Quy trình kinh doanh chung c a công ty .... 60 Bi uă2.15:ăL ngăvƠăcácăkho nătríchătheoăl ngăc aălaoăđ ng gián ti p ..... Bi uă2.20:ăHóaăđ năgiáătr giaăt ngăchoăvi c thuê máy thi công ...
Trang 1B GIÁO D Că ÀOăT O
SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N TH HI N
MÃ SINH VIÊN : A16432
CHUYÊN NGÀNH : K TOÁN
HÀ N I -2013
Trang 2M C L C
CH NGă1:LụăLU N CHUNG V CÔNG TÁC K TOÁNT P H P CHI PHÍ
S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH MTRONG DOANHNGHI P
XÂY L P 1
1.1 CHI PHÍ S N XU T VÀ GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P 1
1.1.1 Khái quát v chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 1
1.1.1.1 Khái ni m chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 1
1.1.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 1
1.1.1.2.1 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo m căđíchăcôngăd ng c a chi phí 2
1.1.1.2.2 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo n i dung, tính ch t kinh t c a chi phí 3
1.1.1.2.3 Phân lo i chi phí s n xu t xây l pătheoăph ngăphápăt p h p chi phí s n xu tăvƠoăđ iăt ng ch u chi phí 3
1.1.1.2.4 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo m i quan h gi a chi phí s n xu t v i kh iăl ng ho tăđ ng (kh iăl ng s n ph m, công vi c, lao v s n xu t trong kì) 4
1.1.2 Giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 4
1.1.2.1 Khái ni m giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 4
1.1.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 4
1.1.2.2.1 Phân lo i giá thành s n ph m xây l pătheoăc ăs s li u và th i đi m tính giá thành 4
1.1.2.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p theo ph m vi phát sinh chi phí 5
1.2 K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P 6
1.2.1 K toán t p h p chi phí s n xu t 6
1.2.1.1.ă iăt ng t p h p chi phí s n xu t xây l p 6
1.2.1.2 Chi phí nguyên v t li u tr c ti p 6
1.2.1.5 Chi phí s n xu t chung 16
năchoăđ i thi công 19
Trang 31.2.1.6.1 K toán t iăđ năv giao khoán 19
1.2.1.6.2 K toán t iăđ năv nh n khoán 21
1.2.1.7 K toán các kho n thi t h i trong s n xu t 23
1.2.1.8 K toán t p h p chi phí s n xu t 26
1.2.2.ă ánhăgiáăs n ph m d dang cu i kì và tính giá thành s n ph m xây l p 28
1.2.2.1.ă iăt ng tính giá thành s n ph m xây l p 28
1.2.2.2.ă ánhăgiáăs n ph m xây l p d dang cu i kì 28
1.2.2.3.ăCácăph ngăphápătínhăgiáăthƠnhăs n ph m xây l p 29
1.2.2.3.1 Tính giá thành s n ph mătheoăph ngăphápăgi năđ n 29
1.2.2.3.2.ăTínhăgiáăthƠnhătheoăđ năđ t hàng 29
1.2.2.3.3.ăTínhăgiáăthƠnhătheoăgiáăthƠnhăđ nh m c 30
1.3 T CH C H TH NG S K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P 31 1.3.1 Hình th c s k toánăắNh t kí ậ s cáiẰ 32
1.3.2 Hình th c s k toánăắNh tăkíăchungẰ 33
1.3.3 Hình th c s k toánăắNh t kí- ch ng t Ằ 34
1.3.4 Hình th c s k toánăắCh ng t ghi s Ằ 35
1.3.5 Hình th c s k toánăắK toánătrênămáyăviătínhẰ 36
CH NGă2:TH C TR NG T CH C CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍS N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I T NG CÔNG TYC PH N TU T O VÀ PHÁT TRI N NHÀ HÀ N I - CHI NHÁNH S 18 37
2.1 T NG QUAN V CÔNG TY C PH N TU T O VÀ PHÁT TRI N NHÀ HÀ N I ậ CHI NHÁNH S 18 37
2.1.1.ă căđi m t ch c kinh doanh c a công ty c ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i- chi nhánh s 18 37
2.1.1.2.ăC ăc u t ch c c a công ty 38
2.1.1.2.ă căđi m t ch c kinh doanh c a công ty 40
2.1.2.ă căđi m công tác k toán c a công ty c ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i- chi nhánh s 18 41
Trang 42.2 TH C TR NG CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T
VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M C A T NG CÔNG TY TU T O VÀ
PHÁT TRI N NHÀ HÀ N I ậ CHI NHÁNH S 18 44
2.2.1 Thông tin chung v k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m c a công ty c ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i- chi nhánh s 18 44
2.2.2 N i dung k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i t ng công ty tu t o và phát tri n nhà Hà N i ậ chi nhánh s 18 45
2.2.2.1 K toán t p h p chi phí 45
2.2.2.1.1 Chi phí nguyên v t li u tr c ti p 45
2.2.2.1.2 Chi phí nhân công tr c ti p 52
2.1.4.3 T ng h p chi phí s n xu t 80
2.1.4.4 ánhăgiáăs n ph m d dang 83
CH NGă 3.M T S GI I PHÁP NH M HOÀN THI N CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M C A CÔNG TYTU T O VÀ PHÁT TRI N NHÀ HÀ N I 86
3.1 S c n thi t ph i hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i công ty tu t o và phát tri n nhà Hà N i- chi nhánh s 18 86
3.1.1.ă uăđi m 86
3.1.2 H n ch 89
3.2 M t s đ xu t nh m hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i công ty c ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i - chi nhánh s 18 91
Trang 5DANH M C B NG BI U, HÌNH V , S
S ăđ 1.1: K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p 8
S ăđ 1.2: K toán chi phí nhân công tr c ti p 10
S ăđ 1.3: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi p có t ch căđ i máy thi công riêngăvƠăđ i máy thi công có t ch c k toán riêng) 13
S ăđ 1.4: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi păcóăđ i máy thi công riêng và
đ i máy thi công có t ch c k toánă riêngă nh ngă cácă b ph n trong doanh nghi p
không tính k t qu riêng) 14
S ăđ 1.5: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi păcóăđ i máy thi công riêng và
đ i máy thi công có t ch c k toán riêng các b ph n trong doanh nghi p tính k t qu
riêng) 14
S ăđ 1.6: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi p không t ch căđ i máy thi
công riêng ho c có t ch căđ iămáyăthiăcôngănh ngăkhôngăcóăt ch c k toán riêng choăđ i) 15
S ăđ 1.7: K toán t p h p chi phí s d ngămáyăthiăcôngă(Tr ng h p doanh nghi p
thuê ngoài ca máy thi công) 16
S ăđ 1.8: K toán t p h p chi phí s n xu t chung 18
S ăđ 1.9: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b (Tr ng h păđ năv
nh n khoán không phân c p h ch toán riêng) 20
S ăđ 1.10: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b (Tr ng h păđ nă
v nh n khoánăđ c phân c p h ch toán riêng) 21
S ăđ 1.11: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b đ i v iăđ năv
nh n khoánă (Tr ng h pă đ nă v nh nă khoánă đ c phân c p h chă toánă riêngă nh ngăkhôngăxácăđ nh k t qu kinh doanh riêng) 22
S ăđ 1.12: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b đ i v iăđ năv
đ nh k t qu kinh doanh riêng) 23
S ăđ 1.13: K toán thi t h i trong s n xu t t i doanh nghi p xây l pă(Tr ng h p
thi t h iăpháăđiălƠmăl iădoăđ năv xây l p gây ra ho c do ch đ uăt ăyêuăc u và ch u b i
Trang 6S ăđ 1.16: T ch c s theo hình th c”ăNh t kí ậ s cái” 32
S ăđ 1.17: T ch c s theo hình th că“Nh tăkíăchung” 33
S ăđ 1.18: T ch c s theo hình th că“Nh t kí- ch ng t ”ă 34
S ăđ 1.19: T ch c s theo hình th că“Ch ng t ghi s ”ă 35
S ăđ 1.20: T ch c s theo hình th că“K toánătrênămáyăviătính” 36
S ăđ 2.1.ăC ăc u t ch c c a công ty 38
S ăđ 2.2 Quy trình kinh doanh chung c a công ty 40
Bi u 2.1: Các ch tiêu tài chính c a công ty 40
S ăđ 2.3: T ch c b máy k toán 41
S ăđ 2.4 T ch c công tác k toán c a công ty 42
S ăđ 2.5:ăS ăđ t ch c s k toán 43
Bi u 2.2: Các công trình t ng công ty tu t o và phát tri n nhà Hà N i ậ chi nhánh s 18ăđangăth c hi nătrongăn mă2012 45
Bi u 2.3: H păđ ng mua bán nguyên v t li u 47
Bi uă2.4:ăHóaăđ năGTGTămuaănguyênăv t li u 48
Bi u 2.5: Phi u nh p xu t th ng nguyên v t li u 49
Bi u 2.6: S chi ti t tài kho n 621- chi phí nguyên v t li u chính 50
Bi u 2.7: S cái tài kho n 621- chi phí nguyên v t li u tr c ti p 51
Bi u 2.8: Gi y y quy n 53
Bi u 2.9: H păđ ng giao khoán kh iăl ng xây l p 54
Bi u 2.10: Biên b n nghi m thu kh iăl ng công trình hoàn thành 55
Bi u 2.11: Phi u chi ti n m t 55
Bi u 2.12: S chi ti t tài kho n 622- chi phí nhân công tr c ti p 57
Bi u 2.13: S cái tài kho n 622- chi phí nhân công tr c ti p 58
Bi u 2.14: B ng ch m công công nhân gián ti p 60
Bi uă2.15:ăL ngăvƠăcácăkho nătríchătheoăl ngăc aălaoăđ ng gián ti p 62
Bi u 2.16 : B ngătínhăl ngăc ăb năvƠăl ngăkhoánăthángă4/2012 64
Bi u 2.17: S chi ti t tài kho n 6271- chi phí nhân viên qu n lí 65
Bi u 2.18 : H păđ ng thuê máy thi công 67
Trang 7Bi uă2.20:ăHóaăđ năgiáătr giaăt ngăchoăvi c thuê máy thi công 70
Bi u 2.21: B ng t ng h p chi phí máy thi công 71
Bi u 2.22: S chi ti t tài kho n 6272- Chi phí s d ng máy thi công 71
Bi u 2.23: B ng tính kh u hao tài s n c đ nh 73
Bi u 2.24: S chi ti t tài kho n 6274- chi phí kh uăhaoăTSC 75
Bi uă2.25:ăHóaăđ năgiáătr giaăt ng ti năđi n (chi phí d ch v mua ngoài) 76
Bi u 2.26: S chi ti t tài kho n 6277- chi phí d ch v mua ngoài 77
Bi u 2.27: B ng t ng h p chi phí s n xu t chung công trình Yên L c Lô D 78
Bi u 2.28: S cái tài kho n 627- Chi phí s n xu t chung 79
Bi u 2.29: S chi ti t tài kho n 154- Chi phí s n xu t kinh doanh d dang 81
Bi u 2.30: S cái tài kho n 154-Chi phí s n xu t kinh doanh d dang 82
Bi u 2.31: Th tính giá thành s n ph măhoƠnăthƠnhăTrungătơmăth ngăm i Yên L c Lô D 83
Bi u 2.32: Nh t kí chung 84
Bi u 3.1: S chi ti t tài kho n 621- chi phí nguyên v t li u chính 93
Bi u 3.2: S chi ti t tài kho n 623- chi phí máy thi công 95
Bi u 3.3: Th tính giá thành s n ph măhoƠnăthƠnhăTrungătơmăth ngăm i Yên L c Lô D 96
Bi u 2.33: H păđ ngălaoăđ ng 98
Bi u 2.34: Biên b n thanh lí h păđ ngălaoăđ ng 100
Trang 9L I M U
Quá trình s n xu t kinh doanh trong b t k doanh nghi pănƠoăc ngălƠăm t quá
trình k t h p và tiêu hao các y u t s n xu tăđ t o ra s n ph m T ng h p toàn b các
hao phí mà doanh nghi p b raăliênăquanăđ n ho tăđ ng s n xu t kinh doanh trong k
t o nên ch tiêu chi phí s n xu t S t n t i và phát tri n c a doanh nghi p ph thu c vào doanh nghi păcóăđ m b o t bùăđ păchiăphíămìnhăđãăb ra trong quá trình s n xu t
kinh doanh và b oăđ m có lãi hay không Vì v y, vi c h chătoánăđ yăđ chính xác chi
phí s n xu t vào giá thành c a s n ph m là vi c làm c p thi t, khách quan và có ý
ngh aăr t quan tr ng, nh tălƠătrongăđi u ki n n n kinh t th tr ngănh ăhi n nay M t khác,ăxétătrênăgócăđ v ămô,ădoăcácăy u t s n xu t n c ta còn r t h n ch nên ti t
ki m chi phí s n xu tăđangălƠănhi m v quan tr ngăhƠngăđ u c a các nhà qu n lí kinh
t Nhi m v c ăb n c a k toán là không nh ng ph i h ch toánăđ yăđ chi phí s n
xu t, mà còn ph i làm th nƠoăđ ki m soát ch t ch vi c th c hi n ti t ki m chi phí
s n xu t ph c v t t cho vi c h giá thành s n ph m,ăđápă ng yêu c u c a ch đ h ch toánăkinhădoanh,ăđ ng th i cung c p thông tin h u ích, k p th i cho vi c ra quy tăđ nh
c a các nhà qu nălí.ă gi i quy tăđ c v năđ đóăthìănhi m v đ u tiên là ph i hoàn
thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m Công vi c này không nh ngămangăýăngh aăv m t lý lu n, mà còn mang ý ngh aăth c ti n to l n
n c ta nói chung và Công ty C ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i - chi nhánh s
18 nói riêng Nh n th căđ c t m quan tr ng c a v năđ , trong th i gian th c t p, em
đãăm nh d n ch năđ tài: "Hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty C ph n tu t o và phát tri n nhà Hà
N i- chi nhánh s 18" lƠmăđ tài cho lu năv năt t nghi p N i dung c a khóa lu n
Ch ngă1:ăLỦălu n chung v công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và
tính giá thành s n ph m xây l p
Ch ngă2:ăTh c tr ng công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá
thành s n ph m xây l p t i công ty C ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i -chi nhánh s 18
Ch ngă3:ăM t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác k toán t p h p chi
phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i công ty C ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i - chi nhánh s 18
Trong quá trình tìm hi u và nghiên c uăđ tài do còn h n ch v m t lý lu n
c ngănh ăkinhănghi m th c ti nănênăđ tài này không tránh kh i nh ng h n ch v m t
n i dung khoa h c Kính mong s đóngăgóp,ăgiúpăđ c a th y cô trong khoa kinh t -
Trang 10qu nă lýă Tr ngă i h că Th ngă Longă vƠă Bană Giámă đ c, cán b phòng k toán c a
Công ty C ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i - chi nhánh s 18ăđ đ tƠiănƠyăđ c
hoàn thi năh n.ă
Em xin chân thành c mă năcácăth y cô giáo trong b môn k toánăvƠăđ c bi t là
ph n tu t o và phát tri n nhà Hà N i - chi nhánh s 18ăđãăt oăđi u ki năgiúpăđ em hoƠnăthƠnhăđ tài này
Trang 111.1.1 Khái quát v chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p
1.1.1.1 Khái ni m chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p
Quá trình s n xu tălƠăquáătrìnhăconăng i s d ngăt ăli uălaoăđ ngătácăđ ng vào
cácăđ iăt ngălaoăđ ngăđ t o ra s n ph măđápă ng nhu c u s d ng c aăconăng i
chiăphíăt ngă ng g i là chi phí s n xu t, m tăkhácăconăng i s n xu tăraăđ c s n
ph m m i Có th nói, chi phí s n xu t trong doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a
toàn b hao phí v laoă đ ng s ng,ă laoă đ ng v t hóa và các chi phí khác mà doanh
v i doanh nghi p xây l p thì chi phí s n xu t c a doanh nghi p là toàn b hao phí v
laoăđ ng s ngăvƠălaoăđ ng v t hóa phát sinh trong quá trình xây d ng và c u thành nên
giá thành s n ph m xây l p Chi phí s n xu tăđ i v i m t doanh nghi pănƠoăđ u có ý
ngh aăquanătr ngă vìănóălƠăth căđoăđánhă giáăch tăl ng c a doanh nghi p, m căđ
c nh tranh c a doanh nghi p so v iăcácăđ i th cùng ngành khác H năth n a, chi phí
s n xu t còn là y u t quan tr ng quy tăđ nh s s ng còn c a doanh nghi p khi mà th
tr ng c nhătranhăđang ngày m t kh c li tănh ăhi n nay Chính vì líădoăđóămƠăvaiătròă
c a công tác k toán t p h p chi phí và tính giá thành s n ph măđangăngƠyăcƠngătr
nên quan tr ngăđ i v i các doanh nghi p s n xu tăđ c bi t là doanh nghi p xây l p khi
mà giá tr s n ph m xây l păvƠăl ng chi phí b raăđ t o ra s n ph măđóălƠăr t l n
1.1.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p
Chi phí s n xu t trong các doanh nghi p s n xu t nói chung và doanh nghi p
xây l pănóiăriêngăphátăsinhăth ng xuyên trong ho tăđ ng c a doanh nghi p nh ngăđ
ph c v cho qu n lí chi phí và cung c p tài li u cho vi c tính giá thành s n ph m, chi
phí s n xu t c năđ c t p h p theo t ng th i kì nh tăđ nhă(tháng,ăquý,ăn m).ăChiăphí
s n xu t trong doanh nghi p xây l p g m nhi u lo i v i n i dung kinh t và công d ng
c th không gi ng nhau, yêu c u qu n lí khác nhau Vì v yăđ thu n l i cho công tác
qu n lí chi phí s n xu t và t ch c k toán t p h p chi phí s n xu t c n ph i th c hi n
phân lo i chi phí s n xu t theo các tiêu th c phân lo i thích h p Trong các doanh
nghi p xây l p th ng phân lo i chi phí s n xu t theo các tiêu th căsauăđơy:
Trang 121.1.1.2.1 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo m c đích công ế ng c a chi phí
Theo cách phân lo i này, chi phí s n xu t xây l păđ c chia thành các kho n
m c chi phí khác nhau Nh ng chi phí có cùng m căđích,ăcôngăd ngăđ c x p vào
cùng m t kho n m c, không phân bi t n i dung, tính ch t kinh t c aăchiăphíăđóănh ă
kho n m c chi phí:
- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: là chi phí v các lo i v t li u chính và các lo i
v t li u ph tham gia tr c ti p vào quá trình s n xu t xây l p
- Chi phí nhân công tr c ti p: là chi phí v ti năl ngă(ti n công) c a các công
nhân tr c ti p xây l p, ti nă năca,ăti năth ng và các kho n ti n ph c p khác
- Chi phí s d ngămáyăthiăcông:ălƠăchiăphíăliênăquanăđ n ho tăđ ng c a các máy
thiăcôngănh :ămáyăxúc,ămáyă i, máy tr n bê tông Chi phí s d ng máy thi công bao
+ăChiăphíăth ng xuyên s d ng máy thi công bao g măl ngăchính,ăl ngă
ph c aăcácăcôngănhơnăđi u khi n máy, chi phí ph c v máy, chi phí v t li u, công c
d ng c , chi phí kh uăhaoămáy,ăchiăphíăđi năn c, chi phí s a ch a nh và các chi phí
b ng ti năkhácăliênăquanăđ n ho tăđ ng c a máy thi công
+ Chi phí t m th i c a máy thi công bao g m chi phí s a ch a l n máy thi công, chi phí công trình t m th i cho máy thi công (l uălánăcheămáy,ăđ ng ray ch y
máy, b đ ng )
Chi phí s d ng máy thi công ch đ c tách thành kho n m căriêngăđ i v i các
doanh nghi p th c hi n thi công h n h p v a thi công b ng th công v a thi công
b ng máy
- Chi phí s n xu t chung: là toàn b các kho n chi phí dùng vào vi c qu n lí và
ph c v s n xu t chung t ,ăđ i s n xu t trong doanh nghi p xây l p Kho n m c chi
phí này bao g m: ti năl ngăchoănhơnăviênăqu nălíăđ i xây l p, các kho n trích theo
l ngăc a công nhân xây l p, nhân viên qu nălíăđ i,ăcôngănhơnăđi u khi n máy thi
công, chi phí v t li u, chi phí kh u hao, chi phí công c d ng c và các chi phí khác dùng chung cho c đ i xây l p
Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo m căđích,ăcôngăd ng c a chi phí có tác
d ng ph c v cho yêu c u qu n lí chi phí s n xu t theo d toán, b i vì trong ho tăđ ng
xây d ngăc ăb n l p d toán công trình, h ng m c xây l p là khâu công vi c không th
thi u D toánăđ c l pătr c khi th c hi n thi công và l p theo các kho n m c chi phí
(chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s d ng máy thi
Trang 133
công, chi phí chung) Thông qua cách phân lo i này k toán th c hi n t p h p chi phí
s n xu t th c t theo t ng kho n m căchiăphíăđ cung c p s li u cho công tác tính giá
thành s n ph m xây l p,ălƠmăc ăs cho vi c phân tích tình hình th c hi n k ho ch tính
giá thành, ki m tra vi c th c hi năđ nh m c chi phí s n xu t và làm tài li u tham kh o
đ l păđ nh m c chi phí xây l p và l p k ho ch giá thành cho các kì sau
1.1.1.2.2 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo n i dung, tính ch t kinh t c a chi phí
C năc vào n i dung, tính ch t kinh t c aăchiăphíăđ phân lo i CPSX xây l p
thành các kho n m căchiăphíăsauătheoăquyăđ nh hi n hành:
- Chi phí nguyên v t li u: là chi phí v nguyên v t li u chính, nguyên v t li u
ph , nhiên li u, ph tùng thay th , công c , d ng c mà doanh nghi păđãăs d ng tính
vào chi phí s n xu t trong kì
- Chi phí nhân công: là toàn b s ti nă l ng,ăs ti n công và các kho n trích theoăl ngăd a trên s ti năl ngăph i tr cho nhân công s n xu t,ăcôngănhơnăđi u
khi n máy thi công và nhân viên qu n lí s n xu t cácăđ i, b ph n s n xu t
- Chi phí kh uăhaoăTSC :ălƠăs kh uăhaoătríchăchoTSC ădùngăchoăho tăđ ng s n
xu t trong doanh nghi p xây l p, bao g m: kh u hao máy thi công, kh u hao các tài
s n khác dùng cho b ph n s n xu t, dùng cho các t ,ăđ i thi công
- Chi phí d ch v mua ngoài: bao g m toàn b s ti n mà doanh nghi p xây l p chi tr cho toàn b các d ch v mua t bên ngoài ph c v cho ho tăđ ng s n xu tănh :ă
ti năđi n, ti năđi n tho i, ti năn c
Chi phí khác b ng ti n: g măcácăchiăphíăkhácăđãăchiăraăb ng ti n cho ho tăđ ng
s n xu t ngoài tr các b năchiăphíăđãănêuă trên
Phân lo i chi phí s n xu t theo n i dung, tính ch t c a chi phí có tác d ng quan
tr ng trong qu n lí chi phí Cách phân lo i này cho bi tăđ th c hi n m t công trình
hay kho n m cănƠoăđóăthìăc n t n nh ng lo i chi phí gì và chi phí nào là l n nh t?
Cách phân lo iăchiăphíănƠyălƠăc ăs cho k toán t p h p chi phí s n xu t kinh doanh
theo y u t ph c v cho n i dung liên quan trong thuy t minh báo cáo tài chính, cung
c p tài li u tham kh oăđ ho ch ng cung v tăt ,ăk ho chălaoăđ ng và qu l ng,ătínhă
toán nhu c u v năl uăđ ng cho kì s n xu t ti p theo
1.1.1.2.3 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p thỀo ph ng pháp t p h p chi phí s n
Theo cách phân lo i này, toàn b chi phí s n xu tăđ c chia thành 2 lo i:
Trang 14- Chi phí tr c ti p: là chi phí s n xu t có m i quan h tr c ti păđ i v iăđ iăt ng
ch u chi phí (t ng lo i s n ph măđ c s n xu t, t ng công vi căđ c th c hi n ) Các chiăphíănƠyăđ c k toánăc năc tr c ti p vào các ch ng t ph năánhăchúngăđ t p h p
tr c ti păchoăđ iăt ng liên quan
- Chi phí gián ti p: là nh ng chi phí s n xu tăliênăquanăđ n nhi uăđ iăt ng ch u chi phí, chúng c năđ c ti n hành phân b choăcácăđ iăt ng ch u chi phí theo tiêu
th c phân b thích h p
1.1.1.2.4 Phân lo i chi phí s n xu t xây l p theo m i quan h gi a chi phí s n xu t
v i kh i l ng ho t đ ng (kh i l ng s n ph m, công vi c, lao v s n xu t trong kì)
Theo cách phân lo i này chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l păđ c chia
thành 2 lo i:
- Chi phí s n xu t c đ nhă(đ nh phí): là chi phí s n xu tăkhôngăthayăđ i v t ng
s khi có s thayăđ i v s l ng ho tăđ ngănh ăchiăphíăkh u hao v TSC ătínhătheoă
ph ngăphápăbìnhăquơn,ăchiăphíăti năl ngătheoăth i gian c đ nh tr cho các nhân viên
qu n lí s n xu t các t ,ăđ i thi công, b ph n s n xu t
- Chi phí bi năđ i (bi n phí): là chi phí s n xu t s có s thayăđ i v t ng s khi
có s thayăđ i v kh iăl ng ho tăđ ngănh ăchiăphíănguyênăv t li u tr c ti p, chi phí
nhân công tr c ti p
Cách phân lo i này có tác d ng l n trong qu n tr doanh nghi p,ălƠăc ăs đ
doanh nghi p tr m tăgiáăđ u th u h p lí, t oăc ăh iăđ th ng th u,ălƠăc ăs đ phân
tích m i quan h gi a chi phí và kh iăl ng, l i nhu n, phân tích quy tăđ nhăđi u hòa
v n ph c v cho vi c ra quy tăđ nh kinh doanh h p lí
1.1.2 Giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p
1.1.2.1 Khái ni m giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p
Giá thành s n ph m xây l p là toàn b chi phí s n xu t tính cho các công trình,
h ng m c công trình hay kh iăl ng xây l p đã hoàn thành ho c đ năgiaiăđo năquyă c đãă hoƠnă thƠnh,ă nghi mă thu,ă bƠnă giaoă vƠă đ c ch p nh n thanh toán Hay nói cách
khác, giá thành s n ph m xây l p là toàn b chi phí tính b ng ti năđ hoàn thành kh i
l ng xây l pătheoăquyăđ nh
1.1.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p
1.1.2.2.1 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p thỀo c s s li u và th i đi m tính
giá thành
Trang 15d ng máy thi công và m t ph n d toán v chi phí s n xu t chung Giá thành d toán
đ c l pătrênăc ăs đ nh m c kinh t - k ăthu t c aăngƠnhăvƠăđ năgiáăd toán xây l p doănhƠăn căquyăđ nh
- Giá thành k ho ch:ălƠăgiáăthƠnhăđ c l pătrênăc ăs giá thành d toán và nh ng
đi u ki n c th c a doanh nghi p v bi nă phápă thiă công,ă đ nh m c,ă đ nă giá Giáă
thành k ho chăăđ c tính theo công th c:
Giá thành k ho ch= giá thành d toán ậ m c h giá thành k ho ch
(t ng doanh nghi p xây l păc năc v đi u ki n c th v bi n pháp thi công,
đ nh m c,ăđ năgiáăc a doanh nghi pămìnhăđ xácăđ nh m c h giá thành)
Giá thành d toán và giá thành k ho chăđ c l pătr c khi ti n hành thi công
công trình, h ng m c công trình
- Giá thành th c t :ălƠăgiáăthƠnhăđ c tínhătoánătrênăc ăs chi phí s n xu t th c t
phát sinh do k toán t p h păđ c trên s chi ti t s n xu t phát sinh trong kì và k t qu đánhăgiáăs n ph m d dang cu iăkìătr c và cu i kì này Giá thành th c t đ c tính
sau khi th c hi n thi công kh iăl ng xây l p hoàn thành ho c công trình h ng m c
công trình hoàn thành c n ph i tính giá
1.1.2.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p theo ph m vi phát sinh chi phí
Theo ph m vi phát sinh chi phí, ch tiêuăgiáăthƠnhănƠyăđ c chia thành hai lo i
là giá thành s n xu t và giá thành tiêu th
- Giá thành s n xu t: là ch tiêu ph n ánh t t c nh ng chi phí phát sinh liên quan
đ n vi c s n xu t, ch t o s n ph m trong ph măviăphơnăx ng s n xu t.ă i v i các
đ năv xây l p, giá thành s n xu t g m chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí s
d ng máy thi công và chi phí s n xu t chung
- Giá thành tiêu th (giá thành toàn b ): là ch tiêu ph n ánh toàn b chi phí phát sinh liênăquanăđ n vi c s n xu t, tiêu th s n ph m Giá thành toàn b đ c tính theo
công th c:
Trang 16= = + + + + +
Cách phân lo i này có tác d ng giúp cho nhà qu n lí bi tăđ c k t qu kinh
doanh c a t ng công trình, h ng m c công trình mà doanh nghi p s n xu t Tuy nhiên
do nh ng h n ch nh tăđ nh trong vi c l a ch n tiêu th c phân b c a chi phí bán hàng
và chi phí qu n lí doanh nghi p nên cách tính giá thành này h u nh ăch mang tính lí
1.2 K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N
PH M XÂY L P
1.2.1 K toán t p h p chi phí s n xu t
1.2.1.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t xây l p
iăt ng t p h p chi phí s n xu t là toàn b ph m vi, gi i h n mà chi phí c n
t p h pătheoăđó.ă iăt ng t p h p chi phí s n xu t xây l p có th lƠăn iăphátăsinhăchiăphíă(đ i s n xu t,ăđ i xây l p) ho căn iăch u chi phí (công trình, h ng m c công trình,
h ng m c xây l p)
1.2.1.2 Chi phí nguyên v t li u tr c ti p
Chi phí nguyên v t li u tr c ti p là chi phí nguyên v t li u s d ng tr c ti p cho
quá trình xây l p Chi phí nguyên v t li u tr c ti p bao g m: chi phí nguyên v t li u chính, chi phí nguyên v t li u ph Trong doanh nghi p xây l p chi phí nguyên v t li u
chínhăth ng bao g m: g ch,ăngói,ăcát,ăxiăm ng ,ăchiăphíănguyênăv t li u ph nh :ă
b t màu, thu c n ,ădơyăđinh
Chi phí nguyên v t li u tr c ti p xu t dùng có th tính theo m t trong s các
ph ngăpháp:ă th c t đíchădanh,ăbìnhăquơnă giaăquy n, nh p sau xu tătr c (LIFO),
đ tính giá tr hàng t n kho trong su tăniênăđ k toánăđ đ m b o tính nh t quán
Giá thành
toàn b c a
s n ph m
Trang 177
- Hóaăđ năgiáătr giaăt ngăt nhà cung c p ho c s n xu t
- B ng kê khai nguyên v t li u xu t dùng trong tháng
- Phi u nh p xu t th ng
- H păđ ng mua bán nguyên v t li u v i nhà s n xu t ho c nhà cung c p
Tài kho n s d ng
ph n ánh chi phí nguyên v t li u s d ng tr c ti p cho ho tăđ ng xây l p k
toán s d ng tài kho n 621 ậ chi phí nguyên v t li u tr c ti p
- K tă chuy nă tr ă giáă nguyênă li u,ă v tă
li uăth căt ăs ăd ngăchoăxơyăd ngăcôngătrìnhătrongăk ăvƠoăTKă154
- K tă chuy nă chiă phíă nguyênă li u,ă v tă
li uă tr că ti pă v tă trênă m că bìnhă
th ng.ă
- Tr ăgiáănguyênăli u,ăv tăli uătr căti pă
s ăd ngăkhôngăh tăđ cănh păl iăkho
Trang 18 Trình t h ch toán
S đ 1.1: K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p
Mua nguyên v t li u chuy n
th ng chân công trình Giá tr nguyên v t li u không
TK 133 dùng h t nh p l i kho Thu GTGTăđ c
1.2.1.3 Chi phí nhân công tr c ti p
Chi phí nhân công tr c ti p trong xây l p là nh ng kho n ti n ph i tr , ph i thanh toán cho công nhân tr c ti p s n xu t s n ph m, tr c ti p tham gia thi công, xây
d ng t i công trình C th , trong doanh nghi p xây l p chi phí nhân công tr c ti p bao
g m các lo iăchiăphíăsau:ăl ngăchính,ăcácăkho n ph c pătheoăl ngă(ph c p khu
xây l p và ph c v xây l p Trong kho n m c chi phí này không bao g m các kho n trích BHXH, BHYT,ăKPC ,ăBHTNătínhătrênăti năl ngăc a công nhân tr c ti p xây
Trang 199
l p, ti năl ngăvƠăcácăkho nătríchătheoăl ngăc a b ph n qu n lí, cán b k ăthu t, nhân
viên qu n lí công trình và c aăcôngănhơnăđi u khi n máy thi công
Ch ng t s d ng
- H păđ ngălaoăđ ng
- Gi y y quy n
- B ng ch m công
- H păđ ng giao khoán kh iăl ng thi công
- B ng nghi m thu kh iăl ng hoàn thành
- T pă h pă chiă phíă nhơnă côngă tr că ti pă
thamăgiaăquáătrìnhăxơyăd ng,ăl păđ tăcôngă
trình,ăh ngăm căcôngătrình
Trang 20 Trình t h ch toán
S đ 1.2: K toán chi phí nhân công tr c ti p
phép ph i tr l ngăngh phép K t chuy n chi phí
c a CNTTSX(n u có)
NCTT cu i kì
TK 632
TK 1413
Phân b chi phí Quy t toán kh iăl ng xây l p NCTTăv t trên
(ph n tính vào chi phí nhân công tr c ti p) đ nh m c
1.2.1.4 Chi phí s d ng máy thi công
Chi phí s d ng máy thi công là chi phí liên quan tr c ti p t i máy thi công bao
g m nguyên v t li u, chi phí ti năl ngăcôngănhơnăđi u khi n máy thi công, chi phí
d ch v mua ngoài s d ng máy thi công
Ch ng t s d ng
- H păđ ng thuê máy thi công
- Biên b n thanh lí ch m d t h păđ ng thuê máy thi công
- B ng theo dõi ho tăđ ng máy thi công
- Nh t trình s d ng máy
- Hóaăđ năgiáătr giaăt ngă
- Phi u chi
Tài kho n s d ng
t p h p và phân b chi phí s d ng máy thi công ph c v tr c ti p cho ho t
đ ng xây l p công trình trong doanh nghi p xây l p k toán s d ng TK 623- chi phí
s d ng máy thi công
Trang 2111
K t c u c a tài kho n 623
- Cácăchiăphíăliênăquanăđ n ho t
đ ng c a máy thi công (Chi phí v t li u
cho máy ho tăđ ng, chi phí ti năl ngă
và các kho n ph c păl ng,ăti n công
c a công nhân tr c ti păđi u khi n máy,
chi phí b oăd ng, s a ch a xe, máy thi
công ) Chi phí v t li u, chi phí d ch v
khác ph c v cho xe, máy thi công
- K t chuy n chi phí s d ng xe, máy thi công vào bên N TK 154 “Chiă
phí s n xu t, kinh doanh d dang”;
- K t chuy n chi phí s d ng
máyă thiă côngă v t trên m c bình
th ng vào TK 632
TK 623 có t t c 6 tài kho n c p 2:
- TK 6231 - chi phí nhân công, ph năánhăl ngăchínhăl ngăph , ph c păl ngă
ph i tr cho công nhân tr c ti păđi u khi n máy thi công Tài kho n này không ph n
ánh tr c ti p các kho nătríchăBHYT,ăKPC ,ăBHTN,ăBHXHămƠăkho nănƠyăđ c cho
vào tài kho n chi phí s n xu t chung 627
- TK 6232 - chi phí nguyên v t li u: ph n ánh chi phí nguyên li u, v t li u mà
ph c v cho xe, máy thi công
- TK 6233 - chi phí d ng c s n xu t: ph n ánh công c , d ng c ,ălaoăđ ng liên
quanăđ n ho tăđ ng xe, máy thi công
- TK 6234 - chi phí kh u hao máy thi công: ph n ánh kh u hao máy móc thi công
s d ng vào ho tăđ ng xây l p công trình
- TK 6237 - chi phí d ch v mua ngoài: ph n ánh chi phí d ch v muaăngoƠiănh ă
s a xe, máy thi công, b o hi măxeămáy,ămáyăthiăcông,ăchiăphíăđi năn c ph i tr , ti n thuêăTSC
- TK 6238 - chi phí b ng ti n khác: ph n ánh chi phí b ng ti n ph c v cho ho t
đ ng c a xe, máy thi công
Trình t h ch toán Chi phí s d ng máy thi công là kho n m c chi phí riêng có c a ho tăđ ng s n
xu t xây l p Tùy thu căvƠoăc ăc u t ch c c a doanh nghi p mà doanh nghi p xây l p
có th t ch căđ i thi công b ng máy riêng (g iălƠăđ năv thiăcôngăc ăgi i) ho c là các
đ năv thi công t t ch c qu nălíămáyăđ s d ng khi có nhu c u thi công b ng máy
Trang 22Vì v yăph ngăphápăk toán t p h păchiăphíămáyăthiăcôngăđ c th c hi n theo t ng
tr ng h p sau:
Tr ng h p 1: Doanh nghi p có t ch căđ iămáyăthiăcôngăriêngăvƠăđ i máy có t ch c
k toán riêng:
Trang 2313
S đ 1.3: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi p có t ch c đ i máy thi công
riêng và đ i máy thi công có t ch c k toán riêng)
Các kho nătríchătheoăl ngăc a
công nhân tr c ti păđi u khi n
Trang 24Tr ng h p 1.1: Các b ph n trong doanh nghi p không tính k t qu riêng
mà th c hi n thỀo ph ng th c cung c p, d ch v máy l n nhau gi a các b ph n, c n
S đ 1.4: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi p có đ i máy thi công riêng
và đ i máy thi công có t ch c k toán riêng nh ng các b ph n trong doanh
nghi p không tính k t qu riêng)
Phân b chi phí s d ng MTC choăcácăđ iăt ng xây l p
Tr ng h p 1.2: Các b ph n trong doanh nghi p tính k t qu kinh doanh
riêng (doanh nghi p th c hi n bán lao v máy l n nhau gi a các b ph n trong n i
b )
S đ 1.5: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi p có đ i máy thi công riêng
và đ i máy thi công có t ch c k toán riêng các b ph n trong doanh nghi p tính
Trang 2515
Tr ng h p 2: Doanh nghi p không t ch căđ i máy thi công riêng ho c có t
S đ 1.6: K toán chi phí s d ng MTC (Doanh nghi p không t ch c đ i máy thi
công riêng ho c có t ch c đ i máy thi công nh ng không có t ch c k toán riêng
cho đ i)
phép ph i tr phép c a CN s d ng MTC
ph c p c aăcôngănhơnăđi u khi n MTC K t chuy n
Xu t kho NVL s d ng cho MTC phân b chi phí
Mua NVL không nh p kho s d ng luôn cho MTC s d ng MTC
Trang 26Tr ng h p 3: Doanh nghi p xây l p thuê ngoài ca máy thi công
S đ 1.7: K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công (Tr ng h p doanh nghi p
thuê ngoài ca máy thi công)
TK 111, 112, 331 TK 623 (CT, HMCT) TK 154 (CT, HMCT)
Giá thuê máy thi công K t chuy n chi phí s d ng
Thu GTGTăđ c
kh u tr (n u có)
1.2.1.5 Chi phí s n xu t chung
Chi phí s n xu t chung là chi phí c aăđ i,ăcôngătr ng xây d ng g m:ăl ngă
nhân viên qu nălíăđ i xây d ng, các kho n trích ti năl ngătheoăt l quyăđ nh c a nhân
viên qu nălíăđ i và công nhân tr c ti p tham gia xây l p,ănhơnăviênăđi u khi n máy thi
công, chi phí kh uăhaoăTSC ădùngăchungăchoăho tăđ ng c aăđ i, chi phí v t li u, chi
phí công c d ng c vƠăcácăchiăphíăphátăsinhăkhácătrongăkìăliênăquanăđ n ho tăđ ng c a
đ i ăDoăCPSXCăđ c t p h p theo t ngăđ i và liên quanăđ n nhi u công trình nên
cu i kì k toán ph i ti n hành phân b choăcácăđ iăt ng liên quan theo các tiêu th c
khác nhau nh :ăti năl ngăcôngănhơnăs n xu t, chi phí nguyên v t li u chính tr c ti p
Ch ng t s d ng
- B ng thanh toán ti năl ngăcôngănhơnăgiánăti p
- Phi u xu t kho, nh p kho
- B ng phân b nguyên v t li u
- B ng phân b kh uăhaoăTSC
- Hóaăđ năgiáătr gia t ng
Tài kho n s d ng
t p h p và phân b chi phí s n xu tăchungăchoăcácăđ iăt ng ch u chi phí, k
toán s d ng TK 627- Chi phí s n xu t chung
Trang 2717
K t c u tài kho n 627
- T păh păchiăphíăs năxu t
chungăth căt ăphátăsinhătrongăkì
- Cácăkho năghiăgi măchiăphíăs nă
- TK 6271 - chiăphíănhơnăviênăphơnăx ng: Ph n ánh ti năl ng,ăl ngăph , ph
líăđ i xây l păhayăphơnăx ng s n xu t, ti nă năgi a ca c a nhân viên đ i xây l p, phân
x ng s n xu t c a công nhân xây l p, các kho nătríchătheoăl ngăc a công nhân tr c
ti p xây l p,ăcôngănhơnăviênăđi u khi n máy thi công và nhân viên qu nălíăđ i (thu c danhăsáchălaoăđ ng trong doanh nghi p)
- TK 6272 - Chi phí v t li u: Ph n ánh chi phí nguyên v t li u xu t dùng chung
choăcôngătrình,ănhƠăx ng
- TK 6273 - Chi phí d ng c s n xu t: Ph n ánh chi phí v công c , d ng c
- TK 6274 - Chi phí kh uăhaoăTSC :ăPh n ánh chi phí kh u hao dùng chung
cho c t ,ăđ i xây l p
- TK 6277 - chi phí d ch v mua ngoài: Ph n ánh chi phí d ch mua mua ngoài
ph c v cho ho tăđ ng c a t ,ăđ i, xí nghi p, b ph n xây l pănh :ăchiăphíăs a ch a,
chi phí ti năđi n,ăđi n tho i,ăn cădùngăchungăchoătoƠnăphơnăx ng, các kho n chi và
mua cho vi c s d ngăk ăthu t, tài li u sang ch , nhãn hi uăth ngăm i
- TK 6278 - chi phí khác b ng ti n: Ph n ánh các chi phí b ng ti n khác ngoài
chiăphíăđãăk trên ph c v cho ho tăđ ng c a t ,ăđ i, xí nghi p xây l p, kho n chi cho laoăđ ng n
Trình t h ch toán
Trang 28S đ 1.8: K toán t p h p chi phí s n xu t chung
Trang 2919
1.2.1.6 K toán ng v n cho đ i thi công
1.2.1.6.1 K toán t i đ n v giao khoán
Thôngăth ng, t i m t doanh nghi p xây l p có hai hình th c t ch c thi công đóălƠ:
- Công ty tr c ti p t ch c thi công
- T ch c thi công nh năkhoánă( i thi công)
Hình th c 1: Công ty tr c ti p t ch c thi công
Trong hình th c này công ty s thành l p m t ban qu n lí d án, m i công vi c
liênăquanăđ n công trình, h ng m c công trình công ty s tr c ti p gi i quy t
Hình th c 2:T ch c thi công nh n khoán (g i t t là đ i thi công): Trongătr ng h p này công ty s chia công trình thành các h ng m c công trình
nh khác nhau, m i h ng m c công trình s giao cho m t đ i thi công ch u trách
nhi m v t t c các v nă đ liênă quană đ nă côngă trìnhă nh :ă nhơnă công,ă ti n đ hoàn
thành, ch tăl ng công trình Thôngăth ngătr c khi ti n hành xây d ng công trình
thì công ty s c p v năchoăđ i thi công Vi c ng v năchoăđ iăthiăcôngăth ng theo
+ Tr ng h p 1: T m ng (TK 1413)
trên s theo dõi v t m ng và thanh quy t toán giá tr xây l p nh năkhoánăchoăđ năv
n i b
Ch ng t s d ng
- H păđ ng giao khoán công vi c
- Biên b n thanh lí h păđ ng giao khoán
- B ng kê kh iăl ng xây l p hoàn thành bàn giao
- Phi u chi
Tài kho n s d ng:
Tài kho n 1413- T m ng kh iăl ng xây l p giao khoán n i b : Ph n ánh các
kho n t m ngăđ th c hi n giá tr kh iăl ng xây l p n i b trongătr ng h păđ năv
nh n khoán không t ch c h ch toán k t qu riêng và giá tr quy t toán t m ngăđ c
phê duy t Các kho n t m ng cho vi c th c hi n kh iăl ng xây l p bao g m: V n
b ng ti n, v tăt ,ăcôngăc , d ng c
Trang 30K t c u tài kho n:
- Các kho n t m ngăđ th c hi n - Các kho n t m ngăđãăthanhătoánă
giá tr xây l p n i b ho c quy t toán giá tr xây l p hoàn
S đ 1.9: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b (Tr ng h p
đ n v nh n khoán không phân c p h ch toán riêng)
nh p l i qu ho c tr vƠoăl ng
Chi thêm n u thi u
+ Tr ng h p 2: Ph i thu n i b (TK 1362)
