ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật - giáo án tham khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 (11)

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vậtSống trong phạm vi nhiệt độ 0 0 C – 50 0 C Sống ở nhiệt độ rất cao Sống ở nhiệt độ rất thấp Vi khuẩn ở suối nước khoáng Ấu trùng sâu Các loà

I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

Sống trong phạm vi nhiệt

độ 0 0 C – 50 0 C

Sống ở nhiệt độ rất cao

Sống ở nhiệt độ rất thấp

Vi khuẩn ở suối nước khoáng

Ấu trùng sâu

Các loài sinh vật sống ở nhiệt độ khác nhau

Nhiệt độ mà các loài sinh vật thường sống là bao nhiêu?

Nhiệt độ sống củaCác loài sinh vật

Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới đặc

điểm hình thái và sinh lý của sinh vật hay không ? Nếu có thì như thế

Vào mùa xuân và mùa hè

Nhiệt độ các mùa Trong nămảnh hưởng đến

Cây

và chuyển thành màu trắng) vào mùa đông

Ví dụ 2

Ví dụ 3: Loài ong Loài ong thợ

có thể chịu được nhiệt

độ từ 45 –

49 o C

Loài ong bắp cày tôi chỉ chịu được tới

42 o C

Với khả năng chịu được nhiệt độ cao hơn mà loài ong mật, đoàn kết lại với nhau, tấn công ong bắp cày khi tổ bị tấn công Bằng cách vẫy cánh thật mạnh, chúng sẽ tao ra lực ma sat, làm cho không khí nóng lên, giết con ong bắp cày

Cảnh báo trước rồi mà không nghe, cho cái tật

mà chừa nhé

^ ^

I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.

Đa số các loài đều sống trong phạm vi

nhiệt độ 0 0 C – 50 0 C Tuy nhiên, cũng có

một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất

thấp hoặc rất cao

Kết luận

Mấy bác này mà thấy mình chắc….

Có phải tất cả các

động vật sinh sống trên thế giới đều phụ thuộc vào nhiệt độ

của môi trường hay không?

Ở vùng lạnh Ở vùng nóng

-Kích thước lớn (so với

cùng một loài họăc loài

- Nhiều tập tính lẩn tránh như ngủ hè, chui vào

hang…

Không phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường

nhạt khi nhiệt độ cao

Ví dụ 2:

I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

+ Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.

+ Đa số các loài đều sống trong phạm vi nhiệt độ 00C – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên

có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao

- Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường Thuộc nhóm này có các sinh vật, nấm, thực

vật, động vật không xương, cá, ếch, bò sát

+ Người ta chia sinh vật thành hai nhóm:

- Sinh vật hằng nhiệt có nhiệt độ cơ thể không phụ thuộc vào nhiệt

độ môi trường Thuộc nhóm này bao gồm các động vật có tổ chức

cơ thể cao như chim, thú và con người

Câu hỏi

Hãy lấy một số ví dụ về sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt

Ếch: Động vật lưỡng cư sống

ở môi trường khô và nước

Môi trường khô

Môi trường ẩm, ướt, nước

Môi trường khô

Nhóm sinh vật Tên sinh vật Môi trường sống

Sinh vật biến

Nấm

Nước Đất, nước Bám trên sinh vật

Sinh vật hằng

nhiệt Sư tử, hổ, báo, chó, sóc, chim Môi trường khô

Bảng 43.1 Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt

II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật

Câu hỏi

Độ ẩm của môi trường có ảnh

hưởng tới đặc điểm hình thái và sinh

lý của sinh vật không? Nếu có thì

như thế nào?

 Thực vật và động vật đều mang những đặc điểm sinh thái, thích nghi với môi trường có những độ ẩm khác nhau

Ví dụ :1

Cây sống ở sa mạc nơi khô

hạn sẽ có cơ thể mọng

nước, hoặc lá và thân cây

tiêu giảm, lá biến thành gai

Sống ở môi trường nước

và có nhiều ánh sáng nên

có phiến lá rộng, mô giậu phát triển

Về thực vật

Ví dụ :2

Về động vật

Sống ở môi trường ẩm ướt

nên khi gặp điều kiện khô

hạn nên cơ thể mau mất

nước nhanh chóng

Là loài bò sát nên có da được phủ vảy sừng nên thích nghi cao với môi trường sa mạc

 Động vật được chia làm 2 nhóm: động vật vật ưa

ẩm và động vật chịu hạn

I Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật

+ Thực vật và động vật đều mang nhiều đặc điểm sinh thái

thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau

+ Thực vật được chia làm 2 loại:

- Thực vật ưa ẩm thường sinh sống ở trong nước hoặc môi trường

ẩm ướt như các bờ sông suối, dưới tán rừng rậm, trong các hang động…

- Thực vật ưa khô thường sinh sống nơi có khí hậu khô như ở

hoang mạc, vùng núi đá …

+ Động vật được chia làm 2 loại:

- Động vật ưa ẩm thường sống trong môi trường ẩm ướt hay môi trường nước

Rừng đước

Môi trừơng nước

Cây tảo Sống ở nơi ẩm ướt

Cây hướng dương Môi trừơng ẩm ướt

Rừng ngập mặn

Sống môi trường nước

Trầu bà Sống môi trường ẩm ướt

Cây xương rồng

Sống ở sa mạc

Cây thông Sống ở môi trường khô lạnh

Cá sấu

Sống ở đầm lầy

Cua Sống ở vùng nước hoặc đầm lầy

Cá chép Sống dưới nước Tôm

Kiến Sống ở sa mạc

Thằn lằn Sống ở nơi khô, nhiều cát Rắn

Sống ở vùng

nhiều cỏ và

Sống ở những mỏm đá

Trương Huy Hoàng MS 29 Phạm Nguyễn Hải Ninh MS:31 Viên Ngọc Quang MS:33 Nguyễn Khánh Duy MS: 24 Bùi Mạnh Duy MS: 23 Trần Ngọc Dung MS: 3 Trần Nguyễn Hiền Thanh MS: 17 Nguyễn Minh Nhật MS: 30 Phan Võ Khánh Vy MS: 20 Đào Trọng Mai Khuê MS: 6 Nguyễn Ngọc Trúc Ngân MS :9

Huỳnh Tấn Hải MS:27