giải pháp hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn - hà nội ( shb )

GiáoăViênăH ngăD n :ăTh.SăNgôăKhánhăHuy năăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă SinhăViênăTh căHi n :ăNguy năTh ăH ngăAnh Mã Sinh Viên : A16559 Chuyên Ngành : Tài Chính ậ Ngân Hàng HÀăN Iăậ 2013... Ch n

SINHăVIểNăTH CăHI Năă :ăNGUY NăTH ăH NGăANH

MÃ SINH VIÊN : A16559

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH ậ NGÂN HÀNG

HÀăN Iăậ 2013

GiáoăViênăH ngăD n :ăTh.SăNgôăKhánhăHuy năăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă SinhăViênăTh căHi n :ăNguy năTh ăH ngăAnh

Mã Sinh Viên : A16559 Chuyên Ngành : Tài Chính ậ Ngân Hàng

HÀăN Iăậ 2013

L IăC Mă N

Tr c h t em xin g i l i c m n sâu s c đ n t p th các nhà giáo khoa Kinh t -

th c n n t ng cho em trong su t nh ng n m h c t p t i tr ng c bi t em xin g i l i

c m n t i th y cô gi ng d y b môn Thanh toán qu c t và Nghi p v xu t nh p kh u

t i khoa qu n lý đư giúp em có có đ c ni m yêu thích v i b môn và mong mu n l a

ch n l nh v c này đ vi t lu n v n Em vô cùng bi t n cô giáo, Th c s Ngô Khánh Huy n, là ng i đư dành cho em s giúp đ tr c ti p và h t s c quý báu t vi c đ nh

h ng, tri n khai cho t i khi hoàn thành lu n v n

Em xin g i l i c m n chân thành nh t đ n các anh ch cán b t i b ph n thanh toán qu c t c a Trung tâm Nghi p v Ngân hàng qu c t t i h i s chính ngân hàng

TMCP Sài Gòn – Hà N i (SHB) đư t o m i đi u ki n h ng d n và nhi t tình giúp đ

em r t nhi u trong quá trình th c t p t i đây đ hoàn thành lu n v n này

Cu i cùng em xin g i l i c m n đ n gia đình, nhà tr ng và b n bè đư ng h ,

đ ng viên và giúp đ em trong quá trình h c t p, nghiên c u c ng nh trong quá trình làm lu n v n đ em có th hoàn thành t t công vi c h c t p c a mình

Em xin chân thành c m n!

Sinh viên

Nguy n Th H ng Anh

M CăL C

L IăM ă U

CH NGă1 LÝ LU N CHUNG V R I RO TRONG HO Tă NG THANH

TOÁN QU C T 1

1.1 T ng quan v thanh toán qu c t 1

1.1.1 Khái ni m v thanh toán qu c t 1

1.1.2 i u ki n trong thanh toán qu c t 2

1.1.2.1 i u ki n v ti n t 2

1.1.2.2 i u ki n v đ a đi m thanh toán 2

1.1.2.3 i u ki n v th i gian thanh toán 3

1.1.2.4 i u ki n v ph ng th c thanh toán 4

1.1.2.5 i u ki n v b ch ng t thanh toán: 5

1.1.3 M t s ph ngăth c thanh toán qu c t thông d ng 5

1.1.3.1 Ph ng th c chuy n ti n (Remittance): 5

1.1.3.2 Ph ng th c nh thu (Collection of payment) 7

1.1.3.3 Ph ng th c tín d ng ch ng t (Letter of Credict) 9

1.1.4 Vai trò c a thanh toán qu c t : 12

1.1.4.1 Vai trò c a thanh toán qu c t đ i v i n n kinh t : 12

1.1.4.2 Vai trò c a thanh toán qu c t đ i v i các NHTM: 12

1.2 R i ro trong thanh toán qu c t : 13

1.2.1 Khái ni m r i ro 13

1.2.2 R i ro trong TTQT 13

1.2.3 M t s lo i r i ro trong thanh toán qu c t 14

1.2.3.1 R i ro pháp lý 14

1.2.3.2 R i ro tác nghi p 14

1.2.3.3 R i ro th tr ng 15

1.2.3.4 R i ro do các nguyên nhân b t kh kháng 15

1.2.3.5 R i ro n i t i trong các ph ng th c TTQT 15

1.3 Bài h c kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán qu c t c a các ngân hàng th ng m i trên th gi i 16

1.3.1 Phân lo i khách hàng 17

1.3.2 S ế ng các th a thu n cho giao ế ch thanh toán qu c t trong h p đ ng, cam k t và m u bi u 17

1.3.3 Ch c n ng thông tin v các khách hàng c a phòng quan h qu c t 17

1.3.4 Áp ế ng công ngh và đào t o con ng i 18

CH NGă2 TH C TR NG V R I RO TRONG THANH TOÁN QU C T

T I NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN ậ HÀ N I 20

2.1 Gi i thi u chung v ngân hàng TMCP Sài Gòn ậ Hà N i (SHB) 20

2.1.1 L ch s hình thành và quá trình phát tri n c a ngân hàng TMCP Sài Gòn ậ Hà N i (SHB) 20

2.1.2 M t s k t qu ho tăđ ng kinh doanh t i Ngân hàng SHB 23

2.1.2.1 T ng tài s n, t ng huy đ ng v n, t ng ế n giai đo n 2010 – 2012 23 2.1.2.2 V n đi u l và l i nhu n tr c thu giai đo n 2010 – 2012 25

2.1.2.3 C c u ế n c a ngân hàng SHB 27

2.1.3 Mô hình ho tăđ ng thanh toán qu c t t i SHB 28

2.1.4 C ăc u, t ch c c a TT nghi p v Ngân hàng qu c t 29

2.1.4.1 Phòng X lý Nghi p v 30

2.1.4.2 Phòng Ki m tra ch ng t 31

2.1.4.3 Phòng SWIFT và nh ch Tài chính Qu c t 32

2.1.4.4 Phòng Quan h khách hàng thanh toán qu c t 33

2.1.5 Môiătr ng pháp lý cho ho tăđ ng TTQT 33

2.1.6 Quy trình th c hi năcácăph ngăth c TTQT ch y u t i SHB 36

2.1.6.1 Quy trình thanh toán chuy n ti n đi 36

2.1.6.2 Quy trình th c hi n chuy n ti n đ n 37

2.1.6.3 Quy trình thanh toán L/C nh p kh u 38

2.1.6.4 Quy trình thanh toán L/C xu t kh u 39

2.1.6.5 Quy trình thanh toán nh thu nh p kh u (nh thu đ n) 40

2.1.6.6 Quy trình thanh toán nh thu xu t kh u 41

2.2 Th c tr ng v r i ro trong thanh toán qu c t t i SHB 41

2.2.1 căđi m c a ho tăđ ng thanh toán qu c th t i SHB 41

2.2.2 M t s k t qu c a ho tăđ ng thanh toán qu c t t i SHB 42

2.2.2.1 C c u khách hàng 42

2.2.2.2 Doanh s thanh toán qu c t 43

2.2.2.3 K t qu ho t đ ng chuy n ti n 44

2.2.2.4 K t qu ho t đ ng nh thu 45

2.2.2.5 K t qu ho t đ ng thanh toán L/C 46

2.2.3 R i ro trong ho tăđ ng thanh toán qu c t SHB 50

2.2.3.1 R i ro pháp lý 50

2.2.3.2 R i ro tác nghi p 51

2.2.3.3 R i ro th tr ng 52

2.2.3.4 R i ro do các nguyên nhân b t kh kháng 53

2.2.3.5 R i ro n i t i trong các ph ng th c TTQT 54

2.2.4 Các nguyên nhân gây ra r i ro trong TTQT 58

2.2.4.1 Nguyên nhân khách quan 58

2.2.4.2 Nguyên nhân ch quan 59

2.3 ánhăgiáăcôngătácăqu n lý r i ro c a Ngân hàng SHB 60

CH NGă3 GI I PHÁP NH M H N CH R I RO TRONG THANH TOÁN QU C T T I NGÂN HÀNG SÀI GÒN ậ HÀ N I (SHB) 67

3.1 Nh ngăđ nhăh ng phát tri n ho tăđ ng TTQT t i SHB 67

3.1.1 nhăh ng phát tri n ho tăđ ng kinh doanh c a SHB trong th i gian t i 67

3.1.1.1 nh h ng phát tri n ho t đ ng kinh doanh c a SHB trong n m 2013 67

3.1.1.2 nh h ng phát tri n ho t đ ng kinh doanh c a SHB trong th i gian t i 67

3.1.2 nhăh ng phát tri n ho tăđ ng TTQT c a SHB trong th i gian t i 68

3.1.2.1 i m i công ngh thanh toán ngân hàng 68

3.1.2.2 V nghi p v Ngân hàng qu c t 69

3.2 Gi i pháp nh m h n ch r i ro trong TTQT t i SHB 69

3.2.1 Các gi iăphápăc ăb n nh m qu n lý r iăroătrongăcácăph ngăth c TTQT ch y u t i SHB 69

3.2.1.1 Gi i pháp qu n lý r i ro trong ph ng th c chuy n ti n 69

3.2.1.2 Gi i pháp qu n lý r i ro trong ph ng th c nh thu 70

3.2.1.3 Gi i pháp qu n lý r i ro trong ph ng th c tín d ng ch ng t 70

3.2.2 Các gi iăphápăđ ng b nh m qu n lý r i ro trong TTQT c a SHB 74

3.2.2.1 Gi i pháp h n ch r i ro qu c gia, r i ro chính tr pháp lý 74

3.2.2.2 Gi i pháp h n ch r i ro ngo i h i b ng cách đa ế ng hóa nghi p v kinh doanh ngo i t 74

3.2.2.3 Gi i pháp h n ch r i ro ếo các đ i tác 75

3.2.2.4 Gi i pháp nâng cao ch t l ng nhân s TTQT 77

3.2.2.5 Gi i pháp v công ngh thông tin trong ho t đ ng TTQT 77

3.3 M t s ki n ngh 78

3.3.1 i v i chính ph 78

3.3.1.1 Hoàn thi n h th ng pháp lý, chính sách trong TTQT 78

3.3.1.2 T ng c ng qu n lý th tr ng, giám sát h p đ ng kinh doanh: 79 3.3.1.3 T ng c ng các bi n pháp qu n lý k thu t an toàn trong thanh toán xu t nh p kh u: 80

3.3.1.4 Nâng cao vai trò c a các đ i s quán n c ngoài, có chính sách phù h p khuy n khích các doanh nghi p xu t kh u 81

3.3.2 i v i Ngân hàng nhà n c 81 3.3.2.1 Xây d ng h th ng c nh báo nh ng bi n đ ng b t th ng v tình

hình tài chính - kinh t 81 3.3.2.2 Chính sách cho vay ngo i t , qu n lý ngo i h i, t giá c n đi u

ch nh k p th i 82 3.3.2.3 Nâng cao ch t l ng ho t đ ng c a trung tâm thông tin phòng

ng a và x lý r i ro c a Ngân hàng Nhà n c (CIC) : 82 3.3.3 i v i SHB 83

DANHăM CăVI TăT T

SHB

HBB

Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i Ngân hàng th ng m i c ph n Nhà Hà N i

SWIFT Hi p h i Tài chính vi n thông liên ngân hàng

(Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication)

TTQT Thanh toán qu c t

DANHăM CăCỄCăB NGăBI U,ăHỊNHăV ,ă ăTH ,ăCỌNGăTH C

S đ 1 1: Quy trình nghi p v chuy n ti n 6

S đ 1 2 Quy trình nghi p v nh thu phi u tr n 8

S đ 1 3 Quy trình nh thu kèm ch ng t 8

S đ 1 4: Quy trình thanh toán TDCT 11

th 2.1 Doanh s thanh toán qu c t t i SHB 43

th 2 2 Giá tr trung bình/ giao d ch chuy n ti n t i SHB 44

th 2 3 Giá tr trung bình/ giao d ch nh thu t i SHB 46

th 2.4 T tr ng các ph ng th c TTQT 48

B ng 2.1 K t qu ho t đ ng chuy n ti n t i Ngân hàng SHB 44

B ng 2.2 K t qu ho t đ ng thanh toán nh thu t i SHB 45

B ng 2.3 K t qu ho t đ ng thanh toán TDCT hàng nh p kh u t i SHB 47

B ng 2.4 K t qu ho t đ ng thanh toán TDCT hàng xu t kh u t i SHB 47

Nh ng lu ng chu chuy n hàng hóa, d ch v và ti n t đư t o ra s g n k t v ng

b n gi a cung và c u nh ng n c có trình đ kinh t khác nhau, ngày càng tr nên phong phú, đa d ng kéo theo s ph c t p ngày càng l n trong m t xích cu i cùng c a

thúc đ y s phát tri n c a th ng m i qu c t , ho t đ ng thanh toán qu c t đư không

ng ng đ c đ i m i và hoàn thi n nh m đáp ng nhu c u an toàn, thu n ti n và nhanh chóng c a các giao d ch th ng m i

Công tác thanh toán là khâu cu i cùng c a m t quá trình s n xu t và l u thông hàng hóa Thanh toán làm đ c t t thì giá tr hàng hóa m i đ c th c hi n Công tác thanh toán qu c t đ c hình thành và phát tri n trên c s phát tri n ngo i th ng c a

m t n c n nay, thanh toán qu c t đư tr thành m t trong nh ng ch c n ng quan

tr ng nh t c a các ngân hàng th ng m i N u đ c làm t t nó s góp ph n thúc đ y ngo i th ng phát tri n, ng c l i s làm kìm hưm s phát tri n c a th ng m i

th ng m i qu c t

Cùng v i xu h ng h i nh p ngày càng t ng, các m i giao l u th ng m i c ng ngày càng đ c m r ng i u đó đ t ra cho các ngân hàng th ng m i phát tri n các

d ch v kinh t đ i ngo i m t cách t ng ng, trong đó không th không k đ n ho t

đ ng thanh toán qu c t v i nhi u ph ng th c thanh toán đa d ng và phong phú Tuy nhiên, thanh toán qu c t c ng nh các ho t đ ng khác c a ngân hàng, ti m

n nhi u r i ro vì s ph c t p và đa d ng c a các y u t qu c t đem đ n; đ c bi t, khi

m t s ng i cho r ng ho t đ ng thanh toán qu c t mang l i thu nh p h p d n nh ng ngân hàng không h ph i b v n, càng làm cho h ch quan l là, b t ch p nh ng r i

ro ti m tàng có th x y ra b t c lúc nào Th c t cho th y, các doanh nghi p c a Vi t Nam b c vào th tr ng th gi i đa ph n m i l , kinh nghi m còn non tr Trong

đi u ki n đó, các ngân hàng và các doanh nghi p xu t nh p kh u (XNK) đư g p nhi u khó kh n khi phát sinh nh ng r i ro trong vi c thanh toán qu c t (TTQT), có nh ng

tr ng h p thi t h i lên đ n hàng tri u đôla Do v y, vi c hoàn thi n và phát tri n công

tác TTQT là m t trong nh ng m i quan tâm th ng xuyên c a m i ngân hàng

Vì v y, vi c nghiên c u m t cách có h th ng các n i dung và bi n pháp nh m

qu n lý các r i ro trong các ph ng th c thanh toán qu c t đ nâng cao hi u qu ho t

đ ng TTQT t i ngân hàng phù h p v i yêu c u phát tri n kinh t đ i ngo i là m t nhu

c u khách quan và h p v i quy lu t Khóa lu n v i đ tài “Gi i pháp h n ch r i ro trong thanh toán qu c t t i ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i” đem t i

m t cái nhìn rõ h n v th c tr ng ho t đ ng r i ro thanh toán qu c t t i ngân hàng SHB t đó đ a ra nh ng gi i pháp phù h p v i th c tr ng c a ngân hàng

1 M căđíchănghiênăc u:

H th ng hóa nh ng ki n th c, lý lu n v thanh toán qu c t và nh ng r i ro trong thanh toán qu c t

Phân tích th c tr ng r i ro trong ph ng th c thanh toán qu c t t i NHTMCP

Sài Gòn – Hà N i, t đó khái quát nguyên nhân gây ra r i ro này

xu t nh ng gi i pháp, ki n ngh nh m h n ch r i ro và nâng cao ch t l ng thanh toán qu c t đ i v i NHTMCP Sài Gòn- Hà N i

2 iăt ngăvƠăph măviănghiêmăc u

i t ng nghiên c u c a khóa lu n là r i ro trong TTQT t i ngân hàng Th ng

m i C ph n Sài Gòn- Hà N i (SHB)

Ph m vi nghiên c u: t n m 2010 – 2012

3 Ph ngăphápănghiênăc u

th i khóa lu n còn k t h p các ph ng pháp khoa h c khác nh : phân tích, so sánh,

th ng kê và minh h a b ng các b ng bi u, s li u

4 K tăc uăkhóaălu n

Ngoài ph n m đ u và k t lu n, n i dung khóa lu n đ c chia làm 3 ch ng:

Ch ngă1:ăLỦălu năchungăv ăr iăroătrongăho tăđ ngăthanhătoánăqu căt

Ch ngă2:ăTh cătr ng v ăho tăđ ng r iăroătrongăthanhătoánăqu căt ăt iă

Ngân hàng TMCP Sài Gòn- HƠăN i

Ch ngă3:ăGi iăphápănh măh năch ăr iăroătrongăthanhătoánăqu căt ăt iă

Ngân hàng TMCP Sài Gòn- HƠăN i

CH NGă1 LÝ LU N CHUNG V R I RO TRONG HO Tă NG THANH

TOÁN QU C T 1.1 T ng quan v thanh toán qu c t

1.1.1 Khái ni m v thanh toán qu c t

Trong b i c nh h i nh p kinh t toàn c u nh hi n nay, các m i quan h kinh t , chính tr , th ng m i ngày càng phát tri n m nh m và k t qu là hình thành nên các kho n thu và chi ti n t qu c t gi a các đ i tác các n c khác nhau Các m i quan

h ti n t này ngày càng m t phong phú, đa d ng v i quy mô ngày càng l n Chúng góp ph n t o nên tình tr ng tài chính c a m i n c, có th tr ng thái b i thu hay b i chi Trong các m i quan h qu c t , các đ i tác các n c khác nhau, do v y có s khác nhau v ngôn ng , cách xa nhau v đ a lý nên vi c thanh toán không th ti n hành tr c ti p v i nhau mà ph i thông qua các t ch c trung gian, đó chính là các ngân hàng th ng m i cùng v i m ng l i ho t đ ng kh p n i trên th gi i

Thanh toán qu c t (TTQT) đư ra đ i t r t lâu, nh ng nó m i ch phát tri n

m nh m vào cu i th k 20 khi mà kh i l ng mua bán, đ u t qu c t và chuy n ti n

qu c t ngày càng gia t ng, t đó làm cho kh i l ng các giao d ch thanh toán qua

ngân hàng c ng t ng theo Vi c thanh toán qua ngân hàng làm gia t ng vi c s d ng

đ ng ti n c a các n c đ chi tr l n nhau TTQT đư tr thành m t b ph n không th thi u trong ho t đ ng c a n n kinh t c a các qu c gia hi n nay

TTQT có th đ c đ nh ngh a theo nhi u quan đi m khác nhau, sau đây là trích

d n hai đ nh ngh a c a hai tác gi khác nhau v TTQT:

Th nh t, theo GS.NG T inh Xuân Trình (1996), Thanh toán qu c t trong ngo i th ng “Thanh toán qu c t là vi c thanh toán các ngh a v ti n t phát sinh có

liên quan t i các quan h kinh t , th ng m i và các m i quan h khác gi a các t

ch c, các công ty và các ch th khác nhau c a các n c.”

Th hai, theo PGS Tr m Th Xuân H ng (2002), Giáo trình Thanh toán qu c

t : “Thanh toán qu c t là quá trình th c hi n các kho n thi chi ti n t qu c gia thông

qua h th ng ngân hàng trên th gi i nh m ph c v cho các m i quan h trao đ i qu c

t phát sinh gi a các n c v i nhau

TTQT là khâu r t quan tr ng trong quá trình th c hi n buôn bán – trao đ i hàng hóa, d ch v gi a các n c Nó ph n ánh s v n đ ng có tính ch t quy lu t c a giá tr trong quá trình chu chuy n hàng hóa ti n t gi a các qu c gia và đ c xem là khâu

cu i cùng trong m t giao d ch kinh t

TTQT không ch đ n thu n gi ng ho t đ ng thanh toán trong quan h giao d ch mua bán trong n c, mà TTQT r t ph c t p i u này là do TTQT có liên quan đ n

nhi u qu c gia khác nhau, v i nhi u đ ng ti n thanh toán khác nhau H n n a, vi c thanh toán gi a các n c đ u ph i ti n hành thông qua các t ch c tài chính trung

gian; vì v y, TTQT có nh ng nét đ c thù riêng

1.1.2 i u ki n trong thanh toán qu c t

Trong quan h TTQT vi c th c hi n ngh a v , quy n l i gi a các bên tham gia

đ c quy đ nh thành nh ng đi n ki n bao g m: đi u ki n v ti n t , v th i gian, v b

ch ng t và ph ng th c thanh toán

1.1.2.1 i u ki n v ti n t

Là vi c quy đ nh th ng nh t s d ng đ n v ti n t nào đ tính toán và thanh toán

trong các h p đ ng xu t nh p kh u, đ ng th i quy đ nh ph ng th c x lý khi có s

bi n đ ng v giá tr c a đ ng ti n đó Trong h p đ ng mua bán ngo i th ng, đ ng

ti n ch n s d ng ph thu c vào r t nhi u y u t nh : t ng quan v th gi a hai bên mua bán, v trí c a đ ng ti n thanh toán trên th tr ng qu c t , đ c bi t là kh n ng

đ m b o h i đoái c a nó Ng i ta có th chia thành hai lo i ti n sau:

c và tính toán t ng giá tr h p đ ng

n n, h p đ ng mua bán ngo i th ng ng ti n thanh toán có th là đ ng ti n

c a n c nh p kh u, c a n c xu t kh u ho c có th là đ ng ti n quy đ nh thanh toán c a n c th ba

1.1.2.2 i u ki n v đ a đi m thanh toán

a đi m thanh toán đ c quy đ nh rõ ràng trong h p đ ng ký k t gi a các bên

a đi m thanh toán có th là n c nh p kh u ho c n c ng i xu t kh u hay có th

là m t th c th ba

Tuy nhiên, trong TTQT gi a các n c, bên nào c ng mu n tr ti n t i n c mình, l y n c mình làm đ a đi m thanh toán S d nh v y vì thanh toán t i n c mình thì có nhi u đi m thu n l i Ví d nh có th đ n ngày tr ti n m i ph i chi ti n,

đ đ ng v n n u là ng i nh p kh u, ho c có th thu ti n v nhanh n u luân chuy n

v n nhanh n u là ng i xu t kh u, hay có th t o đi u ki n nâng cao đ c đ a v c a

th tr ng ti n t n c mình trên th gi i

Trong th c t , vi c xác đ nh đ a đi m thanh toán là s so sánh l c l ng gi a hai bên quy t đ nh, đ ng th i còn th y r ng n u dùng đ ng ti n c a n c nào thì đ a đi m thanh toán là n c y

1.1.2.3 i u ki n v th i gian thanh toán

ây là đi u ki n r t quan tr ng vì th i gian thanh toán càng ng n càng gi m đ c

r i ro thanh toán, tránh đ c nh ng bi n đ ng v t giá, nh h ng l n đ n vi c luân chuy n v n và các kho n thu nh p c a các bên Trong đi u ki n v th i h n thanh toán

có th l a ch n m t trong ba cách quy đ nh sau:

 Tr ti n tr c: ng i mua tr cho ng i bán toàn b ho c m t ph n ti n hàng

tr c khi nh n đ c hàng Tùy thu c vào th tr ng và t m quan tr ng c a hàng hóa, th i h n s n xu t, m i quan h gi a các bên giao d ch… đ đ nh xem m c ti n ng tr c nhi u hay ít Tr ng h p này ph ng th c v th tài chính c a ng i bán đ c c ng c và ch c ch n bán đ c hàng

 R i ro đ i v i nhà xu t kh u (ng i bán): N u nhà nh p kh u không nh n hàng, thì nhà xu t kh u ph i ch u chi phí qu n lý, chi phí l u kho, ti n b o

hi m, ho c ph i ch hàng tr v (n u hàng đư g i đi), và tìm khách hàng mua khác r t t n kém hay ph i gi m giá

 R i ro đ i v i nhà nh p kh u (ng i mua): ph ng th c này đ m b o cho nhà xu t kh u nh n thanh toán tr c khi giao hàng, ng c l i đ i v i nhà

nh p kh u ph i gánh ch u nh ng r i ro: hàng giao không đúng s l ng và

ch t l ng nh cam k t, ho c nhà xu t kh u phá s n, không có hàng đ giao, tr ng h p giá c th tr ng có xu h ng t ng lên, nhà nh p kh u s bán cho m t đ i tác khác v i giá bán cao h n và ch p nh n kho n ph t trong h p đ ng n u th y có l i cho mình

 Tr ti n ngay: l y th i đi m chuy n giao quy n s h u làm m c thì thanh toán ngay bao g m:

 Vi c thanh toán di n ra ngay khi ng i xu t kh u đ t hàng hóa d i quy n

đ nh đo t c a ng i mua nh ng hàng hóa ch a đ c b c lên ph ng ti n

v n t i

 Vi c thanh toán di n ra ngay khi ng i xu t kh u hàng hóa d i quy n đ nh

đo t c a ng i mua trên ph ng ti n v n t i

 Vi c thanh toán di n ra ngay khi ng i xu t kh u đ t b ch ng t hàng hóa

d i quy n đ nh đo t c a ng i mua

 Vi c thanh toán di n ra ngay sau khi nhà nh p kh u nh n xong hàng hóa t i

n i quy đ nh

Trong tr ng h p này, ng i mua nh n hàng mà ch a bi t đ c ch t l ng

c a hàng hóa nh th nào nh ng b t bu c ph i tr ti n cho ng i bán

 Tr ti n sau: Vi c tr ti n sau c a ng i mua đ c th c hi n trong các tr ng

h p sau:

 Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t khi nh n đ c thông báo c a

ng i bán đư hoàn thành ngh a v giao hàng t i n i quy đ nh

 Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t khi ch p nh n h i phi u

 Ng i mua tr ti n sau bao nhi u ngày k t ngày nh n đ c b ch ng t

 Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t ngày nh n hàng

Ng i bán có th g p m t s r i ro trong tr ng h p ng i mua tr ti n không đúng h n, khó đòi ti n ng i mua,

Vi c tr ti n hay không ph thu c vào thi n chí c a nhà nh p kh u, nhà nh p

kh u có th sau khi nh n đ c hàng nh ng không ti n hành chuy n ti n, ho c c tình dây d a kéo dài th i h n tr ti n đ chi m d ng v n c a nhà xu t kh u, quy n l i c a nhà xu t kh u không đ c đ m b o

1.1.2.4 i u ki n v ph ng th c thanh toán

i u kho n ph ng th c thanh toán là b ph n không th thi u c u thành h p

đ ng ngo i th ng L a ch n ph ng th c thanh toán phù h p là y u t chính góp

ph n h n ch r i ro trong TTQT

Thông th ng, trong các giao d ch kinh t và phi kinh t gi a ng i c trú và

ng i không c trú thì ngu i th h ng và ng i tr ti n không thanh toán tr c ti p cho nhau mà thông qua h th ng ngân hàng Trong đó, ng i tr ti n y thác cho ngân hàng ph c v mình làm th t c tr ti n cho ng i th h ng n c ngoài thông qua ngân hàng đ i lý, còn ng i th h ng y thác cho ngân hàng ph c v mình thu h

ti n ng i m c n n c ngoài thông qua m t ngân hàng đ i lý vi c thanh toán

di n ra an toàn và chính xác thì bên y thác và ngân hàng nh n y thác ph i th a thu n

m t ph ng th c thanh toán qu c t thích h p Ph ng th c thanh toán qu c t đó là toàn b n i dung, đi u ki n và cách th c đ ngân hàng ti n hành chuy n ti n và tr ti n

gi a ng i c trú và ng i không c trú Vi c l a ch n m t ph ng th c thanh toán phù h p ph i đ c hai bên xu t kh u và nh p kh u bàn b c th ng nh t, ghi vào h p

đ ng ngo i th ng

Hi n nay, có các ph ng th c thanh toán ch y u sau đây:

 Ph ng th c thanh toán ng tr c( Advanced payment)

 Ph ng th c ghi s ( Open account)

 Ph ng th c chuy n ti n ( Remittance)

 Ph ng th c nh thu ( Collection of payment)

 Ph ng th c tín d ng ch ng t ( Documentary credit)

1.1.2.5 i u ki n v b ch ng t thanh toán:

B ch ng t mô t hàng hóa, d ch v và toàn b quá trình th c hi n h p đ ng Nhà xu t kh u ph i l p b ch ng t xu t trình đ ch ng minh vi c giao hàng c a mình Nhà nh p kh u s nh n hàng d a trên b ch ng t nhà xu t kh u l p Trong m t

s ph ng th c, vi c quy t đ nh thanh toán ch d a vào b ch ng t nhà xu t kh u trình V i mong mu n h n ch r i ro trong th ng m i, nhà nh p kh u th ng đòi h i

ch ng t đ y đ v s l ng, n i dung, hoàn h o đ n t ng chi ti t và đôi khi c đ n v phát hành ch ng t i u này có th làm gia t ng chi phí, t n th i gian cho nhà xu t

kh u, th m chí đôi khi nhà xu t kh u không th th c hi n đ c Vì v y, ngay t th i

đi m ký h p đ ng các bên c n ph i quy đ nh rõ ràng v b ch ng t thanh toán đ quá trình mua bán đ c di n ra thu n l i

1.1.3 M t s ph ngăth c thanh toán qu c t thông d ng

Ph ng th c TTQT là toàn b quá trình, đi u ki n, quy đ nh mà ng i mua th c

hi n đ tr ti n và nh n hàng còn ng i bán nh n ti n và giao hàng trong th ng m i

qu c t

Có nhi u ph ng th c TTQT khác nhau và l a ch n ph ng th c phù h p đ áp

d ng ph thu c vào yêu c u c a ng i nh p kh u ó là yêu c u v ch t l ng, s

l ng hàng hóa và th i gian đ c nh n hàng Bên c nh đó còn ph thu c vào m c đ tin t ng gi a ng i mua và ng i bán

Hi n nay, ng i ta áp d ng ch y u ba ph ng th c TTQT sau đây:

1.1.3.1 Ph ng th c chuy n ti n (Remittance):

(ng i tr ti n, ng i mua hàng, ng i nh p kh u, ) yêu c u ngân hàng ph c v mình chuy n m t s ti n nh t đ nh cho ng i h ng l i (ng i bán, ng i xu t kh u, ng i cung c p d ch v , ) m t th i đi m nh t đ nh Ngân hàng chuy n ti n ph i thông qua

 Chuy n ti n b ng đi n (Telegraghic Transfer – T/T): hình th c chuy n ti n

mà trong đó l nh thanh toán c a ngân hàng chuy n ti n đ c th hi n trong

n i dung m t b c đi n tín g i cho ngân hàng tr ti n Ph ng ti n này chi phí cao nh ng t c đ x lý nhanh, có l i cho nhà xu t kh u

Có hai d ng đi n là Telex và SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial

Tecomminucation) Bây gi ng i ta ch y u chuy n ti n thông qua m ng SWIFT do

u đi m là chuy n thông tin thanh toán v i giá thành th p, an toàn, không s d ng

ch ng t và thông tin đ c truy n tr c ti p t ngân hàng đ n ngân hàng

 Các bên tham gia ph ng th c chuy n ti n g m:

 Ng i tr ti n (ng i mua, ng i m c n ) ho c ng i chuy n ti n (ng i

đ u t , ki u bào chuy n ti n v n c hay ng i chuy n kinh phí ra ngoài

n c): là ng i yêu c u ngân hàng chuy n ti n ra n c ngoài

 Ng i h ng l i (ng òi bán, ch n , ng i ti p nh n v n đ u t ) ho c b t

k ai do ng i chuy n ti n ch đ nh

 Ngân hàng chuy n ti n là ngân hàng ph c v ng i chuy n ti n

 Ngân hàng tr ti n là ngân hàng tr ti n cho ng i h ng l i, là ngân hàng

đ i lý hay chi nhánh c a ngân hàng chuy n ti n

chi (n u có tài kho n m t i ngân hàng)

(3) Ngân hàng chuy n ti n làm th t c chuy n ti n qua ngân hàng đ i lý, ngân hàng tr ti n

(4) Ngân hàng đ i lý chuy n ti n và g i báo có cho ng i bán

Ng©n hµng tr¶ tiÒn

( Paying Bank )

Ng©n hµng chuyÓn tiÒn ( Remitting Bank )

Ng-êi thô h-ëng

( Beneficiary )

Ng-êi chuyÓn tiÒn ( Remitter )

Nh năxét:

Ph ng th c chuy n ti n là ph ng th c thanh toán mà ng i chuy n ti n và

ng i nh n ti n thanh toán tr c ti p v i nhau, ngân hàng đóng vai trò trung gian thanh toán theo y nhi m và h ng phí d ch v , vì th ít ch u r i ro tr khi ngân hàng c p tín

d ng cho ng i có h p đ ng thanh toán Thanh toán b ng ph ng th c này ch y u

đ c áp d ng trong tr ng h p hai bên mua bán có uy tín và tin t ng l n nhau

Vì đây là ph ng th c thanh toán đ n gi n nên khá ph bi n trong nh ng giao

- Trong đ n chuy n ti n c n ghi đ y đ tên, đ a ch c a ng i h ng l i, s

ti n tài kho n n u ng i h ng l i yêu c u, s ngo i t , lo i ngo t t , lý do chuy n ti n và nh ng yêu c u khác, sau đó ký tên và đóng d u

1.1.3.2 Ph ng th c nh thu (Collection of payment)

Ph ng th c nh thu là ph ng th c thanh toán mà ng i bán sau khi hoàn thành ngh a v giao hàng s ký h i phi u đòi ti n ng i mua, nh ngân hàng thu h s

ti n ghi trên t h i phi u đó

(Ngu n: GS.NG T inh Xuân Trình (2006) Giáo trình thanh toán qu c t trong

đi u ki n là ng i mua tr ti n ho c ch p nh n tr ti n thì ngân hàng m i trao toàn b ch ng t g i hàng cho ng i mua đ h nh n hàng

 Theo đi u ki n D/P (Documnentary Against Payment): ng i mua tr ti n

h i phi u thì ngân hàng m i trao b ch ng t g i hàng cho h

 Theo đi u ki n D/A (Documnentary Against Acceptance): hành đ ng tr

ti n đ c thay b ng hành đ ng ch p nh n tr ti n Tr ng h p này dùng cho vi c bán ch u hàng ng n ngày c a ng i bán cho ng i mua

 Các bên tham gia:

 Ng i xu t kh u (Drawer): ng i ký phát h i phi u

 Ng i nh p kh u (Drawee): ng i thanh toán h i phi u

 Ngân hàng chuy n ch ng t ( Remitting Bank): ngân hàng ph c v ng i

Các ngân hàng ch có trách nhi m th c hi n y thác nh thu c a khách hàng ch

Quy trình nghi p v nh thu đ c th hi n trong s đ sau:

S ăđ ă1.ă2 Quyătrìnhănghi păv ănh ăthu phi uătr n

(1) Nh thu h i phi u

(2) (3) òi ti n ng i mua

(4)Ng i mua tr ti n cho ng i bán

Nh năxétă

Ph ng th c nh thu phi u tr n không đ c áp d ng nhi u trong thanh toán v

m u d ch, vì nó không đ m b o quy n l i cho ng i bán do ng i mua hoàn toàn tách

r i kh i khâu thanh toán, ng i mua có th nh n hàng và không tr ti n ho c ch m tr

ti n i v i ng i mua áp d ng ph ng th c này c ng có đi u b t l i vì n u h i phi u đ n s m h n ch ng t , ng i mua ph i tr ti n ngay trong khi không bi t vi c giao hàng c a ng i bán có đúng h p đ ng hay không

S ăđ ă1.ă3 Quyătrìnhănh ăthuăkèmăch ngăt

(1) Ng i bán sau khi g i hàng cho ng i mua, l p b ch ng t nh ngân hàng thu h ti n B ch ng t g m h i phi u và các ch ng t g i hàng

kèm theo

(2) Ngân hàng ph c v ng i bán y thác cho ngân hàng đ i lý c a mình

n c ngoài nh thu ti n

(3) Ngân hàng đ i lý yêu c u ng i mua tr ti n Ngân hàng ch trao ch ng t

g i hàng cho ng i mua n u ng i mua tr ti n ho c ch p nh n h i phi u

(4) Ngân hàng đ i lý chuy n ti n cho ng i bán thông qua ngân hành chuy n

vi c tr ti n b ng cách ch a nh n ch ng t ho c có th không tr ti n c ng đ c khi tình hình th tr ng b t l i v i h Vi c tr ti n th ng quá ch m ch p t lúc giao hàng đ n lúc nh n ti n có th kéo dài vài tháng ho c n a n m Trong ph ng th c này ngân hành ch đóng vai trò là ng i trung gian thu ti n h còn không có trách nghi m

s ti n đó khi ng i này xu t trình cho ngân hàng m t b ch ng t thanh toán phù h p

v i nh ng quy đ nh đ ra trong th tín d ng

(Ngu n: GS.NG T inh Xuân Trình (2006) Giáo trình thanh toán qu c t trong

ngo i th ng)

Các bên tham gia:

đ nh th h ng L/C

c a ng i xin m L/C

yêu c u thông báo L/C

tr thanh toán ho c chi t kh u ho c ch p nh n thanh toán

Tùy t ng tr ng h p còn có th có thêm ngân hàng xác nh n, ngân hàng hoàn

tr …

- Ngân hàng xác nh n ( Confirming Bank): ngân hàng cam k t thanh toán cho nhà xu t kh u thay cho ngân hàng phát hành L/C, áp d ng khi ng i th h ng không tin t ng kh n ng thanh toán c a ngân hàng phát hành L/C

- Ngân hàng hoàn tr ( Reimbursing Bank): ngân hàng đ c ngân hàng phát hành y nhi m th c hi n thanh toán L/C cho ngân hàng đ c ch đinh thanh toán ho c chi t kh u, áp d ng khi ngân hàng phát hành và ngân hàng đ c ch đ nh thanh toán không có quan h tài kho n

Quy trình nghi p v tín d ng ch ng t đ c th hi n qua s đ sau:

S ăđ ă1.ă4: Quy trình thanh toán TDCT

đ m b o sau này ph i thanh toán s ti n còn l i c a kim ng ch th tín d ng

(2) Ngân hàng c a ng i mua thông báo cho ngân hàng c a ng i bán v vi c

(6) Ngân hàng ph c v nhà xu t kh u n u đóng vai trò là ngân hàng thanh toán

s ki m tra b ch ng t , n u h p l s ti n hành thanh toán

(7) Ngân hàng ph c v nhà xu t kh u trao ch ng t cho ngân hàng ph c v nhà

nh p kh u

(8) Ngân hàng ph c v nhà nh p kh u ki m tra b ch ng t , n u phù h p v i L/C thì hoàn tr ti n cho ngân hàng thông báo

(9) Ngân hàng ph c v nhà nh p kh u thông báo cho nhà nh p kh u bi t b

ch ng t đư đ n và đ ngh h làm th t c thanh toán

(10) Ng i nh p kh u ki m tra b ch ng t , n u th y phù h p có th thanh toán

ho c ch p nh n thanh toán Ngân hàng trao l i b ch ng t cho ng i nh p kh u đ đi

nh n hàng

Ngân hàng thông báo

(Advising Bank)

Ngân hàng phát hành (Issuing Bank)

Nh năxét:

Các chi phí trong ph ng th c tín d ng ch ng t là r t cao so v i các ph ng

th c thanh toán khác Thông th ng có các lo i chi phí nh phí m L/C, phí s a đ i L/C, phí th c hi n L/C, Tuy nhiên đây c ng là ph ng th c thanh toán an toàn nh t trong 3 ph ng pháp đ c trình bày trong khóa lu n này Ph ng th c tín d ng ch ng

t nên s d ng trong các tr ng h p mà bên mua và bên bán ch a có s tin c y l n nhau ho c là nh ng giao d ch v i quy mô thanh toán l n

1.1.4 Vai trò c a thanh toán qu c t :

1.1.4.1 Vai trò c a thanh toán qu c t đ i v i n n kinh t :

TTQT ra đ i t các quan h kinh t đ i ngo i và b n thân nó thúc đ y s phát tri n c a các quan h kinh t đ i ngo i TTQT là c u n i trong m i quan h kinh t đ i ngo i, không có ho t đ ng TTQT thì không có ho t đ ng kinh t đ i ngo i TTQT thúc đ y ho t đ ng kinh t đ i ngo i phát tri n Vi c t ch c TTQT đ c ti n hành

nhanh chóng, an toàn, chính xác, s làm cho các nhà s n xu t yên tâm và đ y m nh XNK c a mình, nh đó thúc đ y ho t đ ng kinh t đ i ngo i phát tri n, đ c bi t là

ho t đ ng kinh doanh khác c a ngân hàng nh : kinh doanh ngo i t , tài tr ngo i

th ng, b o lưnh, đ u t , ngân qu , Và cùng v i các nghi p v này, ho t đ ng TTQT đư m r ng ph m vi giao d ch, nâng cao kh n ng c nh tranh c a ngân hàng ra ngoài

tr s hành chính c a nó

th ch hóa m t s nghi p v TTQT M t s lu t ch y u chi ph i ho t đ ng c a TTQT nh sau: Phòng th ng m i qu c t (ICC) đư ban hành “Quy t c và th c hành

th ng nh t v tín d ng ch ng t ” g i t t là UCP B n UCP600 là b n m i nh t hi n nay đ c áp d ng chính th c vào ngày 01/07/2007 (hi n nay các ngân hàng đang s

d ng song song c hai b n UCP500 và UCP600); đ i v i nghi p v nh thu ICC đư

so n th o “Quy t c th ng nh t v nghi p v nh thu” g i t t là URC (b n đ u in 1956

b n 522 áp d ng t 01/01/1996 là b n m i nh t), ngoài ra còn có nh ng công c hay thông l qu c t khác đ c áp d ng t o m t b c thông thoáng m i và đa d ng h n cho công c thanh toán trong ho t đ ng TTQT

1.2 R i ro trong thanh toán qu c t :

1.2.1 Khái ni m r i ro

Có th nói r i ro t n t i kh p m i l nh v c trong cu c s ng, hi n di n h u h t trong m i ho t đ ng c a con ng i Khi có r i ro, ng i ta không th d đoán chính xác k t qu , và s hi n di n c a m i r i ro gây nên s b t đ nh Nguy c r i ro s phát sinh b t c khi nào m t hành đ ng d n đ n kh n ng đ c hay m t không th đoán

di n c a tr ng phái này, t đi n Oxford cho r ng r i ro là kh n ng g p nguy hi m

ho c b đau đ n thi t h i… Trong khi đó, theo cách nhìn c a tr ng phái trung hòa,

r i ro là s b t tr c có th đo l ng đ c Theo Allan Willett, m t đ i bi u c a tr ng phái trung hòa, thì r i ro là s b t tr c có liên quan đ n vi c xu t hi n nh ng bi n c không mong đ i

M i quan đi m hay khái ni m trên s d ng nh ng ngôn t khác nhau nh ng đ u

có đi m chung là đ c p đ n m t hay m t chu i s ki n mà nó x y ra s t o ra các t n

th t ho c đem l i nh ng c h i Trong ph m vi nghiên c u c a đ tài, tác gi ch xét

r i ro đây nh là các bi n c có th gây nh h ng x u đ n quá trình ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i, làm gi m hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng T

bên tham gia b vi ph m R i ro không ch đ c hi u theo ngh a h p là vi c ch ng t không đ c thanh toán, mà còn đ c hi u r ng là b t kì s ch m tr nào trong các

khâu c a quá trình TTQT R i ro có th x y ra v i t t c các bên tham gia v i nhi u

nguyên nhân khác nhau

1.2.3 M t s lo i r i ro trong thanh toán qu c t

1.2.3.1 R i ro pháp lý

M i ho t đ ng thanh toán c a NHTM đ u ph i d a trên các y u t pháp lý, đ i

v i TTQT thì l i càng c n thi t Có th nói, n u không có y u t pháp lý thì không có

ho t đ ng TTQT đ i v i các NHTM Do v y, nhóm này tác đ ng tr c ti p đ n ho t

đ ng TTQT c a NHTM

R i ro pháp lý là do th c hi n các giao d ch không đúng lu t gây nên t n th t,

ki n cáo c a các bên tham gia TTQT R i ro pháp lý trong TTQT bao g m r i ro v chính sách và r i ro trong quá trình áp d ng và th c thi các quy đ nh trong và ngoài

n c liên quan đ n TTQT

R i ro chính sách là lo i r i ro liên quan đ n pháp lu t, thông l qu c t , chính

ho c h n ch XNK… làm nh h ng đ n nhi u ch th

- Pháp lu t và chính sách liên quan t i ho t đ ng TTQT

Hành lang pháp lý đ ng b có tác d ng thúc đ y ho t đ ng th ng m i và TTQT,

ng c l i s ch a hoàn ch nh c a hành lang pháp lý t o nên s b đ ng, không có c

s đ gi i quy t các tranh ch p, quy n l i c a các bên c ng không đ c b o v ây là

lo i r i ro mang tính xư h i hoá cao

- Các rào c n th ng m i

Rào c n th ng m i là nh ng bi n pháp nh m h n ch ho c c n tr giao d ch XNK hàng hóa c a Chính ph m t qu c gia ho c m t đ i t ng nh t đ nh nào đó, các

bi n pháp đó là: c m v n kinh t , ch đ qu n lý ngo i h i, chính sách h n ch XNK

v i nh ng m t hàng ho c thi tr ng c th , các bi n pháp ch ng bán phá giá…

T t c các bi n pháp nói trên đ u nh h ng t i quá trình th c hi n giao d ch TTQT c a doanh nghi p, c n tr vi c thanh toán ti n, khó kh n khi thông quan hàng hóa XNK, đ t thêm nhi u th t c và đi u ki n ràng bu c doanh nghi p ph i th c hi n

R i ro pháp lý là m t trong nh ng r i ro l n nh t hi n nay, t n th t c a chúng là

h t s c n ng n và khó phòng ng a Lo i r i ro này có nguy c t ng cao khi h i nh p

tr nên sâu h n b i khi đó ho t đ ng TTQT s ch u nh h ng tác đ ng c a nhi u

qu c gia h n

1.2.3.2 R i ro tác nghi p

R i ro tác nghi p là r i ro x y ra trong quá trình th c hi n nghi p v Trong nghi p v tín d ng ch ng t , r i ro tác nghi p x y ra ph n l n là do trình đ c a cán

b nhân viên Ngoài ra, s s su t, thi u c n tr ng d n đ n vi c hành đ ng không theo đúng các quy đ nh, t p quán qu c t c ng gây ra nh ng r i ro tác nghi p nghiêm tr ng

H u qu c a r i ro tác nghi p là r t l n, nh h ng đ n uy tín và tài s n c a ngân

Ch ng h n r i ro t giá gây nên: khi nh p hàng, ng i nh p kh u không th

l ng tr c m c đ bi n đ ng c a t giá, nên khi nh p hàng v , t giá t ng m nh đ i

v i nh ng m t hàng giá bán c nh tranh không th t ng đ c, nhà nh p kh u không

mu n nh n hàng vì s l Trong tr ng h p đó, nêu t l ký qu không bù đ p đ c t

l tr t giá n i t thì r i ro có th x y ra đ i v i ngân hàng

1.2.3.4 R i ro do các nguyên nhân b t kh kháng

Nh ng s ki n nh thiên tai, n i lo n, đình công, chi n tranh, đ o chính, là

nh ng nguyên nhân b t kh kháng, gây r i ro cho ng i mua, ng i bán và c ngân hàng Ch ng h n nh ng i xu t kh u sau khi giao hàng nh ng do g p ph i r i ro b t

ng này mà ch a đ c thanh toán Ho c ng i nh p kh u d a vào b ch ng t hoàn

h o đư thanh toán toàn b ti n hàng nh ng do quá trình v n chuy n g p thiên tai nên

có th m t tr ng s hàng Ho c do nh ng r i ro b t ng mà ngân hàng sau khi thanh toán cho ng i xu t kh u mà mà v n không thu h i đ c ti n hàng t phía ng i nh p

kh u

1.2.3.5 R i ro n i t i trong các ph ng th c TTQT

Ph ng th c chuy n ti n :

Nghi p v chuy n ti n là ph ng th c đ n gi n, trong đó ng i chuy n ti n và

ng i nh n ti n ti n hành thanh toán tr c ti p v i nhau Ngân hàng ch là trung gian và

ch h ng phí d ch v và không ràng bu c b t k trách nghi m nào Nhà nh p kh u có

th nh n đ c hàng nh ng không chuy n tr ti n, ho c c tình tr ch m đ chi m d ng

v n c a nhà xu t kh u Trong ngo i th ng ph ng th c chuy n ti n ch áp d ng

trong tr ng h p các bên mua bán có uy tín và tin c y l n nhau ho c th ng dùng thanh toán các chi phí liên quan đ n xu t nh p kh u nh : b o hi m, v n chuy n,

Ph ng th c nh thu :

 R i ro c a nhà xu t kh u : Nhà nh p kh u ch tâm l a đ o, v n nh n hàng

nh ng t ch i thanh toán hay t ch i ký ch p nh n thanh toán h i phi u k

h n Ch ký ch p nh n thanh toán có th b gi m o, ho c ng i ký ch p nh n không đ th m quy n hay ch a đ c đ ng ký m u d u, ch ký v i c quan có

th m quy n

 R i ro c a nhà nh p kh u : r i ro có th phát sinh khi h i phi u đòi ti n đ n

tr c và ph i th c hi n ngh a v thanh toán, trong khi hàng hóa không đ c

g i đi, ho c đư g i đi nh ng ch a t i, ho c hàng hóa không đ m b o ch t

ng i th h ng theo quy đ nh c a L/C ngay c trong tr ng h p nhà nh p

kh u ch tâm không hoàn tr

r ng th tín d ng là chân th t, bao g m c vi c xác minh ch ký, khóa mư,

m u đi n tr c khi g i thông báo cho nhà xu t kh u NHTB ch u trách nghi m khi quy t đ nh không thông báo th tín d ng mà không g i thông báo

v quy t đ nh c a mình cho NHPH bi t m t cách không ch m tr

1.3 Bài h c kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán qu c t c a các ngân

hƠngăth ngăm i trên th gi i

Các ngân hàng l n n c ngoài đ u r t chú tr ng đ n vi c phòng ng a r i ro trong ho t đ ng ngân hàng nói chung và trong TTQT nói riêng H c có r t nhi u u

th trong ho t đ ng phòng ng a r i ro trong TTQT vì có th i gian ho t đ ng lâu dài, đúc k t đ c nhi u kinh nghi m, có h th ng chi nhánh t i nhi u qu c gia, có nhi u nhân viên lâu n m giàu kinh nghi m Vì v y, nh ng kinh nghi m mà các ngân hàng

l n n c ngoài đúc k t s mang l i nhi u bài h c cho các ngân hàng Vi t Nam trong công tác phòng ng a r i ro trong TTQT

1.3.1 Phân lo i khách hàng

Nh ng ngân hàng n c ngoài có nh ng tiêu chu n đ phân lo i khách hàng nh khách hàng có tình hình tài chính t t, trung bình và x u Tùy m i ngân hàng mà có h

th ng tiêu chu n phân lo i khác nhau Khi ti n hàng giao d ch v i m t khách hàng,

khách hàng có tình hình tài chính t t s đ c cung c p h n m c tín d ng, h n m c chi t kh u, b o lưnh m th tín d ng có th ký qu là 0% i v i nh ng khách hàng

có tình hình tài chính trung bình s đ c c p h n m c chi t kh u có truy đòi, h n m c bưo lưnh m th tín d ng có ký qu i v i khách hàng có tình hình tài chính x u s không đ c c p h n m c tín d ng, ho c ph i trình lên h i đ ng tín d ng Có đ c

b c chu n b ban đ u t t s gi m thi u đ c r i ro cho ngân hàng này

1.3.2 S d ng các th a thu n cho giao d ch thanh toán qu c t trong h păđ ng,

cam k t và m u bi u

Khi các ngân hàng tham gia vào các giao d ch tín d ng nói chung và các giao

d ch tín d ng ch ng t nói riêng đ u có nh ng h p đ ng, th a thu n v i khách hàng

đ c so n th o m t cách ch t ch Các h p đ ng, th a thu n đó có th là h p đ ng c p

b o lưnh, h p đ ng chi t kh u, th a thu n v ký qu th tín d ng, phát hành th b o lưnh nh n hàng c a khách hàng Trong các h p đ ng và th a thu n này, các ngân hàng

th ng đ a ra các đi u kho n r ng bu c trách nhi m c a khách hàng khi có r i ro x y

ra đ gi m thi u trách nhi m c a ngân hàng Các ngân hàng l n th ng có m t b

ph n ho c phòng ban chuyên so n th o các h p đ ng và m u bi u này đ khi có r i ro

x y ra ngân hàng có đ c n c đ gi m thi u trách nhi m cho mình

1.3.3 Ch căn ngăthôngătinăv các khách hàng c a phòng quan h qu c t

Các ngân hàng n c ngoài th ng có r t nhi u chi nhánh nhi u n c Phòng quan h qu c t c a h th ng có nh ng c m nang v nghi p v đ đ m b o các giao

d ch hàng ngày luôn chính xác và hi u qu Nh ng c m nang này luôn đ c s a đ i,

b sung cho phù h p v i đ c tr ng c a m i n c, m i chi nhanh Ngoài ra, phòng quan h qu c t luôn th c hi n c nh báo các chi nhánh v các r i ro qu c gia và r i ro ngân hàng khi giao d ch v i chính ph , doanh nghi p, và t ch c tài chính (bao g m chi nhánh c a nó) t i m t qu c gia Tùy theo m c đ r i ro mà các chi nhánh nên tránh

ho c ch gi i h n nh ng khách hàng có tình hình tài chính t t, ho c tuy t đ i tránh giao d ch v i m t n c th ng có chi n tranh, xung đ t chính tr , kh ng ho ng kinh

t , ho c các t ch c tài chính hay b phá s n, phong t a tài s n, đình tr kinh doanh,

Ví d v danh sách các n c b M c m v n c a các Ngân hàng Th ng m i (NHTM) Vi t Nam đ h n ch r i ro cho các doanh nghi p xu t nh p kh u khi nh n

và thanh toán ti n cho nh ng khách hàng các n c này

1.3.4 Áp d ng công ngh vƠăđƠoăt oăconăng i

Các ngân hàng n c ngoài th ng s d ng các ch ng trình qu n lý v i k thu t

và công ngh r t hi n đ i đ gi m b t nh ng r i ro liên quan đ n công ngh Các chi nhánh c a ngân hàng b t k đâu đ u có th truy c p thông tin c a khách hàng, ngân hàng ph c v cho nghi p v c a mình nên gi m đ c nh ng r i ro thi u thông tin Ngoài ra, các ngân hàng này đ u có các ch ng trình đào t o nhân s bài b n b ng

nh ng khóa hu n luy n dài ngày trung tâm đào t o c a h i s , trao đ i thông tin gi a các chi nhánh, h c h i kinh nghi m t ch c qu n lý c a nhau

Ch ng h n, Citibank là ngân hàng hàng đ u có đ i ng hu n luy n chuyên nghi p, các nhân viên cao c p, có chuyên viên t v n nghi p v có th gi i đáp các tình hu ng ph c t p cho các chi nhánh Do v y, nhân viên c a h làm vi c chuyên nghi p, tác phong nhanh nh n, thao tác thu n th c H luôn đ t ch t l ng công vi c lên v trí hàng đ u

ng a x lý r i ro TTQT là ph i phân lo i khách hàng, phát huy hi u c a c a phòng quan h qu c t , và không ng ng phát tri n công ngh thông tin ngân hàng

K TăLU NăCH NGă1

Thanh toán xu t nh p kh u c a các ngân hàng th ng m i ngày càng chi m t

tr ng l n và tác đ ng r t tích c c đ n s phát tri n c a ho t đ ng ngo i th ng nói riêng và n n kinh t nói chung C ng nh các l nh v c kinh doanh khác, ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u c a các ngân hàng th ng m i, đ c bi t là các ph ng th c thanh toán g n li n v i nó đ u ch a n nh ng r i ro khác nhau và có th x y đ n v i

t t c các đ i t ng liên quan, nh t là v i ngân hàng Do đó, vi c nh n bi t và ki m soát đ c các r i ro trong t ng ph ng th c thanh toán có ý ngh a r t l n đ i v i các nhà qu n tr thanh toán xu t nh p kh u c ng nh đ i v i đ i ng nhân viên đang công tác trong l nh v c này, và có nh v y các ngân hàng th ng m i th c hi n d ch v thanh toán xu t nh p kh u m i mong đ t đ c s thành công trong ho t đ ng ngh nghi p c a mình

V i tinh th n đó, ch ng 1 đư đ a ra nh ng c s lý lu n chung v r i ro trong các th ng th c thanh toán qu c t Lý lu n là nh v y, nh ng th c t chúng ta đư v n

d ng các ph ng th c thanh toán qu c t nh th nào trong th i gian qua và k t qu ra sao, vi c ki m soát r i ro đư đ c chú ý đ n ch a Ch ng 2 s ti p t c tìm hi u đi u

CH NGă2 TH C TR NG V R I RO TRONG THANH TOÁN QU C

T T I NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN ậ HÀ N I

2.1 Gi i thi u chung v ngân hàng TMCP Sài Gòn ậ Hà N i (SHB)

2.1.1 L ch s hình thành và quá trình phát tri n c a ngân hàng TMCP Sài Gòn

Nh ng ngày đ u đi vào ho t đ ng, trong b i c nh n n kinh t đ t n c chuy n t

n n kinh t k ho ch hoá t p trung sang c ch th tr ng có s qu n lý c a Nhà n c, SHB v i v n đi u l ban đ u là 400 tri u đ ng, m ng l i ho t đ ng c a Ngân hàng

ch có Tr s chính đ t t i s 341- p Nh n L c 2 - Th t Phong i n - Huy n Châu

Thành - T nh C n Th nay là Huy n Phong i n Thành ph C n Th , v i t ng s cán

b nhân viên lúc b y gi là 8 ng i, trong đó ch có m t ng i có trình đ đ i h c, v i

đ a bàn bao g m vài xư thu c huy n Châu Thành, đ i t ng khách hàng ch y u là các

h nông dân v i m c đích vay v n ph c v s n xu t nông nghi p

Tr i qua 20 n m ho t đ ng, m ng l i ho t đ ng kinh doanh đư có m t t i các

đ a bàn thành ph l n nh TP H Chí Minh, TP Hà N i, TP à N ng, TP C n Th và

H i Phòng, các t nh và thành ph có m c t ng tr ng cao, dân s đông nh Qu ng Ninh, Vinh, Hu , Nha Trang, V ng Tàu, L ng S n, Lào Cai, và các thành ph có khu công nghi p nh V nh Phúc, H ng Yên, B c Ninh, Chu Lai, Quy Nh n, Bình

D ng, ng Nai, v i nhi u s n ph m d ch v m i ti n ích i t ng khách hàng

c a SHB đa d ng g m nhi u thành ph n kinh t và ho t đ ng trong nhi u ngành ngh kinh doanh khác nhau Ho t đ ng kinh doanh nh ng n m qua, SHB luôn gi đ c t

l an toàn v n cao cùng v i chính sách tín d ng th n tr ng và quy trình h p lý đ m

b o ch t l ng và tài s n t t v i kh n ng phát tri n danh m c tín d ng kh quan Vì

v y, k t qu kinh doanh c a SHB n m sau luôn cao h n n m tr c, các ch tiêu tài chính đ u đ t và v t k t ho ch đ ra, t o ti n đ thu n l i đ ngân hàng phát tri n

b n v ng

Ngày 20/1/2006 Th ng đ c NHNN Vi t Nam đư ký quy t đ nh s 93/Q -NHNN

ch p thu n cho SHB chuy n đ i mô hình t Ngân hàng TMCP nông thôn sang Ngân hàng TMCP đô th , đánh d u m t giai đo n phát tri n m i c a SHB, t đó đư t o thu n

l i cho ngân hàng có đi u ki n nâng cao n ng l c tài chính, m r ng m ng l i ho t

đ ng kinh doanh, đ s c c nh tranh và phát tri n đáp ng các yêu c u h i nh p kinh t

qu c t Và cho đ n ngày 14/1/2008 đư hoàn thành vi c t ng v n đi u l lên 2000 t

đ ng V i vi c t ng v n này, SHB có kh n ng đáp ng nh ng khách hàng v i h n

m c tín d ng l n, đây là thu n l i l n c a ngân hàng khi mà nhu c u v v n c a n n

kinh t đang t ng cao

K t ngày 28/08/2012, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i (SHB) chính th c

nh p vào SHB thông qua quy t đ nh s : 1559/Q -NHNN ngày 07/08/2012 v vi c

ch p thu n vi c sáp nh p HBB vào SHB ây là tr ng h p đ u tiên sáp nh p gi a 2 ngân hàng và c ng là tr ng h p đ u tiên 2 ngân hàng cùng niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán th c hi n sáp nh p thành công Vi c SHB nh n sáp nh p HBB n m trong chi n l c phát tri n c a SHB phù h p v i ch tr ng c a Chính ph và ngân hàng

sau sáp nh p tr thành m t đ nh ch tài chính có qui mô l n c a Vi t Nam v i s v n

đi u l g n 9,000 t VN , t ng tài s n trên 120,000 t VN , m ng l i kinh doanh

r ng l n v i trên 240 chi nhánh, phòng giao d ch trên c n c và 2 chi nhánh SHB t i

Campuchia, Lào, v i g n 5000 cán b nhân viên trong đó có nhi u nhân s có chuyên môn ch t l ng cao đ c đào t o chuyên nghi p có kinh nghi m, trên n n t ng công ngh tiên ti n hi n đ i phát tri n các s n ph m d ch v ti n ích đa d ng, có nh ng l i

th to l n v th tr ng và khách hàng đa d ng, phát tri n c v s l ng và ch t

l ng c bi t ngân hàng SHB sau sáp nh p có h s an toàn v n (CAR) là 11,39%

đ t tiêu chu n qu c t đư kh ng đ nh tính an toàn, b n v ng c a SHB sau sáp nh p Ngân hàng SHB cam k t đ m b o l i ích và quy n l i c a ng i g i không ti n đ ng

th i t t c các khách hàng có quan h v i HBB tr c và sau khi sáp nh p đ u nh n

đ c s cam k t c a SHB ti p t c th c hi n các quy n l i và l i ích h p pháp v i ch t

l ng ph c v và tính c nh tranh cao h n

Trong môi tr ng ho t đ ng đ y c nh tranh nh hi n nay, các ngân hàng c n đ

ra nh ng chi n l c m i đ ng ng hoàn thi n và phát tri n làm đ c đi u này thì

m i ngân hàng đ u c n m t b máy t ch c đ đi u hành ho t đ ng c a ngân hàng

m t cách tr n chu, đó là m t trong nh ng y u t đi đ n thành công c a m i t ch c

nói chung và ngân hàng SHB nói riêng D i đây là s đ c c u t ch c c a Ngân

hàng SHB

Ngân hàng SHB t ch c b máy theo ki u c c u ch c n ng T c là t ch c đ c phân chia thành các phòng ban khác nhau, m i phòng ban đ m nhi m m t ch c n ng

nh t đ nh, trong m i phòng l i đ c phân chia thành nhi u công vi c khác nhau C

c u t ch c c a SHB còn bao g m ki u phân hóa theo khu v c, đ a lý, t c là t i m i

t nh đ u có t ch c ho t đ ng theo mô hình thu nh Chi nhánh t i m i t nh th ng xuyên báo cáo k t qu v i các phòng ban ch c n ng và ch u trách nhi m tr c ban

t ng giám đ c u đi m l n nh t c a ki u c c u t ch c này là nó phù h p v i nh ng

t ch c có quy mô l n nh SHB, có tính hi u qu v quy mô và bao ph th tr ng nhanh chóng, tuy nhiên nó c ng t n t i nhi u b t c p, ví d nh kh n ng ki m soát

c a lưnh đ o c p cao s b h n ch , l ng thông tin t các chi nhánh v h i s nhi u khi không k p th i, chính xác

Ngân hàng SHB, d i s ch đ o c a các c p lưnh đ o ngân hàng đư không ng ng

t ng tr ng và phát tri n ho t đ ng ngân hàng, làm gia t ng v th c a ngân hàng trong

m t môi tr ng c nh tranh nh hi n nay

2.1.2 M t s k t qu ho tăđ ng kinh doanh t i Ngân hàng SHB

N m 2012 đánh d u m t n m quan tr ng trong quá trình phát tri n c a SHB, ngân hàng đư có nh ng t ng tr ng v t b c v quy mô Các ch tiêu tài chính c a Ngân hàng đ u t ng tr ng v i t c đ cao nh : T ng tài s n đ t g n 120.000 t đ ng,

V n đi u l đ t x p x 105.000 t đ ng; D n cho vay cá nhân và t ch c kinh t đ t

x p x 57.000 t đ ng V i quy mô nh v y, SHB hi n n m trong nhóm các ngân hàng

th ng m i hàng đ u t i Vi t Nam

D i đây xin nêu ra m t vài ch tiêu đ nh n xét và đánh giá ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng trong m t vài n m tr l i đây

2.1.2.1 T ng tài s n, t ng huy đ ng v n, t ng ế n giai đo n 2010 – 2012

Trong n m 2012 v i th ng v sát nh p v i HBB đư làm cho kh i tài s n c a SHB t ng cao, cùng v i nh ng t ng tr ng nhanh chóng v t ng tài s n thì ngu n v n huy đ ng và d n đ u t ng

D i đây là t ng h p m t vài ch tiêu c a ngân hàng tr c và sau th ng v sáp

nh p đ có th th y rõ h n nh ng thu n l i mà SHB có và khó kh n mà ngân hàng

ph i đ i m t sau khi sáp nh p HBB

Bi uăđ ă2.1 T ngătƠiăs n,ăt ngăhuyăđ ngăv n,ăt ngăd ăn ăgiaiăđo nă2010ăậ

2012

n v tính: T đ ng

(Ngu n : Báo cáo th ng niên Ngân hàng SHB n m 2008 – 2012)

Qua đ th trên có th th y, n m 2012 có s t ng tr ng m nh h n so v i hai

n m 2011 và 2010, t ng tài s n c a SHB t ng 39,08% trong n m 2012 (t ng ng 45.548 t đ ng) so v i n m 2011, ngu n v n huy đ ng c ng t ng 40,34% (t ng ng 42.005 t đ ng) T ng d n c a SHB n m 2012 t ng 95,25% (t ng ng 27.778 t

đ ng) so v i n m 2011 do các kho n n c a HBB chuy n giao sang Trong đó tính

đ n th i đi m 31/12/2012 t l n x u c a SHB (bao g m c n x u c a HBB) là

8,8% trên t ng d n n 30/6/2013 t l n x u c a SHB là 9,04% trên t ng d n , cao h n 0,24% so v i th i đi m cu i n m 2012 S d n x u c a SHB t ng là do m t

s kho n cho vay đ ng tài tr c a Habubank tr c kia v i các t ch c tín d ng khác

đ n nay quá h n, do v y SHB chuy n nhóm n x u theo đúng quy đ nh trên c s c a ngân hàng đ u m i M t s kho n n Vinashin chuy n sang nhóm n x u theo đúng quy đ nh phân lo i n c a Ngân hàng Nhà n c Các doanh nghi p (DN) có n x u (nhóm 4 và nhóm 5 ph n l n chuy n t HBB sang) c a SHB đ u ho t đ ng trong l nh

v c s n xu t, có tài s n đ m b o là nhà x ng, b t đ ng s n, máy móc, thi t b , Các doanh nghi p này đ x y ra n x u là do khó kh n v tài chính, n ng l c qu n tr đi u hành y u kém, khó kh n th tr ng đ u ra i v i các kho n n t i T p đoàn Vinashin và các công ty tr c thu c SHB đư x lý theo ch đ o c a Chính ph và NHNN, đ ng th i đang rà soát, lên ph ng án x lý tài s n đ m b o đ thu h i n

Nh v y các kho n n nhóm 4, nhóm 5 c a SHB đ u có tài s n đ m b o và SHB đang quy t li t x lý b ng các gi i pháp thích h p nh m thu đ c k t qu t t nh t Bên c nh

đó, tính đ n 31/07/2013 SHB đư trích l p d phòng r i ro đ y đ theo qui đ nh c a NHNN v i s ti n trích l p d phòng r i ro h n 2.100 t đ ng

Tính đ n th i đi m 30/6/2013, SHB có 329 đi m giao d ch t i 27 t nh thành trong

c n c và Chi nhánh t i Lào, Campuchia Hai chi nhánh t i Lào và Campuchia kinh doanh có lưi, m r ng khách hàng t i n c s t i bên c nh các khách hàng truy n

th ng là các Công ty thu c T p đoàn Cao su, m t s doanh nghi p l n c a Vi t Nam

đ u t t i Campuchia và Lào

V i ho t đ ng kinh doanh n đ nh, t ng tr ng và an toàn sau sáp nh p, SHB đư

đ c nhi u t ch c qu c t đánh giá cao và nh n đ c nhi u gi i th ng cao quý T p chí uy tín hàng đ u trong ngành tài chính ngân hàng th gi i The Banker (Anh) đư trao

t ng cho SHB danh hi u “Ngân hàng t t nh t n m 2012” và “Top 1.000 Ngân hàng

l n nh t th gi i 2013”; T p chí Global Banking and Finance Review – m t t p chí

đi n t v tài chính ngân hàng có uy tín c a Anh - bình ch n là "Ngân hàng Bán l

t ng tr ng nh t" và "Ngân hàng SMEs t t nh t" Vi t Nam n m 2013 T ch c đánh giá x p h ng tín nhi m Moody’s x p h ng s c m nh tài chính (BFSR) c a SHB m c

“E” t ng đ ng v i 8 Ngân hàng th ng m i l n khác t i Vi t Nam; Gi i th ng

Qu n lý Ch t l ng Qu c t h ng vàng c a Business Innitiative Directions (Tây Ban Nha)…