Ph i thu n i b đ c s d ngătrongătr ng h păđ năv nh n khoán có t ch c
b máy k toánăriêngăvƠăđ c phân c p qu nălíătƠiăchính,ăkhiăđóăt iăđ năv giao khoán
s theo dõi đ năv c păd i trên tài kho n 1362 ậ ph i thu n i b
Trang 3121
Ch ng t s d ng:
- H păđ ng giao khoán n i b
- B ng kê kh iăl ng xây l p hoàn thành
- Phi u giá thành công trình
- Hóaăđ năgiáătr giaăt ng
SDCK: S còn ph i thu v kho n ngăđ
th c hi n kh iăl ng xây l p giao khoán
n i b đ năv nh n khoán
Trình t h ch toán
S đ 1.10: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b (Tr ng h p
đ n v nh n khoán đ c phân c p h ch toán riêng)
đ th c hi n giá tr kh iăl ng Nh n kh iăl ng xây l p
Trang 32Trongătr ng h pănƠyăđ năv nh n khoán n i b c n ph i m s theo dõi nh ng
h ng m c, kh iăl ng xây l p nh n khoán c v giá tr nh n khoán và chi phí th c t
theo t ng kho n m c nh m ki m soát các kho n m căv tăchiăvƠăkhôngăv tăđ đ aăraă
các bi n pháp qu n lí thích h p Gi y t qu n lí h ng m cănh ăsau:ă
Trongăđóăchiăphíănhơnăcôngăth c t c n ph i chi ti t theo b ph n thuê ngoài và
b ph n nhân viên c aăđ năv S chênh l ch gi a chi phí th c t và chi phí giao khoán
là m c ti t ki m ho căv t chi c aăđ năv nh n khoán
Tr ng h pă2:ă năv nh năkhoánăđ c phân c p h ch toán riêng
3362 ậ Ph i tr v giá tr kh iăl ng xây l p giao khoán n i b , đ ph n ánh tình hình
t m ng và quy t toán giá tr kh iăl ng xây l p giao khoán n i b v iăđ năv giao khoán.ăC năc vào vi c xácăđ nh k t qu kinh doanh c aăđ năv nh n khoán mà k
toán t iăđ năv nh năkhoánăcóăph ngăphápăh ch toán khác nhau C th :
kinh doanh riêng
S đ 1.11: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b đ i v i đ n v
nh n khoán (Tr ng h p đ n v nh n khoán đ c phân c p h ch toán riêngnh ng
không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng)
b)ă năv nh n khoán có b máy k toánăriêngăvƠăxácăđ nh k t qu kinh doanh riêng
Trang 3323
S đ 1.12: Trình t h ch toán v chi phí xây l p giao khoán n i b đ i v i đ n v
nh n khoán (Tr ng h p đ n v nh n khoán đ c phân c p h ch toán riêng và
xác đ nh k t qu kinh doanh riêng)
hàng bán doanh thu tiêu th
1.2.1.7 K toán các kho n thi t h i trong s n xu t
Thi t h i trong s n xu t là m t trong nh ng nguyên nhân đ t bi nălƠmăt ngăchiăphí,ăđ y giá thành và làm gi m l i nhu n c a các doanh nghi p s n xu t Thi t h i
trong doanh nghi p xây l p bao g m thi t h iădoăpháăđiălƠmăl i và thi t h i do ng ng
s n xu t
- Thi t h i phá đi làm l i
Trong quá trình thi công có nh ng kh iăl ng công trình ho c ph n h ng m c
thi t h i có th là do thiên tai, h a ho n, do l i s aăđ i thi t k c a bên giao th u ho c
do l i c a bên thi công gây ra do t ch c s n xu t không h p lí, do sai ph măk ăthu t
c a công nhân Tùy vào m căđ thi t h i và nguyên nhân gây ra thi t h i mà có
nh ng bi n pháp x lí thích h p M t khác, c năxácăđ nh giá tr thi t h iădoăpháăđiălƠmă
chi phí s n xu tăchungăđ h ch toán b iăth ng thi t h i cho bên b thi t
Trang 34Trongătr ng h p thi t h iădoăpháăđiălƠmăl i, k toán t iăđ năv xây d ng xây
l p s s d ng TK 138 (1381) ậ tài s n thi u ch x lí Tuy theo t ngătr ng h p mà
có nh ng cách x lí khác nhau:
- N uădoăthiênătaiăgơyăraăth ngăđ c tính là chi phí khác
- N u do bên giao th u gây ra thì bên giao th u ph i b iăth ng thi t h i khi tr
điăgiáătr ph li u thu h i
- N u do bên thi công gây ra thì có th tính vào giá thành ho c tính vào kho n chi phí thi t h i b tăth ng sau khi tr điăph n giá tr thu h i t ph li u
Trình t h ch toán
S đ 1.13: K toán thi t h i trong s n xu t t i doanh nghi p xây l p (Tr ng h p
thi t h i phá đi làm l i do đ n v xây l p gây ra ho c do ch đ u t yêu c u và ch u
Thi t h i do ng ng s n xu t là các kho n thi t h i phát sinh do vi căđìnhăch s n
xu t m t kho ng th i gian nh tăđ nh Ng ng s n xu t có th là do th i ti t, do th i
TK 131
Trang 3525
v ho c do tình hình cung c p nguyên v t li u không năđ nh, máy móc thi công b
h ng ho c ph i s a ch a và các nguyên nhân khác Các kho n này bao g m ti năl ngă
ph i tr nhân công trong quá trình s n xu t, giá tr nguyên nhiên li u,ăđ ng l c phát
sinh trong th i gian ng ng s n xu t
Trongătr ng h p ng ng vi c theo th i v hay ng ng vi c theo k ho ch, k
toán l p d toán chi phí trong th i gian ng ng s n xu t và ti năhƠnhătríchătr c chi phí
ng ng s n xu t vào chi phí ho tăđ ng s n xu t kinh doanh
Hoàn nh p s chênh l ch Chênh l ch chi phí th c
chiăphíăđãătríchătr c l năh năăăăăăăăăl năăh năchiăphíăđãătr tr c
th c t phát sinh
Trang 361.2.1.8 K toán t p h p chi phí s n xu t
Xu t phát t đ căđi m kinh doanh c a doanh nghi p xây l p nên vi c t p h p
chi phí s n xu t ph i di n ra theo m t trình t nh tăđ nh, khoa h c, h p lí và k p th i
Các chi phí s n xu t bao g m các lo i chi phí: chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí
nhân công tr c ti p, chi phí s n xu tăchungăsauăkhiăđãăđ c k toán t p h p trên các
kho n m c chi phí thì cu i kì k toán ph i t ng h p toàn b chi phí s n xu t xây l păđ
ph c v cho vi c tính giá thành s n ph m Lúc này, k toán s d ng tài kho n 154 -
chi phí s n xu t kinh doanh d dangăđ t p h p t t c các chi phí k trên n u ph ngă
pháp h ch toán c a doanh nghi p lƠăkêăkhaiăth ng xuyên
Tài kho n 154 có b n tài kho n c p 2 sau:
- TK 1541: S d ng khi s n ph m hoàn thành là s n ph m xây l p
- TK 1542: Ph c v vi c tính giá cho các s n ph m khác
- TKă1542:ăDùngăđ tính giá d ch v hoàn thành
- TK 1544: tính giá thành chi phí b o hành xây l p
K t c u tài kho n 154
SD K:ăChiăphíăs n xu t d dangăđ u kì
- Chi phí phát sinh trong kì liên quan - Giá thành s n ph m xây l p hoàn
đ n thành ph m xây l p công trình thành bàn giao
- Giá thành xây l p c a nhà th u ph - Giá thành xây l p c a nhà th u ph
đ nh tiêu th trong kì
SDCK: Chi phí s n xu t d dang cu i kì
Trình t h ch toán
Trang 381.2.2.ă ánhăgiáăs n ph m d dang cu i kì và tính giá thành s n ph m xây l p
1.2.2.1 i t ng tính giá thành s n ph m xây l p
iă t ng tính giá thành s n ph m xây l p là các lo i s n ph m, công vi c,
công trình, h ng m căcôngătrình,ăcácăgiaiăđo n công vi căđãăhoƠnăthƠnh,ăkh iăl ng
xây l p có tínhătoánăriêngăđãăhoƠnăthƠnh ăt đóăxácăđ nhăph ngăphápătínhăgiáăthƠnhă
s n ph m cho phù h p
Xácăđ nhăđ iăt ng tính giá thành là công vi căđ u tiên trong toàn b công tác
tính giá thành B ph n tính giá thành ph iăc năc vƠoăđ căđi m s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p, các lo i s n ph m và lao v mà doanh nghi p s n xu tăđ xácăđ nh
đ iăt ng tính giá thành cho phù h p
Trong các doanh nghi p xây l p,ăđ iăt ng tính giá thành s n ph măth ng là
các công trình, h ng m c công trình hay kh iăl ng xây l p hoàn thành bàn giao
1.2.2.2 ánh giá s n ph m xây l p d dang cu i kì
Tùy thu căvƠoăđ iăt ng tính giá thành doanh nghi p xây l păđãăxácăđ nh mà
kh iă l ng (giai đo n) xây l p hoàn thành thì kh iă l ngă (giaiă đo n) xây l pă ch aăhoƠnăthƠnhăng i ta g i là s n ph m d dang N uăđ iăt ng tính giá thành là công
trình, h ng m c công trình thì s n ph m d dang là các công trình, h ng m c công
trìnhăch aăhoƠnăthƠnhădoanhănghi p xây l p có th đánhăgiáăs n ph m d dang theo
m t s tr ng h p c th nh ăsau:
Tr ng h p s n ph m d dang là các kh i l ng ho c giai đo n xây l p
thu c t ng công trình, h ng m c công trình ch a hoàn thành
Trongătr ng h p này doanh nghi p xây l p có th đánhăgiáăs n ph m d dang
theo giá thành d toán ho c giá tr d toán, chi phí s n xu tătínhăchoăcácăgiaiăđo n xây
l p d dang cu i kì (giá tr s n ph m d dang cu iăkì)ăđ c tính theo công th c:
Dck= * Zdtdd
Trong đó:
Dck: giá tr s n ph m d dang cu i kì
Dđk: giá tr s n ph m d dangăđ u kì
Trang 3929
Zdtht: giá thành d toán (giá tr d toán)ăcácăgiaiăđo n xây l p hoàn thành trong kì
Zdtdd: giá thành d toán (giá tr d toán)ăgiaiăđo n xây l p d dang cu i kì tính theo
S n ph m d dang là công trình, h ng m c công trình ch a hoàn thành
Trongătr ng h p này giá tr s n ph m xây l p d dang cu i kì chính là t ng chi
phí s n xu t và xây l păl yăk t khi kh i công công trình, h ng m c công trình cho
đ n th iăđi m cu i kì này c a nh ng công trình, h ng m căcôngătrìnhăch aăhoƠnăthƠnh
1.2.2.3 Các ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p
1.2.2.3.1 Tính giá thành s n ph m thỀo ph ng pháp gi n đ n
Ph ngăphápă nƠyă thích h păchoătr ng h păđ iăt ng tính giá thành là kh i
l ngă(giaiăđo n) xây l p thu c t ng công trình, h ng m căcôngătrìnhăhoƠnăthƠnh.ăC nă
c vào chi phí s n xu tăđ c t p h p trong kì theo t ng công trình, h ng m c công trìnhăvƠăc năc vào k t qu đánh giá s n ph m xây l p d dang cu iăkìătr c và cu i kì nƠyăđ tínhăgiáăthƠnhăcácăgiaiăđo n xây l p hoàn thành theo công th c:
Ph ngăphápănƠyăthíchăh pătrongătr ng h păđ iăt ng tính giá thành là t ng
công trình, h ng m c công trình hoàn thành M iăđ năđ t hàng ngay t khi b tăđ u thi côngăđ c m m t phi u tính giá thành (b ng tính giá thƠnhătheoăđ năđ t hàng) Chi
phí s n xu tăđ c t p h p cho t ngăđ năđ tăhƠngătheoăph ngăphápătr c ti p ho c gián
ti p Cu iăhƠngăkì,ăc năc tr c ti p vào chi phí s n xu t t p h păđ c cho t ngăđ năđ t
hàng theo t ng kho n m c chi phí k toán ghi vào b ng tính giá thành c aăđ năđ t hƠngăt ngă ng Khi có ch ng t ch ngăminhăđ năđ tăhƠngăđãăđ c hoàn thành, k
toán th c hi nă tínhă giáă thƠnhă đ nă đ t hàng (công trình, h ng m c công trình) hoàn
thành b ng cách c ngăl yăk chi phí t kì b tăđ uăthiăcôngăđ năkhiăđ năđ t hàng hoàn
thành ngay trên b ng tính giá thành c aăđ năđ tăhƠngăđó.ă i v iăcácăđ năđ t hàng
ch aăhoƠnăthƠnhăc ngăchiăphíăl yăk t khi b tăđ uăthiăcôngăđ n th iăđi măxácăđ nh
Trang 40chính là giá tr s n ph m xây l p d dang B i v y b ng tính giá thành c a cácăđ năđ t hƠngăch aăxongăđ c coi là các báo cáo chi phí s n xu t xây l p d dang
Tr ng h p m tăđ năđ t hàng g m m t s h ng m c công trình thì sau khi tính giáăthƠnhăchoăđ năđ t hàng hoàn thành, k toán th c hi n tính giá thành cho t ng h ng
m c công trình b ngăcáchăc năc vào giá thành th c t c aăđ năđ t hàng hoàn thành và
giá thành d toán c a các h ng m căcôngătrìnhăđó,ăcôngăth cătínhănh ăsau:
Zi= *Zidt
Trongăđó:
Zi: giá thành s n xu t th c t c a h ng m c công trình i
Zđđh: giá thành s n xu t th c t c aăđ năđ t hàng hoàn thành
Zdt: giá thành d toán c a các h ng m c công trình thu căđ năđ t hàng hoàn
thành
Zidt: giá thành d toán c a h ng m c công trình
1.2.2.3.3 Tính giá thành thỀo giá thành đ nh m c
Ph ngă phápă nƠyă ápă d ng trongă tr ng h p doanh nghi p xây l p th c hi n
ph ngăphápăk toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph mătheoăđ nh m c N i
dung ch y u c aăph ngăphápănƠyănh ăsau:
phíăđ c duy tăđ tínhăraăgiáăthƠnhăđ nh m c c a s n ph m
- T ch c h ch toán riêng bi t chi phí s n xu t xây l p th c t phù h p v iăđ nh
m c và s chi phí s n xu t xây l p chênh l chăthoátăliăđ nh m c,ăth ng xuyên th c
hi n phân tích nh ng chênh l chănƠyăđ k p th iăđ ra các bi n pháp kh c ph c nh m
ti t ki m chi phí s n xu t và h giá thành s n ph m xây l p
- Khiăcóăthayăđ iăđ nh m c kinh t ,ăk ăthu t c n k p th i tính l iăgiáăthƠnhăđ nh
s n ph m d dang cu iăkìătr c (n u có)
- Trênăc ăs giáăthƠnhăđ nh m c, s chi phí s n xu t xây l p chênh l ch thoát li
đ nh m c đãăđ c t p h p riêng và s chênh l chădoăthayăđ iăđ nh m căđ tính giá
thành th c t s n ph m xây l p hoàn thành trong kì theo công th c:
