ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật - giáo án tham khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 (17)

Tiết thứ 45 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT... ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT I- Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật: - Nhiệt độ mô

Tiết thứ 45 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT

ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI

SỐNG SINH VẬT

Thông tin:

vàng úa dần do diệp lục bị phân hủy

1- Từ mỗi ví dụ

 Nhiệt độ đã ảnh hưởng như thế nào

lên đời sống của :

a- Thực vật ?

b- Động vật?

2- Ý nghĩa những biến đổi của sinh vật

dưới tác động của nhiệt độ ?

I- Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống SV: Đọc các VD ở mục I kết hợp quan sát

hình 43.1, 43.2 SGK

ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ

ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I- Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:

- Nhiệt độ môi trường sống ảnh hưởng đến hình thái, sinh lí sinh vật  Hình thành nên các đặc điểm

thích nghi với điều kiện nhiệt độ trong môi trường VD

- Đa số các loài sống trong phạm vi nhiệt độ

0-50 0 C

- Một số loài có khả năng thích nghi cao có thể sống được ở t o rất thấp hoặc rất cao

VD

Thân cây ở vùng nhiệt đới

có lớp bần dày

Cây ôn đới thường vàng vào mùa thu và rụng vào mùa đông

• Gấu ngựa VN có lông mỏng hơn gấu Bắc cực

Tập tính ngủ đông

2- Căn cứ vào sự điều chỉnh nhiệt độ của

cơ thể sinh vật thích nghi với môi trường sống, người ta chia SV ra thành các

nhóm SV nào ?

SV hằng nhiệt

SV biến nhiệt

3- Vận dụng kiến thức sinh học lớp 7, xếp các sinh vật sau thành 2 nhóm:

a- Sinh vật biến nhiệt b- Sinh vật hằng nhiệt

a- Sinh vật biến nhiệt b- Sinh vật hằng nhiệt

BÀI TẬP: Vận dụng những hiểu biết về SV

biến nhiệt và SV hằng nhiệt hãy điền các 3 ví dụ phù hợp vào chỗ trống ở bảng

Sinh vật hằng

nhiệt

2- 3-

1-Khi nhiệt độ của môi trường thay đổi thì sinh vật

phát sinh biến dị để thích nghi và

hình thành tập tính.

Nhiệt độ là yếu tố giới hạn quy định vùng phân bố của sinh vật

 Hoa đỗ quyên có nguồn gốc của Bỉ, hoa trà, hoa báo xuân của Trung Quốc, hoa lan Dendrobiun của Anh, hoa hồng môn của

Côxta Rica… Các giống hoa này trước kia chỉ sống được ở môi trường có khí hậu ôn đới, trong điều kiện khí hậu từ 8-15 độ C, nếu trồng ở nhiệt độ cao, độ ẩm thấp như khí hậu nước ta cây sẽ bị cháy lá, thui rụng

nụ, không thể sinh trưởng và phát triển

Độ ẩm ảnh hưởng như thế nào lên đời

sống sinh vật?

II- Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống của sinh vật:

Đọc thông tin và thực hiện lệnh  mục II- SGK

Các nhóm sinh vật Tên sinh vật Nơi sống

Thực vật ưa ẩm

Thực vật chịu hạn

Động vật ưa ẩm

a- Nơi có độ ẩm cao: Ruộng lúa nước, Bãi đất ven sông, dưới tán lá rừng…

- Nơi có độ ẩm thấp: Bãi cát ven biển, trên đồi, Sa mạc…

b- Thực vật ưa ẩm: Cây dương xỉ, cây

- Phiến lá hẹp, màu lá nhạt

- Mô dậu phát triển

- Phiến lá rộng, mỏng -Mô dậu kém phát triển

Quan sát hình & nêu đặc điểm của cây ưa ẩm ,

ưa sáng ( Rau bợ ) & cây ưa ẩm, chịu bóng

Cây chịu hạn có đặc điểm gì khác cơ bản với cây

ưa ẩm ?

Thân mọng nước, lá tiêu biến thành gai

Quan sát hình & nêu đặc điểm của động vật ưa ẩm( ếch ) , ưa khô ( thằn lằn ) & cây ưa ẩm.

II- Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống

của sinh vật:

Từ đặc điểm của các sinh vật đã nêu

1- Độ ẩm có ảnh hưởng như thế nào

đến đời sống sinh vật ?

2- Có thể phân thực vật; Động vật

thành những nhóm nào ? Lấy các ví dụ minh họa cho mỗi nhóm.

II- Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống

của sinh vật:

• Độ ẩm của môi trường có ảnh hưởng đến

hình thái và sinh lí của sinh vật  Hình

thành nên các đặc điểm thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau Gồm :

Củng cố

2.Trong sản xuất người ta có biện pháp gì để tăng năng suất cây trồng và vật nuôi?

Nhân tố ánh sáng quyết định nhiệt độ và độ

ẩm Sinh vật chịu tác động của 3 nhân tố này

Cung cấp điều kiện sống

Đảm bảo thời vụ

1.Nêu mối liên quan giữa 3 nhân tố: Ánh

sáng, nhiệt độ, độ ẩm trong sự tác động lên đời sống sinh vật?

Nhiệt độ của môi trường có tới hình thái,hoạt động sinh lý của sinh vật Đa số các loài sống trong phạm vi nhất định(Từ

0 o C50 o C).Tuy nhiên,cũng có 1 số loài sinh vật nhờ khả năng cao nên có thể sống được ở nhiệt độ hoặc rất cao.Sinh vật được chia làm hai nhóm:Sinh vật và

sinh vật biến nhiệt

Điền vào chỗ trống thay cho các số để

hoàn thiện các câu sau:

Câu 1/sgk:

lá, lớp bần dày, có vảy mỏng bao bọc chồi lá

• Ảnh hưởng đến sinh lí: Quang hợp, hô

hấp, thoát hơi nước…

• ĐV Tập tính tránh nóng như ngủ hè,

ngủ đông…

Câu 2/ sgk:

- SV hằng nhiệt,.

- Vì SV hằng nhiệt có khả năng điều

hoà nhiệt độ cơ thể, không thay đổi nhiệt độ theo nhiệt độ của môi

trường.

Câu 3/sgk:

• Cây ưa ẩm: Có phiến lá rộng, mô

giậu kém phát triển ( Nếu thiếu ánh sáng ) Có phiến lá hẹp, mô giậu phát triển ( Nếu nhiều ánh sáng )

• Cây chịu hạn: Thân mọng nước, lá và

thân cây tiêu giảm hoặc lá biến thành gai.

• Đọc mục Em có biết

• Tìm xem hình ảnh của các loài cây thích

nghi với nhiệt độ và độ ẩm khác nhau

CHÀO TẠM BIỆT