Trướcnhững thực trạng nêu trên bản thân tôi phải xác định rằng tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong các môn học nói chung và môn học địa lí nói riêng là vôcùng cần thiết nhằm chung
Trang 1
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm Người thực hiện: Trần Thị Bích Huệ
Tổ: Sử - Địa
Trường THCS Nguyễn Du - Phường An Lạc - Thị xã Buôn Hồ
I ĐỀ TÀI:“PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG MÔN ĐỊA LÍ TRUNG HỌC CƠ SỞ”
II ĐẶT VẤN ĐỀ.
1.Tầm quan trọng của đề tài:
Những hiểm họa suy thoái môi trường đang ngày càng đe dọa cuộc sống củaloài người Chính vì vậy, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại vàcủa mỗi quốc gia
Các nhà khoa học và quản lí đã xác định một trong những nguyên nhân cơ bản gây suy thoái môi trường là do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người
Vì vậy giáo dục môi trường là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, kinh tế nhất và có tính bền vững nhất trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đất nước Thông qua giáo dục môi trường, từng người và cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng lực phát hiện và xử lí các vấn đề môi trường
Giáo dục bảo vệ môi trường góp phần hình thành nhân cách người lao động mới,người chủ tương lai của đất nước, người lao động, người chủ có thái độ thânthiện với môi trường và bảo vệ môi trường là tự bảo vệ mình Đây chính là bứcthông điệp không chỉ riêng cho một cá nhân mà là trách nhiệm của toàn xã hội.Giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề có tính chiến lược của mỗi quốc gia vàtoàn cầu Bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững của đất nước
2 Những thực trạng của vấn đề bảo vệ môi trường.
Công tác bảo vệ môi trường vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập Ô nhiễm môi trườngvẫn đang là vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, đặc biệt tại các lưu vực sông,khu công nghiệp, đô thị và làng nghề; vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trườngvẫn đang ngày càng tinh vi và phức tạp ( Trích kết luận tại hội nghị môi trườngtoàn quốc lần thứ III của Bộ trưởng Bộ TN&MT Phạm Khôi Nguyên) Điều đócho thấy nhiệm vụ của mọi công dân Việt Nam trong công tác bảo vệ môi trườnggiai đoạn tới là hết sức nặng nề Đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục có sự chung sức,chung lòng, cùng nhau nỗ lực hơn nữa để bảo vệ môi trường, phải thực sự coibảo vệ môi trường là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân Trướcnhững thực trạng nêu trên bản thân tôi phải xác định rằng tích hợp giáo dục bảo
vệ môi trường trong các môn học nói chung và môn học địa lí nói riêng là vôcùng cần thiết nhằm chung tay cùng với cộng đồng trong việc bảo vệ môi trườngsống của nhân loại, trong đó có cá nhân mình
3 Lí do chọn đề tài :
Xuất phát từ tầm quan trọng của công tác giáo dục bảo vệ môi trường cũng nhưnhững thực trạng của vấn đề bảo vệ môi trường diễn ra trên thế giới, trên cả nước
Trang 2cũng như tại địa phương Cùng với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế- xã hộitrong những năm qua đã làm mới đổi xã hội Việt Nam Chỉ số tăng trưởng kinh tếkhông ngừng được nâng cao Tuy vậy, sự phát triển kinh tế chưa đảm bảo vớiviệc bảo vệ môi trường Vì vậy, môi trường Việt Nam đã xuống cấp, nhiều nơimôi trường đã bị ô nhiễm nghiêm trọng Đảng và nhà nước đã đề ra nhiều chủtrương, biện pháp nhằm giải quyết các vấn đề về môi trường Hoạt động bảo vệmôi trường được các cấp, các ngành và đông đảo tầng lớp nhân dân quan tâm vàbước đầu thu được một số kết quả đáng khích lệ Tuy vậy, việc bảo vệ môitrường ở nước ta vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế-
