TH Că TR NGă HO Tă NGă TÀIă CHệNHă C Aă T NGă 2.1 T ngăquanăv ăT ngăcôngătyăCôngănghi păm ăVi tăB căậ Vinacomin 22 2.1.1 C ăc uăt ăch căc aăT ngăcôngătyăCôngănghi păm ăVi tăB că– Vinacom
Trang 1B GIÁO D Că ÀOăT O
HÀ N I - 2013
Trang 2B GIÁO D Că ÀOăT O
Giáoăviênăh ng d n : Th.s Ngô Th Quyên
Sinh viên th c t p :ă Thanh Tùng
Mã sinh viên : A17152 Chuyên ngành : Tài chính
HÀ N I - 2013
Trang 3L I C Mă N
uătiên,ăv iătìnhăc măchânăthành,ăemăxinăg iăl iăc mă n t iăcácăth yăgiáo,ăcôăgiáoătr ngă iăH căTh ngăLong,ăđ căbi tălàăCôăgiáoăTh.săNgôăTh ăQuyên đưătr căti pă
h ngăd năvàăch b oăt nătìnhăgiúpăđ ăemăhoànăthànhăkhóaălu năt tănghi pănày.ăEmă
c ngăxinăc mă năcácăth yăcôăgiáoăgi ngăd yătrongănhàătr ngăđưătruy năđ tăchoăemăr tănhi uăki năth căb ăíchăđ ăth căhi năkhóaălu năvàăc ngănh ăcóăđ căhànhătrangăv ngă
ch căchoăs ănghi pătrong t ngălai
Doăgi iăh năki năth căvàăkh ăn ngălýălu năc aăb năthânăcònănhi uăthi uăsótăvàă
h năch ,ăkínhămongăs ăch ăd năvàăđóngăgópăc aăcácăth yăcôăgiáoăđ ăkhóaălu năc aăemă
Trang 4CH NGă2 TH Că TR NGă HO Tă NGă TÀIă CHệNHă C Aă T NGă
2.1 T ngăquanăv ăT ngăcôngătyăCôngănghi păm ăVi tăB căậ Vinacomin 22
2.1.1
C ăc uăt ăch căc aăT ngăcôngătyăCôngănghi păm ăVi tăB că– Vinacomin 24
2.1.2
2.2 Phơnă tíchă tìnhă hìnhă tƠiă chínhă t iă T ngă côngă tyă Côngă nghi pă m ă
Trang 52.3 ánhăgiáăth cătr ngătìnhăhìnhătƠiăchínhăc aăT ngăcôngătyăCôngănghi păm ă
3.1 nh h ngă phátă tri nă c aă T ngă côngă tyă Côngă nghi pă m ă
3.1.1
3.1.2
3.2 M tă s ă gi iă phápă c iă thi nă tìnhă hìnhă tƠiă chínhă c aă Tôngă côngă tyă
Trang 6DANHăM CăVI TăT T
KỦăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ
Trang 7DANHăM CăB NGăBI U,ă ăTH ,ăS ă
B ngă2.1.ăB ngăBáoăcáoăk tăqu ăkinhădoanhăgiaiăđo nă2010ă- 2012 28
B ngă2.2.ăB ngăcânăđ iăk ătoánăgiaiăđo nă2010ă- 2012 32
B ngă2.3.ăV năl uăđ ngăròngăvàănhuăc uăv năl uăđ ngăròngăgiaiăđo nă2010ă- 2012 37
B ngă2.4.ăBáoăcáoăl uăchuy năti năt ăgiaiăđo nă2010ă- 2012 39
B ngă2.5.ăT ăsu tăsinhăl iătrênădoanhăthuă(ROS)ăgiaiăđo nă2010ă- 2012 43
B ngă2.6.ăT ăsu tăsinhăl iătrênăt ngătàiăs nă(ROA)ăgiai đo nă2010ă- 2012 44
B ngă2.7.ăHi uăsu tăs ăd ngăt ngătàiăs năgiaiăđo nă2010ă- 2012 45
B ngă2.8.ăM căđ ă nhăh ngăc aăROSăvàăHi uăsu tăs ăd ngătàiăs nălênăROAăgiaiăđo nă 2010 - 2012 45
B ngă2.9.ăT ăsu tăsinhăl iătrênăv năch ăs ăh uă(ROE)ăgiaiăđo nă2010ă- 2012 47
B ngă2.10.ăPhânătíchăROEătheoămôăhìnhăDupontăgiaiăđo n 2010 - 2012 47
B ngă2.11.ăCácăch ătiêuăđánhăgiáăkh ăn ngăthanhătoánăgiaiăđo nă2010ă- 2012 49
B ngă 2.12.ă Cácă ch ă tiêuă đánhă giáă hi uă qu ă s ă d ngă tàiă s nă ng nă h nă ă giaiă đo nă 2010 - 2012 51
B ngă2.13.ăCácăch ătiêuăđánhăgiáăchungăv ătìnhăhìnhăs ăd ngătàiăs năng n h năăgiaiă đo nă2010ă- 2012 55
B ngă 2.14.ă Cácă ch ă tiêuă đánhă giáă hi uă qu ă s ă d ngă tàiă s nă dàiă h nă ă giaiă đo nă 2010 - 2012 56
B ng 2.15.ăHi uăsu tăs ăd ngăTSC ăgiaiăđo nă2010ă- 2012 57
B ngă2.16.ăS năl ngăhòaăv năgiaiăđo nă2010ă- 2012 59
B ngă2.17.ăS năl ngătiêuăth ăvàăs năl ngăhòaăv năgiaiăđo nă2010ă– 2012 60
B ngă2.18.ăM căđ ăs ăd ngăđònăb yăho tăđ ngăgiaiăđo nă2010ă– 2012 61
B ngă2.19.ă ònăb yăho tăđ ngăgiaiăđo nă2010ă- 2012 61
B ngă 2.20.ă Xuă h ngă thayă đ iă c aă đ ă b yă ho tă đ ngă theoă s nă l ngă ă giaiă đo nă 2010 – 2012 62
B ngă2.21.ăM căđ ăs ăd ngăđònăb yătàiăchínhăgiaiăđo nă2010ă– 2012 63
B ngă2.22.ă ăb yătàiăchínhăgiaiăđo nă2010ă– 2012 63
B ngă2.23.ă ăb yăt ngăh păgiaiăđo nă2010ă– 2012 64
B ngă2.24.ă ăb yăt ngăh păgiaiăđo nă2010ă– 2012 64
B ngă3.1.ăB ng t ngăh păcácăchiăphíăkhácăn mă2012 68
Trang 8B ngă3.2.ăChiăphíăs năxu tăchungăc ăđ nhăn mă2012 69
Bi uăđ ă2.1.ăBi uăđ ăth ăhi năl iănhu năgiaiăđo nă2010ă- 2012 29
Bi uăđ ă2.2.ăC ăc uătàiăs năgiaiăđo nă2010ă– 2012 34
Bi uăđ ă2.3.ăC ăc uătàiăs năgiaiăđo nă2010ă- 2012 35
Bi uăđ ă2.4.ăSoăsánhăngu năv nădàiăh năvàătàiăs nădàiăh năgiaiăđo nă2010ă- 2012 37
ăth ă1.1.Phânătíchăđi măhòaăv n 16
S ăđ ă2.1.ăS ăđ ăt ăch căb ămáyăqu nălý 25
Trang 9nhu n Tuy nhiên, vi c m r ngăc ngăch u nhăh ng c a n n kinh t th gi i có th
gây ra nh ng bi nă đ ng không t tă đ c bi t trong th i gian g nă đây.ă Chínhă vìă v y,
doanh nghi p c n tích c c trong vi cătìmăraăh ngăđiăđúngăđ n, t oăđ c s c m nh
c nh tranh so v i các doanh nghi p khác, t oăđ c s v ng m nhătàiăchínhăvàăđ m b o
đ i s ngăchoăng iălaoăđ ngăc ngănh ăđ m b o ngh aăv kinh t đ i v i Nhà n c
T đó,ăm i doanh nghi p mu n ti n hành ho tăđ ng s n xu t kinh doanh, mu n
th yăđ c nh ngăđi m y uăkémăđ đ kh c ph c và nâng cao hi u qu c a ho tăđ ng
s n xu t kinh doanh đ u c n ph i ti n hành phân tích tài chính d a trên báo cáo tài chínhăhàngăn m.ăThôngăquaăvi c phân tích tình hình tài chính, doanh nghi p có th rút
ra nh ng kinh nghi m quý báu, t đóăh n ch đ c vi căđ aăraănh ng quy tăđ nh sai
l mătrongăt ngălaiăđ hoàn thành m c tiêu c a doanh nghi p Ngoài ra, nh ng thông
tin t vi căphânătíchătàiăchínhăcònăđ căcácănhàăđ uăt ăhayăcácăc ăquanăqu n lý nhà
n c s d ngăđ nh m có cái nhìn t ng quát nh t,ăđúngăđ n nh tătr c khi ra các quy t
đ nhăđ uăt ăhayănh ngăchínhăsáchăđi u ch nhăv ămôăn n kinh t
Qua vi c nh n th căđ c t m quan tr ng c a v năđ phân tích tài chính trong
doanh nghi p,ă emă đưă ch n “Phână tíchă tìnhă hình tài chính c a T ng công ty Công
nghi p m Vi t B c - Vinacomin”ătrongăgiaiăđo n 2010-2012 làmăđ tài khoá lu n t t
nghi p c a mình
2 M căđíchănghiênăc u
M c tiêu t ng quát: T ng h p nh ng ki n th c, lý thuy tă đưă tíchă l yă đ c
trong quá trình h c t păđ t đóănghiênăc u, phân tích tình hình tài chính c a
m t doanh nghi p c th trong th c t
M c tiêu c th :
Phân tích th c tr ng tài chính c a doanh nghi p t đóăch ra và gi i thích
đ c nh ng nguyên nhân v s bi năđ ngătàiăchínhăgiaiăđo n 2010-2012
Qua phânătíchătìnhăhìnhătàiăchínhăđ ch ra nh ng thu n l i,ăkhóăkh n,ă uă
đi m và h n ch c a doanh nghi p
Trang 10 Tìm hi u,ăđ xu t m t s bi năphápăthayăđ i, c i thi n tình hình tài chính
thích h p cho doanh nghi p
3 iăt ng và ph m vi nghiên c u
iăt ng nghiên c uălàătìnhăhìnhătàiăchính,ăxuăh ng tài chính doanh nghi p,
c th v i doanh nghi p thu căl nhăv c khai thác và s n xu t than
Ph m vi nghiên c u: Khóa lu n s điă sâuă phână tíchă tìnhă hìnhă tàiă chínhă c a
T ng công ty Công nghi p m Vi t B c - Vinacomin giai đo n 2010-2012
thông qua các báo cáo tài chính và m t s ch tiêu tài chính c a Công ty trong
giaiăđo n này.ăQuaăđó,ătaăs có nh ngăđánhăgiá,ăcáiănhìnăt ng quát v s cân
b ng tài chính, v hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh, tình hình s d ng
tài s n – ngu n v n,ầ
4 Ph ngăphápănghiênăc u
Khóa lu n s d ngăc ăs lý thuy t v tài chính doanh nghi p và phân tích tài
chính doanh nghi p.ăPh ngăphápănghiênăc uăđ c th c hi n ch y uălàăcácăph ngăphápăsoăsánh,ăph ngăphápăt l , phân tích th ng kê, phân tích Dupontầk t h p v i
nh ng ki n th căđưăh c cùng v i thông tin thu th p t th c t , m ng xã h i và các tài
li u tham kh oăkhácầ
5 K t c u c a khóa lu n t t nghi p
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, k t c u chính c a khóa lu năđ c chia thành ba
ch ngănh ăsau:
Ch ngă1:ăC ăs lý lu n chung v phân tích tài chính doanh nghi p
Ch ngă2: Phân tích tình hình tài chính t i T ng công ty Công nghi p m Vi t
B c – Vinacomin
Ch ngă3: M t s gi i pháp nh m c i thi n tình hình tài chính t i T ng công ty
Công nghi p m Vi t B c – Vinacomin
Trang 11CH NGă1.ă C ă S ă Lụă LU Nă V ă PHỂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH
C AăDOANHăNGHI P
1.1 Kháiăni m,ăm cătiêu,ăvaiătròăc aăphơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p
Khái ni m
1.1.1
Phân tích tài chính doanh nghi p là vi c ng d ng các công c ,ăph ngăphápăvàă
k ăthu t phân tíchăđ i v i các báo cáo tài chính t ng h p và d a trên m i liên h gi a
các d li uăđ đ aăraăcácăk t lu n chính xác, h u ích trong phân tích ho tăđ ng kinh
doanh Phân tích tài chính còn là vi c s d ngăcácăbáoăcáoătàiăchínhăđ phân tích,ăđánhă
giá n ngăl c, v th tài chính c a doanh nghi p, t đóăđ aăraăk ho ch s n xu t kinh
doanh phù h pătrongăt ngălai
Nh ăv y, phân tích tình hình tài chính doanh nghi p là vi căxemăxétăđánhăgiáăk t
qu c a vi c qu nălýăvàăđi u hành tài chính c a doanh nghi p thông qua vi c phân tích
b ngăcácăph ngăphápăphùăh p các s li u trên báo cáo tài chính, phân tích nh ng gì đưălàmăđ c, nh ngăgìăch aălàmăđ c và d đoán,ătiênăli uătr c nh ng gì s x y ra,
đ ng th i tìm nguyên nhân, m căđ nhăh ng c a các nhân t nhăh ng t i ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p,ăđ t đóăđ aăraăcácăbi n pháp nh m t n
d ngăphátăhuyăcácăđi m m nh và kh c ph căcácăđi m y u và nâng cao ch tăl ng qu n
lý s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p,ăgiúpăng i s d ngăthôngătinăđ aăraăcácă
quy tăđ nh tài chính, quy tăđ nh qu n lý phù h p
M c tiêu
1.1.2
Phân tích tài chính là quá trình s d ng các k thu t phân tích thích h păđ x lý
các d li u t báo cáo tài chính và t các tài li u khác, hình thành h th ng các ch tiêu tài chính nh măđánhăgiáăth c tr ng tài chính và d đoánăti m l cătàiăchínhătrongăt ngălai.ăNh ăv y,ăphânătíchătàiăchínhătr c h t là vi c chuy n các d li u tài chính trên báo
cáo tài chính thành nh ng thông tin h u ích Quá trình này có th th c hi n theo nhi u cách khác nhau tùy thu c vào m c tiêu c aănhàăphânătích.ăPhânătíchătàiăchínhăđ c s
d ngănh ălàăcôngăc kh oăsátăc ăb n đ đánhăgiáăchínhăxácătìnhăhìnhătàiăchínhăc a
doanh nghi p trên các khía c nhăkhácănhauănh ăc ăc u ngu n v n, tài s n, kh n ngăthanhătoán,ăl uăchuy n ti n t , hi u qu s d ng tài s n, kh n ngăsinhăl i, r i ro tài chínhầnh măđápă ng thông tin cho t t c nh ngăđ iăt ngăquanătâmăđ n ho tăđ ng tài
chính c a doanh nghi p.ăNóăcònăđ c s d ngănh ălàăcôngăc đ đ nhăh ng các quy t
đ nh c aăcácăđ iăt ng quan tâm theo chi uăh ng phù h p v i tình hình th c t c a
doanh nghi pănh ăquy tăđ nhăđ uăt ,ătàiătr , phân chia l i nhu nầ.Tr thànhăc ăs
cho các d báoătàiăchính,ăgiúpăchoăng i phân tích tài chính có th d đoánăđ c ti m
n ngătàiăchínhăc a doanh nghi p trongăt ngălai Công c đ ki măsoátăH KDăc a
doanh nghi pătrênăc ăs ki mătra,ăđánhăgiáăcácăch tiêu k t qu đ tăđ c so v i các ch
Trang 12tiêu k ho ch, d toán,ăđ nh m cầT đó,ăxácăđ nhăđ c nh ngăđi m m nh,ăđi m y u trongăH KD,ăgópăph n giúp cho doanh nghi păcóăđ c nh ng quy tăđ nhăc ngănh ă
gi iăphápăđúngăđ n,ăđ m b o vi c kinh doanh hi u qu cao M cătiêuănàyăđ c bi t quan
tr ng v i các nhà qu n tr doanh nghi p Tùy thu c vào m căđíchăc a m iăđ iăt ng s
có nh ng nhu c u v các lo i thông tin khác nhau và m iăđ iăt ng s d ng thông tin cóăxuăh ng t p trung vào nh ng khía c nh khác nhau c a tài chính doanh nghi p
Vai trò
1.1.3
Vaiătròăđ u tiên và r t quan tr ng c a phân tích tài chính doanh nghi p là cungă
c păcácăphânătích h uăích,ătrênăc ăs đóăgiúp cho doanh nghi păvàăcácănhàăđ uăt ăđ aă
ra các quy t đ nh qu nălý,ăđ uăt ăđúngăđ n Phân tích tài chính làm gi m b t các nh n
đ nh ch quan, d đoánăvàănh ng tr c giác trong kinh doanh, góp ph n làm gi m b t
tính không ch c ch n cho các ho tăđ ng kinh doanh, cung c p nh ngăc ăs mang tính
h th ng và hi u qu trong phân tích các ho tăđ ng kinh doanh và c ngăgiúpăk t n i và
c v năđ uăt ăchoăchínhădoanhănghi p c a mình thông qua s phânătíchăvàăđánhăgiáă
thi n ho tăđ ng s n xu t kinh doanh
1.2 Ngu năthôngătinăđ ăphơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi pă
Phân tích tài chính có m cătiêuăđ aăraănh ng d báo tài chính giúp cho vi c ra
quy tă đ nh v m t tài chính và giúp cho vi c d ki n k t qu t ngă laiă c a doanh
nghi p nên thông tin s d ngăđ phân tích tài chính không ch gi i h n trong ph m vi
nghiên c u các báo cáo tài chính mà ph i m r ngăsangăcácăl nhăv c, vì th thông tin
đ cădùngăđ phân tích tài chính doanh nghi p g m có:
Các thông tin bên ngoài doanh nghi p: là các thông tin v kinh t , thu , ti n t ,
các thông tin v nghành c a doanh nghi pầ
Các thông tin bên trong doanh nghi p: các báo cáo tài chính
Thông tin bên ngoài doanh nghi p
1.2.1
âyălàăcácăthôngătinăv tình hình kinh t có nhăh ngăđ n ho tăđ ng s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi pătrongăn m.ăS suy thoái ho căt ngătr ng c a n n kinh
t cóătácăđ ng m nh m đ năc ăh iăkinhădoanh,ăđ n s bi năđ ng c a giá c các y u t
đ u vào và th tr ng tiêu th s n ph mă đ u ra, t đóă tácă đ ngă đ n hi u qu kinh
doanh c a doanh nghi p.ăKhiăcácătácăđ ng di n ra theo chi uăh ng có l i, ho tăđ ng
Trang 13kinhădoanhătrongăn mălàăkh quan Tuy nhiên khi nh ng bi năđ ng c a tình hình kinh
t là b t l i, nó s nhăh ng x uăđ n k t qu kinh doanh c a doanh nghi p Chính vì
v yăđ cóăđ c s đánhăgiáăkháchăquanăvàăchínhăxácăv tình hình ho tăđ ng c a doanh
nghi p, chúng ta ph i xem xét c thông tin kinh t bên ngoài có liên quan
ThôngătinătheoăngƠnhăkinhăt
N i dung nghiên c u trong ph m vi ngành kinh t là vi căđ t s phát tri n c a
doanh nghi p trong m i liên h v i các ho tăđ ng chung c a ngành kinh doanh
căđi m c a ngành kinh doanh liên quan t i:
Tính ch t c a các s n ph m
Quy trình k thu t áp d ng
C ăc u s n xu t : công nghi p n ng ho c công nghi p nh , nh ngăc ăc u s n
xu tănàyăcóătácăđ ngăđ n kh n ngăsinhăl i, vòng quay v n d tr
Nh păđ phát tri n c a các chu k kinh t
Vi c k t h p các thông tin theo ngành kinh t cùng v i thông tin chung và các thông tin liên quan khác s đemăl i m t cái nhìn t ng quát và chính xác nh t v tình
hình tài chính c a doanh nghi p Thông tin theo ngành kinh t đ c bi t là h th ng ch tiêuătrungăbìnhăngànhălàăc ăs tham chi uăđ ng i phân tích có th đánhăgiá,ăk t lu n
chính xác v tình hình tài chính doanh nghi p
Thông tin liên quan đ n tài chính doanh nghi p
1.2.2
Phân tích tài chính s d ng m i ngu n thông tin có kh n ngălàmărõăm c tiêu c a
d đoánătàiăchính.ăT nh ng thông tin n i b đ n nh ng thông tin bên ngoài, thông tin
s l ngăđ n thông tin giá tr đ u giúp cho nhà phân tích có th đ aăraănh n xét, k t
lu n sát th c Tuy nhiên, thông tin k toán là ngu năthôngătinăđ c bi t c n thi t Nó
đ c ph năánhăđ yăđ trong các báo cáo k toán c a doanh nghi p Phân tích tài chính
đ c th c hi nătrênăc ăs cácăbáoăcáoătàiăchínhăđ c hình thành thông qua vi c x lý
các báo cáo k toán
Các báo cáo tài chính g m có:
B ngăcơnăđ iăk ătoán
B ngăcânăđ i k toán là m t báo cáo tài chính mô t tình tr ng tài chính c a m t
doanh nghi p t i m t th iăđi m nh tăđ nhănàoăđó.ă y là m t báo cáo tài chính ph n
ánh t ng quát tình hình tài s n c a doanh nghi p t i m t th iăđi m nh tăđ nh,ăd i
hình thái ti n t theo giá tr tài s n và ngu n hình thành tài s n Xét v b n ch t, b ng
cânăđ i k toán là m t b ngăcânăđ i t ng h p gi a tài s n v i v n ch s h u và công
n ph i tr (ngu n v n) Thông qua nó cho phép ta nghiên c u,ăđánhăgiáăm t cách
Trang 14t ng quát tình hình tài chính và k t qu s n xu tăkinhădoanh,ătrìnhăđ s d ng v n và
nh ng tri n v ng kinh t , tài chính c a doanh nghi p
Ph n tài s n: Bao g m có tài s n ng n h n và tài s n dài h n V m t pháp lý,
ph n tài s n th hi n s ti m l c mà doanh nghi p có quy n qu n lý, s d ng lâu dài
g n v i m căđíchăthuăđ c các kho n l iăíchătrongăt ngălai V m t kinh t , các ch
tiêu c a ph n tài s năchoăphépăđánhăgiáăt ng quát v quy mô v n,ăc ăc u v n, quan h
gi aăn ngăl c s n xu tăvàătrìnhăđ s d ng v n c a doanh nghi p
Ph n ngu n v n: Bao g m công n ph i tr và ngu n v n ch s h u, ph n ánh các ngu n hình thành tài s n c a doanh nghi p V m t pháp lý, ph n ngu n v n th
hi n trách nhi m pháp lý v m t v t ch t c a doanh nghi p đ i v iăcácăđ iăt ng c p
v n (Nhàăn c, ngân hàng, c đông,ăcác bên liên doanh ) Hay nói cách khác thì các
ch tiêu bên ph n ngu n v n th hi n trách nhi m c a doanh nghi p v t ng s v năđưă
đ ngăkýăkinhădoanh,ăv s tài s n hình thành và trách nhi m ph i thanh toán các kho n
n (v iă ng iă laoă đ ng, v i nhà cung c p, v iă Nhàă n c ) V m t kinh t , ph n
ngu n v n th hi n các ngu n hình thành tài s n hi năcó,ăc năc vàoăđóăcóăth bi t t
l , k t c u c a t ng lo i ngu n v năđ ng th i ph n ngu n v năc ngăph năánhăđ c
th c tr ng tình hình tài chính c a doanh nghi p
B áoăcáoăk tăqu ăkinhădoanh
M t lo i thông tin không kém ph n quan tr ngăđ c s d ng trong phân tích tài
chính là thông tin ph n ánh trong báo cáo k t qu s n xu t kinh doanh Khác v i b ng
cânăđ i k toán, báo cáo k t qu s n xu t kinh doanh cho bi t s d ch chuy n c a v n
trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p; nó cho phép d tính kh n ngă
