ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật - giáo án tham khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 (10)

N hiều loài sinh vật chỉ có thể sống nơi nóng ẩm, ngược lại có loài chỉ sống nơi giá lạnh hoặc khô hạn , Nếu chuyển các sinh vật từ đới lạnh vd: Cáo Bắc cực… về nơi khí hậu nhiệt đới…,

Trang 1

TRƯỜNG THCS BC CÙ CHÍNH LAN

Giáo viên: Đinh Thị Hải Ninh Năm học: 2012 - 2013

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Ánh sánhg có ảnh hưởng tới động

vật như thế nào ?

Ánh sáng ảnh hưởng tới :

+ khả năng định hướng di chuyển trong không gian của động vật.

+ Hoạt động, khả năng sinh trưởng và sinh sản của động vật.

Trang 3

Câu 2: Vì sao các cành phía dưới của cây

sống trong rừng lại sớm bị rụng đi ?

+ Cây mọc trong rừng có ánh sáng mặt trời chiếu vào cành cây phía trên nhiều hơn cành phía dưới lá cành phía trên nhận được nhiều ánh sáng hơn cành phía dưới

+ Khi lá cây bị thiếu ánh sáng, khả năng

quang hợp yếu, tạo được ít chất hữu cơ,

lượng chất hữu cơ tích lũy không đủ bù tiêu hao do hô hấp, kèm theo khả năng hút nước kém nên cành dưới bị khô héo dần và sớm rụng Đó là hiện tượng tỉa cành tự nhiên

Trang 4

N hiều loài sinh vật chỉ có thể

sống nơi nóng ẩm, ngược lại có loài chỉ sống nơi giá lạnh hoặc khô hạn , Nếu chuyển các sinh vật từ đới

lạnh ( vd: Cáo Bắc cực…) về nơi khí hậu nhiệt đới…,…khả năng sống cuả chúng sẽ bị ảnh hưởng như thế

nào ? Trong bài hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu.

Trang 5

TIẾT 45 – BÀI 43:

ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

Trang 6

TIẾT 45 – BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ

ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINHVẬT.

I/ Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:

Ơû lớp 6 các em đã học quá trình quang hợp và hô

hấp cuả cây chỉ có thể diễn ra bình thường ở nhiệt độ môi trường như thế nào ?

HS tham khảo mục I- đoạn 1/126 SGK trả lời câu hỏi:

Sinh vật sống được ở nhiệt độ như thế nào ?

- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ từ

0 o C – 50 o C

- Tuy nhiên vẫn có 1 số sinh vật có thể sống ở nhiệt

độ rất thấp hoặc rất cao.

Để sống được ở những điều kiện nhiệt độ rất khác nhau, sinh vật đã có những đặc điểm gì thích nghi để tồn tại?

Trang 7

Lớp bần ở thân cây vùng ôn đới

Trang 8

Lá cây vàng vào mùa thu Lá rụng vào mùa đông

Trang 10

GẤU NGỰA VIỆT NAM

Trang 12

Cáo Nhiệt Đới

Trang 13

Gaâu traĩng Baĩc Cöïc Gaẫu ngöïa Vieôt Nam

Caùo baĩc cöïc Caùo Nhieôt Ñôùi

ÙLôùp baăn ôû thađn cađy vuøng ođn ñôùi

Laù cađy vaøng vaøo muøa thu,

rúng vaøo muøa ñođng Lôùp baăn ôû thađn cađy vuøng ođn ñôùi

Trang 15

Chuột sóc ngủ đông

Trang 16

Trang 17

Đặc điểm hình thái Hoạt động sinh ly.ù

CỦA NHIỆT ĐỘ

LÊN ĐỜI SỐNG

dày

- Aûnh hưởng đến quá

trình quang hợp và hô hấp

-Thoát hơi nước.

- Thú sống ở vùng lạnh có

lông dày , dài

- Ở chim, thú, các cá thể sống ở nơi nhiệt độ thấp có kích thước cơ thể lớn hơn so với các cá thể cùng loài ở

nơi ấm áp

- Có tập tính ngủ đông,

ngủ hè , di cư

( rụng lá)

Trang 18

Tùy sự điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể

trước môi trường, người ta chia sinh vật

thành 2 nhóm :

.

+ Sinh vật hằng nhiệt:

Có nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường ngoài Gồm các nhóm: VSV,

nấm, động vật không xương sống, cá, ếch nhái, bò sát và thực vật

Nhiệt độ cơ thể ổn định,

không thay đổi theo nhiệt độ môi trường Gồm: Chim, thú

Trang 26

CÁC SINH VẬT BIẾN NHIỆT VÀ HẰNG NHIỆT

Nhóm sinh vật Tên sinh vật Môi trường sống

Trang 27

Nhiệt độ đã ảnh hưởng lên đời sống của sinh vật như thế nào ?

Trang 28

củaSV

_ Hình thành nhóm SV Biến nhiệt

Hằng nhiệt

Trang 29

Nhiệt độ môi trường thay đổi, sinh vật sẽ

phát sinh biến dị để thích ứng, thích nghi và hình thành tập tính.

Trang 30

Ngòai nhân tố ánh sáng và nhiệt độ, còn nhân tố quan trọng nào ảnh hưởng lên đời sống của sinh vật nữa không ? Chúng

ta sẽ cùng tìm hiểu trong phần 2

Trang 35

Trầu bà

Xương rồng

Thông

Trang 36

Các nhóm

sinh vật Tên sinh vật Nơi sống

Đặc điểm sinh thái thích nghi Thực vật

Thực vật

- Cây trầu bà

- Cây lúa nước

- Trong bóng rợp, thiếu AS ẩm ướt.

- Ruộng lúa nước, nơi nhiều AS.

-Phiến lá rộng và mỏng , mô giậu kém phát triển

- Phiến lá hẹp , mô giậu phát triển

-Cây xương rồng

ưa ẩm

chịu hạn

+ Lá tiêu giảm

Trang 37

CON GIUN ĐẤT

Trang 41

Các nhóm

sinh vật Tên sinh vật Nơi sống

Đặc điểm sinh thái thích nghi

- Có bướu mỡ.

ưa ẩm

ưa khô

Trang 42

Aûnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật như thế nào ?

Trang 43

II/ Aûnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật: + Sinh vật mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau + Hình thành các nhóm sinh vật : _ Thực vật: nhóm ưa ẩm

nhóm chịu hạn _ Động vật nhóm ưa ẩm

nhóm ưa khô

Trang 44

_ Nhiệt độ môi trường ảnh hưởng đến: Họat động Hình thái sinh lý Tập tính của SV _ Hình thành nhóm SV Biến nhiệt Hằng nhiệt II/ Aûnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật: + Sinh vật mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau + Hình thành các nhóm sinh vật : _ Thực vật: nhóm ưa ẩm

nhóm chịu hạn _Động vật nhóm ưa ẩm

nhóm ưa khô

Trang 45

Trong sản xuất nông nghiệp

người ta gieo trồng đúng thời vụ nhằm mục đích gì ?

Nhằmđáp ứng được nhu cầu về nhiệt độ và độ ẩm cho cây.

Trang 46

CỦNG CỐ

Hãy chọn ý trả lời đúng nhất ở các câu sau:

1 – Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào

đến đời sống động vật ?

a) Tới hoạt động sinh lí và mức độ trao đổi

chất

b)Tới hoạt động sống ( ngủ hè , ngủ đông ) c)Tới hình thái cơ thể ( Kích thước cơ thể ) d) Cả 3 câu a , b , c đều đúng

Trang 47

d) Thân nhiệt thay đổi không theo nhiệt

độ môi trường

2 – Ở động vật hằng nhiệt thì thân nhiệt

biến đổi như thế nào ?

a) Thân nhiệt phụ thuộc nhiệt độ môi trừơng c) Thân nhiệt thay đổi ngược với nhiệt độ

môi trường

Trang 48

CÂU HỎI :

và biến nhiệt , sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi của nhiệt độ môi trường ? tại sao ?

 Là sinh vật hằng nhiệt ,vì sinh vật hằng nhiệt đã phát triển cơ chế điều hoà thân nhiệt giữ cho nhiệt độ cơ thể ổn định không phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường

Trang 49

DẶN DÒ :

- Học bài , trả lời câu hỏi SGK.

- Đọc mục “Em có biết”

- Làm bài tập 43/87, 88 Sách thực hành

- Chuẩn bị bài “Ảnh hưởng lẫn

nhau giữa các sinh vật:

+ Tổ 1: Chuẩn bị phần1 : Quan hệ cùng loài + Tổ 2 : » phần 2 : Quan hệ khác loài.

Định dạng
Số trang	49
Dung lượng	9,38 MB