xã hội trong giai đoạn mới Nhìn chung, môi trường nước ta vẫn tiếp tục bị xuốngcấp nhanh, có lúc, có nơi đã đến mức báo động Trước những yêu cầu nêu trên,bản thân tôi thấy rằng chủ trương của Đảng và nhà nước, cũng như chỉ thị của BộGiáo dục và Đào tạo về việc triển khai xây dựng bộ tài liệu tích hợp giáo dục môitrường trong các môn học ở các cấp học là cần thiết nhất, hữu hiệu nhất Vì ởnước ta hiện nay có khoảng hàng chục triệu học sinh, sinh viên các cấp và hàngtriệu GV - cán bộ quản lí và cán bộ giảng dạy Đây là một lực lượng khá hùnghậu Vì vậy việc trang bị kiến thức về môi trường, kĩ năng bảo vệ môi trường chotầng lớp học sinh - sinh viên, các nhà làm công tác giáo dục là cách nhanh nhấtlàm cho gần một phần ba dân số hiểu biết về môi trường Đây cũng chính là lựclượng xung kích, hùng hậu nhất trong công tác tuyên truyền bảo vệ môi trườngcho gia đình và cộng đồng dân cư của khắp các địa phương cả nước Hơn nữa hệthống các trường học cùng các cơ sở giáo dục và đào tạo cũng là những trung tâmvăn hóa của địa phương, là nơi có điều kiện để thực thi các chủ trương, chínhsách của Đảng và nhà nước về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đấtnước
Là nền tảng của nền giáo dục quốc dân, lực lượng học sinh trong hệ thống giáodục phổ thông, giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cáchngười lao động mới Tác động đến lực lượng học sinh phổ thông là tác động đếnlực lượng dân số trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước - Nếu đội ngũ này có sựchuyển biến về nhận thức, tư tưởng và hành vi, tất yếu sẽ có sự thay đổi lớn trongcông tác bảo vệ môi trường Từ đó tôi đã đưa ra đề tài nghiên cứu này nhằm nhắcnhở bản thân mình phải sử dụng phương pháp sư phạm, các kĩ năng sống để giáodục học sinh thấy rõ trách nhiệm của cá nhân mình trong việc góp phần chung taybảo vệ môi trường sống khi chưa quá muộn Đó cũng chính là lí do của đề tàisáng kiến kinh nghiệm của tôi
4 Giới hạn lĩnh vực nghiên cứu của đề tài:
Nguồn nước, tài nguyên rừng và chất thải trong sản xuất, sinh hoạt ở trên cả nước
và tại địa phương nơi các em học sinh đang sinh hoạt, học tập, trong chương trìnhđịa lí THCS
III Cơ sở lí luận và thực tiễn
1 Cơ sở lí luận: Bảo vệ môi trường hiện là một trong nhiều mối quan tâm mang
tính toàn cầu Ở nước ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu
Trang 3sắc Nghị quyết số 41/NQ- TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị về tăngcường công tác bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước;
Quyết định số 1363/ QĐ- TTg ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướngChính phủ về việc phê duyệt đề án: “ Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệthống giáo dục quốc dân” và Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12năm 2003của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trườngquốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lí vững chắccho những nỗ lực và quyết tâm bảo vệ môi trường theo định hướng phát triển mộttương lai bền vững của đất nước
Cụ thể hóa và triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước,ngày 31 tháng 1 năm 2005, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị về việctăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm đến
2010 và các năm tiếp theo cho giáo dục phổ thông là trang bị cho học sinh kiến thức,
kĩ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng hình thức phù hợp trong các môn
học và thông qua các hoạt động ngoại khóa, xây dựng mô hình nhà trường sạch- đẹp phù hợp với các vùng, miền.
2 Cơ sở thực tiễn:
Thực trạng về nguồn tài nguyên nước, rừng, chất thải trong sản xuất và sinh hoạt
*Tài nguyên nước:
Dân số tăng, các hoạt động kinh tế gia tăng và công tác quản lí chưa tốt khiếntài nguyên nước ở Việt Nam đang bị sử dụng quá mức và ô nhiễm Chỉ số lượngnước theo đầu người năm 1943 là 16.641m3/người, nếu số dân tăng lên 150 triệuthì chỉ số chỉ còn 2.467m3/ người/ năm, xấp xỉ với các quốc gia hiếm nước
Theo báo cáo hiện trạng môi trường Việt Nam năm 2001: Trong thời gian gầnđây, ở Việt Nam đã xẩy ra tình trạng khan hiếm nước Nhiều nơi thuộc Trung Bộ
đã có biểu hiện tình trạng hoang mạc hóa, vùng ven biển có quá trình mặn hóa vàmuối hóa Ở các tỉnh Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và một sốvùng khác đã xẩy ra tình trạng căng thẳng về nước Các thành phố như Hà Nội,thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Việt trì , Biên Hòa…nước đã bị ô nhiễm tớimức nghiêm trọng Môi trường nước ở một số dòng sông như sông Cầu ( ở BắcBộ), sông Thị Vải, sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ Đông (ở Đông Nam Bộ) đã bị ônhiễm nặng Nguồn nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt của con người ngàycàng cạn dần Không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới tình trạng thiếu ngọt cũngxẩy ra nghiêm trọng Vì thế năm 2003 Liên Hợp Quốc chọn là năm quốc tế về
nước ngọt bởi: Nước- Hai tỉ người đang khát Tất cả mọi người hãy hành động
để bảo vệ Nước, nguồn sống trên trái đất
Trang 4
bị tàn phá nghiêm trọng, làm cho môi trường sinh thái bị đảo lộn, môi trườngsống của các loại động vật bị thu hẹp, nguy cơ tuyệt chủng các loại động vật quíhiếm…
Tuy vậy trong những năm gần đây, các hoạt động trồng rừng được coi trọng, diệntích rừng có được tăng lên nhưng chất lượng rừng vẫn tiếp tục giảm sút Cụ thểdiễn biến diện tích rừng qua các năm theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn (tính đến tháng 12 năm 2005)
Trang 51945 1976 1980 1985 1990 1995 2002 2005Tổng DT tr
ha
14.300 11.169 10608 9.892 9.175 9.302 11.785 12.617Rừng trồng 0 0.092 0.422 0584 0.745 1.050 1.9195 2.334Rừng tự
15 triệu tấn mỗi năm, tăng trung bình hằng năm là 15% Trong đó chất thải sinh hoạthơn 6 triệu tấn ( ở các khu đô thị) Chất thải công nghiệp phát sinh chiếm khoảng20% tổng lượng chất thải chất thải công nghiệp phát sinh từ các làng nghề ở vùngnông thôn chủ yếu tập trung ở miền Bắc Khoảng 1.450 làng nghề phân bố ở cácvùng nông thôn trên toàn quốc, mỗi năm thải ra khoảng 774.000 tấn chất thải côngnghiệp…
Theo ước tính, lượng chất thải sẽ tăng lên đáng kể Trong đó lượng chất thảisinh hoạt sẽ tăng 60%, chất thải công nghiệp tăng 50%, chất thải nguy hại tăng 3 lần,các số liệu thống kê trên tính đến năm 2010 ( Nguồn: báo cáo diễn biến môi trườngViệt Nam năm 2004 Bộ Tài nguyên và Môi trường)
Bên cạnh những thực trạng về môi trường mang tầm cỡ quốc gia, thì ở tại địaphương nơi các em đang sinh sống vấn đề môi trường cũng đang đến hồi báo động.Đặc biệt là ở những nơi đông dân cư qua lại như nơi họp chợ, rãnh, cống thoátnước… Mặc dù đã có đội vệ sinh môi trường thường xuyên dọn dẹp song do ý thứccủa người dân chưa tự giác đối với cộng đồng, chỉ biết sạch trong nhà mình còn ởngoài đường phố thì không được quan tâm Ngoài ra cơ sở hạ tầng cũng chưa đápứng yêu cầu, như nơi đổ rác cũng như nơi xử lí rác thải chưa đảm bảo kĩ thuật gâynên hiện tượng ô nhiễm Ngay trong trường học, mặc dù được quán triệt, nhắc nhởthường xuyên của BGH nhà trường cũng như tổng phụ trách đội và hàng ngày banlao động đều phân công luân phiên lớp, trực tiếp lao động dọn vệ sinh Thế nhưng
do ý thức chưa tự giác của một số học sinh nên ở trong sân trường , hành lang cácdãy phòng học cũng như trong lớp học vẫn thấy sự xuất hiện của rác thải
IV Nội dung của đề tài:
1 Nguyên tắc, phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trường THCS.
a Nguyên tắc
- Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vàocác môn và các hoạt động Giáo dục bảo vệ môi trường không phải là ghép thêm
Trang 6vào chương trình giáo dục như là một bộ môn riêng biệt hay một chủ đề nghiêncứu mà nó là một hướng hội nhập vào chương trình Giáo dục môi trường là cáchtiếp cận xuyên bộ môn Vì thế cần xác định mục tiêu, nội dung và phương phápgiáo dục bảo vệ môi trường phải phù hợp với mục tiêu đào tạo của từng cấp học,lớp học và từng độ tuổi.
- Giáo dục bảo vệ môi trường phải trang bị cho học sinh một hệ thống kiến thứctương đối đầy đủ về môi trường và kĩ năng bảo vệ môi trường, phù hợp với tâm lílửa tuổi
- Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phải chú ý khai thác tình hình thực tế môitrường của từng địa phương và từng mục tiêu về kiến thức- kĩ năng của từng bàihọc
- Nội dung và phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường phải chú trọng thựchành, hình thành các kĩ năng, phương pháp hành động cụ thể để học sinh có thểtham gia có hiệu quả vào các hoạt động bảo vệ môi trường của địa phương, củađất nước, phù hợp với độ tuổi
- Cách tiếp cận cơ bản của giáo dục bảo vệ môi trường là: Giáo dục về môitrường, trong môi trường và vì môi trường, đặc biệt là giáo dục vì môi trường.Coi đó là thước đo cơ bản hiệu quả của giáo dục bảo vệ môi trường
- Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường nhằm tạo cho người học chủ độngtham gia vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho học sinh phát hiện các vấn đề môitrường và tìm hướng giải quyết vấn đề dưới sự tổ chức và hướng dẫn của giáoviên
- Tận dụng các cơ hội để giáo dục bảo vệ môi trường nhưng phải đảm bảo kiếnthức cơ bản của môn học, tính logic của nội dung, không làm quá tải lượng kiến
thức và tăng thời gian của bài học, có nghĩa là: không biến một bài dạy địa lí thành một bài dạy môi trường
b
Phương thức giáo dục
- Giáo dục bảo vệ môi trường là lĩnh vực giáo dục liên ngành, vì vậy được triểnkhai theo phương thức tích hợp Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được tíchhợp trong môn học thông các chương, bài cụ thể Việc tích hợp thể hiện ở 3 mứcđộ: Mức độ toàn phần, mức độ bộ phận và mức độ liên hệ Cụ thể là ở mức độtoàn phần thì mục tiêu và nội dung của bài học hoặc của chương phù hợp hoàntoàn với mục tiêu và nội dung của giáo dục bảo vệ môi trường
Ví dụ như khi dạy về vấn đề ô nhiễm không khí và nguồn nước ở đới ôn hòa.
Còn đối với mức độ bộ phận thì chỉ có một phần bài học có mục tiêu và nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
Ví dụ như khi dạy về bài 28 vùng Tây Nguyên thì chỉ tích hợp giáo dục bảo
vệ môi trường ở mục II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của vùng Học sinh biết được vùng Tây Nguyên có một lợi thế để phát triển kinh tế: địa hình cao nguyên, đất ba dan, rừng chiếm diện tích lớn…Học sinh phải biết được rằng việc chặt phá rừng quá mức để làm nương rẫy và trồng cà phê, nạn săn bắt động vật hoang dã làm ảnh hưởng xấu tới môi trường…Còn đối với mức độ liên hệ thì có điều kiện liên hệ một cách logic Ví dụ khi dạy về
sông, hồ và biển thì học sinh phải biết được vai trò của sông, hồ đối với đời
Trang 7sống và sản xuất của con người trên trái đất Phải có óc quan sát và nhận định
về tình trạng nguồn nước có bị ô nhiễm hay không Để từ đó các em cần tìm
ra nguyên nhân, hậu quả cũng như tìm ra các giải pháp khắc phục Thông quaviệc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường sẽ tạo điều kiện cho các em có thái
độ, hành vi đúng trong việc không làm cho nguồn nước bị ô nhiễm và phản đối các hành vi làm ô nhiễm nguồn nước sông, hồ, biển khi các em có dịp đi tắm biển cùng gia đình.( HS quan sát qua tranh ảnh minh họa)
Ngoài các hoạt động trong lớp học, thì các hoạt giáo dục bảo vệ môi trườngcòn được tích ngoài lớp học như câu lạc bộ về môi trường theo từng chủ đề cụthể, hoặc nói chuyện chuyên đề về tác động của sự nóng lên toàn cầu, sản xuấtsạch…
c Các phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường
Phương pháp tích hợp giáo dục môi trường trong môn địa lí về cơ bản lànhững phương pháp thường được sử dụng để dạy môn học Tuy nhiên, trongcác phương pháp đó có một số phương pháp có nhiều khả năng giáo dục môitrường một cách hiệu quả cần quan tâm, đó là những phương pháp đòi hỏi họcsinh phải bộc lộ được nhận thức, quan điểm, ý thức, thái độ, đưa ra đượcnhững giải pháp… trước các vấn đề của môi trường Ví dụ như phương phápđàm thoại, phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan ( tranh ảnh, băng,đĩa hình có nội dung về môi trường) phương pháp thảo luận nhóm, phươngpháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, phương pháp tham quan, điềutra, khảo sát thực tế
2 Các biện pháp, giải pháp và cách tiến hành thông qua các bài học cụ thể ở chương trình tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường.
a các biện pháp, giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường.
- Khi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo viên phải dựa vào các nguyêntắc, phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trườngTHCS như đã nêu ở phần 1
- Giáo dục cho học sinh kĩ năng sống bảo vệ môi trường là khả năng ứng xửmột cách tích cực đối với các vấn đề môi trường Cụ thể là kĩ năng nhận biết
và pháp hiện các vấn đề môi trường, xây dựng kế hoạch hành động vì môitrường, kiên định thực hiện kế hoạch hành động vì môi trường trong lớp học,trường học, khu dân cư và ngay trong gia đình của các em
- Hành vi của người lớn là tấm gương có ý nghĩa giáo dục trực tiếp đối vớihọc sinh Vì thế muốn giáo dục học sinh có nếp sống văn minh, lịch sự đối vớimôi trường, trước hết các thầy, cô giáo và các bậc phụ huynh cần phải thựchiện đúng các qui định bảo vệ môi trường Ví dụ chỉ là hành động nhỏ thôicũng tác động rất lớn đến các em, như khi ta kê một tờ giấy xuống ghế ngồithì khi ta đứng dậy phải cất ngay tờ giấy đó hoặc bỏ vào sọt rác thì bản thân ta
đã góp phần làm cho môi trường sạch hơn Có thể nhắc các em tắt hệ thốngđiện trong phòng học khi không cần thiết Đó cũng chính là những hành động
để giáo dục các em sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn năng lượng, vì đâycũng là một trong những nguyên nhân tạo ra lượng khí thải gây hiệu ứng nhà
Trang 8kính, làm cho trái đất nóng lên và khí hậu trên toàn cầu bị biến đổi Một trongnhững quốc gia bị ảnh hưởng của sự biến đổi khí hậu lớn nhất là Việt Nam.( Cụ thể trong năm 2010 Việt Nam đã phải hứng chịu những đợt hạn hán lớndiễn ra trên phạm vi cả nước Trong tháng 10 và tháng 11 vừa qua ở các tỉnhduyên hải Miền Trung, từ Nghệ An trở vào cho tới Ninh thuận phải đương đầuvới nhiều trận lũ lụt lớn, gây thiệt hại lớn về tài sản cũng như tính mạng củangười dân) Sự mất mát đó không thể khắc phục trong ngày một ngày hai màphải sau nhiều năm nữa mới khắc phục được Khi lấy những dẫn chứng cụ thểnhư vậy thì hiệu quả giáo dục môi trường sẽ có tác dụng hơn, vì có thể khẳngđịnh rằng chính con người tác động vào tự nhiên và lấy đi những gì của tựnhiên, thì con người phải chịu những hậu quả của tự nhiên mang lại.
Trang 9
Cảnh tượng đau thương ở Miền Trung trong các trận lũ vừa qua
Môi trường cũng chính là những vấn đề rất gần gũi với học sinh như cơm ăn, nước uống, không khí để thở, mảnh sân, góc nhà, vườn cây… Các em có thể nhìn thấy, sờ thấy,nhậnbiết được kinh nghiệm thực tế Giáo viên cần tận dụng được điểm này để giáo dục các em
Ví dụ: Khi tìm hiểu về khối lượng rác thải, giáo viên không nên cung cấp ngay các số liệu
mà tổ chức cho học sinh tham gia hoạt động điều tra lượng thải ở trường học, ở địaphương Qua số liệu điều tra học sinh có thể nhận biết, phát hiện các vấn đề môi trườngtrong phạm vi nhà trường, hay ở tại các tổ dân phố Từ đó cho các em tự xây dựng kếhoạch hành động vì môi trường và kiên định thực hiện kế hoạch hành động vì môi trường.Làm được điều đó có nghĩa là giáo viên đã thành công trong việc giáo dục các em kĩ năngsống trong bảo vệ môi trường nơi các em đang sinh sống và học tập
b.
Cách tiến hành tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong một số bài học môn địa lí.
* Khi dạy về chủ đề nguồn nước:
Ví dụ khi dạy về bài 33: ĐẶC ĐIỂM SÔNG NGÒI VIỆT NAM
- Học sinh cần biết được giá trị kinh tế của sông và việc khai thác các nguồn lợi
từ sông ngòi ở nước ta
- Sau đó giáo viên sử dụng phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trườngqua tranh, ảnh địa lí Qua tranh, ảnh địa lí học sinh có thể nhận biết được hiệntượng nước sông như thế nào? Có bị ô nhiễm không?
Trang 10
Từ đó giáo viên cho học sinh tìm hiểu nguyên nhân, hậu quả và xây dựng thái độ,hành vi trong việc có ý thức giữ gìn, bảo vệ nguồn nước ngọt và các sông, hồ của