ho tă đ ng c a doanh nghi pă trongă t ngă lai.ă Báoă cáoă k t qu s n xu t kinh doanh
đ ng th iăc ngăgiúpăchoănhàăphânătíchăsoăsánhădoanhăthuăvàăs ti n th c nh p qu khi
bán hàng hoá, d ch v v i t ng chi phí phát sinh và s ti n th c xu t qu đ v n hành
doanh nghi p.ăTrênăc ăs đó,ăcóăth xácăđ nhăđ c k t qu s n xu t kinh doanh: lãi
hay l trongăn m.ăNh ăv y, báo cáo k t qu kinh doanh ph n ánh k t qu ho tăđ ng
s n xu t kinh doanh, ph n ánh tình hình tài chính c a m t doanh nghi p trong m t th i
k nh tăđ nh Nó cung c p nh ng thông tin t ng h p v tình hình và k t qu s d ng
các ti măn ngăv v n,ălaoăđ ng, k thu tăvàătrìnhăđ qu n lý s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p
Báoăcáoăl uăchuy năti năt
Báoăcáoăl uăchuy n ti n t là m t trong b n báo cáo tài chính b t bu c mà b t k
doanh nghi pănàoăc ngăph i l păđ cung c păchoăng i s d ng thông tin c a doanh
nghi p N u b ngăcânăđ i k toán cho bi t nh ng ngu n l c c a c i (tài s n) và ngu n
g c c a nh ng tài s năđó;ăvàăbáoăcáoăk t qu kinh doanh cho bi t thu nh p và chi phí
Trang 15phátăsinhăđ tínhăđ c k t qu lãi, l trong m t k kinhădoanh,ăthìăbáoăcáoăl uăchuy n
ti n t đ c l pă đ tr l i các v nă đ liên quană đ n lu ng ti n vào ra trong doanh
nghi p, tình hình thu chi ng n h n c a doanh nghi p Nh ng lu ng vào ra c a ti n và các kho năcoiănh ăti năđ c t ng h păthànhăbaănhómă:ăl uăchuy n ti n t t ho tăđ ng
s n xu tăkinhădoanh,ăl uăchuy n ti n t t ho tăđ ngătàiăchínhăvàăl uăchuy n ti n t t
ho tăđ ng b tăth ng
1.3 Cácăph ngăphápăphơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p
Ph ng pháp so sánh
1.3.1
Ph ngăphápăsoăsánhălàăph ngăphápăs d ng ph bi n nh t trong phân tích tài
chính nh m nghiên c u s bi năđ ngăvàăxácăđ nh m c đ bi năđ ng c a ch tiêu tài
chính.ă v n d ng phép so sánh trong phân tích tài chính c nă quană tâmă đ n tiêu
chu năsoăsánh,ăđi u ki n so sánh c a ch tiêuăphânătíchăcùngănh ăk thu t so sánh
Tiêu chu n so sánh là ch tiêu g căđ c ch nălàmăc năc so sánh Khi phân tích tàiăchính,ănhàăphânătíchăth ng s d ng các g c sau:
S d ng s li u tài chính nhi u k tr căđ đánhăgiáăvàăd báoăxuăh ng c a
các ch tiêuătàiăchính.ăThôngăth ng, s li uăphânătíchăđ c t ch c t 3ăđ nă5ăn mă
li n k
S d ng s li uătrungăbìnhăngànhăđ đánhăgiáăs ti n b v h atăđ ng tài chính
c a doanh nghi p so v i m c trung bình tiên ti n c a ngành S li u trung bình ngành
th ngăđ c các t ch c d ch v tàiăchính,ăcácăngânăhàng,ăc ăquanăth ng kê cung th p
theo nhóm các doanh nghi p l n, doanh nghi p v a và nh ăTrongătr ng h p không
có s li u trung bình ngành, nhà phân tích có th s d ng s li u c a m t doanh nghi păđi năhìnhătrongăcùngăngànhăđ làmăc năc phân tích
S d ng các s k ho ch, s d toánăđ đánhăgiáădoanhănghi păcóăđ t các m c tiêuătàiăchínhătrongăn m.ăThôngăth ng, các nhà qu n tr doanh nghi p ch n g c so sánhănàyăđ xây d ng chi năl c h atăđ ng cho t ch c c a mình
i u ki n so sánh yêu c u các ch tiêu phân tích ph i ph n ánh cùng n i dung
kinh t , có cùngăph ngăphápătínhătoánăvàăcóăđ năv đoăl ngănh ănhauăvàăph i tuân
th theo chu n m c k toán hi n hành
Quáătrìnhăphânătíchătheoăph ngăphápăsoăsánhăcóăth th c hi n b ng 3 hình th c:
So sánh theo chi u ngang
So sánh theo chi u d c
Soăsáchăxácăđ nh xu h ng và tính ch t liên h gi a các ch tiêu
So sánh theo chi uăngangălàăph ngăphápăsoăsánh,ăđ i chi u tình hình bi năđ ng c
v s tuy tăđ i và s t ngăđ i trên t ng ch tiêu, trên t ngăbáoăcáoătàiăchính.ăPh ngă
Trang 16pháp này phân tích s bi năđ ng v quy mô c a t ng kho n m c, trên t ng báo cáo tài chính.ăQuaăđó,ăxácăđ nhăđ c m c bi năđ ngăt ngăho c gi m v quy mô c a ch tiêu
phân tích và m căđ nhăh ng c a t ng ch tiêu nhân t đ n ch phân tích
Ph ngăphápăsoăsánhătheoăchi u d c chính là vi c s d ng các t l , các h s th
hi n m iăt ngăquanăgi a các ch tiêu trong t ng báo cáo tài chính, gi a các báo cáo tài
chính c a doanh nghi p Th c ch tăđâyălàăvi c phân tích s bi năđ ng v c ăc u hay
nh ng quan h t l gi a các ch tiêu trong h th ng báo cáo tài chính doanh nghi p
Cu iăcùngălàăph ngăphápăsoăsánhăxácăđ nhăxuăh ng và tính ch t liên h gi a
các ch tiêu,ăph ngăphápănàyăđ c th hi n: Các ch tiêu riêng bi t hay các ch tiêu
t ng c ngătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđ c xem xét trong m i quan h v i các ch tiêu ph n
ánh quy mô chung và chúng có th đ c xem xét trong nhi uăkìăđ ph năánhărõăh năxuă
h ngăthayăđ i c a tình hình tài chính doanh nghi p
Ph ng pháp Dupont
1.3.2
phân tích m i liên h gi a các ch tiêuătàiăchính,ăng iătaăth ng v n d ng
mô hình Dupont Qua s phân tích m i liên h này có th phát hi n nh ng nhân t đưănhăh ngăđ n ch tiêu phân tích theo m t trình t logic ch t ch
MôăhìnhăDupontăth ngăđ c v n d ng trong phân tích tài chính, có d ng:
T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
T mô hình phân tích trên, ta th y tácăđ ngăđ n ROA là ch tiêu ROS và ch tiêu
hi u su t s d ng tài s n c a doanh nghi p.ăNh ăv y đ nâng cao kh n ngăsinhăl i
c a m tăđ ng tài s n mà doanh nghi păđangăs d ng thì c n ph i nghiên c u xem xét
có nh ng bi năphápănàoăđ nâng cao kh sinh l i c a quá trình s d ng tài s n c a
T mô hình này, ta c ngăcó th th y nhăh ng t i ROE là ROS, hi u su t s
d ng tài s n và t tr ng t ng tài s n trên v n ch s h u Công ty ph i tìm nh ng bi n
phápăđ nâng cao kh n ngăsinhăl i c a quá trình s d ng v n ch s h u c a doanh
Trang 17nghi păđ nâng cao kh n ngăsinhăl i c a m tăđ ng v n ch s h u mà doanh nghi p
s d ng
Phân tích tài chính d aătrênămôăhìnhăDupontăcóăýăngh aăr t l n v i vi c qu n tr
doanh nghi p Nhà qu n tr không nh ng có th đánhăgiáăhi u qu kinh doanh m t
cách sâu s c toàn di n mà còn có th đánhăgiáăđ yăđ , khách quan nh ng nhân t nh
h ngăđ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p T đóăcóăth đ aăraăđ c
nh ng bi năphápăđi u ch nh phù h p nh m nâng cao hi u qu kinh doanh c a mình
Ph ng pháp cân đ i liên h
1.3.3
Cácăbáoăcáoătàiăchínhăđ uăcóăđ cătr ngăchungălàăth hi nătínhăcânăđ i:ăcânăđ i
gi a tài s n và ngu n v n;ăcânăđ i gi a doanh thu, chi phí và k t qu ;ăcânăđ i gi a
dòng ti n vào và dòng ti năra,ăcânăđ i gi aăt ngăvàăgi m C th làăcácăcânăđ iăc ăb n:
T ng tài s n = TSNH + TSDH
T ng tài s n = T ng ngu n v n
L i nhu n = Doanh thu - Chi phí
Dòng ti n thu n = Dòng ti n vào - Dòng ti n ra
D a vào nh ngăcânăđ iăc ăb n trên, trong phânătíchătàiăchínhăth ng v n d ng
ph ngăphápăcânăđ i liên h đ xem xét nhăh ng c a t ng nhân t đ n bi năđ ng
c a ch tiêu phân tích Ch ng h n, v i bi năđ ng c a t ng tài s n gi a hai th iăđi m,
ph ngăphápănàyăs cho th y lo i tài s n nào (hàng t n kho, n ph iăthu,ăTSC )ă
bi năđ ng nhăh ngăđ n bi năđ ng t ng tài s n c a doanh nghi p.ăNh ăv y, d a vào
bi năđ ng c a t ng b ph n mà ch tiêu phân tích s đ căđánhăgiáăđ yăđ h n
Ph ng pháp đ th
1.3.4
th làăph ngăphápănh m ph n ánh tr c quan các s li u phân tích b ng bi u
đ ho căđ th ăQuaăđóăđ mô t xuăh ng, m căđ bi năđ ng c a các ch tiêu c n phân
tích, ho c th hi n m i liên h k t c u c a các b ph n trong m t t ng th nh tăđ nh
Ph ngăphápănàyăcàngăngàyăcàngăđ c dùng ph bi n nh m bi u hi nătínhăđaăd ng,
ph c t p c a n iădungăphânătích.ă th ho c bi uăđ th hi năquaăcácăgócăđ :
Bi u th quyămôă(đ l n) các ch tiêu phân tích qua th iăgianănh :ăt ng tài s n,
t ng doanh thu, hi u qu s d ng v nầho c có th bi u hi n t că đ t ngă
tr ng c a các ch tiêuăphânătíchăquaăth iăgianănh :ăt căđ t ngătàiăs nầ
Bi u hi n m i quan h gi a ch tiêu phân tích v i các ch tiêu nhân t nh :ăT
su t sinh l i c a t ng tài s n ch u nhăh ng c a t su t sinh l i t ng doanh
thu thu n và t căđ chu chuyên c a t ng tài s nầ
Trênăđâyălàănh ngăph ngăphápăk thu tăth ngăđ c v n d ng trong phân tích
tài chính doanh nghi p Tuy nhiên, v n d ngăph ngăphápăphânătíchăthíchăh p cho n i
Trang 18dung và ch tiêu phân tích nào v iăcácăđánhăgiáăt ng h p tùy thu c vào m c đíchăphână
tích, các khía c nh c n phân tích
1.4 N iădungăphơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p
Phân tích báo cáo tài chính
1.4.1
Phân tích báo cáo tài chính là n iădungăphânătíchăc ăb n nh t trong phân tích tài
chính doanh nghi p,ăcóăýăngh aăthi t th c v i m iăđ iăt ng s d ng thông tin Phân
tích báo cáo tài chính là vi c s d ngăcácăph ngăphápăphânătíchătàiăchínhăđ phân
tích, gi i thích các báo cáo tài chính: B ngăcânăđ i k toán, Báo cáo k t qu s n xu t kinhădoanh,ăBáoăcáoăl uăchuy n ti n t
Vi căphânătíchăb ngă cânăđ iăk ătoánăchoăbi tăm tăcáchăkháiăquátătìnhăhìnhătàiăchínhădoanhănghi păthôngăquaăcácăch ătiêuăv t ngătàiăs năvàăt ngăngu năv năđ ngăth iă
c ngăchoătaăth yăđ căs ăbi năđ ngăc aăcácălo iătàiăs nătrongădoanhănghi p:ătàiăs năl uă
đ ng,ătàiăs năc ăđ nh Bênăc nhăđó,ăkh ăn ngăthanhătoánăc aădoanhănghi păquaăcácăkho n ph iăthuăvàăcácăkho năph iătr ,ăc ăc uăv năvàăphânăb ăngu năv nătrongădoanhănghi păc ngăđ căth ăhi năquaăvi căphânătíchăb ngăcânăđ iăk ătoán
Tácăd ngăc aăvi căphânătíchăbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhălàăph năánhăcácăch ătiêuăv ădoanhăthu,ăl iănhu năvàătìnhăhìnhăth căhi năngh aăv ăv iăngânăsáchănhàă
n căc aădoanhănghi p.ăDoăđó,ăphânătíchăbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhăc ngăchoătaăđánhăgiáăkháiăquátătìnhăhìnhătàiăchínhădoanhănghi p,ăbi tăđ cătrongăk ădoanhănghi pă kinhă doanhă cóă lưiă hayă b ă l ,ă t ă su tă l iă nhu nă trênă doanhă thuă vàă v nă làă baoănhiêu.ăT ăđóătínhăđ căt căđ ăt ngătr ngăc aăk ănàyăsoăv iăk ătr căvàăd ăđoánăt că
đ ăt ngătrongăt ngălai Ngoàiăra,ăquaăvi căphânătíchătìnhăhìnhăth căhi năngh aăv ăđ iă
v iănhàăn c,ătaăbi tăđ cădoanhănghi păcóăn păthu ăđ ăvàăđúngăth iăh năkhông.ăN uă
s ăthu ăcònăph iăn păl năch ngăt ătìnhăhìnhăs năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi pălàă
khôngăkh ăquan.ăNh ăv y,ăphânătíchăbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhăs ăgiúpătaăcóănh ngănh năđ nhăsâuăs căvàăđ yăđ ăh năv ătìnhăhìnhătàiăchínhăc aădoanhănghi p Báoăcáoăl uăchuy năti năt ăth ăhi nălu ngăti năvàoăraăc aădoanhănghi p,ătìnhăhìnhăthuăchiăng năh năc aădoanhănghi p.ăNh ngălu ngăti năvàoăraăc aăcácăkho năti năvàă
t ngăđ ngăti năđ căt ngăh p thànhăbaănhóm:ăl uăchuy năti năthu năt ăho tăđ ngă
s năxu tăkinhădoanh,ăl uăchuy năti n thu n t ăho tăđ ngăđ uăt ăvàăl uăchuy năti năthu năt ăho tăđ ngătàiăchính
Phân tích các ch tiêu tài chính
1.4.2
Phân tích ch s là công c đ y s c m nh trong vi c phát hi n s m các v năđ
n uănóăđ c s d ngăđ yăđ M t nh năđ nh t ch s s chính xác n u chúng ta xem
xét nó trên t ng th các ch s khác,ă cácă khuynhă h ng, các v nă đ đangă x y ra
Trang 191.4.2.1 Các ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
T su t sinh l i c a v n s h u
Ch tiêu này càng cao ch ng t doanh nghi p s d ng có hi u qu v n ch s
h u,ădoăđóăh p d năcácănhàăđ uăt ,ăquaăđóăc ngăchoăth y trong k 100ăđ ng v n ch
s h u thì doanh nghi păthuăđ căbaoănhiêuăđ ng l i nhu n sau thu ,ăđâyălàănhânăt
giúp nhà qu n tr t ngăv n ch s h u ph c v cho ho tăđ ng kinh doanh
T su t sinh l i c a tài s n
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, doanh nghi p b raă100ăđ ng tài s năđ u
t ăthìăthuăđ căbaoănhiêuăđ ng l i nhu n sau thu , ch tiêu này càng cao, cho th y
doanh nghi p s d ng tài s n t t, t oăđi u ki n cho doanh nghi p m r ng ho tăđ ng
s n xu t kinh doanh
T su t sinh l i c a doanh thu
Doanh thu thu n chính là doanh thu thu n ho tăđ ng kinh doanh, bao g m doanh
thu thu n bán hàng và cung c p d ch v Ch tiêu này càng cao cho th y công tác qu n
lý chi phí càng t t,ăđi u này giúp nhà qu n tr đ aăraăcácă m cătiêuăđ m r ng th
tr ng,ăt ngădoanhăthu,ăxemăxétăcácăy u t chi phí b ph năđ ti t ki m nâng cao
hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
T su t sinh l i c a chi phí ho tăđ ng
Chi phí ho tăđ ng là toàn b chi phí mà doanh nghi pătiêuăhaoăcóăliênăquanăđ n
k t qu ho tăđ ng trong k , bao g m giá v n hàng bán, chi phí bán hàng và qu n lý
doanh nghi p, chi phí ho tăđ ng tài chính và chi phí khác Ch tiêu này càng l n ch ng
t hi u qu kinhădoanhăcàngăcaoăvàăng c l i
1.4.2.2 Nhóm ch tiêu ph n ánh kh n ng thanh toán
H s thanh toán t ng quát
Trang 20âyălàăch tiêu phán nh kh n ngăthanhătoánăchungăc a doanh nghi p trong k
báo cáo Ch tiêu này cho bi t: v i t ng s tài s n hi n có, doanh nghi p có b oăđ m
trang tr iăđ c các kho n n ph i tr hay không N u tr s ch tiêu này c a doanh
nghi păluônă≥ă1,ădoanhănghi p b oăđ măđ c kh n ngăthanhătoánăt ngăquátăvàăng c
l i; tr s này < 1, doanh nghi p không b oăđ măđ c kh n ngătrangătr i các kho n
n Tr s c aă“H s kh n ngăthanhătoánăt ngăquát”ăcàngănh h nă1,ădoanhănghi p
càng m t d n kh n ngăthanhătoán
H s kh n ngăthanhătoánăn ng n h n
ây là ch tiêu cho th y kh n ngă đápă ng các kho n n ng n h n c a doanh
nghi p là cao hay th p N ng n h n là nh ng kho n n mà doanh nghi p ph i thanh toán trong vòng m tăn măhayăm t chu k kinh doanh N u tr s c a ch tiêu này x p
x b ng 1, doanh nghi păcóăđ kh n ngăthanhătoánăcácăkho n n ng n h n và tình hình tàiăchínhălàăbìnhăth ng ho c kh quan.ăNg c l i, n u ch s này < 1, doanh nghi p
không b oăđ măđápă ngăđ c các kho n n ng n h n Tr s c a ch tiêu này càng nh
h nă1,ăkh n ng thanh toán n ng n h n c a doanh nghi p càng th p
H s kh n ngăthanhătoánănhanh
H s này cho bi t kh n ngă đápă ng vi c thanh toán n ng n h n vì doanh
nghi p d dàng chuy n t tài s năl uăđ ng thành ti n m t H s này nói lên vi c công
ty có kh n ngăđápă ng vi c thanh toán n ng n h n vì công ty không g păkhóăkh nă
nào trong vi c chuy n t tài s năl uăđ ng khác v ti n m t H s này > 2 thìăđ c đánhăgiáălàăanătoànăvìăcôngătyăcóăth trang tr i các kho n n ng n h n mà không c n
ph i bán toàn b tài s n ng n h ă âyălàăh s ph n ánh s ch c ch n nh t kh n ngă
c aăcôngătyăđápă ngăngh aăv n hi n th i H s nàyăcàngăcaoăthìăcàngăđ căđánhăgiáă
t t
H s kh n ngăthanhătoánăt c th i:
H s này cho bi t, v iăl ng ti năvàăt ngăđ ngăti n hi n có, doanh nghi p có
đ kh n ngătrangătr i các kho n n ng n h n,ăđ c bi t là n ng n h năđ n h n không
Do tính ch t ti năvàăt ngăđ ngăti nănênăkhiăxácăđ nh kh n ngăthanhătoánăt c th i, ta
ph i so sánh v i các kho n n có th i h n thanh toán trong vòng 3 tháng Vì th , khi
Trang 21tr s c a ch tiêu này 1, doanh nghi p m iăđ m b o và th a kh n ngăthanhătoánăt c
th iăvàăng c l i
H s kh n ngăthanhătoánălưiăvay
Ch ătiêuănàyăchoăbi tăb ngătoànăb ăl iănhu nătr căthu ăvàălưiăvayăsinhăraătrongă
m iăkìăcóăth ăđ măb oăchoădoanhănghi păthanhătoánăđ căbaoănhiêuăl năt ngălưi vay
ph iătr ăt ăhuyăđ ngăngu n v năn ăN uăch ătiêuănàyăcàngăl năthìăch ngăt ăho tăđ ngăkinhădoanhăcóăkh ăn ngăsinhăl iăcaoăvàăđóălàăc ăs ăđ măb oăchoătìnhăhìnhăthanhătoánă
c aădoanhănghi pălànhăm nh.ăNg căl i,ăch ătiêuănàyăcàngăg nă1ăthìăho tăđ ngăkinhădoanhăc aădoanhănghi păkémăhi uăqu ălàănguyênănhânăkhi năchoătìnhăhìnhătàiăchínhăb ăđeăd a.ăKhiăch ătiêuănàyă<1ăcho th y ho tăđ ngăkinhădoanhăđangăb thua l , thu nh p
trong k khôngăđ bùăđ p chi phí, n u kéo dài s khi n doanh nghi p phá s n
1.4.2.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n
ánhăgiá hàng t n kho
H ăs ăvòngăquayăhàngăt năkhoăth ngăđ căsoăsánhăquaăcácăn măđ ăđánhăgiáă
n ngăl căqu nătr ăhàngăt năkhoăc aădoanhănghi p.ăH ăs ănàyăl năchoăth yăt căđ ăquayăvòngă c aă hàngă hóaă trongă khoă làă nhanhă vàă ng că l i.ă H ă s ă nàyă càngă caoă ch ngă t ădoanhănghi păbánăhàngănhanhăvàăhàngăt năkhoăkhôngăb ă ăđ ng nhi u.ăTuyănhiênăc ngă
c năl uăý r ngăhàngăt năkhoămangăđ mătínhăch tăkinhădoanhăc aădoanhănghi p,ăkhôngă
ph iăc ăhàngăt năkhoăítălàăt tăvàăhàngăt năkhoănhi uălàăx u.ăN uăvòngăquayăhàngăt năkhoăquáăcaoăcóăngh aălàăl ngăhàngăd ătr ătrongăkhoăkhôngănhi u,ăn uănhuăc uăth ă
tr ngăt ngăđ tăng tăthìăr tănhi uăkh ăn ngădoanhănghi păs ăb ăm tăkháchăhàngăvàăb ă
đ iăth ăc nhătranhăgiànhăth ăph n.ăH năn aăvi căd ătr ănguyênăv tăli uăđ uăvào không
đ có th s d năđ n vi c s n xu t b ng ng tr Do v y, ch tiêu này c n ph i m c
v a ph i, không quá l n và quá nh
Ch ăs ănàyăchoăbi tăth iăgian l uăhàngăt năkhoăg măcóănguyênăv tăli uăvàăhàngă
hóa trong bao nhiêu lâut ălúcănh păhàngăvàoăkhoăchoăđ nălúcăxu tăhàngăraăbánădi năraă
trong bao lâu Ch ăs ănàyăcàngăth păcàngăch ngăt ăhàngăt năkhoăđ căluânăchuy n,ătiêuăth ănhanh,ăgópăph năgi măcácăchiăphíăl uăkho,ălàmăt ngădoanhăthu,ăl i nhu n cho
doanh nghi p
Trang 22ánhăgiá các kho n ph i thu
Kho năti năph iăthuăc aăkháchăhàngălàăkho năti nămàăhi năt i kháchăhàngăv năđangă chi mă d ngă c aă doanhă nghi p.ă Ch ă đ nă khiă kháchă hàngă thanhă toánă choă doanhănghi păthìăph năv nănàyăc aădoanhănghi păm iăkhôngăb ăcoiălàăchi măd ngăn a.ăVi că
b ăkháchăhàngăchi măd ngăv năs ăgâyăthi tăh iăchoădoanhănghi păkhiădoanhănghi păc nă
v năđ ăđ măb oăkh ăn ngăthanhătoánăhayăduyătrìăs năxu tăkinhădoanh.ăVìăv y,ă ăch ăs ănàyăcácădoanhănghi păth ngăđ măb oăph iăcàngăcaoăđ ăch ngăt ăt căđ ăthuăh iăn ăc aădoanhănghi păcàngănhanh,ăkh ăn ngăchuy năđ iăcácăkho năph iăthuăsangăti năm tăcao,ă
đi u này giúp doanh nghi p nâng cao lu ng ti n m t, t o ra s ch đ ng trong vi c tài
tr ngu n v năl uăđ ng ph c v s n xu t
Ch ătiêuănàyăth ăhi nădoanhănghi păm tăbaoălâuăđ ăthuăh iăcácăkho năph iăthu
Ng căl iăv iăch ătiêuăs ăvòngăquayăcácăkho năph iăthu,ăth iăgianăthuăn ăc aădoanhănghi păcàngăng năl iăcàngăth ăhi năkh ăn ngăthuăh iăn ăc aădoanhănghi păcàngăt t
Chuăk ăkinhădoanh
C u kỳ k doa t g a l u k o t g a t u
Chuăk ăkinhădoanhăchoăbi tăth iăgianăt ălúcămuaăhàngănh păvàoăkhoăchoăđ nălúcăthuă
l iăđ căti năhàngăbánăraălàăbaoălâu.ăCh ătiêuănàyăcàngăng năthìădoanhănghi păs ăcóăth ăquayăvòngăv năcàngănhanh.ăTuyănhiên,ăm căđ ănhanhăhayăng năcònăph ăthu căvàoăl nhă
v c kinh doanh, ngành ngh kinhădoanhăc ngănh ăchínhăsáchăthuăti n c a doanh nghi p
Th i gian tr n
Ch tiêu này th hi n kh n ngătr n c a doanh nghi p T đóăgiúpădoanhănghi p
đ aăraăcácăquy tăđ nh, chính sách thanh toán phù h p nh m nâng cao uy tín và h n ch
r i ro tài chính
Th iăgianătr ăn ăchoăbi tăth iăgianămàădoanhănghi păcóăth ăchi măd ngăv năc aăcácăđ iăt ngăkhác.ăTh iăgianănàyădàiăthìădoanhănghi păcóăth ăchi măd ngăv nălâuăsongăc ngă nhăh ngăt iăuyătínăc aădoanhănghi p
Trang 23Vòngăquayăti n
V g quay t C u kỳ k doa t g a tr
Ch ătiêuănàyăph năánhăm tăđ ngăchiăraăph iăm tăbaoălâuăm iăthuăh iăđ c.ăTh iăgianăc aăvòngăquayăti năng năt călàădoanhănghi păs ăthuăh iăv nănhanh,ăb iăch ăkhiănàoădòngăti năth căs ătr ăl i doanhănghi păthìăkinhădoanhăv iăm iăth căs ăđ tăhi uă
qu ăNg căl i,ăn uăth iăgianăc aăvòngăquayăti nădàiăthìădoanhănghi păs ăthuăh iăv nă
ch m,ăho tăđ ngăkinhădoanhăch aăth căs ăcóăhi uăqu
Cácăch ătiêuăđánhăgiáăchungăv ăTSNH
Hi u su t s d ng TSNH (S vòng quay c a TSNH)
u u t d g oa t u t u g
Ch ătiêuănàyăchoăbi tăm tăđ ngăv năb ăraăđ uăt ăchoătàiăs năng năh nătrongăm tă
k ăthìăđemăl iăbaoănhiêuăđ năv ădoanhăthuăthu n.ăCh ătiêuănàyăth ăhi năs ăv năđ ngăc aăTSNHătrongăk ,ăch ătiêuănàyăcàngăcaoăch ngăt ăTSNHăv năđ ngăcàngănhanh,ăhi uăsu tă
s ăd ngătàiăs năng năh năcao,ăt ăđóăgópăph năt oăraădoanhăthuăthu năcàngăcaoăvàălàăc ă
s ăđ ăt ngăl iănhu năc aădoanhănghi p
Ch tiêu này cho bi t m iăđ năv tài s n ng n h n có trong k đemăl i bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng TSNH t t, góp ph n
nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p
g a g quay oa t u t u g y
Ch tiêu này cho bi t m i vòng quay c a TSNH bình quân m t bao nhiêu ngày
Ch tiêu này càng th p, ch ng t TSNH v năđ ng nhanh, góp ph n nâng cao doanh thu
và l i nhu n cho doanh nghi p
1.4.2.4 Các ch tiêu hi u qu s d ng tài s n dài h n
Cácăch ătiêuăđánhăgiáăchungăv ăTSDH
Hi u su t s d ng TSDH (S vòng quay c a TSDH)
u u t d g oa t u t u g
Ch tiêu này cho bi t m tăđ ng v n b raăđ uăt ăchoătàiăs n dài h n trong m t k thìăđemăl iăbaoănhiêuăđ năv doanh thu thu n Ch tiêu này th hi n s v năđ ng c a
TSDH trong k , ch tiêu này càng cao ch ng t TSDH v năđ ng càng nhanh, hi u su t
s d ng tài s n dài h n cao, t đóăgópăph n t o ra doanh thu thu năcàngăcaoăvàălàăc ăs
đ t ngăl i nhu n c a doanh nghi p
Trang 24T su t sinh l i c a tài s n dài h n
u t l a u au t u g
Ch tiêu này cho bi t m iăđ năv tài s n dài h n có trong k đemăl i bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng TSDH t t, góp ph n
nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p
S c s n xu t c aăTSC
u t a C guy g C oa t u t u
Trongăđó:
S c s n xu t c a tài s n c đ nh là m t trong nh ng t s tàiăchínhăđánhăgiáă
khái quát hi u qu s d ng tài s n, đâyălàătàiăs n c đ nh c a doanh nghi p
Nguyênă giáă TSC ă s d ng bình quân trong 1 k là bình quân s h c c a nguyênăgiáăTSC ăcóă đ u k và cu i k
Doanh thu thu n c a doanh nghi pă cóă ýă ngh aă r t l nă đ i v i toàn b ho t
đ ng c a doanh nghi p, nó là ngu năđ doanh nghi p trang tr i các chi phí,
th c hi n tái s n xu t gi năđ năvàătáiăs n xu t m r ng, th c hi năngh aăv đ i
v iăNhàăn c
Ch tiêu này ph n ánh m tăđ ng nguyên giá bình quân tài s n c đ nh dùng vào
ho tăđ ng s n xu t kinh doanh trong k phânătíchăđemăl iăbaoănhiêuăđ ng doanh thu
thu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n c đ nh càng t t Do đó,ăđ nâng cao ch tiêuănày,ăđ ng th i v i vi căt ngăl ng s n ph m bán ra, doanh
nghi p ph i gi m tuy tăđ i nh ngăTSC ăth a, không c n dùng vào s n xu t, b oăđ m
t l cânăđ i gi a TSC ătíchăc c và không tích c c, phát huy và khai thác t iăđaăn ngă
l c s n xu t hi n có c aăTSC
T ăsu tăsinhăl iăc aăTSC
Ch tiêu này là s so sánh gi a l i nhu n sau thu c a doanh nghi p v iăTSC ăs
d ng trong k
u t l a C u au t u guy g C
L iănhu năsauăthu ălàăchênhăl chăgi aăl iănhu nătr căthu ăvàăthu ăthuănh pădoanhănghi p.ăCh ătiêuănàyăchoăbi tăc ăm tăđ năv ănguyênăgiáă(ho căgiáătr ăcònăl i) c a TSC ăthamăgiaăvàoăquáătrìnhăs năxu tăkinhădoanhă thì t oăđ căbaoănhiêuăđ ngăl iănhu n.ăCh ătiêuănàyăcàngăl năcàngăt t,ăt călàăkh ăn ngăsinhăl iăcàngăcao,ăhi uăqu ăs ă
d ngătàiăs năc ăđ nhăc aădoanhănghi păcàngăcaoăvàăng căl i
Trang 25Phân tích đi m hòa v n
1.4.3
Phânătíchăđi m hòa v n là k thu t phân tích m i quan h gi a chi phí c đ nh,
chi phí bi năđ i, l i nhu n và s l ng tiêu th ăNóăgiúpăng i qu nălýăxácăđ nhăđ c
s năl ng, doanh thu hòa v năđ xácăđ nh vùng lãi l c a doanh nghi p T đóănhàă
qu n lý s có nh ng chi năl c trong s n xu t và trong c nhătranhăđ đ aăs năl ng,
doanh thu c aămìnhăv tălênăđi m hòa v n này trong dài h n Trong kinh doanh chúng
ta ph iăđ uăt ăchiăphíăc đ nh, ho tăđ ng tiêu th s n ph m và cung ng d ch v s t o
ra doanh thu, n uădoanhăthuăđ l năđ bùăđ păđ c chi phí c đ nh và chi phí bi năđ i
thì công ty s có l i nhu n,ăcònăng c l i n u doanh thu quá th p, ph n chênh l ch
gi a doanh thu và chi phí bi năđ iăkhôngăđ bùăđ p chi phí c đ nh công ty s b l Tuyănhiên,ăkhiădoanhăthuădoanhăthuăđưăv t qua m căđ bùăđ p chi phí c đ nh và chi
phí bi năđ i thì công ty có th giaăt ngăl i nhu n r t nhanh, b i vì nh ng công ty có
chi phí c đ nh l năth ng ti t ki m chi phí bi năđ iăh năvàăkh n ngăgiaăt ngădoanhă
thu l năh n
i m hòa v n là m c s năl ng ho c doanh thu mà t iăđóădoanhănghi p có l i
nhu n ho tăđ ng (EBIT) b ng không hay doanh thu b ng chi phí ho tăđ ng
i m hòa v năđ căxácăđ nh d a trên nh ng gi đ nh sau:
Bi năphíăđ năv s n ph m c đ nhăvàăt ngăt l theo theo kh iăl ng s n ph m
s n xu t ho c tiêu th ;
Giáăbánăkhôngăđ i;
T ngăđ nhăphíăkhôngăđ i
Nh ng gi đ nh trên phù h pătrongătr ng h p phân tích ng n h n, t c là trong
đi u ki n quy mô s n xu tăđưăđ c xác l păvàăgiáăkhôngăđ i Gi i h n s năl ng là
công su t thi t k t iăđa,ăn u s năl ngăt ngăv t m c công su t t iăđaăthìăt t c các
gi đ nh trên không còn phù h p n a vì lúc này t ngăđ nh phí s t ngăvàăbi năphíăc ngă
có th thayăđ i
xácăđ nhăđi m hòa v n,ăng iătaăth ng d a trên ch tiêu s năl ng hòa v n
và doanh thu hòa v n
Phơnătíchăđi m hòa v n theo s năl ng:
G iăPălàăđ năgiáăbánăs n ph m; VC là t ng bi n phí;
QBE là s năl ng hòa v n; v là bi năphíăđ năv ;
Ta có:
Trang 26Phơnătíchăđi m hòa v n theo doanh thu:
Trongătr ng h p doanh nghi p s n xu t và tiêu th nhi u lo i s n ph m, giá bán
đ năv khác nhau thì không th tínhăđi m hòa v n theo s năl ng hòa v n Vì v y
ng iătaăđ aăraămôăhìnhăphânătíchăđi m hòa v n theo doanh thu
Doanh thu hòa v n là m c tiêu th t i s năl ng hòa v n
uă đi m c aă ph ngă phápă này là d tínhă toán,ă tìmă đ că đi m hòa v n cho
tr ng h p s n xu t tiêu th nhi u s n ph m v i giá bán khác nhau và ch c năđ n 3
ch s là t ng doanh thu, t ngăđ nh phí và t ng bi năphí.ăTuyănhiênănh căđi m c a
ph ngăphápănàyălàăđ chính xác không cao
Bi uăđ minh h aăphânătíchăđi m hòa v n:
th 1.1.Phân tích đi m hòa v n
Nhìnăvàoăđ th ta có th th y r ng, n u s năl ng ho c doanh thu tiêu th th p
h năđi m hòa v năthìădoanhăthuăkhôngăđ bùăđ p cho t ng chi phí (EBIT < 0), ho t
đ ng l ; n u s năl ng ho c doanh thu tiêu th caoăh năđi m hòa v n thì s có l i
nhu n EBIT > 0 Doanh nghi p có th thayăđ iăđi m hòa v n b ngăcáchăthayăđ i chi
phí c đ nh c a doanh nghi p
ụăngh aăc aăphânătíchăđi m hòa v n:
Phână tíchă đi m hòa v n ch ra m că đ ho tă đ ng t i thi u c n thi tă đ doanh
nghi p có lãi, giúp doanh nghi p l a ch nă quyă môă đ uă t ă phùă h p v i quy mô th
tr ng,ăđ ng th i l a ch n hình th căđ uăt ănh m gi m thi u nh ng r i ro do s bi n
i m hòa v n
nh phí
Bi n phí
T ng chi phí
Doanh thu Doanh thu và chi phí
Trang 27đ ng s năl ng tiêu th s n ph m Vi c l a ch n quy mô và công ngh đ uăt ăph
thu c vào quy mô th tr ng, n u quy mô th tr ng nh ho c có nhi uăđ i th c nh
tranh, m t d ánăcóăđi m hòa v n th p s ít r iăroăh năm t d ánăcóăđi m hòa v n cao Tuyănhiênătrongăđi u ki n quy mô th tr ng có ti măn ngăl n, m t d án có quy mô
l n s có kh n ngămangăl i m c l i nhu năcaoăh n.ă
i v i m tăcôngătyăđangăho tăđ ng,ăphânătíchăđi m hòa v n s giúp công ty th y
đ cătácăđ ng c a chi phí c đ nh và doanh thu t i thi u mà doanh thu t i thi u mà
doanh thu ph i ph năđ uăv tăquaăđ duy trì l i nhu n ho tăđ ng M t công ty có r i
ro ho tăđ ng ti m n cao khi doanh thu hòa v năcao.ă i m hòa v n cho th y m căđ
s d ng chi phí ho tăđ ng c đ nh c a m t công ty hay m căđ s d ngăđònăb y ho t
đ ng c a công ty Qua vi c phân tích b ngăđ th ta th yăđ nhăphíăđóngăm t vai trò
quan tr ngăđ i v i kho n lãi hay l trong ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a doanh
nghi p.ăDoăđóăđ nh phí càng l n doanh nghi p càng gánh nhi u r i ro
Phân tích đòn b y
1.4.4
Nguyênălýăđònăb yăđưăđ c áp d ng r ng rãi trong nhi uăl nhăv căvàăđemăl i r t
nhi u l iăíchăc ngănh ăthànhăcôngăchoăconăng i Trongăkinhădoanh,ănguyênălýăđònă
b yăc ngăđ c áp d ngăvàăđ c hi uăđ năgi n là s giaăt ngănh c a s năl ng ho c
doanh thu có th đ tăđ c m t s giaăt ngăl n v l i nhu n Thu t ng “đònăb y”ăámă
ch vi c s d ng chi phí c đ nhăđ giaăt ngăl i nhu n cho doanh nghi p H th ngăđònă
b yăđ c các doanh nghi p s d ng trong qu nălýătàiăchínhălàăđònăb y ho tăđ ng,ăđònă
b y tài chínhăvàăđònăb y t ng h p
1.4.4.1 òn b y ho t đ ng
Khái ni m
ònă b y ho tă đ ng là m că đ s d ng chi phí ho tă đ ng c đ nh c a doanh
nghi păđ khu chăđ iătácăđ ng c a s thayăđ i trong doanh thu lên thu nh pătr c thu
và lãi vay (EBIT) Trong kinh doanh, doanh nghi păđ uăt ăchiăphíăc đ nh v i hy v ng
s l ng tiêu th s t oăraădoanhăthuăđ l năđ trang tr i chi phí c đ nh và chi phí bi n
đ i Chi phí c đ nhăđóngăvaiătròăgi ngănh ăm t chi căđònăb yătrongăc ăh c, gây ra s thayăđ i trong s l ng tiêu th đ khu chăđ i s thayăđ i c a l i nhu n Các y u t nhăh ngăđ năđònăb y ho tăđ ng g măcó:ăđ căđi m v ngành ngh kinh doanh, quy
mô doanh nghi p, y u t công ngh vàăcácăquyăđ nh c a pháp lu t
M căđ s d ngăđònăb y ho tăđ ng
đoăl ng m căđ s d ngăđònăb y c a doanh nghi p,ăng i ta s d ng công th c:
Trang 28
b y c aăđònăb y ho tăđ ng
đoăl ng m căđ tácăđ ng c aăđònăb y ho tăđ ng,ăng i ta s d ng ch tiêu
đ b y ho tăđ ng.ă b y ho tăđ ng (DOL) là t l ph nătr măthayăđ i c a thu nh p
tr c thu và lãi vay (EBIT) do s thayăđ i 1% s năl ng ho c doanh thu
Các công th c tính DOL theo s năl ng Q ch s d ng thích h p cho các công ty
s n xu t và tiêu th s n ph măcóătínhăđ năchi c.ă i v i nh ng công ty s n xu t nhi u
lo i s n ph m có th s d ng cách tính DOL theo doanh thu
b y ho tăđ ng s khác nhau nh ng m c s năl ng (ho c doanh thu) khác
nhau Vì v y,ăkhiănóiăđ năđ b y ho tăđ ng ph i ch rõăđ b y m c s năl ng ho c
doanh thu nào
T nh ng công th c trên ta có th th y, t i kh iăl ngăbánăhàngăkhácănhau,ăc ă
c u chi phí khác nhau thì m că đ nh y c m c a l i nhu n v i bi nă đ ng c a kh i
l ng s n ph m tiêu th làăkhácănhau.ă nhăphíăđóngăvaiătròăquanătr ng trong vi c
khu chăđ i l i nhu năc ngănh ăr i ro c a doanh nghi p N u chi phí c đ nh càng l n
so v i chi phí bi năđ iăthìăđ b y ho tăđ ng s càng cao, kéo theo s giaăt ngăr t nhanh
c aăEBIT,ănh ngă n u doanh s gi măthìăc ngălàmăchoăEBITăgi m m t cách nhanh chóng.ă i u này th hi n m căđ nh y c m c a EBIT v i kh iăl ng s n ph m tiêu
th càng nhi u và r iăroăcàngăt ng.ăDoăđóăc n ph iăxácăđ nhărõăràngăph ngăh ng
t ngăgi m c a doanh s đ xácăđ nh m t t l đònăb y ho tăđ ng thích h p
ụăngh a
M t nhà qu n tr tài chính c n ph i bi t s thayăđ i c a c ăc u chi phí, doanh thu
s nhăh ngănh ăth nàoăđ n l i nhu n c a doanh nghi p.ăă ònăb y ho tăđ ng là công
c giúp nhà qu n tr bi tăđ căđi uănày.ă ònăb y ho tăđ ng cho bi t khi doanh thu
t ngă ho c gi m x% thì EBIT có chi uă h ngă t ngă ho c gi m x% DOL; giúp nhà
qu n tr th yăđ c m t m căđ nhăphíănàoăđó,ătácăđ ng c a l i nhu nătr c doanh s
ra sao N u doanh nghi păcóăđ b y ho tăđ ng cao, ch có bi năđ ng nh trên doanh thuăc ngăs gây nhăh ng l năđ n l i nhu n Vì v y, các doanh nghi păđaăph năđ u khôngăthíchăđ b y ho tăđ ng quá cao vì ch c n m t bi năđ ng nh v doanhăthuăc ngă
có th gây ra s t gi m l i nhu năđángăk Tuy nhiên, m t s doanh nghi p d đoánă
kinh t s phát tri n t t, th ph n và doanh s ngày càng kh quanăh n,ăthìăh s trang
Trang 29b thêmă c ă s v t ch t và máy móc hi nă đ i,ă đ b y ho tă đ ng cao s đ y m nh,
khu chăđ i m căgiaăt ngăl i nhu n.ăNh ngăs khu chăđ i này không ph i tuy n tính
mà theo quy lu t gi m d n
1.4.4.2 òn b y tài chính
Kháiăni m
ònăb y tài chính là ch s ph n ánh m i t ngăquanăgi a t ng s n và t ng s
v n ch s h uătrongăc ăc u ngu n v n c a doanh nghi p – nó chính là k t qu t vi c
s d ngăđ nh phí tài chính trong doanh nghi p, nh m khu chăđ iătácăđ ng s thayăđ i
c a l i nhu nătr c thu và lãi vay lên thu nh p c a m i c phi u (EPS) Hay nói cách
khác thì nó là m căđ theoăđóăcácăch ng khoán có thu nh p c đ nh (n vay và c
phi uă uăđưi)ăđ c s d ngătrongăc ăc u ngu n v n c a doanh nghi p
S khác bi t gi aăđònăb y ho tăđ ngăvàăđònăb y tài chính là doanh nghi p có th
l a ch năđònăb y tài chính trong khi không th l a ch năđònăb y ho tăđ ng.ă ònăb y
ho tăđ ngădoăđ căđi m ho tăđ ng c a doanh nghi p quy tăđ nh ph n l n,ăcònăđònăb y
tài chính thì khác Không có doanh nghi p nào b ép ph i s d ng n và c phi uă uăđưiăđ tài tr cho ho tăđ ng c aămìnhămàăthayăvàoăđóăcóăth s d ng ngu n v n t vi c
phát hành c phi uăth ng Th nh ngătrênăth c t , ít khi có doanh nghi p nào không
s d ngăđònăb y tài chính B i các doanh nghi p s d ngăđònăb y tài chính hy v ng s
giaăt ngăđ c l i nhu n cho c đôngăth ng N u s d ng phù h p, công ty có th
dùng các ngu n v n có chi phí c đ nhăđ t o ra l i nhu n l năh năchiăphíătr cho vi c huyăđ ng v n có l i t c c đ nh Ph n l i nhu n còn l i s thuôc v c đôngăth ng
Các y u t nhăh ngăđ năđònăb y tài chính: tâm lý c a nhà qu n tr tài chính, trình
đ c c aăng iălưnhăđ o, chi năl c phát tri n c a doanh nghi p, vi c s d ngăđònăb y
ho tăđ ng, uy tín c a doanh nghi p
Bên c nh nh ng y u t mang tính ch quan bên trong doanh nghi păthìăđònăb y tài chínhăc ngăch u m t s y u t kháchăquanătácăđ ng: th tr ng tài chính phát tri n s
thu n l iăh nătrongăvi căhuyăđ ng v n; chi phí lãi vay nhăh ng tr c ti păđ năđònăb y
tài chính, n u chi phí n th p thì s dùng nhi u n h năđ tài tr cho các ho tăđ ng, khi đóăđònăb y tài chính s caoăh năvàăng c l i; chính sách lu tăphápăNhàăn c, ví d nh ă
thu thu nh p mà cao thì càng khuy n khích doanh nghi p s d ng nhi u n h năvìăchiă
phí lãi vay là lá ch n thu cho doanh nghi p, ho c là nh ngăquyăđ nh v s v năđi u l
ph iăcóăđ thành l p doanh nghi păc ngăs nhăh ngăđ năc ăc u v n c a doanh nghi p vàăđònăb yătàiăchính,ầ;ăl nhăv c ho tăđ ng c a doanh nghi p, cácăl nhăv c khác nhau
s cóăđ r i ro khác nhau, t o nên m c s d ngăđ b y tài chính khác nhau; tình hình
tiêu th s n ph m và k t qu kinh doanh; th c tr ng n n kinh t ;ầ
Trang 30M căđ s d ngăđònăb y tài chính
Ta có công th căđoăl ng m căđ s d ng c aăđònăb yătàiăchínhănh ăsau:
ăb yăc aăđònăb yătƠiăchínhă(DFL)
b y tài chính là m t ch s đ nhăl ngădùngăđ đoăl ng m căđ bi năđ ng
c aăEPSăkhiăEBITăthayăđ i, nó th hi n s c m nh c aăđònăb yătàiăchính.ă b y tài chính m t m căđ nàoăđóăđ căxácăđ nh nh ălàăph nătr măthayă đ i c a EPS khi EBITăthayăđ i 1%
ụăngh a
ònăb y tài chính giúp cho các nhà qu n tr tài chính th yăđ cătácăđ ng c a vi c
s d ng n vay lên thu nh p trên m t c ph n c a c đôngăth ng S d ngăđ nh phí
tài chính trong doang nghi p thì n uăEBITăthayăđ i x% s khu chăđ i s bi năđ ng c a
EPS lên DFL x% vàăc ngăchoăth yăđ r iăroăđ n v i doanh nghi pănh ăth nào khi
doanh nghi p s d ng ngu n tài tr b ng n vay
1.4.4.3 òn b y t ng h p
Khái ni m
Trong th c t , các doanh nghi p không ch s d ngăđ năthu n m tăđònăb y ho t
đ ng ho căđònăb yătàiăchính,ămàăth ng s d ng k t h p c 2ăđònăb y trong n l c gia
t ngăt su t l i nhu n v n ch s h u hay thu nh p cho c đông.ăKhiăđònăb y tài chính
đ c s d ng k t h p v iăđònăb y ho tăđ ng s t oăraăđònăb y t ng h p.ăNh ăv y khi
s d ngăđònăb y t ng h păđ ngăngh aăv i vi c công ty s d ng k t h p c chi phí ho t
đ ng và chi phí tài tr c đ nh Khi s d ng k t h p,ăđònăcânăđ nhăphíăvàăđònăcânăn cóătácăđ ngăđ n EPS khi s năl ngăthayăđ iăthôngăquaă2ăb c:
B c 1: s năl ng tiêu th thayăđ iălàmăthayăđ iăEBITă(tácăđ ng c aăđònăb y
ho tăđ ng)
B că2:ăEBITăthayăđ iălàmăthayăđ iăEPSă(tácăđ ng c aăđònăb y tài chính)
b y t ng h p (DTL)
đoăl ng m căđ bi năđ ng c a EPS khi s l ng tiêu th thayăđ i, ta dùng
ch tiêuăđ b y t ng h p.ă b y t ng h p là m t ch s đ nhăl ngădùngăđ đoăl ng
Trang 31c a doanh nghi p m c s năl ng (ho cădoanhăthu)ănàoăđóăđ căxácăđ nh là ph n
tr măthayăđ i c aăEPSăt ngă ng v iă1%ăthayăđ i c a s năl ng (ho c doanh thu)
V m tătínhătoánăthìăđ b y t ng h p chính là tích s c aăđ b y ho tăđ ng v iăđ
b y tài chính
Thay l năl t các công th căxácăđ nhăđ b y ho tăđ ng theo s năl ngăvàăđ b y
tài chính, ta có công th căđ b y t ng h p theo s năl ng là:
m i m c s năl ng tiêu th khác nhau thì m căđ tácăđ ng c aăđònăb y t ng
h păc ngăkhácănhau.ăM căđ tácăđ ng c aăđònăb y t ng h păc ngălàăm tăth c đoăchoăphépăđánhăgiáăm căđ r i ro t ng th c a doanh nghi p bao g m c r i ro kinh doanh
và r i ro tài chính
ònăb y xu t hi n khi doanh nghi p s d ng tài s n hay v n có chi phí ho tăđ ng
hay chi phí tài chính c đ nh nh m t iăđaăhóaăt su t sinh l i cho doanh nghi p Tuy
nhiên vi c s d ngăđònăb yălàăconădaoăhaiăl iăđ i v i m i doanh nghi p b i khi s
d ngăđònăb yăt ngălênăthìăr i ro c a doanh nghi păc ngăs t ng.ăăN u doanh nghi p s
d ngăđònăb y quá m c s làmăt ngăchiăphíăho tăđ ng và tài chính c đ nh,ăđi u này
làm gi m l i nhu năđ tăđ c t vi c s d ngăđònăb y Vi c l m d ngăđònăb y còn có
th làm s t gi m giá c phi u trên th tr ng, không nh ngăkhôngăgiaăt ngăđ c kh
n ngăsinhăl i mà còn làm doanh nghi păđ ngătr c tình th khóăkh n.ăCácănhà đ uăt ă
c n cân nh căvàăđ aăraăquy tăđ nh phù h p nh t cho doanh nghi p, cân b ng gi a m c
đ r i ro và kh n ngăsinhăl i c a doanh nghi p
Trang 32CH NGă2.ă TH CăTR NGăHO Tă NG TÀIăCHệNHăC AăT NGăCÔNG
TYăCỌNGăNGHI PăM ăVI TăB Căậ VINACOMIN 2.1 T ngăquanăv ăT ngăcôngătyăCông nghi păm ăVi tăB căậ Vinacomin
T ng Công ty Công nghi p M Vi t B c - Vinacomin là Doanh nghi păNhàăn c
tr c thu c T păđoànăCôngănghi p Than - Khoáng s n Vi tăNam,ăkinhădoanhăđaăngànhă
d a trên n n t ng s n xu t than là g c Ho tăđ ng kinh doanh c a T ng công ty ch
y uă làă đ ph c v cho nhu c u c a T pă đoànă Công nghi p than - khoáng s n Vi t
Nam T ng s cán b công nhân là g nă6000ăng i, ho tăđ ng theo mô hình Công ty
m (Công ty con) v i g nă20ăCôngătyăvàă năv tr c thu căđóngăchânătrênăđ a bàn c a
6 t nh và thành ph g m: Thái Nguyên, Tuyên Quang, L ngăS n,ăV nhăPhúc,ăThanhă
Hóa và thành ph Hà N i M c tiêu c a chi năl c hi n nay c a T ngăcôngătyălàă“S n
xu tăvàăkinhădoanhăđaăngànhăcóăch n l c trên n n s n xu tăthan”.ăTrongănhi uăn mătr
l iăđâyă T ng công ty liên t căđ c ch ng nh n và x p h ng trong b ng 500 doanh
nghi p l n nh t Vi t Nam v iădoanhăthuăhàngăn măx p x 6.000 t đ ng
Quá trình hình thành và phát tri n
Thángă7ăn mă1980ăCôngătyăCôngănghi p m Vi t B c – TKVăđ c thành l p trênăc ăs h p nh t Công ty xây l păIă ôngăAnhăvàăM than B căThái.ăN mă1993ă
đ căđ i tên thành Công ty than N iă a.ăCôngătyăđ c chuy năđ i thành Công ty
trách nhi m h u h n m t thành viên ho tăđ ng theo mô hình Công ty m - Công ty con
n mă2005.ăT n mă2006ăđ n nay công ty chính th căđ i tên thành Công ty trách nhi m
h u h n m t thành viên Công nghi p m Vi t B c – TKV Tr s hi nănàyăđ căđ t
t i s 01 ph Phană ìnhăGiót,ăph ngăPh ngăLi t, qu n Thanh Xuân, Hà N i
V iă30ăn măxâyăd ng,ătr ng thành và phát tri n, có th tóm t t theo 3 th i k c ă
b nănh ăsau:
Giaiăđo n t 1980ăđ n 1990
âyălàăgiaiăđo năs ăkhaiăc a công ty nh năđ c s giúpăđ h ng d n c a Chính LiênăXôăđ khai thác 3 m chính là Núi H ng,ăNaăD ngăvàăLàngăC m Bên c nh
Trang 33đó,ăsongăsongăv i s c i t o m r ng các m thanăđưăcó,ăcácăxíănghi p tr c thu c công tyănh ăcácăxíănghi p xây l p, xí nghi p d ch v th ngăm iăc ngăliênăt c phát tri n góp
ph năđ y m nh ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a công ty Tuy nhiên, s năl ng than
lúc này không l n, ch y u s n xu t theo m nh l nh
Giaiăđo n t n mă1990ăđ n 2000
Giaiăđo n này m cătiêuăkinhădoanhălàă“S n xu t và kinh doanh t ng h p trên nên
s n xu tăthan”.ăL y than làm nên t ngăđ s n xu t, phát tri n các ngành ngh khác
Trong th i gian này, ho tăđ ng kinh doanh có m t s khóăkh nădoăđ i tác l n là Xi
m ngăB măS năthayăđ i công ngh , không s d ng lo i than công ty khai thác n a
Tuy v y, công tyăđưănhanh chóng t n d ngăc ăh i khi th tr ng xu t kh u than phát
tri năđ ph c h i,ăđ y m nh ho tăđ ng s n xu t kinh doanh Trong th i gian này, công tyăc ngăđưăđ uăt ăxâyăd ng nhi u d án nh m m r ng ho tăđ ng s n kinh doanh c a mìnhănh :ăNhàămáyănhi tăđi năNaăD ng,ănhàămáyăxiăm ngăLaăHiên Cácăđ năv
thu cănhàămáyăc ngăchuy năđ ng không ng ngăđ gi i quy tăcôngă n,ăvi c làm cho
ng iălaoăđ ng Bên c nhăđó,ăcông ty còn liên doanh v iăcácăcôngătyăn c ngoài và trongăn căđ xây d ng Khách s n, s n xu t bia, xây d ng các khi ngh d ng, ngh mátănh ăKháchăs n Heritage Hà N i, khách s năMêăLinh,ăTrungătâmăđi uăd ng và
ph c h i ch căn ngăngànhăthan.ăT h ngăđiăbanăđ u yăđưăđ aăCôngătyăti p t c phát
tri n và kh ngăđ nhăth ngăhi u Than N iă a
Giaiăđo n t 2000ăđ n 2010
B c vào th k m i, thiên niên k m i tuy g p ph i nhi uăkhóăkh nătrongăs
bi năđ i gay g t c aăc ăch th tr ng và h i nh p qu c t , song phát huy k t qu đưă
đ tăđ c c aă20ăn m,ăCôngătyăđưăb c vào th i k phát tri năt ngăt c.ă ây c ngălàă
th i k đ uăt ăm nh m cho s n xu tăthanăvàăxiăm ng.ăCôngătyăđưăđ uăt ăhàngălo t
thi t b m i, hi năđ i, c i t o các m theoăđúngăthi t k Các lo i máy xúc th y l c lo i
l n, ô tô có tr ng t i t 40ăđ n 60 t n c a các hãng n i ti ng trên th gi i đ căđ aăv
s n xu t t i m năn mă2004,ăcôngătyăđưătr thành m t công ty s n xu t than vào
lo i l n c aăngànhăđ ng vào hàng các công ty s n xu tăthanăhàngăn măt 1 tri u t n
than tr lên
T n mă2005ăCôngătyăti p t c t ngăt c và phát tri n s n xu t thanăvàăđ uăt ăxâyă
d ng các công trình Ti p t c th c hi nă chínhă sáchă đ i m i các doanh nghi p Nhà
n c,ăcôngătyăđưăchuy n bi n m t cách tích c c, hàng lo t công ty c ph năraăđ iănh ă
Công ty c ph năđ uăt ăxâyăd ng, Công ty c ph n v t li u xây d ng, Công ty c ph n
c ăkhíăm Vi t B c, Công ty c ph năxiăm ngăLaăHiên ăcácăcôngătyăsauăkhiăc ph n đưălàmă năcóăhi u qu ch m d t tình tr ng thua l kéo dài
c s đ ng ý c a Th t ng Chính ph t iă côngă v nă s 2162/TTg- MDNăngàyă23ăthángă11ăn mă2010ăv vi c thành l p T ng công ty Công nghi p m Vi t B c
Trang 34Ngàyă 13ă thángă 12ă n mă 2010ă B tr ng B Côngă Th ngă đưă raă Quy tă đ nh s 6568/Q -BCT v vi c thành l p T ng Công ty Công nghi p m Vi t B c- Vinacomin
B căvàoăgiaiăđo n phát tri n m i t n mă2010ăđ n 2015, m c tiêu ti p t c phát tri n
m c tiêu s n xu tăvàăkinhădoanhăđaăngànhăcóăch n l c trên n n c a s n xu t than, công tyăđangăngàyăcàngăkh ngăđ nh v th c a mình
Ngành ngh l nhăv c kinh doanh:
L nhăv c kinh doanh ch y u c a T ng công ty là s n xu tăthan,ăđâyălàăl nhăv c kinh
doanh g c, làm n năchoăcácăl nhăv căkinhădoanhăđaăngànhăkhác.ă
i lý, môi gi i,ăđ u giá
Ho tăđ ngăt ăv n qu n lý, ki nătrúc,ăt ăv n, ki m tra, phân tích k thu t có
liên quan
Cho thuê, bán, b oăd ng xeăcóăđ ngăc ,ămáyămóc,ăthi t b đ dùng h u hình
Khai thác, thu gom than c ng, than bùn, than non, qu ng, v t li u xây d ng
S n xu t: v t li u xây d ng t đ tăsét;ăđ ngăc ,ătuaăbin;ăbi,ăbánhăr ng,ăh p s ,
các b ph năđi u khi n, máy khai thác m , xây d ng,ăxeăcóăđ ngăc
Nhà hàng, khách s n, các d ch v l uătrú,ăngh d ng,ănuôiăd ng,ăđi uăd ng
(cho cán b công nhân viên ngành than)
Xây d ng nhà , cácăcôngătrìnhăđ ng s t,ăđ ng b , công trình k thu t dân d ng
V n t i,ăkhoăbưiăvàăl uătr hàng hóa
Kinh doanh b tăđ ng s n
C c u t ch c c a T ng công ty Công nghi p m Vi t B c – Vinacomin
2.1.2
2.1.2.1 S đ t ch c b máy qu n lý
T ng công ty Công nghi p m Vi t B c – Vinacomin là doanh nghi pănhàăn c
l i có nhi u công ty con nên b máy qu nălýăc ngăc n ph i có quy mô nh tăđ tăđ nhăđ
có th đ m b o qu n lý t t các ho tăđ ng s n xu t kinh doanh
Trang 35S đ 2.1 S đ t ch c b máy qu n lý
Trang 362.1.2.2 Ch c n ng, nhi m v :
Công ty m
Ch u trách nhi m qu n lý chung, th ng nh t toàn b cácăl nhăv c kinh doanh c a
toàn T ng công ty, th c hi n ch căn ngăqu n lý đi u hành T ngăcôngă ty,ăđ uăt ă tàiă
chính và tr c ti p th c hi n m t s ho tăđ ng kinh doanh ch l c B máy t ch c công
ty m đ căchiaăthànhăBanălưnhăđ o và các phòng ban chuyên môn, c th nh ăsau:
Ch t ch T ng công ty:ălàăng i đ ngăđ u T ng công ty, th c hi n vi căđi u
hành qu n lý chung các ho tăđ ng c a T ng công ty theo ngh quy t và quy t
đ nh b nhi m c a T păđoànăThanăkhoángăs n Vi t Nam Ch t chălàăng i
ch u trách nhi m hoàn toàn, cao nh t v qu nălýăđi u hành ho tăđ ng c a T ng
công ty
T ngăgiámăđ c: làăng i tr c ti păđi u hành, qu n lý ho tăđ ng s n xu t kinh
doanh c a T ng công ty, theo ngh quy t và quy tăđ nh c a T ng công ty ch u
trách nhi mătr c Ch t ch T ng công ty
Các Phó t ng giám đ c ph trách chuyên môn: Các Phó t ngăgiámăđ c có 5
ng i, m iăng i ph trách m t m ngăchuyênămôn,ăđ ngăd i s qu n lý tr c
ti p c a T ngăgiámăđ c Các Phó t ngăgiámăđ c này ch u trách nhi măđi u
hành các phòng ban thu căl nhăv c chuyên môn c a mình
Các phòng tr c thu c quy n qu n lý c a T ngăgiámăđ c: các phòng này ch u
trách nhi m tr c ti pătr c T ngăgiámăđ c, th c hi n các công vi c v hành
chính s nghi p nh ăt ch c, k toán, nhân s , ki m tra, thanh tra giúp T ng giámăđ căđi u hành T ng công ty
Các phòng ban chuyên môn tr c thu c quy n qu n lý c aăcácăPhóăgiámăđ c
chuyên môn: các phòng ban này ch u s đi u hành, qu n lý c a các Phó giám
đ c chuyên môn, có nhi m v th c hi n các công vi c thu căl nhăv c chuyên
môn c a mình, h tr quáătrìnhăđi u hành, ra quy tăđ nh c aăcácăPhóăgiámăđ c,
đ ng th i có nhi m v ph i h p v i các phòng ban khác trong toàn T ng công
ty th c hi n các ho tăđ ng s n xu t kinh doanh
Công ty con
Các công ty con thu c t păđoànăđ c t ch căđaăd ng, g m có 3 nhóm chính:
Kh i cácăđ năv tr c thu c:
Bao g m các chi nhánh c a T ng công ty t iăcácăđ aăph ng,ăth c hi n các ch c
n ngăkinhădoanhănh :ăkhai thác than, xu t nh p kh u, khách s n,ăđi uăd ng Các chi
nhánh này ch u s qu n lý tr c ti p c a T ng công ty, th c hi n các k ho ch kinh
căn ng mà T ng công ty giao cho
Trang 37 Kh i các Công ty TNHH m t thành viên:
G măcóăCôngătyăthanăKhánhăHòa,ăCôngătyăthanăNaăD ng thu c s qu n lý c a
T ngăcôngătyănh ngăcácăcôngătyănàyăt th c hi n ho tăđ ng kinh doanh d a trên k
ho ch ph i h p kinh doanh do T ngăcôngătyăđ ra đ uăn m.ăCu iăn măn p l i nhu n
lên T ng công ty
Kh i các Công ty C ph n
âyălàăcácăcôngătyăđ c T ng công ty góp v n, s v năgópănàyăth ng chi m
h nă51%ătrongăt ng s v n c a các công ty này Cu iăn m,ăl i nhu n đ c phân chia
d a trên t l trong v n góp
Kh i các Công ty liên k t
V i các công ty này, T ngăcôngătyăc ngăgópăv n hay h p tác liên k tăđ th c
hi n các d án l n, trong th i gian dài
2.2 PhơnătíchătìnhăhìnhătƠiăchínhăt iăT ngăcôngătyăCôngănghi păm ăVi tă B căậ Vinacominăgiaiăđo nă2010ăậ 2012
Phân tích báo cáo tài chính
2.2.1
2.2.1.1 Báo cáo k t qu kinh doanh
Trang 38B ng 2.1 B ng Báo cáo k t qu kinh doanh giai đo n 2010 - 2012
(Ngu n: Phòng k toán)
Trang 39Bi u đ 2.1 Bi u đ th hi n l i nhu n giai đo n 2010 - 2012
n v tính: Tri u đ ng
(Ngu n: S li u tính đ c t báo cáo tài chính)
Doanh thu thu n
V iăđ c thù kinh doanh là khai thác than là ch y u, ph c v nguyên li u cho các
nhà máy nhi tăđi n,ăxiăm ngăc a T păđoànăCôngănghi p Than – Khoáng s n Vi tăN m,ă
doanh thu ph thu c ph n l n vào nhu c u s d ng c a các nhà máy này Doanh thu thu n v bán hàng và cung c p d ch v liên t căt ngătrongăgiaiăđo n t n mă2010ăđ n
n mă2012.ăTrongăđó,ădoanhăthuăthu năt ngăm nh nh tăvàoăn mă2011ă(n mă2011ădoanhă
thu thu nă t ngă 646.518.371.726 đ ng so v iă n mă 2010ă – t ngă ng v i t l t ngă
36.55%) i u này có th lý gi i b iătrongăn mă2011,ăcôngătyăđưăkhánhăthànhăhaiănhàă
máy nhi tă đi n l n đóă làă nhàă máyă nhi tă đi n M o Khê và nhà máy nhi tă đi n Cao
Ng n Hai nhà máy nhi tăđi nănàyăđiăvàoăho tăđ ng đưăgópăph n m r ng ho tăđ ng
s n xu t kinh doanh c aăcôngăty,ăđápă ng t tăh nănhuăc u c a th tr ng, chínhăđi u nàyăđưăd năđ n s giaăt ngăm nh v doanh thu thu n c a công ty Sangăn mă2012ăcôngă
ty v năt ngădoanhăthuăthu nănh ngăm căt ngăkhôngăb ngăn m 2011.ăN mă2012ădoanhă
thu thu n ch t ngă14.380.185.815 đ ng so v iăn mă2011ă(t ngă ng v i t l t ngă
0.6%) Nguyên nhân là do trongă n mă 2012ă nhu c u s d ng than c a các nhà máy
nhi tăđi n,ănhàămáyăxiăm ng không có nhi uăthayăđ i.ă âyăv nălàăcácăđ i tác tiêu th
than ch y u c a công ty nên s c tiêu th c a các nhà máy này nhăh ng tr c ti p t i
doanh thu c a công ty
Doanhăthuăthu n L iănhu n Giáăv n
Trang 40Giá v n hàng bán
Giá v năhàngăbánătrongăgiaiăđo n t n mă2010ă– 2012ăc ngăliênăt căt ngătheoăs giaă t ngă c a doanh thu thu n.ă N mă 2010, giá v nă hàngă bánă đ t 1.541.815.898.876
đ ng.ăSangăn mă2011,ăgiáăv năhàngăbánăt ngăm nh nh tătrongăbaăn măv i m căt ngă
607.849.151.615 đ ng đ t 2.149.665.050.491ă đ ng trong khi doanh thu thu nă t ngă
m nhăh n,ăđ t 2.415.313.698.418 đ ng, t călàăt ngă646.518.371.726 đ ng so v iăn mă
2010 Chính vì v y l i nhu n g pă n mă 2011ă đưă t ngă soă v iă n mă 2010ă làă
38.669.220.111 đ ngă(t ngă ng v i m căt ngă17,04% so v iăn mă2010) Cùng v i s
ti t ki m trong qu n lý doanh nghi păđưăgiúpăchoăl i nhu n sau thu n mănàyăt ngăcao
N mă2012,ătheoăs giaăt ngăc a doanh thu thu n, giá v năhàngăbánăc ngăt ngăvàăđ t
giá tr cao nh tă trongă giaiă đo n 2010 – 2012 m c 2.230.121.683.647 đ ngă t ngă
3,74% so v iăn mă2011.ăDoanhăthuăn mănàyăt ngănh h n,ăch t ngă0,6%ăsoăv iăn mă2011.ă i u này gi i thích cho s s t gi m c a l i nhu n g păn mă2012.ăNhìnăchungăxuă
h ngăt ngălênăc a giá v n hàng bán là hoàn toàn h p lý khi doanh thu thu năc ngăcóăxuăh ngăt ngăquaăcácăn m.ăTuyănhiên,ăgiáăc đ uăvàoăt ngăcaoătrongăn mă2012ăđưă
đ y giá v năt ngăm nhăh năsoăv i doanh thu thu n, nhăh ng làm gi m l i nhu n g p
c ngănh ăl i nhu n ròng c a công ty
L i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p
L i nhu n luôn là m cătiêuăhàngăđ u c a doanh nghi p Nhìn vào bi uăđ t ngă
tr ng doanh thu và l i nhu n ta th y l i nhu n c a công ty th căt ngătrongăgiaiăđo n
2010 – 2011.ăN mă2010ăl i nhu n sau thu c a công ty là 33.062.395.988 đ ng nh ngă
đ năn mă2011ăđưăt ngălênăm t m c là 23.736.611.248 đ ngă(t ngă ng v i t l t ngă
71.79%) S d ăl i nhu n c aăcôngătyăđ tăđ c k t qu nh ăv y là b i doanh thu thu n
t ngă m tăl ng r t l n t 1.768.795.326.692 đ ngăn mă2010ălênă 2.415.313.698.418
đ ngăn mă2011ă(t ngă ng v i m căt ngă36,55%) Bên c nh y u t doanhăthuăt ngă
m nhăthìătrongăn mă2011,ăcôngătyăc ngăđưăti t ki măđ c r t nhi u chi phí bán hàng
c ngănh ăchiăphíăqu n lý doanh nghi pă(chiăphíăbánăhàngăn mă2011ăgi m 18,11% so
v iă n mă 2010,ă chiă phíă qu n lý doanh nghi pă n mă 2011ă gi m 36,97% so v iă n mă
2010) Sangăn mă2012ăl i nhu n sau thu l i gi m m nh 45.702.447.974 đ ng so v i
n mă2011 (t ngă ng v i m c gi m 80,46%) Nguyên nhân c a hi năt ng này là do
doanh thu thu nătrongăn mă2012ăt ngăkhôngănhi u (doanh thu thu năn mă2012ăt ngă14.380.185.815ăđ ng,ăt ngăđ ngăv i m căt ngă0,6% so v iăn mă2011)ămàăgiáăv n
hàng bán l iăt ngăm nhă(n mă2012ăgiáăv năhàngăbánăt ngăm tăl ng 80.456.633.156
đ ng,ăt ngă ng v i m căt ngă3,74%)ădoăcácăchiăphíăđ u vào trong khai sác, s n su t
t ng.ă ng th i,ătrongăn mă2012,ăcôngătyăc ngăph i thanh toán m t s kho n n đ n
h n khi n cho chi phí tr lưiă vayă trongă n mă nàyă t ngă caoă (t ngă soă v iă n mă 2011