2.1.2.2 V n đi u l và l i nhu n tr c thu giai đo n 2010 - 2012

Trong m t vài n m ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng SHB luôn t ng tr ng

n đ nh, v n đi u l và l i lu n tr c thu t ng qua m i n m T ng tài s n c a SHB đư

t ng sau khi sáp nh p HBB, v y trong n m 2012 v i th ng v sáp nh p này, li u l i nhu n c a SHB có t ng n đ nh nh m i n m ? D i đây là bi u đ v v n đi u l và

l i nhu n tr c thu giai đo n 2010 – 2012, đ ta có th làm rõ câu h i đư đ t ra

trên

Bi uăđ ă2.ă2 V năđi uăl ăvƠăl iănhu nătr căthu ăgiaiăđo nă2010ă- 2012

n v tính: t đ ng

(Ngu n : Báo cáo th ng niên Ngân hàng SHB n m 2008 – 2012) Ghi chú: L i nhu n tr c thu 2012 ch a bao g m l l y k HBB chuy n sang khi sáp nh p là 1.660,8 t đ ng L i nhu n sau thu c a ngân hàng n m 2012 là 26,07

t đ ng

V i th ng v sáp nh p Habubank vào SHB vào ngày 28/08/2012 thì kh i tài

s n c a SHB t ng lên nhanh chóng V n đi u l n m 2012 t ng 84,1% so v i n m

2011 (t ng đ ng v i 4.050 t đ ng), SHB tr thành m t trong nh ng ngân hàng

th ng m i có quy mô v n đi u l l n c a Vi t Nam i u này đi cùng v i v th và

uy tín trên th tr ng, vi c t ng v n đi u l đư t o đi u ki n cho SHB nâng cao n ng

l c c nh tranh, m r ng tín d ng, đ u t c s v t ch t, tài s n c đ nh và công ngh thông tin hi n đ i đáp ng nhu c u phát tri n ho t đ ng kinh doanh, SHB đang t ng

b c phát tri n b n v ng đ ti n đ n m c tiêu tr thành m t Ngân hàng bán l đa n ng

đi u l là m t u th đ i v i SHB thì khó kh n trong th ng v này l i n m nh ng kho n l l y k , n x u c a HBB chuy n vào, l i nhu n c a SHB n m 2012 dù t ng 82,34% (t ng đ ng 824,2 t đ ng) nh ng sau khi tr đi nh ng kho n l l y k c a HBB thì l i nhu n sau thu ch còn l i 154,5 t đ ng l i nhu n tr c thu (l i nhu n sau khi tr 138,33 t đ ng chi phí thu thu nh p doanh nghi p ch còn là 26,07 t

đ ng) Nh v y, có th nói th ng v sáp nh p hai ngân hàng đ u tiên t i Vi t Nam đư giúp SHB phát tri n nhanh h n tr c kèm theo đó là không ít nh ng khó kh n đang

ch đ i SHB phía tr c: t nh ng kho n n x u, l l y k cho đ n vi c đi u hành ngân hàng sau khi sáp nh p

2.1.2.3 C c u ế n c a ngân hàng SHB

Bi u đ ă2.ă3 C ăc uăd ăn ătheoăth iăgianăc aăSHB

n v tính: t đ ng

(Ngu n : Báo cáo th ng niên Ngân hàng SHB n m 2008 – 2012)

D n ng n h n chi m t tr ng l n nh t trong t ng d n c a ngân hàng SHB (kho ng 64% t ng d n ngân hàng SHB) đ m b o nguyên t c ho t đ ng an toàn trong kinh doanh thì d n ng n h n chi m t tr ng l n nh v y là h p lý b i l ngu n

v n huy đ ng ch y u c a ngân hàng là ng n h n; gi s n u ngân hàng không tuân

th nguyên t c an toàn mà dùng nh ng đ ng v n huy đ ng ng n h n đem cho vay dài

h n, trong tr ng h p r t nhi u khách hàng g i ti n đ n rút do lưi su t trên th tr ng

bi n đ ng mà ngân hàng không đáp ng đ c nhu c u vì đư đem cho vay dài h n, đi u này nh h ng nghiêm tr ng đ n ho t đ ng kinh doanh c ng nh uy tín c a ngân

hàng

H n n a, theo quy đ nh c a Nhà n c, các NHTM đ c phép dùng m t s v n huy đ ng ng n h n đ u t cho vay trung và dài h n Nh ng n u v t quá m c an toàn thì s d n đ n kh n ng m t cân đ i v n ho t đ ng h ng ngày Nh v y v n huy đ ng

là ng n h n s h n ch vi c cho vay trung và dài h n c a SHB gi m thi u r i ro, SHB đang có k ho ch đi u ch nh v n huy đ ng ng n h n và t ng d n ngu n v n huy

đ ng dài h n đ góp ph n đ m b o cho s kinh doanh n đ nh c a SHB

y u t p trung vào nh ng d án ng n h n, tránh b t các r i ro trong quá trình vay v n nên h ch y u vay v n ng n h n Ngu n cho vay ng n h n, trung h n và dài h n

trong n m 2011 không có nhi u bi n đ ng, v n cho vay t ng x p x kho ng 18% so

v i n m 2010

2.1.3 Mô hình ho tăđ ng thanh toán qu c t t i SHB

N n kinh t khu v c đang tr nên sôi đ ng h n trong nh ng n m tr l i đây đ c

bi t là nh ng qu c gia có m i quan h th ng m i lâu dài v i Vi t Nam nh Nh t

B n, Thái Lan, T c đ t ng tr ng trung bình c a ho t đ ng xu t nh p kh u t ng cao h n tr c m c dù m t vài n m tr l i đây n n kinh t Vi t Nam nói riêng và th

gi i nói chung r i vào trình tr ng khó kh n Nh v y mà ho t đ ng thanh toán qu c t

c a Vi t Nam nh ng n m g n đây đư có nh ng b c ti n đáng k

Không n m ngoài xu h ng phát tri n và s sôi đ ng c a ho t đ ng xu t nh p

kh u n c nhà, ngân hàng SHB nói riêng và các NHTM nói chung đóng m t vai trò không th thi u trong vi c xúc ti n các giao d ch th ng m i qu c t c a doanh nghi p trong n c S đ i m i và phát tri n là t t y u khi n n kinh t đ t n c trên đà t ng

tr ng và h i nh p c ng thêm yêu c u đ t ra t phía các doanh nghi p trong và ngoài

n c

Các ngân hàng t i Vi t Nam đư không ng ng phát tri n và hoàn thi n mô hình

ho t đ ng TTQT c a mình đ đáp ng nhu c u ngày càng cao c a xư h i Hi n nay,

các ngân hàng có hai mô hình ho t đ ng TTQT ph bi n:

M tălƠ, mô hình t p trung: có ngh a là các nghi p v TTQT phát sinh b t k

m t chi nhánh nào c a ngân hàng đ u chuy n v x lý t i H i s chính, các chi nhánh

khôngăđ căphépăl păđi n Các chuyên viên TTQT t i H i s s có trách nhi m ki m

tra ch ng t và l p đi n g i đi, nh n đi n g i v và thông báo cho các chi nhánh

Hai là, mô hình mà hi n nay ngân hàng SHB đang áp d ng, mô hình phi t p trung, v i mô hình này khi có nghi p v phát sinh, các chi nhánh ki m tra ch ng t ,

l păđi năt iăchiănhánh r i g i lên H i s chính, t i đây các chuyên viên TTQT s

ki m tra tính chính xác c a đi n l p và tìm m t ngân hàng đ i lý thích h p đ g i đi n, khi có đi n g i v H i s s ki m tra và g i l i cho chi nhánh l p đi n

C hai mô hình ho t đ ng TTQT k trên đ u có nh ng u đi m và nh c đi m

nh t đ nh V i mô hình ho t đ ng TTQT phi t p trung thì công vi c không quá t p trung t i H i s chính vì các giao d ch t i chi nhánh đư đ c l p đi n, chuyên viên TTQT t i H i s có ngh a v ki m tra l i tính chính xác c a đi n l p r i sau đó ch n ngân hàng đ i lý phù h p đ g i đi n đi, nh v y có th gi m b t th i gian l p đi n và nhanh chóng g i th c hi n yêu c u c a khách hàng Nh ng m t h n ch c a mô hình này chính là s không đ ng đ u v trình đ chuyên môn c a các cán b TTQT, không

có s đ ng nh t trong vi c x lý nghi p v , đi u này có th làm nh h ng đ n ch t

l ng d ch v TTQT Còn v i mô hình ho t đ ng t p trung thì vi c l p đi n s do

chuyên viên TTQT t i H i s ph trách nên s đ ng đ u h n v trình đ x lý nghi p

v , nh ng h n ch n m ch do quá t p trung t i m t n i, nên kh i l ng công vi c

r t nhi u khó tránh đ c nh ng sai sót trong quá trình x lý nghi p v M i mô hình

đ có nh ng m t h n ch riêng chính b i v y mà vi c nghiên c u và tìm ra các gi i pháp đ h n ch r i ro trong m i mô hình ho t đ ng là nhi m v đ c đ t lên hàng

đ u c a các ngân hàng

T i SHB, ý th c đ c đ c đi m và r i ro c a các mô hình ho t đ ng TTQT nói trên nên ngân hàng đư ch n l a ph ng th c t ch c theo mô hình phi t p trung thông qua ho t đ ng t ch c c a Trung tâm Nghi p v Ngân hàng qu c t

2.1.4 C ăc u, t ch c c a TT nghi p v Ngân hàng qu c t

óng vai trò đ u tàu quan tr ng trong ho t đ ng thanh toán qu c t t i SHB, Trung tâm Nghi p v Ngân hàng qu c t có ch c n ng và nhi m v chính nh sau:

T ch c, ch đ o, h ng d n các đ n v tr c thu c SHB th c hi n nghi p v TTQT tuân th theo các quy đ nh, t p quán qu c t , các quy đ nh c a Ngân hàng Nhà

n c và c a SHB

Ki m tra, giám sát các đ n v trong toàn h th ng th c hi n quy ch , quy trình nghi p v trong ho t đ ng thanh toán qu c t

Tham m u giúp H i đ ng Qu n tr , T ng Giám đ c th ng nh t qu n lý ho t

đ ng thanh toán qu c t đ ph c v công tác ch đ o, đi u hành nghi p v kinh doanh

đ i ngo i c a SHB

Tr c ti p kinh doanh, phát tri n d ch v thanh toán qu c t t i Tr s chính Trung tâm Nghi p v Ngân hàng qu c t c a SHB thu c kh i khách hàng doanh nghi p c a SHB

D i đây là s đ t ch c c a TT Nghi p v ngân hàng qu c t , n i tr c ti p

th c hi n các ho t đ ng thanh toán qu c t c a SHB

S ăđ ă2.ă1 T ch căTrungătơmăNghi păv ăNgơnăhƠngăQu căt

(Ngu n: TT Nghi p v Ngân hàng qu c t t i Ngân hàng SHB)