ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật - giáo án tham khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 (5)

Tiết: 45ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT I.. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật - Trong chương trình sinh học lớp 6 các em đã được học về quá trình quang

Trường THCS Hợp Thinh – Huyện Kỳ Sơn – Tỉnh Hòa Bình

Giáo viên: Nguyễn Thanh Hoan

Tiết: 45

ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN

ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

- Trong chương trình sinh học lớp 6 các em đã được học về quá

trình quang hợp và hô hấp của cây xanh diễn ra bình thường ở nhiệt

độ nào?

Các em qua sát các hình ảnh sau và nghiên cứu thông tin SGK

Cây sống ở vùng nhiệt đới Cây sống ở vùng ơn đới

Gấu sống ở vùng lạnh Gấu sống ở vùng nóng

Vi khuẩn suối nước nóng chịu được nhiệt độ 70-90 0 C

Ấu trùng sâu ngô chịu được nhiệt độ -27 0 C

Động vật vùng lạnh Động vật vùng nĩng

Có bộ lông dày, dài, kích

thước cơ thể lớn, tai nhỏ …

Có bộ lông thưa, kích thước cơ thể nhỏ, tai lớn …

Chim di trú, rùa tránh

nóng Gấu trắng và đàn con ngủ đông, Gấu ngủ hè

Ví dụ 3:

Sinh vật sống đ ợc ở nhiệt độ nh thế

nào?

Sinh vật sống được ở nhiều nhiệt độ

khỏc nhau từ nơi cú nhiệt độ thấp như Bắc cực nơi cú nhiệt độ ấm như vựng nhiệt

đới…….

Qua quan sỏt hóy cho biết: Nhiệt độ ảnh

hưởng đến đặc điểm nào của thực vật và

Động vật?

Thực vật Động vật

- Vùng nhiệt đới:bề mặt lá

có tầng cutin dày để hạn

chế sự thoát hơi nước khi

nhiệt độ lên cao.

- Vùng lạnh: Lông và lớp mỡ dưới da dày, kích thước cư thể lớn.

- Vùng ôn đới: Cây rụng

lá về mùa đông, thân

và rễ có lớp bần dày…

Để cách nhiệt và bảo

vệ.

- Vùng ôn đới: Lông ngắn, thưa, cơ thể nhỏ.

Động vật có tập tính

di trú, ngủ đông….

Ví dụ về sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt

Sinh vật biến nhiệt Sinh vật hằng nhiệt

H1

Cây cỏ mọc trên các

đụn cát ven biển Xương rồng và cây bụi vùng hoang mạc

HÌNH 43.3 SGK

Em hãy hồn thành bảng 43.3 SGK

Nhĩm sinh

Sinh

Vật

biến

Nhiệt

Sinh

Vật

Hằng

Nhiệt

-Vi khuẩn cố định đạm -Giun đất

-Cá chép -Ếch

- Rắn hổ mang

-Rễ cây họ đậu -Trong đất

-Trong nước -Hồ, ao, ruộng lúa -Cánh đồng lúa, bụi cây

-Khỉ -Chim Bồ câu -Chã…

-Trong rừng cây -Vườn cây

-Trong nhà

Sinh vật được chia làm 2 nhĩm:

- Sinh vật biến nhiệt có nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường

Thuộc nhóm này có các vi sinh vật, nấm, thực vật, động vật không xương sống, cá, ếch nhái, bò sát.

- Sinh vật hằng nhiệt có nhiệt độ cơ thể không

phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường.

Thuộïc nhóm này bao gồm các động vật có tổ chức

cao như: chim, thú và con người

Kết luận

Nhiệt độ mơi trường đã ảnh hưởng tới hình thái,

hoạt động sinh lí, tập tính của sinh vật Đa số các

lồi sống trong phạm vi nhiệt độ 0 o C – 500 C

II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống

sinh vật

Quan sát các hình ảnh và nhận xét:

Những ví dụ về ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật.

Cây sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng

như dưới tán rừng , ven bờ suối cĩ

phiến lá m ng, bản lá ỏng, bản lá rộng, mơ giậu

kém phát triển.

Cây sống nơi ẩm ướt , nhưng cĩ nhiều ánh sáng như ven bờ ruộng, ao hồ cĩ

phiến lá hẹp, mơ giậu phát triển.

Cây sống nơi khơ hạn hoặc cĩ

cơ thể mọng nước, hoặc lá và thân tiêu giảm, lá biến thành gai.

Ếch, nhái là động vật sống nơi ẩm ướt Khi gặp điều kiện khô hạn, lớp da trần của ếch nhái trưởng thành làm cơ thể chúng mất nước nhanh chóng

Bò sát có da phủ vẩy sừng chống mất nước có hiệu quả cao hơn

C¸c nhãm sinh vËt Tªn sinh vËt N¬i sèng

Thùc vËt a Èm

Thùc vËt chÞu h¹n

§éng vËt a Èm

§éng vËt a kh«

Cây lúa nước Cây thài lài Cây ráy

Ruộng lúa nước Dưới tán rừng Dưới tán rừng Cây xương rồng

Cây thuốc bỏng Cây thông

Bãi cát

Trồng trong vườn

Trên đồi

Ếch Ốc sên Giun đất

Hồ, ao Trên cây trong vườn Trong đất

Thằn lằn Lạc đà Vùng đất khô, đồi Sa mạc

Trong sản xuất ng ời ta có

biện pháp kỹ thuật gì để

tăng năng suất cây trồng, vật

nuôi?

Cung cấp điều kiện sống.

Đảm bảo đúng thời vụ.

- Thực vật và động vật điều mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau:

KẾT LUẬN

- Thực vật được chia thành 2 nhóm:

Thực vật ưa ẩm: D c ọc mùng, lúa nước,…

Động vật ch u h n: ịu hạn: ạn: Cây xương rồng

- Động vật được chia thành 2 nhóm:

ng vật ưa ẩm:

Động vật ưa ẩm: cá, ếch nhái ,…

ng vật ưa kh

Động vật ưa ẩm: ơ: các lài bị sát, chim

cánh cụt,…

DẶN DÒ

hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật” tr.131 SGK

3 Ghi vào vở bài tập về các ví dụ

trang 132 SGK.