao đ u):

hàng n m = M c kh u hao hàng n m Nguyên giá c a TSC

V i u đi m đ n gi n, d tính, chi phí c ng nh giá thành n đ nh nên ph ng pháp này th ng xuyên đ c các doanh nghi p áp d ng Tuy nhiên khi s d ng phu ng

pháp kh u hao đ u vi c thu h i v n thu ng di n ra t ng đ i lâu, ch u nh h ng b t l i

c a hao mòn vô hình

- Kh u hao gi m d n (hay còn g i là kh u hao nhanh):

Là ph ng pháp kh u hao mà m c kh u hao hàng n m đ c đ y nhanh trong

nh ng n m đ u và gi m d n theo th i gian u đi m c a ph ng pháp là v n đ u t đ c

thu h i nhanh h n Thêm vào đó, nh ng n m đ u do đ c trích kh u hao nhi u nên ti t

ki m đ c kho n ti n l n h n t thu , ngoài ra nh h ng c a hao mòn vô hình c ng

đ c gi m thi u Tuy nhiên, ph ng pháp này có cách tính ph c t p, khó áp d ng đ i v i

doanh nghi p m i thành l p ho c d án s n ph m m i Ph ng pháp kh u hao gi m d n

T l kh u hao theo s d = Th i gian s d ng h u ích c a TSC  H s ch nh đi u

Thuê tài chính xét trên góc đ tài chính là m t ph ng th c tín d ng trong trung và

dài h n Theo đó, ng i cho thuê cam k t mua tài s n theo yêu c u c a ng i đi thuê và

n m gi quy n s h u đ i v i tài s n thuê Ng i đi thuê s d ng tài s n và thanh toán

ti n thuê trong su t th i h n đư th a thu n và không th h y ngang h p đ ng tr c h n Ngoài ra, ng i đi thuê ph i ch u hoàn toàn trách nhi m b o d ng, s a ch a và b o hành

tài s n thuê trong su t th i gian s d ng Th i h n cho thuê th ng r t dài, Vi t Nam

theo Ngh đ nh 65/CP quy đ nh th i gian thuê t i thi u chi m ph n l n th i gian s d ng

kinh t c a tài s n Và khi k t thúc th i h n cho thuê, bên thuê đ c chuy n giao quy n

s h u, mua l i ho c ti p t c thuê theo th a thu n

Thuê tài chính là m t công c giúp gia t ng l ng v n trong trung và dài h n cho

doanh nghi p, giúp m r ng ho t đông s n xu t kinh doanh H n n a do đ c thù c a

ph ng th c này mà ng i cho thuê không đòi h i ng i đi thuê ph i th ch p tài s n, do

đó giúp cho doanh nghi p (ng i đi thuê) huy đ ng và s d ng v n d dàng Bên c nh đó,

cách th c này giúp cho doanh nghi p đ c s d ng tài s n nh mong mu n do bên cho

thuê ph i mua đúng lo i tài s n mà bên đi thuê yêu c u, nh v y giúp doanh nghi p nhanh

chóng th c hi n d án đư đ ra, n m b t th i c kinh doanh đ có đ c l i nhu n cao Ngoài ra, các công ty cho thuê tài chính th ng có đ i ng chuyên gia có trình đ , m ng

l i ti p th , đ a lý r ng kh p nên có th t v n h u ích cho bên s d ng tài s n Tuy

nhiên vi c huy đ ng v n b ng ph ng th c thuê tài chính s làm t ng h s n c a doanh

nghi p C ng nh đ i v i các kho n n khác, doanh nghi p ph i có trách nhi m và ngh a

v hoàn tr c g c và lưi đúng h n Ngoài ra, chi phí s d ng v n c a ph ng th c này thông th ng t ng đ i cao so v i các kho n tín d ng khác

- Mua tài s n c đ nh:

Doanh nghi p th ng s d ng ngu n v n t có ho c v n vay ngân hàng đ mua

s m thêm tài s n ph c v ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ph ng th c này giúp doanh

nghi p có th t ch đ c ngân sách đ u t vào tài s n Tuy nhiên, vì s d ng ngu n v n

t có đ đ u t mua tài s n nên đòi hòi doanh nghi p ph i tr ti n ngay, d n đ n vi c m t

đi m t l ng v n khá l n, ho c các kho n n vay s gia t ng Chi phí gia t ng đ t bi n,

có th khi n thu nh p trong n m c a doanh nghi p có k t qu âm M t khác, vi c t tìm

ki m tài s n phù h p c n thi t cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh đòi h i nhà qu n lý ph i

n m rõ v nhu c u c a b n thân doanh nghi p, c ng nh theo sát tình hình phát tri n công

ngh - k thu t trên Th gi i đ tránh mua ph i dây chuy n s n xu t c , đư l c h u

Vi c t mua s m tài s n yêu c u bên mua có đ tài chính và trình đ nh t đ nh v

tài s n c n mua i v i nh ng doanh nghi p l n, đư có uy tín, h có th d dàng huy

đ ng tr c ti p v n trên th tr ng và d dàng ti p c n v i ngu n v n vay ngân hàng Còn

v i nh ng doanh nghi p v a và nh ho c doanh nghi p m i thành l p, h th ng khó có

ngay m t s l ng v n đ đ u t vào nh ng dây chuy n s n xu t m i, tiên ti n, v a khó

kh n trong vi c vay v n t ngân hàng c bi t h n, khi chi phí đ u t ban đ u gia t ng

đ t ng t, d n đ n kh n ng thu nh p th c nh n mang d u âm là r t cao Vì v y, vi c mua

s m tài s n là ph ng pháp mà doanh nghi p v a và nh , ho c m i thành l p th ng

không áp d ng

- Quy t đ nh thuê tài chính hay mua tài s n

Vi c đ a ra quy t đ nh mua hay thuê tài chính d a trên vi c xác đ nh chi phí c a hai ph ng th c:

+ Tr ng h p mua tài s n, doanh nghi p ph i b ra toàn b chi phí ban đ u đ

có đ c tài s n Trong quá trình s d ng, chi phí kh u hao hàng n m s đem l i kho n ti t

Sau khi xác đ nh dòng ti n ra, vào hàng n m c a doanh nghi p, ta áp d ng công

th c tính l i nhu n ròng (NPV – Net Profit Value) đ xác đ nh l i ích có đ c khi áp

Vi c đ a ra quy t đ nh s d a trên k t qu NPV đem l i:

+ N u NPV c a vi c thuê tài chính l n h n NPV c a ph ng pháp mua tài s n

thì doanh nghi p s l a ch n ph ng th c thuê tài chính và ng c l i

+ N u NPV c a hai ph ng pháp là nh nhau thì doanh nghi p bàng quan trong

kho n ph i tr , ph i n p khác

Khi s d ng ngu n v n ng n h n đ đ u t cho các tài s n ng n h n, ta g i đó là các ngu n v n đó là các ngu n tài tr ng n h n Do các tài s n ng n h n có chu kì luân chuy n ng n nên n u dùng ngu n v n ng n đ đ u t vào chúng thì s đ t hi u qu cao,

gi m thi u r i ro và ti t ki m chi phí cho doanh nghi p

1.3.1.2 Các ngu n v n ng n h n

D i đây là m t s ngu n v n ng n h n th ng xu t hi n trong các doanh nghi p đang ho t đ ng

- Vay ng n h n các t ch c tín d ng và cá nhân: