phân tích hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty tnhh mtv lâm nghiệp vân đồn thông qua phân tích một số chỉ tiêu tài chính

Chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p ..... Phòng kinh doanh ..... Phân tích hi u qu s d ng TSNH thông qua mô hình Dupont .... Các ch tiêu đánh giá v tình hình các kho n ph i

XU T KINH DOANH C A CÔNG TY TNHH

PHÂN TÍCH M T S CH TIÊU TÀI CHÍNH

SINH VIÊN TH C HI N: V ăTOÀNăTRUNG

MÃ SINH VIÊN : A16422 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH

HÀ N I ậ 2013

XU T KINH DOANH C A CÔNG TY TNHH

PHÂN TÍCH M T S CH TIÊU TÀI CHÍNH

Giáoăviênăh ng d n : Th.s V ăL H ng Sinh viên th c hi n : V ăToƠnăTrung

Chuyên ngành : Tài chính

HÀ N I ậ 2013

L I C Mă N

V i tình c m chân thành, em xin bày t lòng bi t n t i các th y giáo, cô giáo

tr ng i H c Th ng Long, đ c bi t là Cô giáo Th.s V L H ng cùng các bác, cô

chú và anh ch trong công ty TNHH MTV Lâm nghi p Vân n đư t n tình giúp đ

em hoàn thành khóa lu n t t nghi p này Em c ng xin c m n các th y cô giáo gi ng

d y trong nhà tr ng đư truy n đ t cho em r t nhi u ki n th c b ích đ th c hi n khóa lu n và c ng nh có đ c hành trang v ng ch c cho s nghi p trong t ng lai

h n ch , kính mong s ch d n và đóng góp c a các th y cô giáo đ khóa lu n c a em

đ c hoàn thi n h n

Hà N i, ngày 08 tháng 08 n m 2013

Sinh viên

V Toàn Trung

M C L C

CH NGă 1 C ă S LÝ LU N CHUNG V HI U QU S N XU T KINH

DOANH TRONG DOANH NGHI P 1

1.1 Khái ni m và b n ch t c a hi u qu s n xu t kinh doanh 1

1.1.1 Khái ni m v hi u qu s n xu t kinh doanh 1

1.1.2 B n ch t c a hi u qu kinh doanh 3

1.1.3 M i quan h gi a k t qu kinh doanh và hi u qu kinh doanh 3

1.2 ụăngh aăvƠănhi m v c a phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh 3

1.2.1 Ý ngh a 3

1.2.2 Nhi m v 5

1.3 N i dung phân tích hi u qu kinh doanh 5

1.3.1 ánh giá khái quát hi u qu s n xu t kinh doanh 5

1.3.1.1 H s t ng l i nhu n 6

1.3.1.2 H s l i nhu n ho t đ ng 6

1.3.1.3 T su t sinh l i trên doanh thu(ROS) 6

1.3.1.4 H s thu nh p trên đ u t (ROI): 7

1.3.1.5 T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE) 7

1.3.1.6 T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) 7

1.3.2 Phân tích hi u qu s d ng tài s n 8

1.3.2.1 Hi u qu s d ng tài s n chung 8

1.3.2.2 Phân tích hi u qu s d ng TSNH 10

1.3.2.3 Phân tích hi u qu s d ng tài s n dài h n 14

1.3.3 Phân tích hi u qu s d ng v n 17

1.3.3.1 Phân tích hi u qu s d ng v n ch s h u 18

1.3.3.2 Phân tích hi u qu s d ng v n vay (Times interest earned Ratio) 21 1.3.4 Phân tích hi u qu s d ng chi phí 22

1.3.4.1 T ng chi phí 23

1.3.4.2 Giá v n hàng bán 23

1.3.4.3 Chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p 24

1.4 Các nhân t nhă h ngă đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p 26

1.4.1.1 Th tr ng c nh tranh và đ i t ng c nh tranh 27

1.4.1.2 Nhân t tiêu dùng 27

1.4.1.3 Nhân t tài nguyên môi tr ng 28

1.4.1.4 Các chính sách c a Nhà n c 28

1.4.2 Các nhân t bên trong doanh nghi p 28

1.4.2.1 Nhân t qu n tr doanh nghi p 28

1.4.2.2 Lao đ ng 28

1.4.2.3 V n kinh doanh 28

1.4.2.4 Trang thi t b k thu t 29

CH NGă 2.ă TH C TR NG HI U QU HO Tă NG S N XU T KINH DOANH C A CÔNG TY TNHH MTV LÂM NGHI PăVỂNă N 30

2.1 Gi i thi u chung v công ty TNHH MTV Lâm nghi păVơnă n 30

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty 30

2.1.2 C c u b máy t ch c c a công ty 32

2.1.2.1 Ch t ch công ty kiêm T ng Giám đ c 33

2.1.2.2 Ki m soát viên 34

2.1.2.3 Các Phó T ng Giám đ c 34

2.1.2.4 Phòng k thu t 34

2.1.2.5 i s n xu t M c Bài, Xuyên Hùng, Bình L c 34

2.1.2.6 Phòng t ch c hành chính 34

2.1.2.7 Phòng k ho ch tài v 35

2.1.2.8 Phòng qu n lý b o v r ng 35

2.1.2.9 Phòng kinh doanh 36

2.1.2.10 X ng ch bi n 36

2.1.3 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty 36

2.1.4 Quy trình s n xu t kinh doanh c a công ty 36

2.2.ă ánhăgiáăkháiăquátăhi u qu s n xu t kinh doanh 37

2.2.1 H s t ng l i nhu n 39

2.2.2 H s l i nhu n ho t đ ng 41

2.2.3 T su t sinh l i trên doanh thu (ROS) 42

2.2.4 H s thu nh p trên đ u t (ROI) 45

2.2.5 T su t sinh l i trên v n ch s h u(ROE) 47

2.3 Phân tích hi u qu s d ng tài s n 48

2.3.1 Hi u qu s d ng tài s n chung 48

2.3.1.1 Hi u su t s d ng t ng tài s n 50

2.3.1.2 Su t hao phí c a tài s n so v i doanh thu thu n 51

2.3.1.3 T su t sinh l i trên t ng tài s n 53

2.3.1.4 Phân tích hi u qu s d ng tài s n thông qua mô hình Dupont 53

2.3.2 Hi u qu s d ng tài s n ng n h n 55

2.3.2.1 Các ch tiêu chung v tài s n ng n h n 55

2.3.2.2 Phân tích hi u qu s d ng TSNH thông qua mô hình Dupont 62

2.3.2.3.Phân tích các ch tiêu đánh giá các thành ph n c a TSNH 63

2.3.2.4 Các ch tiêu đánh giá hàng t n kho 65

2.3.2.5 Các ch tiêu đánh giá v tình hình các kho n ph i thu 68

2.3.3 Hi u qu s d ng tài s n dài h n 70

2.3.3 Hi u qu s d ng tài s n dài h n 71

2.3.3.1 Hi u su t s d ng tài s n dài h n 72

2.3.3.2 Su t hao phí TSDH so v i doanh thu 73

2.3.3.3 Su t hao phí c a TSDH so v i LNST 74

2.3.3.4 T su t sinh l i c a TSDH 75

2.3.3.5 S c s n xu t TSC 76

2.3.3.6 Su t hao phí TSC 77

2.3.3.7 T su t sinh l i trên TSC 78

2.4 Phân tích hi u qu s d ng v n 78

2.4.1 Hi u qu s d ng v n ch s h u 78

2.4.2.Hi u qu s d ng v n vay 82

2.4.2.1.Kh n ng thanh toán lãi vay 84

2.4.2.2.V t su t sinh l i trên ti n vay c a công ty 85

2.5 Phân tích hi u qu s d ng chi phí 86

2.5.1 Giá v n hàng bán 87

2.5.2.Chi phí tài chính 90

2.5.3 Chi phí bán hàng và qu n lý doanh nghi p 91

2.5.4 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng chi phí 92

2.6 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a công ty 94

2.6.1 Th tr ng c nh tranh và đ i t ng c nh tranh 94

2.6.2 Nhân t tiêu dùng 95

2.6.3 Các chính sách c a Nhà n c 96

2.6.4 Nhân t qu n tr doanh nghi p 97

2.6.5 Trang thi t b k thu t 97

CH NGă 3.ă NH NG GI Iă PHÁPă T NGă C NG HI U QU S N XU T KINH DOANH C A CÔNG TY TNHH MTV LÂM NGHI PăVỂNă N 98

3.1.ăXuăh ng phát tri n c a ngành Lâm nghi p 98

3.2.ă ánhăgiáăchungăv hi u qu s n xu t kinh doanh c a công ty 100

3.2.1 ánh giá đi m m nh, đi m y u, c h i và thách th c c a công ty 100

3.2.1.1 i m m nh 100

3.2.1.2 i m y u 101

3.2.1.3 C h i 102

3.2.1.4 Thách th c 102

3.2.2 ánh giá chung v hi u qu s d ng tài s n 102

3.2.2.1 T ng tài s n 102

3.2.2.2 Ti n và các kho n t ng đ ng ti n 102

3.2.2.3 Các kho n ph i thu 103

3.2.2.4 Hàng t n kho 103

3.2.2.5 Tài s n dài h n 104

3.2.3 ánh giá chung v hi u qu s d ng v n ch s h u 104

3.2.4 ánh giá chung v hi u qu s d ng v n vay 105

3.2.5 ánh giá chung v hi u qu s d ng chi phí 105

3.3 Nh ng gi iăphápăt ngăc ng hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a công ty 106

3.3.1 T ng c ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n 106

3.3.1.1 Ti n và các kho n t ng đ ng ti n 106

3.3.1.2 Các kho n ph i thu 107

3.3.1.3 Hàng t n kho 113

3.3.2 M t s gi i pháp s d ng tài s n dài h n 114

3.3.3 Xây d ng ph ng án huy đ ng v n dài h n 115

3.3.4 Ti t ki m chi phí lãi vay 116

3.3.5 Ti n hành gi m chi phí và vi c phân b h p lý các kho n chi phí 116

3.3.6 Gi i pháp khác 117 3.3.6.1 Nâng cao uy tín và chú tr ng m r ng th tr ng kinh doanh công

ty 117 3.3.6.2 Gi i pháp v công tác qu n lý và đào t i đ i ng công nhân viên 118

3.3.6.3 Gi i pháp hoàn thi n c ch , chính sách đ i v i công ty 118

3.3.6.4 Chú tr ng công tác phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh t i công ty 120

DANH M C VI T T T

DANHăM CăCÁC B NGăBI U

B ng 2.1 Ch tiêuăđánhăgiáăkháiăquátăhi u qu kinh doanh 38

B ng 2.2 H s t ng l i nhu n 41

B ng 2.3 T su t sinh l i trên doanh thu 43

B ng 2.4 Phân tích các ch tiêu h s thu nh pătrênăđ uăt 45

B ng 2.5 M căđ nhăh ng c a ROS và HS s d ng tài s n lên ROI 46

B ng 2.6 T su t sinh l i trên v n ch s h u 47

B ng 2.7 Phân tích hi u qu s d ng tài s n chung 49

B ng 2.8 M căđ nhăh ng c a ROS và Hi u su t s d ng tài s n lên ROA 54

B ng 2.9 Phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n 56

B ng 2.10 Th i gian m t vòng quay TSNH 58

B ng 2.11 nhăh ng c a ROS và hi u su t s d ng TSNH lên ROCA 62

B ng 2.12 H s thanh toán b ng ti n 63

B ng 2.13 Các ch tiêuăđánhăgiáăhƠngăt n kho 66

B ng 2.14 Các ch tiêuăđánhăgiáătìnhăhìnhăkho n ph i thu 69

B ng 2.15 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu s d ng TSDH 71

B ng 2.16 Th i gian m t vòng quay TSDH 73

B ng 2.17 Phân tích ROE theo mô hình Dupont 79

B ng 2.18 Hi u ngăđònăb y tài chính 81

B ng 2.19 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu s d ng v n vay 83

B ng 2.20 Phân tích t tr ng chi phí trên doanh thu 86

B ngă2.21.ăT ngătr ng giá v n hàng bán 87

B ng 2.22 Các kho n chi phí tài chính 90

B ng 2.23 Các kho n vay c a Công ty TNHH MTV Lâm nghi păVơnă n 90

B ng 2.24 T tr ng chi phí bán hàng và chi phí QLDN so v i doanh thu 91

B ng 2.25 Các ch tiêu nhăh ngăđ n hi u qu s d ng chi phí 92

B ngă2.26.ă ánhăgiáăhi u qu s d ng chi phí 93

B ng 3.1 Danh sách các nhóm r i ro 109

B ngă3.2.ăMôăhìnhătínhăđi m tín d ng 110

B ngă3.3.ă ánhăgiáăđi m tín d ng c a Công ty TNHH Hoài Nam 110

B ng 3.4 B ng theo dõi tu i các kho n ph i thu c aăcôngătyăn mă2012 112

B ng 3.5 ă ánhăgiáăl i các kho n ph i thu c a công ty sau khi áp d ng các 113

bi n pháp 113

B ng 3.6 B ng phân lo i t n kho trong công ty 113

B ng 3.7 K ho ch qu n lý hàng t n kho 114

DANH M C CÁC S , BI U

S ăđ 2.1.ăC ăc u b máy t ch c công ty TNHH MTV Lâm nghi păVơnă n 33

S ăđ 2.2 Quy trình s n xu tăd măg nguyên li u gi y 36

Bi uăđ 2.1 H s t ng l i nhu n 39

Bi uăđ 2.2 Bi năđ ng giá g nguyên li u 39

Bi uăđ 2.3 H s l i nhu n ho tăđ ng 41

Bi uăđ 2.4 T su t sinh l i trên doanh thu 42

Bi uăđ 2.5 Bi năđ ng giá g nguyên li u 43

Bi uăđ 2.6 H s thu nh păđ uăt ă(ROI) 45

Bi uăđ 2.8 Hi u su t s d ng t ng TS 50

Bi uăđ 2.9 Su t hao phí c a TS so v i doanh thu thu n 51

Bi uăđ 2.10 Su t hao phí c a tài s n so v i l i nhu n 52

Bi uăđ 2.11 T su t sinh l i trên t ng tài s n 53

Bi uăđ 2.12 Hi u su t s d ng TS ng n h n 57

Bi uăđ 2.13 Su t hao phí c a TSNH so v i doanh thu 59

Bi uăđ 2.14 Su t hao phí c a TSNH so v i l i nhu n sau thu 60

Bi uăđ 2.15 T su t sinh l i c a tài s n ng n h n (ROCA) 61

Bi uăđ 2.16 H s thanh toán b ng ti n 64

Bi uăđ 2.17 Ch tiêuăđánhăgiáăhƠngăt n kho 67

Bi uăđ 2.18 Tình hình các kho n ph i thu 70

Bi uăđ 2.19 Hi u su t s d ng tài s n dài h n 72

Bi uăđ 2.20 Su t hao phí c a TSDH so v i doanh thu 73

Bi uăđ 2.21 Su t hao phí c a TSDH so v i l i nhu n sau thu 74

Bi uăđ 2.22 T su t sinh l i c a tài s n dài h n 75

Bi uăđ 2.23 S c s n xu t c aăTSC 76

Bi uăđ 2.24 Su t hao phí c aăTSC 77

Bi uăđ 2.25 T su t sinh l iătrênăTSC 78

Bi uăđ 2.26 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu s d ng v n vay 84

Bi uăđ 2.27 T su t sinh l i trên ti n vay 85

Bi uăđ 2.28 T tr ng chi phí trên doanh thu 86

Bi uăđ 2.29 T ngătr ng giá v n hàng bán 87

Bi uăđ 2.30 Bi năđ ng giá g nguyên li u 89

Bi uăđ 2.31 Ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu s d ng chi phí 93

Bi uăđ 2.32 L m phát m c cao 96

Bi uăđ 3.1 Mô hình ABC 114

L I M U

1 LỦădoăch năđ ătƠi

Trong n n kinh t th tr ng, các nhà đ u t , doanh nghi p đóng góp m t vai trò

r t quan tr ng thúc đ y t ng tr ng kinh t Gia nh p t ch c Th ng m i th gi i

(WTO) m ra c h i cho các doanh nghi p Vi t Nam, khi m i quan h giao th ng

n c trên th gi i Môi tr ng đ u t kinh doanh hi n nay c a Vi t Nam đang đ c

c i thi n d n, t o ra nhi u thu n l i h n cho các đ n v s n xu t, kinh doanh trong và ngoài n c C nh tranh là m t xu th t t y u trong n n kinh t th tr ng, c nh tranh

c ng là đ ng l c thúc đ y các doanh nghi p s n xu t v n lên t kh ng đ nh mình, đ

t n t i và phát tri n Vì v y các doanh nghi p c n ph i ho t đ ng có hi u qu m i có

ngoài n c, v a có đi u ki n tích lu , m r ng s n xu t kinh doanh, v a đ m b o đ i

d a trên báo cáo tài chính hàng n m Thông qua phân tích, doanh nghi p m i có th

nh ng m t h n ch còn t n đ ng C ng qua đó doanh nghi p m i th y rõ nguyên

nhân, ngu n g c c a các v n đ phát sinh và có gi i pháp c th đ nâng cao hi u qu

Nh n th c đ c t m quan tr ng trên nên em đư ch n đ tài “ Phân tích hi u qu

ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a công ty TNHH MTV Lâm nghi păVơnă n

thông qua phân tích m t s ch tiêu tài chính”

2 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

Khóa lu n đi sâu tìm hi u c s lý lu n v hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh

doanh đ ng th i phân tích th c tr ng hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh t i công

ty TNHH MTV Lâm Nghi p Vân n trong giai đo n 2010 ậ 2012 thông qua các ch

tiêu tài chính Trên c s đó, chúng ta s đánh giá hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh

doanh và đ ng th i đ a ra các gi i pháp t ng c ng hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh

doanh t i công ty

Ph m vi nghiên c u: S d ng b ng cân đ i k toán và b ng báo cáo k t qu ho t

đ ng s n xu t kinh doanh trong 3 n m 2010, 2011 và 2012 c a công ty TNHH MTV

Lâm nghi p Vân n

3 Ph ngăphápănghiênăc u

Khóa lu n s d ng ch y u ph ng pháp so sánh, ph ng pháp phân tích theo

chi u ngang, phân tích theo chi u d c và ph ng pháp phân tích t l đ đ a ra đánh

giá và k t lu n t c s là các s li u đ c cung c p và th c tr ng tình hình ho t đ ng

c a công ty

4 K tăc uăkhóaălu n

Ngoài m đ u và k t lu n khóa lu n g m 3 ch ng:

Ch ngă1: C s lý lu n chung v hi u qu s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p

Ch ng 2: Th c tr ng hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty TNHH

MTV Lâm nghi p Vân n

Ch ngă3: Nh ng gi i pháp t ng c ng hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a

công ty TNHH MTV Lâm nghi p Vân n

CH NG 1 C ăS ăLụăLU NăCHUNGăV ăHI UăQU S NăXU T KINH

1.1 Khái ni m và b n ch t c a hi u qu s n xu t kinh doanh

1.1.1 Khái ni m v hi u qu s n xu t kinh doanh

Trong đi u ki n kinh t hi n nay, n n kinh t n c ta đư chuy n đ i t c ch

bao c p sang c ch th tr ng S thay đ i này đư làm thay đ i m nh m n n kinh t

n c ta duy trì và phát tri n doanh nghi p c a mình thì tr c h t đòi h i các doanh

nghi p s n xu t kinh doanh ph i có hi u qu

Không ng ng nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh, không ch là

m i quan tâm c a b t k ai mà là m i quan tâm c a t t c m i ng i, m i doanh

suy cho cùng qu n lý kinh t là đ đ m b o t o ra k t qu và hi u qu cao nh t trong

quá trình s n xu t kinh doanh T t c nh ng c i ti n, nh ng đ i m i v n i dung,

ph ng pháp, bi n pháp áp d ng trong qu n lý ch th c s đem l i Ủ ngh a khi chúng làm t ng đ c hi u qu kinh doanh, không nh ng là th c đo v ch t l ng, ph n ánh

t ch c, qu n lý kinh doanh, mà còn là v n đ s ng còn c a doanh nghi p Doanh

nghi p mu n t n t i và v n lên thì tr c h t đòi h i kinh doanh ph i có hi u qu

Hi u qu s n xu t kinh doanh càng cao, doanh nghi p càng có đi u ki n tái s n xu t

doanh có hi u qu là ti n đ nâng cao phúc l i cho ng i lao đ ng, kích thích ng i lao đ ng t ng n ng su t lao đ ng và là đi u ki n nâng cao hi u qu s n xu t kinh

doanh

Hi u qu s n xu t kinh doanh là m t ph m trù khoa h c c a kinh t vi mô c ng

nh n n kinh t v mô nói chung, là th c đo ngày càng tr nên quan tr ng c a s t ng

tr ng kinh t và là ch d a c b n đ đánh giá vi c th c hi n m c tiêu kinh t c a

doanh nghi p trong t ng th i k Nó là m c tiêu mà t t c các nhà kinh t đ u h ng

t i v i m c đích r ng h s thu đ c l i nhu n cao, s m r ng đ c doanh nghi p, s

hi u qu s n xu t kinh doanh đ c hi u nh th nào? V v n đ này có r t nhi u quan

đi m khác nhau c a các nhà kinh t c th nh m t vài quan đi m mang tính ch t hi n

đ i Có quan đi m cho r ng: "Hi u qu s n xu t kinh doanh di n ra khi xã h i không

t ng s n l ng m t lo i hàng hoá mà c ng không c t gi m m t lo i hàng hoá khác

M t n n kinh t có hi u qu n m trên đ ng gi i h n kh n ng s n xu t c a nó" Trên

ph ng di n này, vi c phân b các ngu n l c c a n n kinh t sao cho vi c s d ng

m i ngu n l c s n xu t trên đ ng gi i h n kh n ng s n xu t s làm cho n n kinh t

có hi u qu

M t s tác gi khác l i cho r ng "Hi u qu s n xu t kinh doanh th hi n ngay t i

hi u s gi a doanh thu và chi phí, n u doanh thu l n h n chi phí thì k t lu n doanh

nghi p ho t đ ng có hi u qu Ng c l i doanh thu nh h n chi phí t c là doanh

doanh nghi p, gi d nh : Doanh thu l n h n chi phí, nh ng do khách hàng chi m

d ng v n c a doanh nghi p do v y ti n chi l i l n h n doanh thu th c t , khi đó doanh

nghi p b thâm h t v n, kh n ng chi tr kém c ng có th d n đ n kh ng ho ng mà

cao h n n a là có th b phá s n

C ng có tác gi cho r ng "Hi u qu s n xu t kinh doanh đ c xác đ nh b i quan

h t l Doanh thu/V n hay t l L i nhu n/v n Quan đi m này nh m đánh giá kh

n ng thu h i v n nhanh hay ch m, kh n ng sinh l i c a m t đ ng v n b ra cao hay

Nhi u tác gi khác l i đ c p đ n hi u qu kinh t d ng khái quát, h coi hi u

qu kinh t đ c xác đ nh b i t s gi a k t qu đ t đ c và chi phí b ra đ đ t đ c

k t qu đó Quan đi m này đánh giá đ c t t nh t trình đ l i d ng các ngu n l c

tính toán đ c hi u qu kinh t cùng s bi n đ ng và v n đ ng không ng ng c a các

Nh v y, qua các đ nh ngh a c b n đư trình bày trên, chúng ta hi u đ c r ng

hi u qu s n xu t kinh doanh là m t ph m trù kinh t , bi u hi n s phát tri n kinh t theo chi u sâu, nó ph n ánh trình đ khai thác và s d ng các ngu n l c trong quá

trình tái s n xu t nh m th c hi n m c tiêu kinh doanh mong đ i mà doanh nghi p đư

đ t ra, v i chi phí b ra ít nh t mà đ t hi u qu cao nh t, nó th hi n m i quan h

t ng quan gi a k t qu thu đ c và chi phí b ra đ có đ c k t qu đó, đ chênh

l ch gi a hai đ i l ng này càng l n thì hi u qu càng cao Nâng cao hi u qu kinh

doanh là m t trong nh ng bi n pháp c c kì quan tr ng c a doanh nghi p đ thúc đ y

n n kinh t t ng tr ng cao m t cách b n v ng ây là vi c mà b t c doanh nghi p nào c ng chú tr ng hàng đ u b i đó là y u t giúp doanh nghi p t n t i và phát tri n

không ng ng

1.1.2 B n ch t c a hi u qu kinh doanh

Theo ngh a t ng quát, th c ch t khái ni m v hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh

doanh đư kh ng đ nh b n ch t c a hi u qu kinh t trong ho t đ ng s n xu t kinh

doanh là ph n ánh m t ch t l ng c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c (lao đ ng, máy móc, thi t b , khoa h c công ngh và

doanh nghi p là t i đa hóa l i nhu n Hi u qu s n xu t kinh doanh càng cao càng có

đi u ki n m mang và phát tri n đ u t mua s m thi t b , nâng cao đ i s ng cho ng i lao đ ng, th c hi n đ y đ ngh a v v i nhà n c

1.1.3 M i quan h gi a k t qu kinh doanh và hi u qu kinh doanh

kinh doanh, ta c n ta c n phân bi t s khác nhau và m i quan h gi a hi u qu kinh doanh và k t qu c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh Hai khái ni m này r t d b nh m

l n và hi u nh là m t, nh ng th c ra chúng có đi m riêng bi t khá l n

Ta có th hi u k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là doanh

s tuy t đ i ph n ánh quy mô đ u ra c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p sau m t quá trình ho t đ ng, s n xu t kinh doanh nh t đ nh mà h b công s c,

ti n c a vào và k t qu c n đ t c ng là m c tiêu c n thi t c a doanh nghi p K t qu

đong đo đ m đ c nh s s n ph m tiêu th m i lo i, doanh thu, l i nhu n, th ph n,

và c ng có th là các đ i l ng ch ph n ánh m t ch t l ng hoàn toàn có tính ch t

đ nh tính nh uy tín c a doanh nghi p, là ch t l ng s n ph m, Nh th , k t qu bao

Trong khi đó, công th c tính hi u qu s n xu t kinh doanh l i cho th y trong khái

ni m v hi u qu s n xu t kinh doanh ng i ta đư s d ng c hai ch tiêu là k t qu (đ u ra) và chi phí (các ngu n l c đ u vào) đ đánh giá hi u qu s n xu t kinh doanh

Xét v b n ch t, hi u qu và k t qu khác h n nhau K t qu ph n ánh quy mô còn hi u qu ph n ánh s so sánh gi a các kho n b ra và các kho n thu v K t qu

ch cho ta th y quy mô đ t đ c là l n hay nh mà không ph n ánh ch t l ng ho t

đ ng s n xu t kinh doanh Có k t qu m i tính đ n hi u qu K t qu dùng đ tính

toán và phân tích hi u qu trong t ng k kinh doanh Do đó, k t qu kinh doanh và

hi u qu s n xu t kinh doanh là hai khái ni m khác nhau nh ng có m i quan h m t

qu mà các doanh nghi p s d ng t tr c t i nay Phân tích hi u qu ho t đ ng s n

xu t kinh doanh giúp doanh nghi p t đánh giá, xem xét vi c th c hi n các ch tiêu

kinh t nh th nào, nh ng m c tiêu kinh t th c hi n đ n đâu, t đó tìm ra nh ng bi n pháp đ t n d ng m t cách tri t đ th m nh c a doanh nghi p i u đó có ngh a là

phân tích hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh không ch là đi m k t thúc m t chu

k kinh doanh mà còn là kh i đ u cho m t chu k kinh doanh ti p theo K t qu phân

tích c a th i gian kinh doanh đư qua và nh ng d đoán trong phân tích đi u ki n kinh

doanh s p t i s là nh ng c n c quan tr ng đ doanh nghi p ho ch đ nh chi n l c

phát tri n và ph ng án kinh doanh có hi u qu , nh m h n ch r i ro b t đ nh trong kinh doanh Trên c s đó doanh nghi p phát huy u đi m, kh c ph c nh c đi m

trong quá trình s n xu t, đ ra các bi n pháp nh m khai thác m i kh n ng ti m tàng

đ c ng c phát huy hay kh c ph c, c i ti n qu n lý, ph n đ u nâng cao hi u qu s n

xu t kinh doanh, h giá thành, t ng kh n ng c nh tranh, t ng tích lu , nâng cao đ i

s ng v t ch t và tinh th n cho ng i lao đ ng

Phân tích hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh không ch có Ủ ngh a quan

công ty, đ c bi t là nhà đ u t , ngân hàng, nhà cung c p,… vì phân tích hi u qu ho t

đ ng s n xu t kinh doanh giúp cho h có nh ng thông tin đ có nh ng quy t đ nh

chính xác, k p th i h n

i v i n n kinh t qu c dân: Hi u qu kinh doanh ph n ánh yêu c u quy lu t

ti t ki m th i gian, ph n ánh trình đ s d ng ngu n l c, trình đ s n xu t và m c đ

hoàn thi n c a s n xu t trong c ch th tr ng Trình đ phát tri n c a l c l ng s n

xu t càng cao, quan h s n xu t càng hoàn thi n, càng nâng cao hi u qu Tóm l i, càng nâng cao hi u qu kinh doanh càng đem l i cho qu c gia s phân b , s d ng các

ngu n l c càng h p lý thì càng có hi u qu

i v i b n thân doanh nghi p: Hi u qu kinh doanh tuy t đ i chính là l i

nhu n thu đ c Nó là c s đ tái s n xu t m r ng, c i thi n đ i s ng c a cán b công nhân viên i v i m i doanh nghi p đ c bi t là doanh nghi p ho t đ ng trong

c ch th tr ng thì vi c nâng cao hi u qu kinh doanh đóng vai trò quan tr ng trong

s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p Nó giúp doanh nghi p b o toàn và phát tri n

gi i quy t t t đ i s ng lao đ ng, v a đ u t m r ng, c i t o, hi n đ i hóa c s v t

ch t k thu t ph c v cho vi c s n xu t kinh doanh Do v y hi u qu chính là c n c

quan tr ng đ doanh nghi p đánh giá các ho t đ ng c a mình Nh n th c đúng đ n v

hi u qu s giúp cho doanh nghi p ho t đ ng hi u qu h n

i v i ng i lao đ ng: Hi u qu s n xu t kinh doanh là đ ng l c thúc đ y, kích

thích ng i lao đ ng h ng say s n xu t, luôn quan tâm t i k t qu lao đ ng c a mình

Nâng cao hi u qu s n xu t đ ng ngh a v i vi c nâng cao đ i s ng ng i lao đ ng

trong doanh nghi p đ t o đ ng l c trong s n xu t, do đó n ng su t lao đ ng s đ c

t ng cao, t ng cao n ng su t lao đ ng s góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh

doanh

1.2.2 Nhi m v

Nh đư phân tích trên, phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh trong doanh

kinh doanh nh m th c hi n các nhi m v quan tr ng sau:

Tr c h t phân tích hi u qu kinh doanh là đánh giá gi a k t qu th c hi n so

v i k ho ch ho c so v i tình hình th c hi n k tr c, các doanh nghi p tiêu th cùng

ngành ho c chi tiêu bình quân n i ngành và các thông s th tr ng

M t khác, phân tích hi u qu kinh doanh c ng phân tích nh ng nhân t n i t i

và khách quan nh h ng đ n tình hình th c hi n k ho ch T đó doanh nghi p xây

d ng k ho ch d a trên k t qu phân tích này

Ngoài ra, phân tích hi u qu kinh doanh còn th c hi n nhi m v , phân tích d báo, phân tích chính sách r i ro trên các m t ho t đ ng c a doanh nghi p

Cu i cùng, d a trên các k t qu phân tích, doanh nghi p l p báo cáo k t qu phân tích, thuy t minh và đ xu t bi n pháp qu n tr các báo cáo đ c th hi n thành

1.3 N i dung phân tích hi u qu kinh doanh

Khi xem xét hi u qu kinh doanh c a m i doanh nghi p, c n ph i d a vào m t

h th ng các tiêu chu n, các doanh nghi p ph i coi các tiêu chu n là m c tiêu ph n

đ u Có th hi u tiêu chu n hi u qu là gi i h n, là m c xác đ nh ranh gi i có hay không có hi u qu N u theo ph ng pháp so sánh toàn ngành có th l y giá tr bình quân đ t đ c c a ngành làm tiêu chu n hi u qu N u không có s li u c a toàn ngành thì so sánh v i các ch tiêu c a n m tr c C ng có th nói r ng, các doanh nghi p có đ t đ c các ch tiêu này m i có th đ t đ c các ch tiêu v kinh t

1.3.1 ánh giá khái quát hi u qu s n xu t kinh doanh

ánh giá khái quát hi u qu kinh doanh nh m bi t đ c hi u qu kinh doanh

m c đ nào, xu h ng kinh doanh c a doanh nghi p và nh ng nhân t nh h ng Thông qua vi c đánh giá nh m đ a ra các gi i pháp đ nâng cao hi u qu kinh doanh,

t ng kh n ng sinh l i ph i đ m b o hi u qu kinh t , xư h i nh tôn tr ng lu t pháp, quy n l i cho cán b công nhân viên b o v tài nguyên và môi tr ng … đánh giá khái quát hi u qu kinh doanh th ng bao g m nhi u ch tiêu nh hi u qu s d ng

v n, hi u qu ho t đ ng và hi u qu s d ng tài s n Sau đây là m t s ch tiêu c b n:

1.3.1.1 H s t ng l i nhu n

Cho bi t m c đ hi u qu khi s d ng các y u t đ u vào (v t t , lao đ ng) trong

m t quy trình s n xu t c a doanh nghi p

H ăs ăt ngăl iănhu n Doanhăs Giáăv năhƠngăbán Doanhăs ăbán

Nh v y, v nguyên lỦ, khi chi phí đ u vào t ng, h s t ng l i nhu n s gi m và

tr khi công ty có th chuy n các chi phí này cho khách hàng c a mình d i hình th c

nâng giá bán s n ph m.Trong th c t , khi mu n xem các chi phí này có cao quá hay

không, ng i ta s so sánh h s t ng s l i nhu n c a m t công ty v i h s c a các

công ty cùng ngành N u h s t ng l i nhu n c a các công ty cùng ngành cao h n thì

công ty c n có gi i pháp t t h n trong vi c ki m soát các chi phí đ u vào

1.3.1.2 H s l i nhu n ho t đ ng

Cho bi t vi c s d ng h p lý các y u t trong quá trình s n xu t kinh doanh đ

t o ra l i nhu n cho doanh nghi p

H ăs ăl iănhu năho tăđ ng Thuănh pătr căthu ăvƠălƣiăvayă(EBIT) Doanhăthu.

H s l i nhu n ho t đ ng đ c tính cho các giai đo n khác nhau, ch ng h n cho

4 quý g n nh t ho c 3 n m g n nh t H s này là th c đo đ n gi n nh m xác đ nh đòn b y ho t đ ng mà m t công ty đ t đ c trong vi c th c hi n ho t đ ng kinh doanh

c a mình H s l i nhu n ho t đ ng cho bi t m t đ ng v n b ra có th thu v bao

nhiêu thu nh p tr c thu H s l i nhu n ho t đ ng cao có ngh a là qu n lý chi phí

có hi u qu , hay doanh thu t ng nhanh h n chi phí ho t đ ng Các nhà qu n lý c n

ph i tìm ra các nguyên nhân khi n h s l i nhu n ho t đ ng cao hay th p đ t đó h

có th xác đ nh xem công ty ho t đ ng có hi u qu hay không, ho c xem giá bán s n

1.3.1.3 T su t sinh l i trên doanh thu(ROS)

Ph n ánh kho n thu nh p ròng (thu nh p sau thu ) c a m t công ty so v i doanh thu c a nó H s l i nhu n ròng là h s t m i giai đo n kinh doanh Nói cách khác đây, là t s so sánh l i nhu n ròng v i doanh s bán Doanh thu

T ăsu tăsinhăl iătrênădoanhăthu L iănhu năsauăthu Doanhăthu

T su t này ph n ánh k t qu cu i cùng c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ch

tiêu này cho bi t trong 100 đ ng doanh thu thu n có bao nhiêu đ ng l i nhu n sau

thu Trên th c t , t su t sinh l i trên doanh thu gi a các ngành là khác nhau, còn trong b n thân m t ngành thì công ty nào qu n lý và s d ng các y u t đ u vào t t

h n thì s có h s này cao h n Xét t góc đ nhà đ u t , m t công ty có đi u ki n

phát tri n thu n l i s có m c l i nhu n ròng cao h n l i nhu n ròng trung bình c a

ngành và có th liên t c t ng Ngoài ra, m t công ty càng gi m chi phí c a mình m t

cách hi u qu thì t su t sinh l i trên doanh thu càng cao

1.3.1.4 H s thu nh p trên đ u t (ROI):

Ph n ánh m c đ nh h ng c a biên l i nhu n so v i doanh thu và t ng tài s n

c a doanh nghi p

ROI T ngătƠiăs n EBT(1 T) Thuănh păròng T ngătƠiăs n Thuănh păròng Doanhăs ăbán Doanhăs ăbán T ngătƠiăs n

m t công ty và cách th c công ty s d ng tài s n đ t o doanh thu N u tài s n đ c s

d ng có hi u qu thì thu nh p và ROI s cao Ng c l i, thu nh p và ROI s th p

1.3.1.5 T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

đ ng s n xu t kinh doanh là m c tiêu c a các nhà qu n tr , ch tiêu này đ c tính nh

sau:

ROE L iănhu năròng

V năch ăs ăh u

Ch tiêu này cho bi t trong m t k phân tích thì 100 đ ng v n ch s h u t o ra bao nhiêu đ ng thu nh p, ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng v n ch s

h u t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t c a doanh nghi p, đi u đó s giúp nhà

qu n tr doanh nghi p t ng v n ch s h u ph c v cho m c đích s n xu t kinh doanh

Có th nói, bên c nh các h s tài chính khác thì ROE là th c đo chính xác nh t đ đánh giá m t đ ng v n b ra và tích l y đ c t o ra bao nhiêu đ ng l i ây c ng là

m t ch s đáng tin c y v kh n ng m t công ty có th sinh l i trong t ng lai Thông

th ng, ROE càng cao ch ng t công ty s d ng hi u qu đ ng v n ch s h u, có ngh a là công ty đư cân đ i m t cách hài hòa gi a v n c đông v i v n đi vay đ khai

thác l i th c nh tranh c a mình trong quá trình huy đ ng v n, m r ng quy mô

1.3.1.6 T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)

Trong quá trình ti n hành nh ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh, doanh nghi p mong mu n m r ng quy mô s n xu t, th tr ng tiêu th , nh m t ng tr ng m nh, do

v y nhà qu n tr th ng đánh giá hi u qu s d ng các tài s n đư đ u t có th xác

đ nh b ng công th c:

ROA L iănhu năròng T ngătƠiăs n

Ch tiêu này cho bi t trong m t k phân tích thì 100 đ ng tài s n s t o ra bao nhiêu đ ng thu nh p, ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n t t, đó là nhân t giúp nhà qu n tr đ u t theo chi u r ng nh xây d ng nhà x ng, mua thêm

máy móc thi t b M t công ty đ u t tài s n ít nh ng thu đ c l i nhu n cao s là t t

h n so v i công ty đ u t nhi u vào tài s n mà l i nhu n thu đ c l i th p H s ROA

th ng có chênh l ch gi a các ngành Nh ng ngành đòi h i ph i có đ u t tài s n l n vào dây chuy n s n xu t, máy móc thi t b , công ngh nh các ngành v n t i, xây

d ng, s n xu t kim lo i,… th ng có ROA nh h n so v i các ngành không c n ph i

đ u t nhi u vào tài s n nh ngành d ch v , qu ng cáo, ph n m m,…

1.3.2 Phân tích hi u qu s d ng tài s n

1.3.2.1 Hi u qu s d ng tài s n chung

Hi uăsu tăs ăd ngăt ngătƠiăs nă(s ăvòngăquayăt ngătƠiăs n)

Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p mong mu n tài s n v n

đ ng không ng ng đ đ y m nh t ng doanh thu, t đó là nhân t góp ph n t ng l i nhu n cho doanh nghi p Hi u su t s d ng t ng tài s n có th xác đ nh b ng công

th c nh sau:

S ăvòngăquayăt ngătƠiăs n Giáătr ăbìnhăquơnăt ngătƠiăs n Doanhăthuăthu n

vòng hay 1 đ ng tài s n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n, ch tiêu này càng cao ch ng t các tài s n v n đ ng nhanh, góp ph n t ng doanh thu và là đi u ki n đ nâng cao l i nhu n cho doanh nghi p N u ch tiêu này th p ch ng t các tài s n v n

đ ng ch m, có th hàng t n kho, d dang nhi u, có th tài s n c đ nh ch a ho t đ ng

h t công su t làm cho doanh thu c a doanh nghi p gi m Tuy nhiên, c n l u Ủ r ng khi phân tích ch tiêu này c n xem xét đ c đi m ngành ngh kinh doanh và đ c đi m tài

s n mà doanh nghi p ho t đ ng, đ có k t lu n chính xác và đ a ra bi n pháp h p lỦ

đ t ng t c đ quay vòng c a tài s n

Su tăhaoăphíăc aătƠiăs năsoăv iădoanhăthuăthu n

Kh n ng t o ra doanh thu thu n c a tài s n là m t ch tiêu c b n đ d ki n

v n đ u t khi doanh nghi p mu n m t m c doanh thu thu n nh d ki n, ch tiêu này

đ c xác đ nh nh sau:

Su tăhaoăphíăc aătƠiăs năsoăv iădoanhăthuăthu n T ngătƠiăs năbìnhăquơn Doanhăthuăthu n

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích doanh nghi p c n bao nhiêu đ ng tài

s n đ t o ra m t đ ng doanh thu thu n, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s

d ng tài s n càng t t, góp ph n ti t ki m tài s n và nâng cao doanh thu thu n trong k

Su tăhaoăphíăc aătƠiăs năsoăv iăl iănhu n

Ch tiêu này ph n ánh kh n ng t o ra l i nhu n sau thu c a các tài s n mà doanh nghi p đang s d ng cho ho t đ ng kinh doanh, ch tiêu này đ c xác đ nh nh

sau:

Su tăhaoăphíăc aătƠiăs năsoăv iăl iănhu n T ngătƠiăs năbìnhăquơn L iănhu năsauăthu

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích đ t o ra m t đ ng l i nhu n sau thu , doanh nghi p c n bao nhiêu đ ng tài s n, ch tiêu này càng th p, hi u qu s d ng tài

s n càng cao và càng h p d n các nhà đ u t và ng c l i

T ăsu tăsinhăl i trênăt ngătƠiăs nă(ROA)

Ph n ánh hi u qu vi c s d ng tài s n trong ho t đ ng kinh doanh c a công ty

và c ng là m t th c đo đ đánh giá n ng l c qu n lý c a ban lưnh đ o công ty

ROA T ngăgiáătr ătƠiăs n L iănhu năròng

H s này có Ủ ngh a là v i 1 đ ng tài s n c a công ty thì s mang l i bao nhiêu

đ ng l i nhu n M t công ty đ u t tài s n ít nh ng thu đ c l i nhu n cao s là t t

h n so v i công ty đ u t nhi u vào tài s n mà l i nhu n thu đ c l i th p H s ROA

th ng có s chênh l ch gi a các ngành Nh ng ngành đòi h i ph i có đ u t tài s n

l n vào dây chuy n s n xu t, máy móc thi t b , công ngh nh các ngành v n t i, xây

d ng, s n xu t kim lo i…, th ng có ROA nh h n so v i các ngành không c n ph i

đ u t nhi u vào tài s n nh ngành d ch v , qu ng cáo, ph n m m…

M t trong nh ng khía c nh đ c quan tâm nh t c a thu nh p trên t ng tài s n là

đ c nh c t i nhi u nh t là mô hình phân tích Dupont d i đây

Phơnătíchăhi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năthôngăqua mô hình phân tích Dupont

Phân tích Dupont là k thu t phân tích b ng cách chia t s ROA thành nh ng

b ph n có liên quan t i nhau đ đánh giá tác đ ng c a t ng b ph n lên k t qu cu i

cùng Mô hình này th ng đ c s d ng b i các nhà qu n lý trong n i b công ty đ

có cái nhìn c th và ra quy t đ nh xem nên c i thi n tình hình tài chính c a công ty

b ng cách nào M c đích c a mô hình phân tích Dupont là ph c v cho vi c s d ng

v n ch s h u sao cho hi u qu sinh l i là nhi u nh t

B n ch t c a mô hình là tách m t t s t ng h p ph n ánh m c sinh l i c a doanh nghi p nh : thu nh p trên tài s n ROA thành tích s c a chu i các t s có m i

quan h nhân qu v i nhau i u đó cho phép phân tích nh h ng c a các t s đó

v i các t s t ng h p Nh v y, s d ng ph ng pháp này chúng ta có th nh n bi t

đ c các nguyên nhân d n đ n các hi n t ng t t, x u trong ho t đ ng c a doanh

nghi p H th ng này nêu b t Ủ ngh a c a vi c th hi n ROA thông qua biên l i nhu n

và doanh thu tài s n Các c u ph n c b n c a h th ng đ c trình bày nh sau

Doanhăthuăthu năkinhădoanh

Doanhăthuăthu năkinhădoanh TƠiăs năbìnhăquơn ROA T ăsu t sinh l iătrênădoanhăthu S ăvòngăquayătƠiăs n

T mô hình chi ti t trên có th th y đ c các nhân t nh h ng đ n kh n ng

sinh l i c a tài s n nh sau:

Th nh t là s vòng quay c a t ng tài s n bình quân càng cao ch ng t s c s n

xu t c a các tài s n càng nhanh, đó là nhân t t ng s c sinh l i c a tài s n, c th h n

s vòng quay c a t ng tài s n bình quân l i b nh h ng b i hai nhân t là t ng doanh

thu thu n và t ng tài s n bình quân N u doanh thu thu n l n và t ng tài s n bình quân

nh thì s vòng quay l n Tuy nhiên trong th c t hai ch tiêu này th ng có m i quan

h cùng chi u, khi t ng tài s n bình quân t ng thì doanh thu thu n c ng t ng ví d nh

khi doanh nghi p n i l ng h n chính sách tín d ng th ng m i, d n đ n kho n ph i thu khách hàng t ng, hàng t n kho t ng và doanh thu thu n c ng t ng lên… Trên c

tích các nhân t liên quan, phát hi n nh ng m t tích c c và tiêu c c c a t ng nhân t

đ có bi n pháp nâng cao s vòng quay c a tài s n thích h p

Th hai là, t su t sinh l i trên doanh thu càng cao thì s c sinh l i c a tài s n

càng t ng Tuy nhiên có th th y r ng s c sinh l i c a doanh thu nh h ng b i hai

nhân t là doanh thu và chi phí, n u doanh thu cao và chi phí th p thì t su t sinh l i

trên doanh thu t ng và ng c l i Tuy nhiên, trong th c t khi doanh nghi p t ng

doanh thu thì kéo theo m c chi phí c ng t ng lên nh chi phí giá v n, chi phí qu n lý,

chi phí bán hàng… Chính vì v y, đ có th t ng đ c t su t sinh l i trên doanh thu,

doanh nghi p c n nghiên c u nh ng nhân t c u thành lên t ng chi phí đ có các bi n pháp đi u ch nh phù h p, đ ng th i có các bi n pháp đ y nhanh t c đ bán hàng, t ng

doanh thu và gi m các kho n gi m tr doanh thu

ng n h n c a doanh nghi p bao g m: Ti n và các kho n t ng đ ng ti n, các kho n

đ u t tài chính ng n h n, các kho n ph i thu ng n h n, hàng t n kho và m t s tài s n

ng n h n khác Tài s n ng n h n c a doanh nghi p đ c s d ng cho các quá trình d

tr , s n xu t và l u thông Quá trình v n đ ng c a TSNH b t đ u t vi c dùng ti n t

mua s m v t t d tr cho s n xu t, ti n hành s n xu t và khi s n xu t xong doanh

nghi p t ch c tiêu th đ thu v m t s v n d i hình thái ti n t ban đ u v i giá tr

t ng thêm M i l n v n đ ng nh v y đ c g i là m t vòng luân chuy n c a TSNH

Doanh nghi p s d ng v n đó càng có hi u qu bao nhiêu thì càng có th s n xu t và

tiêu th s n ph m nhi u b y nhiêu Vì l i ích kinh doanh đòi h i các doanh nghi p

ph i s d ng h p lý, hi u qu h n t ng đ ng TSNH, làm cho m i đ ng TSNH hàng

n m có th mua s m nguyên, nhiên v t li u nhi u h n, s n xu t ra s n ph m và tiêu

Trong ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p các h th ng ch tiêu tài chính

đ c đ a ra đ đánh giá các ho t đ ng c a doanh nghi p trong m t niên đ k toán là

không th thi u Qua quá trình phân tích h th ng ch tiêu này thì doanh nghi p có th

đánh giá hi u qu ho t đ ng c a mình và đ a ra các gi i pháp c n thi t đ kh c ph c khó kh n trong niên đ ti p theo đánh giá khách quan hi u qu s d ng TSNH

chúng ta có th s d ng nhi u ch tiêu khác nhau nh sau:

Cácăch ătiêuăđánhăgiáăchungăv ăTSNH

+ Hi u su t s d ng TSNH (S vòng quay c a TSNH)

Hi uăsu tăs ăd ngăTSNH Doanhăthuăthu n T ngăTSNH

Ch tiêu này cho bi t m t đ ng v n b ra đ u t cho tài s n ng n h n trong m t

k thì đem l i bao nhiêu đ n v doanh thu thu n Ch tiêu này th hi n s v n đ ng c a TSNH trong k , ch tiêu này càng cao ch ng t TSNH v n đ ng càng nhanh, hi u su t

s d ng tài s n ng n h n cao, t đó góp ph n t o ra doanh thu thu n càng cao và là c

s đ t ng l i nhu n c a doanh nghi p

+ Su t hao phí c a TSNH so v i doanh thu

Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng doanh thu thì doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu đ ng TSNH, đó chính là c n c đ đ đ u t TSNH cho thích h p, ch tiêu này

càng th p ch ng t hi u qu s d ng TSNH càng cao

Su tăhaoăphíăc aăTSNHăsoăv iădoanhăthuă TSNHăbìnhăquơn Doanhăthuăthu n

+ Su t hao phí c a TSNH so v i l i nhu n sau thu

Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng

TSNH bình quân, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng TSNH càng cao,

mu n có m c đ l i nhu n mong mu n:

Su tăhaoăphíăc aăTSNHăsoăv iăl iănhu năsauăthu L iănhu năsauăthu TSNHăbìnhăquơn

+ T su t sinh l i c a tài s n ng n h n (ROCA – Return on Current Assets)

Ch tiêu này cho bi t m i đ n v tài s n ng n h n có trong k đem l i bao nhiêu

đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng TSNH t t, góp ph n

nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p

T ăsu t sinh l iăc a ăTSNH L iănhu năsauăthu TSNHăbìnhăquơn Phơnătíchăhi uăqu ăs ăd ngăTSNHăthôngăquaămô hình Dupont

Dupont là tên c a m t nhà qu n tr tài chính ng i Pháp tham gia kinh doanh

ph ng di n chi phí và các ch s hi u qu s d ng v n

Mô hinh Dupont là k thu t đ c s d ng đ phân tích kh n ng sinh l i c a

m t doanh nghi p b ng các công c qu n lý hi u qu truy n th ng Mô hình Dupont tích h p nhi u y u t c a báo cáo k t qu kinh doanh và b ng cân đ i k toán Trong phân tích tài chính, ng i ta v n d ng mô hình Dupont đ phân tích m i liên h gi a

các ch tiêu tài chính Chính nh s phân tích m i liên k t gi a các ch tiêu tài chính, chúng ta có th phát hi n ra nh ng nhân t nh h ng đ n ch tiêu phân tích theo m t

trình t nh t đ nh

phân tích t su t sinh l i c a TSNH có th xác đ nh thông qua mô hình sau

ROCAă ăT ăsu t sinh l iătrênădoanhăthu Hi uăsu tăs ăd ngăTSNH

Qua công th c trên có th th y 2 nhân t nh h ng đ n t su t sinh l i trên

TSNH là t su t sinh l i trên doanh thu và hi u su t s dung TSNH, nh v y mu n

nâng cao hi u qu s d ng TSNH nâng cao hai t s trên V vi c nâng cao t su t sinh l i trên doanh thu đư đ c p ph n trên, trong ph n này ch đ c p đ n nhân t

Tóm l i, phân tích báo cáo tài chính b ng mô hình Dupont có Ủ ngh a l n đ i

v i qu n tr doanh nghi p th hi n ch có th đánh giá đ y đ và khách quan các

nhân t tác đ ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh t đó ti n hành công tác c i ti n t

ch c qu n lý c a doanh nghi p

+ Th i gian m t vòng quay c a TSNH

Th iăgianăquayăvòngăTSNH S ăvòngăquayăTSNH 365ăngƠy

Th iăgiană1ăvòngăquayăTSNH TSNHăbìnhăquơnă 365ăngƠy Doanhăthuăthu n

Ch tiêu này cho bi t m i vòng quay c a TSNH bình quân m t bao nhiêu ngày

Ch tiêu này càng th p, ch ng t TSNH v n đ ng nhanh, góp ph n nâng cao doanh thu

và l i nhu n cho doanh nghi p

Phơnătíchăcácăch ătiêuăđánhăgiáăcácăthƠnhăph năc aăTSNH

- Các ch tiêu đánh giá hàng t n kho

+ S vòng quay hàng t n kho

H s vòng quay hàng t n kho th hi n kh n ng qu n tr hàng t n kho Vòng

quay hàng t n kho là s l n mà hàng hóa t n kho bình quân luân chuy n trong k H

s vòng quay hàng t n kho đ c xác đ nh b ng giá v n hàng bán chia cho bình quân

hàng t n kho

S ăvòngquayăhƠngăt năkho HƠngăhoáăt năkhoăbìnhăquơn Giáăv năhƠngăbán

H s vòng quay hàng t n kho th ng đ c so sánh qua các n m đ đánh giá

n ng l c qu n tr hàng t n kho là t t hay x u H s này l n cho th y t c đ quay vòng

c a hàng hóa trong kho là nhanh và ng c l i, h s này nh thì t c đ quay vòng

ngh kinh doanh nên không ph i c m c t n kho th p là t t, m c t n kho cao là x u

H s vòng quay hàng t n kho càng cao càng cho th y doanh nghi p bán hàng

càng nhanh và hàng t n kho không b đ ng nhi u, n u nhu c u th tr ng t ng đ t

ng t thì r t có kh n ng doanh nghi p b m t khách hàng và b đ i th c nh tranh giành th ph n H n n a, d tr nguyên v t li u đ u vào cho các khâu s n xu t không

đ có th khi n dây chuy n s n xu t b ng ng tr Vì v y, h s vòng quay hàng t n kho c n ph i đ l n đ đ m b o m c đ s n xu t và đáp ng đ c nhu c u khách

hàng

+ Th i gian quay vòng hàng t n kho

Ch tiêu này cho ta bi t s ngày c n thi t đ hàng t n kho quay đ c m t vòng

Ch tiêu vòng quay hàng t n kho và s ngày chu chuy n t n kho có quan h t l ngh ch v i nhau Vòng quay t ng thì ngày chu chuy n gi m và ng c l i

Th iăgianăquayăvòngăhƠngăt năkho S ăvòngăquayăhƠngăt năkho 365

- Các ch tiêu đánh giá v tình hình các kho n ph i thu

+ S vòng quay các kho n ph i thu

nhiêu T s này càng l n ch ng t t c đ thu h i các kho n ph i thu là cao Quan sát

s vòng quay kho n ph i thu s cho bi t chính sách bán hàng tr ch m c a doanh nghi p hay tình hình thu h i n c a doanh nghiêp

+ K thu ti n bình quân

Ch tiêu này đ c đánh giá kh n ng thu h i v n trong các doanh nghi p, trên

c s các kho n ph i thu và doanh thu tiêu th bình quân 1 ngày Nó ph n ánh s ngày

c n thi t đ thu đ c các kho n ph i thu Vòng quay các kho n ph i thu càng l n thì

k thu ti n bình quân càng nh và ng c l i Tuy nhiên k thu ti n bình quân cao hay

th p trong nhi u tr ng h p ch a th k t lu n ch c ch n mà còn ph i xem xét l i m c

tiêu và chính sách c a doanh nghi p nh : m c tiêu m r ng th tr ng, chính sách tín

d ng c a doanh nghi p M t khác khi ch tiêu này đ c đánh giá là kh quan, thì

doanh nghi p c ng c n ph i phân tích k h n vì t m quan tr ng c a nó và k thu t

tính toán che d u đi các khuy t t t trong vi c qu n lý các kho n ph i thu

K thu ti n bình quân =

365

S vòng quay các kho n ph i thu

Hi u qu s d ng tài s n ng n h n là m t trong nh ng ch tiêu t ng h p dùng

đ đánh giá ch t l ng công tác qu n lý và s d ng tài s n kinh doanh nói chung c a

doanh nghi p Thông qua ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n cho phép

các nhà qu n lý tài chính c a doanh nghi p đ ra các bi n pháp, các chính sách quy t

đ nh đúng đ n, phù h p đ qu n lý tài s n nói chung và tài s n ng n h n nói riêng

ngày càng có hi u qu trong t ng lai, t đó nâng cao l i nhu n trong ho t đ ng s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi p

1.3.2.3 Phân tích hi u qu s d ng tài s n dài h n

Hi u qu s d ng TSDH ph n ánh m t đ ng giá tr TSDH làm ra đ c bao nhiêu đ ng giá tr s n l ng ho c l i nhu n Hi u qu s d ng TSDH đ c th hi n qua ch tiêu ch t l ng, ch tiêu này nêu lên các đ c đi m, tính ch t, c c u, trình đ

ph bi n, đ c tr ng c b n c a hi n t ng nghiên c u Ch tiêu ch t l ng này đ c

th hi n d i hình th c giá tr v tình hình và s d ng TSDH trong m t th i gian nh t

đ nh Trong s n xu t kinh doanh thì ch tiêu này là quan h so sánh gi a giá tr s n

l ng đư đ c t o ra v i giá tr tài s n c đ nh s d ng bình quân trong k , ho c là quan h so sánh gi a l i nhu n th c hi n v i giá tr TSDH s d ng bình quân

Nh v y hi u qu s d ng TSDH có th là m i quan h gi a k t qu đ t đ c

trong quá trình đ u t , khai thác s d ng TSDH vào s n xu t và s TSDH đ s d ng

đ đ t đ c k t qu đó Nó th hi n l ng giá tr s n ph m, hàng hoá s n xu t ra trên

m t đ n v TSDH tham gia vào s n xu t hay TSDH c n tham gia vào quá trình s n

xu t kinh doanh đ đ t đ c m t l ng giá tr s n ph m, hàng hoá, d ch v

Sau đây là m t ch tiêu mà các nhà qu n tr th ng quan tâm nh t ê phân tích hi u qu s d ng TSDH c a doanh nghi p, khóa lu n t t nghi p xin đ c phân tích theo các t ng y u t nh sau:

- Các ch ătiêuăđánhăgiáăchungăv ăTSDH

+ Hi u su t s d ng TSDH (S vòng quay c a TSDH)

Hi uăsu tăs ăd ngăTSDH Doanhăthuăthu n T ngăTSDH

Ch tiêu này cho bi t m t đ ng v n b ra đ u t cho tài s n dài h n trong m t

k thì đem l i bao nhiêu đ n v doanh thu thu n Ch tiêu này th hi n s v n đ ng c a

s d ng tài s n dài h n cao, t đó góp ph n t o ra doanh thu thu n càng cao và là c s

đ t ng l i nhu n c a doanh nghi p

+ Su t hao phí c a TSDH so v i doanh thu

Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng doanh thu thì doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu đ ng TSDH, đó chính là c n c đ đ đ u t TSDH cho thích h p, ch tiêu này

càng th p ch ng t hi u qu s d ng TSDH càng cao

Su tăhaoăphíăc aăTSDHăsoăv iădoanhăthuă TSDHăbìnhăquơn Doanhăthuăthu n

+ Su t hao phí c a TSDH so v i l i nhu n sau thu

Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng

TSDH bình quân, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng TSDH càng cao,

Su tăhaoăphíăc aăTSDHăsoăv iăl iănhu năsauăthu L iănhu năsauăthu TSDHăbìnhăquơn

+ T su t sinh l i c a tài s n dài h n

Ch tiêu này cho bi t m i đ n v tài s n dài h n có trong k đem l i bao nhiêu

đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng TSDH t t, góp ph n

nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p

T ăsu t sinh l iăc a ăTSDH L iănhu năsauăthu TSDHăbìnhăquơn

- S c s n xu t c aăTSC

S căs nă u tăc aăTSC NguyênăgiáăbìnhăquơnăTSC Doanhăthuăthu n

+ Doanh thu thu n c a doanh nghi p có Ủ ngh a r t l n đ i v i toàn b ho t đ ng

c a doanh nghi p, nó là ngu n đ doanh nghi p trang tr i các chi phí, th c hi n tái s n

xu t gi n đ n và tái s n xu t m r ng, th c hi n ngh a v đ i v i Nhà n c

Ch tiêu này ph n ánh m t đ ng nguyên giá bình quân tài s n c đ nh dùng vào

thu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n c đ nh càng t t Do

đó, đ nâng cao ch tiêu này, đ ng th i v i vi c t ng l ng s n ph m bán ra, doanh

nghi p ph i gi m tuy t đ i nh ng TSC th a, không c n dùng vào s n xu t, b o đ m

t l cân đ i gi TSC tích c c và không tích c c, phát huy và khai thác t i đa n ng

l c s n xu t hi n có c a TSC

- Su t hao phí c aăTSC

Là ch tiêu ngh ch đ o c a ch tiêu s c hao phí c a TSC Ta có công th c :

Su tăhaoăphíăc aăTSC ăTSC ăbìnhăquơn Doanhăthuăthu n

c n bao nhiêu đ ng giá tr TSC cho phù h p nh m đ t đ c doanh thu nh mong

mu n

- T su t sinh l i c aăTSC

Ch tiêu này là s so sánh gi a l i nhu n sau thu c a doanh nghi p v i TSC

s d ng trong k

T ăsu t sinh l iăc aăTSC NguyênăgiáăTSC ăbìnhăquơnătrongăk L iănhu năsauăthu 100( )

L i nhu n sau thu là chênh l ch gi a l i nhu n tr c thu và thu thu nh p doanh nghi p Ch tiêu này cho bi t c m t đ n v nguyên giá( ho c giá tr còn l i)c a TSC tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh thì t o đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng l n càng t t, t c là kh n ng sinh l i càng cao, hi u qu s

d ng tài s n c đ nh c a doanh nghi p càng cao và ng c l i

Chuy n đ i sang n n kinh t th tr ng v i các chính sách khuy n khích đ u t

t o đi u ki n cho các doanh nghi p đ u t v n kinh doanh có hi u qu , kh i thông các

v n d th a Trong b i c nh đó, ho t đ ng đ u t tài chính có khuynh h ng gia t ng

trong ho t đ ng kinh doanh nói chung doanh nghi p Trong ph n tài s n dài h n, còn

có m t kho n m c r t đ c quan tâm, đó chính là đ u t tài chính dài h n bao g m:

đ u t vào công ty con, công ty liên doanh, liên k t, đ u t dài h n khác và kho n d phòng gi m giá đ u t tài chính dài h n

+ S vòng quay c a TSDH

Th iăgiană1ăvòngăquayăTSDH Doanhăthuăthu n T ngăTSDH

dài h n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu trong k

1.3.3 Phân tích hi u qu s d ng v n

Khi ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh các doanh nghi p luôn luôn theo

đu i m t m c tiêu chính là làm th nào đ đ t đ c hi u qu kinh doanh cao nh t, đem

l i l i nhu n l n nh t Ta bi t r ng, v n kinh doanh là m t trong ba y u t đ u vào

quan tr ng nh t ph c v cho quá trình s n xu t kinh doanh Doanh nghi p c n ph i có

đ ng và phát tri n Do v y hi u qu s d ng v n kinh doanh c ng không th tách r i

hi u qu kinh doanh nói chung c a doanh nghi p Hi u qu s d ng v n là ch tiêu

bi u hi n m t m t v hi u qu kinh doanh Ph n ánh trình đ qu n lý và s d ng v n

kinh doanh c a doanh nghi p trong vi c t i đa hóa l i ích, t i thi u hóa v n kinh

doanh b ra và th i gian s d ng nó theo các đi u ki n v ngu n l c xác đ nh phù h p

v i m c tiêu kinh doanh

Quan ni m v hi u qu s d ng v n đ c hi u trên hai khía c nh Th nh t, v i

s v n hi n có doanh nghi p có th s n xu t thêm s n ph m v i ch t l ng t t, giá

thành h nh m m c đích t ng l i nhu n cho doanh nghi p Ti p theo là đ u t thêm

v n (m r ng quy mô s n xu t, t ng doanh thu) sao cho t c đ t ng l i nhu n l n h n

quan so sánh gi a k t qu thu đ c v i nh ng chi phí v v n mà doanh nghi p b ra

trong ho t đ ng đ có đ c chính k t qu đó Trong m t doanh nghi p, hi u qu s

d ng v n ph n ánh trình đ s d ng ngu n l c hi n có Trình đ s d ng ngu n l c

th hi n qua k t qu kinh doanh c a m i k h ch toán, qua đó quy mô v n c a doanh

nghi p có th b thu h p so v i đ u k (doanh nghi p s d ng v n kém hi u qu , n u

tình tr ng này kéo dài có th doanh nghi p s b phá s n) và c ng có th đ c b o t n

và phát tri n ây là k t qu mà doanh nghi p nào c ng c n ph i ph n đ u đ đ t đ c

b i vì khi b o t n đ c đ ng v n s là c s v ng ch c đ doanh nghi p t n t i và tìm

ra nh ng bi n pháp, b c đi đúng đ n phù h p v i đi u ki n c a n n kinh t th tr ng

nh m phát tri n v n trong m t kho ng th i gian nào đó S d ng v n hi u qu s đ m

b o kh n ng an toàn v tài chính cho doanh nghi p, nh h ng đ n s t n t i và phát

tri n c a doanh nghi p Qua đó doanh nghi p s đ m b o vi c huy đ ng các ngu n tài

tr và kh n ng thanh toán, kh c ph c đ c r i ro trong kinh doanh M t khác đ i v i

các doanh nghi p nâng cao hi u qu s d ng v n nh m t ng uy tín, th l c, s bành

tr ng c a doanh nghi p trên th ng tr ng đ ng th i góp ph n t o ra s n ph m v i

c nh tranh c a doanh nghi p T đó t o ra l i nhu n l n h n ó là c s đ m r ng

qui mô s n xu t, nâng cao đ i s ng c a cán b công nhân viên, nâng cao hi u qu đóng góp cho xư h i

ti n hành s n xu t kinh doanh thì m t y u t không th thi u đ c là ph i có

v n Có hai ngu n v n: ch s h u và v n vay V y làm th nào đ có th s d ng c

hai ngu n v n này m t cách h p lý và hi u qu nh t? Ngoài ra, v n đ làm th nào đ

nâng cao hi u qu s d ng v n t i các doanh nghi p Vi t Nam đang là v n đ b c xúc

mà các nhà qu n lý doanh nghi p quan tâm đ t đ c nh ng yêu c u đó thì v n đ

đ t ra đ i v i các doanh nghi p là làm th nào đ s d ng có hi u qu nh t ngu n v n

lo i v n này

1.3.3.1 Phân tích hi u qu s d ng v n ch s h u

Các nhà đ u t th ng quan tâm đ n ch tiêu hi u qu s d ng v n ch s h u

vì h quan tâm đ n kh n ng thu đ c l i nhu n t đ ng v n mà h b ra đ đ u t ,

h n n a ch tiêu này c ng giúp các nhà qu n tr t ng c ng ki m soát và b o toàn v n

góp cho doanh nghi p t ng tr ng b n v ng Khi phân tích hi u qu s d ng v n ch

s h u các nhà phân tích th ng s d ng ch tiêu ROE, ch tiêu này đ c xác đ nh nh

sau:

ROE V năch ăs ăh uăbìnhăquơn L iănhu năròng

Ch tiêu này cho bi t c 100 đ ng v n ch s h u đ u t thì t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p Ch tiêu này càng cao, càng

bi u hi n xu h ng tích c c vì s giúp cho các nhà qu n tr có th huy đ ng v n trên

này nh thì hi u qu kinh doanh th p, doanh nghi p s g p khó kh n trong vi c huy

đ ng v n, tuy nhiên s c sinh l i c a v n ch s h u cao không ph i lúc nào c ng

thu n l i vì có th là do nh h ng c a đòn b y tài chính, khi đó m c đ m o hi m và

r i ro cao, vì v y khi phân tích ph i tùy thu c đ c đi m c a ngành ngh kinh doanh

phân tích các nhân t nh h ng đ n t su t sinh l i trên v n ch s h u, các nhà

phân tích s d ng mô hình Dupont d i đây

V năch ăs ăh u

Vì v y, mô hình Dupont có th ti p t c đ c tri n khai chi ti t thành:

L iănhu năsauăthu

V năch ăs ăh u

L iănhu năsauăthu (EAT)

vi c v a t ng quy mô v doanh thu thu n, v a s d ng ti t ki m và h p lý v c c u

c a t ng tài s n

l i nhu n c a doanh nghi p

Nh v y qua khai tri n ch tiêu ROE chúng ta có th th y ch tiêu này đ c c u

thành b i ba y u t chính là l i nhu n ròng biên, vòng quay tài s n và đòn b y tài chính có ngh a là đ t ng hi u qu s n xu t kinh doanh (t c là gia t ng ROE) doanh

nghi p có 3 s l a ch n c b n là t ng m t trong ba y u t trên Th nh t doanh

nghi p có th gia t ng kh n ng c nh tranh nh m nâng cao doanh thu và đ ng th i ti t

gi m chi phí nh m gia t ng l i nhu n ròng biên Th hai doanh nghi p có th nâng cao

hi u qu kinh doanh b ng cách s d ng t t h n các tài s n s n có c a mình nh m nâng

cao vòng quay tài s n Hay nói m t cách d hi u h n là doanh nghi p c n t o ra nhi u doanh thu h n t nh ng tài s n s n có M t ví d đ n gi n và khá thú v có th minh

ch ng cho đi u này là gi s b n có m t c a hàng m t ph nh ban sáng bán đ n

sáng, bu i tr a b n bán c m bình dân cho dân v n phòng và bu i t i b n bán cà phê

Nh v y v i cùng m t tài s n là c a hàng b n đư gia t ng đ c doanh thu nh bi t bán

nh ng th c n thi t vào th i gian thích h p Th ba, doanh nghi p có th nâng cao

hi u qu kinh doanh b ng cách nâng cao đòn b y tài chính hay nói cách khác là vay n

thêm v n đ đ u t N u m c l i nhu n trên t ng tài s n c a doanh nghi p cao h n

m c lãi su t cho vay thì vi c vay ti n đ đ u t c a doanh nghi p là hi u qu

Khi áp d ng mô hình Dupont vào phân tích các nhà phân tích nên ti n hành so sánh ch tiêu ROE c a doanh nghi p qua các n m Sau đó phân tích xem s t ng

tr ng ho c t t gi m c a ch s này qua các n m b t ngu n t nguyên nhân nào trong

ba nguyên nhân k trên đ t đó đ a ra nh n đ nh và d đoán xu h ng c a ROE trong các n m sau Ví d khi nh n th y ch tiêu ROE t ng v t qua các n m xu t phát t vi c

doanh nghi p s d ng đòn b y tài chính ngày càng t ng thì ta c n t h i xem li u xu

h ng này có ti p t c đ c hay không? Lãi su t trong các n m t i có cho phép doanh

nghi p ti p t c s d ng chi n l c này không? Kh n ng tài chính c a doanh nghi p

nhu n ho c vòng quay t ng tài s n thì đây là m t d u hi u tích c c tuy nhiên c ng c n

ra không và nó b t ngu n t đâu? Doanh thu có ti p t c t ng không v i c c u s n

ph m c a Công ty nh hi n nay và s t ng m c nào?

Có th nói, bên c nh các h s tài chính khác thì ROE là th c đo chính xác

c ng là m t ch s đáng tin c y v kh n ng m t công ty có th sinh l i trong t ng lai Thông th ng, ROE càng cao càng ch ng t công ty s d ng hi u qu đ ng v n

c a c đông, có ngh a là công ty đư cân đ i m t cách hài hòa gi a v n c đông v i v n

đi vay đ khai thác l i th c nh tranh c a mình trong quá trình huy đ ng v n, m r ng

quy mô

Trong công th c tính ROE, ta có th th y v n CSH tùy thu c vào s c sinh l i

c a tài s n và c u trúc v n c a doanh nghi p, t c tùy thu c vào vi c s d ng n nh

th nào M c tiêu c b n trong ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p trong n n

kinh t th tr ng là t i đa hóa l i nhu n đ t đ c m c tiêu đó, các doanh nghi p

ph i th c hi n nhi u bi n pháp nh m ti t ki m chi phí, t ng doanh thu t ho t đ ng kinh doanh, đ ng th i ch đ ng l a ch n c c u tài chính h p lý sao cho v a t i thi u

hóa chi phí s v n và các r i ro v tài chính, v a t i đa hóa l i nhu n v n ch s h u

M t trong nh ng công c mà các nhà qu n lý tài chính doanh nghi p th ng s d ng

đ đ t đ c m c đích trên là đòn b y tài chính c a doanh nghi p òn b y tài chính

ph n ánh m t đ ng v n mà doanh nghi p hi n đang s d ng có bao nhiêu đ ng v n

đ c hình thành t các kho n n Do đó có th cân nh c, l a ch n m t c c u tài tr

h p lý nh m t n d ng đ c hi u ng đòn b y tài chính, nâng cao kh n ng sinh l i v n

ch s h u, c n xem xét m i quan h gi a hi u qu tài chính, hi u qu s n xu t kinh

doanh và đòn b y tài chính thông qua ph ng trình:

ROE RE + RE i * V năCSH N *(1 T)

RE L iănhu nătr căthu + Lƣiăvay T ngătƠiăs n

Ch tiêu trên cho th y, n u hi u qu kinh doanh RE cao s d n đ n hi u qu tài chính cao và ng c l i Nh ng n u m t hi u qu kinh doanh thì ch a đ vì hi u qu

tài chính còn ch u nh h ng c a c u trúc v n và t su t l i nhu n trên v n hay còn

g i là đòn b y tài chính Tác đ ng c a đòn b y tài chính có hai m t, trong đi u ki n bình th ng kinh doanh có hi u qu , m c l i nhu n tr c thu và lưi vay đ t đ c c a

doanh nghi p l n h n lưi vay ph i tr thì vi c t ng thêm h s n c a doanh nghi p là

c n thi t và r t có l i cho doanh nghi p( đây là tr ng h p RE > i) Vì sao v y? B i vì

doanh nghi p ch ph i tr ra m t l ng v n ít nh ng l i đ c m t l ng tài s n l n,

h n n a, sau khi tr lãi m c c đ nh, l i nhu n sau thu và lưi vay đ dành cho ch

s h u, vì v y l i ích c a ch s h u s t ng lên đáng k Ng c l i, trong tr ng h p

doanh nghi p kinh doanh kém hi u qu thì doanh l i v n CSH c ng b s t gi m nhanh

chóng, lúc này doanh nghi p không nên vay thêm (tr ng h p RE < i) Vì vi c vay

thêm s làm cho hi u qu tài chính c a doanh nghi p th p h n và lúc này doanh

bù đ p lãi vay doanh nghi p ph i tr

Vì lãi ti n vay ch ph thu c vào s ti n vay là lãi vay mà không ph thu c vào

cao m c nh h ng c a đòn b y tài chính s r t l n và ng c l i Nh ng doanh nghi p

không vay n thì không có đòn b y tài chính Nói m t cách khác, m t s bi n đ ng

nh c a l i nhu n tr c thu và lãi vay s d n đ n s thay đ i l n c a l i nhu n v n

CSH

Còn trong tr ng h p RE = i ho t đ ng kinh t ch bù đ p đ c chi phí ho t

đ ng tài chính Khi đó ROE = RE * (1 - T)

Nh v y c u trúc tài chính (N / V n CSH) đóng vài trò là đòn b y tài chính đ i

v i kh n ng sinh l i v n CSH Doanh nghi p nào v n d ng h p lý, linh ho t s phát huy đ c tác d ng c a nó

òn b y tài chính đ c p t i vi c doanh nghi p s d ng ngu n tài tr t các

kho n vay Các phép đo đòn b y tài chính là công c đ xác đ nh xác su t doanh

nghi p m t kh n ng thanh toán các h p đ ng n Doanh nghi p càng n nhi u thì càng có nguy c cao m t kh n ng hoàn thành ngh a v tr n Nói cách khác, n quá

nhi u s d n t i xác su t phá s n và ki t qu tài chính cao.V phía tích c c, n là m t

d ng tài tr tài chính quan tr ng và t o l i th lá ch n thu cho doanh nghi p do lãi

su t ti n vay đ c tính nh m t kho n chi phí h p l và mi n thu Khi doanh nghi p

vay n , ch n và ch s h u c ph n c a doanh nghi p có th g p ph i nh ng xung

đ t v quy n l i

1.3.3.2 Phân tích hi u qu s d ng v n vay (Times interest earned Ratio)

H s kh n ng thanh toán lưi vay còn đ c g i là h s thu nh p tr lưi đ nh

k

H s kh n ng thanh toán lưi vay là m t h s quan tr ng trong các ch s v

c c u v n Nó cho th y l i nhu n tr c thu và lưi vay có đ bù đ p lãi vay hay không (không liên quan đ n ti n, do đó không liên quan gì đ kh n ng thanh toán c )

H ăs ăthanhătoánălƣiăvay Lƣiăvay EBIT

Trong đó lưi tr c thu và lãi vay c ng nh lãi vay là c a n m cu i ho c là t ng

c a 4 quý g n nh t

H s này giúp đánh giá c u trúc v n c a doanh nghi p có t i u hay không thông qua đánh giá k t c u l i nhu n cho ng i cho vay, chính ph (thu ) và C đông

duy trì H s này cho bi t m c đ l i nhu n đ m b o kh n ng tr lưi nh th nào

N u công ty quá y u v m t này, các ch n có th đi đ n gây s c ép lên công ty, th m

chí d n t i phá s n công ty

Vi c tìm xem m t công ty có th th c hi n tr lưi đ n m c đ nào c ng r t quan

tr ng Rõ ràng, kh n ng thanh toán lưi vay càng cao thì kh n ng thanh toán lưi c a

doanh nghi p cho các ch n c a mình càng l n

Kh n ng tr lưi vay c a doanh nghi p th p c ng th hi n kh n ng sinh l i c a tài s n th p Kh n ng thanh toán lưi vay th p cho th y m t tình tr ng nguy hi m, suy

gi m trong ho t đ ng kinh t có th làm gi m lưi tr c thu và lưi vay xu ng d i m c

n lưi mà công ty ph i tr , do đó d n t i m t kh n ng thanh toán và v n Tuy nhiên

r i ro này đ c h n ch b i th c t lưi tr c thu và lưi vay không ph i là ngu n duy

nh t đ thanh toán lưi Các doanh nghi p c ng có th t o ra ngu n ti n m t t kh u hao và có th s d ng ngu n v n đó đ tr n lưi Nh ng gì mà m t doanh nghi p c n

ph i đ t t i là t o ra m t đ an toàn h p lỦ, b o đ m kh n ng thanh toán cho các ch

n c a mình

- T ăsu tăsinhăl iătrênăti năvay

T ăsu tăsinhăl iătrênăti năvay L iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvay S ăti năvay

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích khi doanh nghi p s d ng 100 đ ng

ti n vay thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu kinh doanh t t, đó là nhân t h p d n nhà qu n tr đ a ra quy t đ nh vay ti n đ u t vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ch tiêu này c ng th hi n t c đ t ng tr ng c a doanh nghi p

1.3.4 Phân tích hi u qu s d ng chi phí

Trong quá trình đi u hành và qu n lý ho t đ ng c a doanh nghi p, các nhà qu n

tr luôn luôn c n các thông tin v ho t đ ng s n xu t và kinh doanh c a doanh nghi p

Và các thông tin mà các nhà qu n lý c n đa s th ng có liên quan đ n các chi phí c a

doanh nghi p Trong quá trình phân tích hi u qu s d ng chi phí, ta phân lo i chi phí theo nhi u tiêu th c tùy theo m c đích s d ng c a nhà qu n lý Vi c nh n đ nh và

th u hi u t ng lo i chi phí và hành vi c a chúng là chìa khóa c a vi c đ a ra các quy t

đ nh đúng đ n trong quá trình t ch c, đi u hành và qu n lý ho t đ ng kinh doanh c a

các nhà qu n lý

Nh ta đư bi t, quá trình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p g m các quá

trình: d tr - s n xu t - tiêu th Trong quá trình đó doanh nghi p ph i b ra nh ng

chi phí nh t đ nh g m nhi u y u t chi phí khác nhau D i đây, chúng ta s tìm hi u

chi ti t thêm v hi u qu s d ng c a các lo i chi phí trong doanh nghi p

1.3.4.1 T ng chi phí

Chi phí là nh ng kho n ti n b ra đ ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh

doanh Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, chi phí bao g m: giá v n hàng bán, chi

phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p, và các chi phí khác

phân tích hi u qu s d ng chi phí ta c n phân tích các ch tiêu hi u su t s

d ng chi phí và ch tiêu t su t l i nhu n chi phí

Hi uăsu tăs ăd ngăchiăphí T ngăchiăphíătrongăk T ngădoanhăthu

Ch tiêu này cho bi t m t đ ng chi phí b ra trong k cho s n xu t kinh doanh thì thu đ c bao nhiêu đ ng doanh thu

T ăsu tăl iănhu năchiăphí T ngăl iănhu nătrongăk T ngăchiăphíătrongăk

Ch tiêu này ph n ánh m t đ ng chi phí b ra thì s thu đ c bao nhiêu đ ng l i

nhu n

Khi phân tích các ch tiêu trên ta c n ph i d a vào b ng k t qu ho t đ ng s n

xu t kinh doanh và b ng báo cáo tài chính t ng h p Trên c s đó ta có th đánh giá

đ c m i quan h gi a các ch tiêu ph n ánh quy mô s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p M t khác ta c ng s nghiên c u s bi n đ ng c a các chi tiêu c a k v a qua

so sánh v i k tr c đ c l y làm k g c c a doanh nghi p i u này giúp ta đánh giá

đ c th c tr ng và tri n v ng c a t ng doanh nghi p so v i n n kinh t qu c dân

1.3.4.2 Giá v n hàng bán

i v i doanh nghi p s n xu t: Giá v n hàng bán trên báo cáo k t qu kinh doanh c a doanhnghi p s n xu t đ c t o thành t các chi phí s n xu t (bao g m chi

phí nguyên v t li u tr c ti p, chiphí lao đ ng tr c ti p và chi phí s n xu t chung) k t

tinh vào s n ph m hoàn thành nh p kho T i th i đi m s n ph m đ c tiêu th , các chi

phí s n ph m này đ c ghi nh n là giá v n hàng bán, là m t chi phí trên báo cáo k t

qu kinh doanh

i v i doanh nghi p th ng m i: Giá v n hàng bán là chi phí mua hàng hoá

(bao g m giá mua và chi phí thu mua) Hàng hoá mua vào đ c ghi nh n là hàng t n

kho (là chi phí s n ph m) Khi hàng hoá đ c tiêu th , chi phí này đ c ghi nh n là

giá v n hàng bán trên báo cáo k t qu kinh doanh

i v i doanh nghi p d ch v : T t c các chi phí c a doanh nghi p d ch v đ u

là chi phí th i k và đ c ghi nh n là các chi phí trên báo cáo k t qu kinh doanh

có th hi u rõ h n giá v n hàng bán đư thay đ i nh th nào, nó chi m t

tr ng là bao nhiêu trong t ng doanh thu bán hàng c ng nh là hi u qu qu n lý doanh

nghi p trong vi c c t gi m chi phí thì ta s xem xét s bi n đ ng c a giá v n hàng bán qua các n m d a trên s li u trong báo cáo k t qu kinh doanh Tuy nhiên, c ng có th

th y m t h n ch v s li u giá bán c ng nh chi phí trên m i đ n v s n ph m nên ta

ch có th phân tích nh ng xu h ng chung mà không th đi phân tích c th h n đ c

nh ng bi n đ i c ng nh xu h ng chung c a các thành ph n trong giá v n hàng bán

Ta có Giá v n hàng bán = L i nhu n g p Doanh thu thu n

Dó đó, vi c phân tích giá v n hàng bán c ng đ ng ngh a v i vi c phân tích l i

nhu n g p, s thay đ i trong giá v n hàng bán nói chung hay s thay đ i t ng kho n chi phí nói riêng đ u d n t i s thay đ i trong l i nhu n g p

1.3.4.3 Chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p

Chi phí bán hàng là nh ng chi phí phát sinh liên quan đ n vi c tiêu th s n

ph m, bao g m toàn b chi phí c n thi t đ th c hi n và đ y m nh quá trình l u thông,

phân ph i hàng hóa và đ m b o vi c đ a hàng hóa đ n tay ng i tiêu dùng Chi phí

bán hàng bao g m các kho n chi phí nh chi phí qu ng cáo, khuy n mãi; chi phí ti n

l ng cho nhân viên bán hàng, chi phí kh u hao tài s n c đ nh, chi phí v t li u, bao bì

dùng cho vi c bán hàng, hoa h ng bán hàng

Chi phí qu n lý doanh nghi p bao g m các kho n chi phí qu n lý kinh doanh, chi phí qu n lỦ hành chính, chi phí chung khác có liên quan đ n ho t đ ng c a c

doanh nghi p nh chi phí ti n l ng, các kho n ph c p, BHXH, BHYT, KPC c a

nhân viên qu n lý doanh nghi p; Chi phí v t li u, d ng c , đ dùng v n phòng; Chi

phí kh u hao tài s n c đ nh, thu môn bài, thu nhà đ t, các kho n l phí, các kho n

chi v đi n tho i, đi n tín, ti p khách, h i ngh , công tác phí

Chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p là hai ch tiêu trong báo cáo

k t qu kinh doanh, nh h ng tr c ti p t i ch tiêu lãi thu n t ho t đ ng kinh doanh,

ch tiêu thu thu nh p doanh nghi p Chính vì v y, n u nh ng kho n chi phí này b

ph n ánh sai l ch thì có th làm nh ng ng i quan tâm hi u sai l ch v tình hình s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi p Do đó, vi c phân tích hi u qu s d ng chi phí bán

hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p là m t n i dung quan tr ng đ ng th i c ng là

m t bi n pháp c n thi t đ nâng cao hi u qu trong kinh doanh B i l , qua phân tích

nh ng ng i quan tâm có th nh n th c, đánh giá đúng đ n và toàn di n tình hình chi

phí phát sinh trong k Qua đó th y đ c tình hình qu n lý và s d ng các lo i chi phí

này có phù h p v i tình hình kinh doanh c a doanh nghi p, v i nh ng nguyên t c c a

qu n lý kinh t tài chính và mang l i hi u qu kinh t hay không M t khác qua phân

tích c ng giúp chúng ta tìm ra đ c nh ng t n t i trong qu n lý và s d ng nh ng chi phí này đ t đó xác đ nh nh ng nguyên nhân khách quan c ng nh ch quan đ đ ra

ph ng h ng, bi n pháp nh m nâng cao h n hi u qu s d ng chi phí D i đây là

m t s ch tiêu ch y u phân tích chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p

- T su t chi phí bán hàng c a hàng tiêu th :

+ T su t chi phí bán hàng c a hàng tiêu th là t l ph n tr m c a t ng m c chi

phí bán hàng v i doanh s bán ra thu n túy

doanh s bán hàng thì chi h t bao nhiêu đ ng chi phí trên t ng kho n m c chi phí

T i M F i

n 100

là m c chi phí bán hàng theo kho n m c i

- T tr ng t ng kho n m c:

Là t l % m c phí c a t ng kho n m c so v i t ng chi phí bán hàng

C i F F i 100

- M căt ngăho c gi m chi phí bán hàng

Là hi u s gi a hai th i k so sánh: gi a th c t v i k ho ch, gi a th c t k này v i k tr c Ch tiêu này dùng đ tính toán s ti t ki m b i chi t ng đ i chi phí bán hàng đ so sánh v m t th i gian nh m đánh giá ch t l ng qu n lý chi phí bán

hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p

M hk T k T o

M hl T l T k

phí th i k so sánh Ch tiêu này đ c s d ng đ so sánh v m t không gian, nó

ph n ánh t c đ t ng gi m chi phí bán hàng nhanh hay ch m

V k M T hk

k 100

- T su t l i nhu n tính trên chi phí bán hàng

T su t l i nhu n tính trên doanh thu bán hàng cho phép doanh nghi p th y rõ

đúng ch t l ng chi phí bán hàn các đ n v kinh t góp ph n ch đ o công tác qu n

lỦ v mô t t h n

là l i nhu n tính trên chi phí

f là s ti n chi phí bán hàng

p là s l i nhu n hàng bán

1.4 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

doanh nghi p là vi c nh n th c m t cách đúng đ n nh ng y u t tác đ ng đ n k t qu

nhân t không nh ng c n ph i chính xác mà còn c n ph i k p th i, không nh ng ch

xác đ nh các nhân t đó mà c n ph i xác đ nh s tác đ ng qua l i gi a các nhân t đó

Trong s n xu t kinh doanh h u h t các doanh nghi p đ u b tác đ ng b i môi

tr ng bên trong và môi tr ng bên ngoài doanh nghi p S thành công c ng ph

thu c khá nhi u và nh ng y u t này Vì v y doanh nghi p c n ph i phân tích đánh giá

và bi t k t h p hài hòa gi a các y u t này đ nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh

cho doanh nghi p mình

1.4.1 Các nhân t bên ngoài

1.4.1.1 Th tr ng c nh tranh và đ i t ng c nh tranh

M i quan h gi a các doanh nghi p cùng ngành và cùng s n xu t m t ngành

ho c m t nhóm hàng có th tr thành b n hàng c a nhau trong kinh doanh nh ng có

th l i là đ i th c a nhau trên th tr ng đ u vào và đ u ra

- i th c nh tranh

Bao g m hai nhóm, đ i th c nh tranh s c p và đ i th c nh tranh th c p

doanh là r t khó kh n, vì v y doanh nghi p c n ph i đ y m nh t c đ tiêu th , t ng doanh thu, t ch c b máy lao đ ng phù h p đ t o cho doanh nghi p có kh n ng

c nh tranh v giá c , ch t l ng, ch ng lo i c ng nh m u mư…đ nâng cao hi u qu

s n xu t kinh doanh Nh v y đ i th c nh tranh có nh h ng r t l n đ n vi c nâng

cao hi u qu kinh doanh c a các doanh nghi p đông th i c ng t o ra đ ng l c phát tri n doanh nghi p Vi c xu t hi n càng nhi u đ i th c nh tranh thì vi c nâng cao

hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p càng tr nên khó kh n

Bao g m th tr ng bên trong và th tr ng đ u vào và th tr ng đ u ra Nó là

y u t quy t đ nh quá trình tái s n xu t m r ng c a doanh nghi p

nguyên li u v t li u, máy móc thi t b …Cho nên nó có tác đ ng tr c ti p đ n quá trình

s n xu t, giá thành s n ph m…

+ i v i th tr ng đ u ra: Nó quy t đ nh doanh thu c a doanh nghi p trên c s

ch p nh n hàng hóa d ch v c a các doanh nghi p, th tr ng đ u ra s quy t đ nh doanh thu c a doanh nghi p, th tr ng đ u ra s quy t đ nh t c đ tiêu th , t o vòng quay v n nhanh hay ch m t đó tác đ ng đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p

1.4.1.2 Nhân t tiêu dùng

Nhân t này ch u s tác đ ng c a giá c , ch t l ng s n ph m, thu nh p thói quen c a ng i tiêu dùng Nh ng b n thân nhân t s c mua và c u thành s c mua ch u

nh h ng c a nhân t s l ng và c c u m t hàng s n xu t M i s n ph m c a doanh nghi p đ u có hi u qu riêng nên nhân t s c mua c ng khác nhau nên hi u qu chung c a doanh nghi p c ng thay đ i N u s n ph m kinh doanh phù h p v i nhu c u

ng i tiêu dung, chi m t tr ng l n trong toàn b m t hàng c a doanh nghi p, thì hi u

qu c a doanh nghi p c ng t ng lên Do đó đòi h i doanh nghi p ph i nghiên c u k nhân t này đ có k ho ch s n xu t kinh doanh phù h p