căn cứ địa cách mạng ở trung trung bộ trong kháng chiến chống mỹ (1954-1975)

thành hậu phương vững mạnh, thành căn cứ địa cách mạng củacả nước, Đảng ta còn chủ trương xây dựng và phát triển hệthống căn cứ địa trên các địa bàn chiến lược ở miền Nam nhưTrị Thiên, T

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Công trình được hoàn thành tại:

Trường Đại học Sư phạm Huế

Người hướng dẫn khoa học:

1: PGS.TS Trần Ngọc Long

2: PGS.TS Trương Công Huỳnh Kỳ

Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận án cấp Đại hoc Huế họp tại:……….Vào hồi… giờ……ngày…….tháng ……năm

Có thể tìm đọc tại Thư viện………

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN

QUAN ĐÃ CÔNG BỐ

1 Trần Thúy Hiền (2011), “Căn cứ K20 trong kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước”, Tạp chí Lịch sử Quân sự, số 234.

2 Trần Thúy Hiền (2011), “Khu Sông Đà trong kháng chiến chống

Mỹ”, Tạp chí Khoa học và Giáo dục Trường Đại học Sư phạm Đà

Nẵng, số 1.

3 Trần Thúy Hiền (2012), “Đấu tranh bảo vệ Căn cứ Trà Bồng

trong kháng chiến chống Mỹ (1959-1965)”, Tạp chí Khoa học và Giáo dục Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng, số 3.

4 Trần Thúy Hiền (2013), “Kế hoạch chống phá căn cứ địa kháng chiến ở các tỉnh duyên hải Trung Trung Bộ của chính quyền Việt

Nam Cộng hòa trong “Chiến tranh đặc biệt”, Tạp chí Lịch sử Quân

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong các cuộc khởi nghĩa, chiến tranh hay vận độngcách mạng, vấn đề căn cứ địa – hậu phương trở thành vấn đềmang tính quy luật, đồng thời là nhân tố thường xuyên quyếtđịnh thắng lợi của cuộc chiến tranh, khởi nghĩa hay các cuộccách mạng Tiến trình lịch sử thế giới và lịch sử dân tộc ViệtNam đã khẳng định điều này

Kế thừa truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc,trên cơ sở quán triệt và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác –Lênin về khởi nghĩa và chiến tranh cách mạng vào nước ta,trong quá trình lãnh đạo cách mạng, lãnh tụ Hồ Chí Minh vàĐảng Cộng sản Việt Nam hết sức chú trọng vấn đề xây dựngcăn cứ địa, đây là một trong những nhân tố tạo nên thắng lợicủa cách mạng Việt Nam Cách mạng Tháng Tám năm 1945thắng lợi một phần là nhờ có Căn cứ địa Bắc Sơn – Vũ Nhai,Căn cứ địa Cao Bằng, Khu giải phóng Việt Bắc và hàng chụcchiến khu trong cả nước Bước vào cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảngchọn và xây dựng Căn cứ địa Việt Bắc trở thành trung tâm đầunão của cuộc kháng chiến Nhiều vùng tự do, căn cứ địa – hậuphương đã được xây dựng trên khắp cả nước: Thanh – Nghệ –Tĩnh, Nam – Ngãi – Bình – Phú, Đồng Tháp Mười, U Minh,Chiến khu Đ… Đây là một nhân tố hết sức quan trọng đưa đếnthắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp và can thiệp Mỹ(1945-1954)

Từ năm 1954 đến 1975, để chống lại cuộc chiến tranhxâm lược của đế quốc Mỹ – một nước đế quốc mạnh nhất thếgiới từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, Đảng ta đãtiến hành cuộc chiến tranh cách mạng để giải phóng miềnNam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất Tổ quốc, hoàn thành cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước Để hoàn thànhnhiệm vụ cách mạng to lớn này, ngoài việc xây dựng miền Bắc

thành hậu phương vững mạnh, thành căn cứ địa cách mạng của

cả nước, Đảng ta còn chủ trương xây dựng và phát triển hệthống căn cứ địa trên các địa bàn chiến lược ở miền Nam nhưTrị Thiên, Tây Nguyên, Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ,Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ… Do tác động của mục tiêu vànhiệm vụ cách mạng đặt ra, cũng như các điều kiện tự nhiên,kinh tế, chính trị, xã hội ở khu vực, vùng miền mà ở miền Namthời chống Mỹ có nhiều loại hình căn cứ địa với các quy môkhác nhau Mặt khác, các căn cứ địa cách mạng ở miền Namthời chống Mỹ có những điểm giống nhau nhưng cũng cónhiều nét riêng do điều kiện lịch sử địa phương quy định.Song, tất cả các căn cứ địa đã góp phần tạo ra tiềm lực to lớn

để quân và dân miền Nam đánh thắng các chiến lược chiếntranh xâm lược của đế quốc Mỹ

Với vai trò và vị trí to lớn trên đây, vấn đề căn cứ địa trởthành một phận hữu cơ của cuộc chiến tranh cách mạng ở miềnNam thời chống Mỹ Đây là một đối tượng lịch sử cần đượcnghiên cứu để làm sáng tỏ vai trò và vị trí của một phương thứcchiến tranh cách mạng, góp phần làm sáng tỏ đầy đủ về lịch sửcủa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại do dân tộc tatiến hành Vấn đề căn cứ địa thời chống Mỹ không chỉ cần vàphải được khôi phục, đánh giá một cách khách quan với nhữngbiểu hiện của nó, mà còn phải làm rõ những điểm nổi bật cótính vùng miền của các căn cứ địa trên các địa bàn chiến lược ởmiền Nam

Để góp phần thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứutrên, vấn đề nghiên cứu căn cứ địa cách mạng ở khu vực TrungTrung Bộ (bao gồm các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, QuảngNam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên) cũng đặt ra hết sứccần thiết Đây là địa bàn chiến lược hết sức quan trọng ở KhuV; là cửa ngõ từ Biển Đông vào miền Trung và Tây Nguyên; làbàn đạp để tỏa đi các hướng chiến lược và các chiến trườngkhác, đồng thời cũng là điểm đầu tiếp nhận sự chi viện từ miềnBắc vào bằng đường bộ và đường biển Vì vậy, Trung Trung

Bộ là địa bàn giao tranh ác liệt giữa ta và địch Tại đây, nhiềucăn cứ địa cách mạng đã được xây dựng như: Khu Sông Đà(Đà Nẵng), Nước Oa, Nước Là, Sơn – Cẩm – Hà, Tiên Sơn(Quảng Nam), Trà Bồng, Sơn Tây (Quảng Ngãi), Núi Bà, HònChè (Bình Định), Thồ Lồ, Vân Hòa (Phú Yên)… Các căn cứđịa cách mạng ở Trung Trung Bộ đã hoàn thành tốt chức năng

và nhiệm vụ của mình, góp phần to lớn vào thắng lợi của cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước tại địa bàn cũng như trong sựnghiệp kháng chiến chống Mỹ nói chung của cả dân tộc

Lịch sử hình thành, phát triển cùng những đóng góp củacác căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước từ lâu đã thu hút sự quan tâm của giớinghiên cứu Tuy nhiên, cho đến nay, vì nhiều lý do khác nhau,vấn đề căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ mới chỉ được

đề cập một cách khái lược trong các công trình nghiên cứu vềcuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trên chiến trường Khu

V cũng như trong các công trình tổng kết lịch sử truyền thống

địa phương Do vậy, việc nghiên cứu vấn đề Căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong kháng chiến chống Mỹ (1954-

1975) sẽ mang lại nhiều ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Về ý nghĩa khoa học, luận án làm rõ quá trình hình

thành, phát triển, vai trò, vị trí, đặc điểm của căn cứ địa cáchmạng ở Trung Trung Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ,cứu nước Qua đó, bổ sung một số tư liệu làm rõ vai trò lãnhđạo của các cấp ủy Đảng đối với vấn đề căn cứ địa; sự linhhoạt, sáng tạo trong hoạt động tổ chức, xây dựng căn cứ địacách mạng ở các vùng miền Kết quả nghiên cứu sẽ góp phầnlàm sáng tỏ đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng và chiếnlược xây dựng căn cứ địa đã được vận dụng một cách sáng tạovào thực tiễn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở TrungTrung Bộ

Kết quả nghiên cứu của luận án còn góp phần bổ sungkiến thức nghiên cứu về lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ,

cứu nước nói chung, đặc biệt là đối với Trung Trung Bộ nóiriêng

Về ý nghĩa thực tiễn, từ những cứ liệu nghiên cứu để

bước đầu rút ra những bài học kinh nghiệm là một yêu cầu cầnthiết nhằm phục vụ việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng thế trận

an ninh – quốc phòng trên địa bàn hiện nay Kết quả nghiêncứu của luận án cũng sẽ góp phần vào việc giáo dục truyềnthống yêu nước và cách mạng cho các tầng lớp nhân dân, là cơ

sở để trùng tu và bảo tồn các di tích căn cứ địa kháng chiếnthời chống Mỹ Đây còn là nguồn tài liệu quý báu để nghiêncứu và dạy học về lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước ở các bậc học

Từ những ý nghĩa khoa học và thực tiễn trên đây, chúng

tôi chọn vấn đề Căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) làm đề tài nghiên cứu cho

luận án Tiến sĩ Lịch sử chuyên ngành Lịch sử Việt Nam

2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu:

Quá trình xây dựng, bảo vệ và phát huy vai trò của căn cứđịa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước

Phạm vi nghiên cứu:

Về thời gian: Từ năm 1954 đến năm 1975 Tuy nhiên, để

việc trình bày nội dung chính được logic, luận án có đề cậpkhái quát các căn cứ địa cách mạng trước năm 1954

Về không gian: Thời kỳ kháng chiến chống thực dân

Pháp, địa bàn Trung Trung Bộ bao gồm các địa phương:Quảng Nam – Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên.Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, từ tháng 7-1962, chínhquyền Việt Nam Cộng hòa chia Quảng Nam – Đà Nẵng thànhhai tỉnh Quảng Nam và Quảng Tín Tỉnh Quảng Nam gồm 9quận: Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc, Đức Dục, Hiếu Đức,Hiếu Nhơn, Hòa Vang, Quế Sơn, Thượng Đức và thị xã ĐàNẵng Tỉnh Quảng Tín gồm 6 quận: Hậu Đức, Hiệp Đức, Lý

Tín, Tam Kỳ, Tiên Phước và Thăng Bình Về phía chính quyềncách mạng, từ cuối năm 1962 đến năm 1967, tỉnh Quảng Nam– Đà Nẵng được tách lại thành 2 tỉnh Quảng Nam và Quảng

Đà Tỉnh Quảng Nam (chính quyền Việt Nam Cộng hòa gọi làtỉnh Quảng Tín) gồm các huyện Quế Sơn, Thăng Bình, Tam

Kỳ, Tiên Phước, Phước Sơn, Trà My Tỉnh Quảng Đà (địch gọi

là tỉnh Quảng Nam) gồm các huyện Hòa Vang, Đại Lộc, ĐiệnBàn, Duy Xuyên, Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang, thị xãHội An và thành phố Đà Nẵng Từ năm 1964 đến tháng 11-

1967, thực hiện sự chỉ đạo của Khu ủy V, thành phố Đà Nẵngtách ra khỏi tỉnh Quảng Đà, gồm 3 quận: quận Nhất, quận Nhì

và quận Ba Tháng 11-1967, trước cuộc Tổng tiến công và nổidậy Tết Mậu Thân, tỉnh Quảng Đà và thành phố Đà Nẵng hợpnhất thành Đặc khu Quảng Đà So với các tỉnh Quảng Ngãi,Bình Định, Phú Yên, mặc dù Quảng Nam – Đà Nẵng là địa bàntrải qua nhiều lần tách, nhập, song về cơ bản địa giới hànhchính của địa phương này không thay đổi Do vậy, từ đây đếnkhi kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, TrungTrung Bộ bao gồm: Quảng Nam, Quảng Đà, Quảng Ngãi, BìnhĐịnh, Phú Yên

Như vậy, về cơ bản địa bàn Trung Trung Bộ không có

sự thay đổi, chủ yếu vẫn bao gồm các tỉnh, thành phố: ĐàNẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên

Về nội dung: Luận án nghiên cứu những vấn đề lý luận

về căn cứ địa cách mạng trong chiến tranh giải phóng; nhữngyếu tố tác động đến quá trình phục hồi, xây dựng, bảo vệ vàphát huy vai trò căn cứ địa (điều kiện địa lý tự nhiên, dân cư,tình hình kinh tế – xã hội, truyền thống lịch sử; tình hình xâydựng căn cứ địa trước khi bước vào cuộc kháng chiến chốngMỹ); những âm mưu, thủ đoạn đánh phá căn cứ của Mỹ vàchính quyền Việt Nam Cộng hòa; chủ trương của Đảng về xâydựng căn cứ địa trong mỗi giai đoạn cách mạng; hoạt động xâydựng căn cứ về các mặt: chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa –

xã hội; các cuộc chiến đấu bảo vệ căn cứ; đặc điểm, vai trò và

một số bài học đúc rút từ quá trình xây dựng và bảo vệ căn cứđịa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong kháng chiến chống Mỹ,cứu nước (1954-1975).

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Mục đích:

Nghiên cứu, phục dựng một cách căn bản và tương đốiđầy đủ về hệ thống căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộnhằm phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy, giáo dục truyềnthống và bổ sung tư liệu về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước của quân và dân trên địa bàn Bên cạnh đó, luận án gópphần cung cấp những luận cứ cho việc xây dựng thế trận anninh – quốc phòng ở địa bàn Trung Trung Bộ trong tình hìnhmới

- Phân tích những âm mưu, thủ đoạn của Mỹ và chínhquyền Việt Nam Cộng hòa trong việc xóa bỏ căn cứ địa; chủtrương, biện pháp xây dựng và bảo vệ căn cứ địa cách mạngcủa Trung ương Đảng và đảng bộ các địa phương; hoạt độngcủa quân và dân các tỉnh Trung Trung Bộ trong quá trìnhxây dựng, bảo vệ và phát huy vai trò của căn cứ địa, hậuphương tại chỗ

- Luận giải và làm rõ những đặc điểm của căn cứ địa

cách mạng ở Trung Trung Bộ đặt trong mối quan hệ đối sánhvới căn cứ địa ở một số vùng miền; đúc rút những bài học kinhnghiệm về xây dựng, bảo vệ căn cứ địa cách mạng ở TrungTrung Bộ

4 NGUỒN TƯ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nguồn tư liệu bao gồm:

- Các văn kiện: Hệ thống các văn kiện của Đảng Cộng

sản Việt Nam, Nhà nước và Quân đội nhân dân Việt Nam vềcuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

- Tác phẩm của các vị lãnh tụ và lãnh đạo: Tác phẩm

của Hồ Chí Minh, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Quân đội vềcách mạng giải phóng dân tộc, về cuộc kháng chiến chống Mỹ,

về căn cứ địa cách mạng trong chiến tranh giải phóng dân tộc

- Tài liệu lưu trữ: Các tài liệu liên quan đến cuộc kháng

chiến chống Mỹ, cứu nước hiện được lưu trữ ở Bộ Tư lệnhQuân khu V; Trung tâm lưu trữ Quốc gia II, thành phố Hồ ChíMinh; Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam; Viện Lịch sử Đảng;Ban Tuyên giáo các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Quảng Nam,Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên

- Các công trình nghiên cứu đã công bố: Các công trình

nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của ViệnLịch sử Quân sự Việt Nam, Viện Mác – Lênin, Viện Lịch sửĐảng; Các chuyên khảo, bài viết, báo cáo khoa học đã đượccông bố trên các tạp chí chuyên ngành trong những năm gầnđây; Các công trình Lịch sử Đảng bộ, Lịch sử kháng chiến vàLịch sử lực lượng vũ trang nhân dân địa phương các tỉnh, thànhphố, quận (huyện) trên địa bàn; Các luận án, luận văn về đề tàicăn cứ địa cách mạng đã được bảo vệ và xuất bản

- Tài liệu khảo sát thực tế: Tài liệu khảo sát thực địa tại

các di tích căn cứ địa cách mạng trên địa bàn nghiên cứu

- Các hồi ký cách mạng: Hồi ký và lời kể của các cán bộ

lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử sống và hoạt động ởđịa bàn Trung Trung Bộ

Phương pháp nghiên cứu:

Kết hợp sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp

logic là chủ yếu Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu còn sửdụng một số phương pháp: so sánh, thống kê, phân tích, tổnghợp, khái quát trên cơ sở khảo cứu các nguồn tư liệu văn bản,thực địa và tiếp xúc nhân chứng lịch sử Riêng đối với nguồn

tư liệu khai thác từ các nhân chứng lịch sử, tác giả tiến hànhđối chiếu, so sánh với các tư liệu văn bản để chọn lọc, khaithác những thông tin có giá trị tin cậy

5 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN

- Luận án phục dựng một cách tổng thể về hệ thốngcăn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước

- Thông qua những phân tích, luận giải có tính khoa học,luận án khẳng định tính đúng đắn, sáng tạo trong quá trình vậndụng quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng căn cứ địa– hậu phương vào thực tiễn cách mạng ở Trung Trung Bộ

- Đánh giá một cách tương đối khách quan về vai trò củacăn cứ địa đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở TrungTrung Bộ

- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể sử dụng làm tàiliệu nghiên cứu, giảng dạy lịch sử kháng chiến chống Mỹ, lịch

sử địa phương và giáo dục truyền thống ở Trung Trung Bộ

6 BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN

Ngoài Mở đầu, Kết luận, Danh mục các công trình khoahọc liên quan đã công bố, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, nộidung chính của luận án được chia làm 4 chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 2: Khôi phục và bảo vệ căn cứ địa cách mạng ở

Trung Trung Bộ (1954-1960)

Chương 3: Kết hợp xây dựng với bảo vệ và phát huy vai

trò căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ (1961-1975)

Chương 4: Đặc điểm, vai trò và bài học kinh nghiệm

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.2 NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN KẾ THỪA TỪ CÁCCÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ XUẤT BẢN

- Một là, phương pháp luận nghiên cứu vấn đề căn cứđịa cách mạng: Nắm vững lý luận, khảo cứu tài liệu và thamchiếu thực tế, so sánh giữa các vùng miền

- Hai là, những vấn đề lý luận về căn cứ địa cách mạngtrong chiến tranh giải phóng dân tộc: Điều kiện xây dựng căn

cứ địa, việc lựa chọn địa bàn phù hợp, hoạt động xây dựng căn

cứ vững mạnh toàn diện, kết hợp hoạt động xây dựng và chiếnđấu bảo vệ, xây dựng căn cứ lòng dân

-Ba là, hệ thống tư liệu về căn cứ địa cách mạng ở cácvùng miền khác nhau để có cái nhìn tổng quan, trên cơ sở đótiến hành so sánh, đối chiếu, tìm ra những đặc điểm riêng củacăn cứ địa ở Trung Trung Bộ

-Bốn là, những kết quả nghiên cứu về một số căn cứ tiêubiểu ở các địa phương Trung Trung Bộ trên các phương diện:quá trình ra đời, tổ chức hoạt động, vai trò của căn cứ địa tronghai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ

1.3 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

- Phục dựng một cách đầy đủ, có hệ thống quá trình xâydựng, bảo vệ và phát huy vai trò của các căn cứ địa cách mạng

ở Trung Trung Bộ trên các lĩnh vực: quân sự, kinh tế, văn hóa,giáo dục, y tế

- Luận giải, làm rõ hơn âm mưu, thủ đoạn đánh phá của

quân Mỹ – VNCH đối với căn cứ địa cách mạng ở Trung

Trung Bộ trong mỗi giai đoạn lịch sử trên các lĩnh vực: quân

sự, chính trị, kinh tế

- Trên cơ sở khảo cứu, bổ sung và hệ thống hóa tư liệu

từ nhiều nguồn để xây dựng góc nhìn “đa chiều” về căn cứ địacách mạng ở Trung Trung Bộ

- Rút ra và khái quát những đặc điểm của căn cứ địa ởTrung Trung Bộ, đặt trong sự tham chiếu với căn cứ địa ở CựcNam Trung Bộ, Tây Nguyên và các căn cứ khác ở miền Nam

- Kết quả nghiên cứu sẽ nhằm tiếp tục khẳng định vàlàm nổi bật những đóng góp to lớn của các căn cứ địa cáchmạng ở Trung Trung Bộ trong quá trình đánh bại các chiếnlược chiến tranh của Mỹ và chính quyền VNCH trên chiếntrường Khu V

CHƯƠNG 2 KHÔI PHỤC VÀ BẢO VỆ CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG

Ở TRUNG TRUNG BỘ (1954-1960)

2.1 NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUÁ TRÌNH XÂYDỰNG, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ CĂN CỨ ĐỊACÁCH MẠNG Ở TRUNG TRUNG BỘ

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội

Trung Trung Bộ bao gồm các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng,Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên Địa bàn này cónhững thuận lợi trong việc xây dựng căn cứ địa: vùng rừng núichiếm khoảng 3/4 diện tích, có thế liên hoàn nối liền với TâyNguyên và Lào, có hành lang chiến lược Bắc – Nam đi qua; cótiềm năng kinh tế với nhiều ngành nghề đa dạng; cộng đồng cư

dân ở đây giàu truyền thống yêu nước, ý chí tự lực, tự cường,bền bỉ trong gian khó, cần cù trong lao động, đoàn kết trongđấu tranh.

2.1.2 Truyền thống yêu nước và cách mạng của nhân dân Trung Trung Bộ

Cũng như nhiều địa phương trong cả nước, nhân dânTrung Trung Bộ giàu truyền thống yêu nước, chống áp bức, bấtcông, chống xâm lược Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lượcViệt Nam lần thứ nhất, nhiều phong trào đấu tranh chống Pháp

đã nổ ra tiêu biểu như: phong trào Nghĩa hội ở Quảng Nam,

phong trào Ðông Du, phong trào Duy Tân, phong trào chống thuế…

Trong cuộc vận động Cách mạng tháng Tám năm 1945,Trung Trung Bộ là một trong những địa bàn tiến hành khởinghĩa giành chính quyền sớm trong cả nước

2.1.3 Căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong quá trình vận động cách mạng Tháng Tám và kháng chiến chống thực dân Pháp

Trước ngày Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945,Trung Trung Bộ xây dựng các căn cứ ở Phú Túc, Ô Rây,Đồng Xanh, Đồng Nghệ (Hòa Vang, Quảng Nam); Chiếnkhu Vĩnh Tuy (Sơn Tịnh) và Chiến khu Núi Lớn (Mộ Đức) ởQuảng Ngãi và hậu cứ ở An Đỗ, An Sơn (Hoài Nhơn), LộcGiang, Lộc Bài (Hoài Ân), Đại An, Đại Bình (An Nhơn) tỉnhBình Định

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp có các căn cứ:

Khu Sông Đà; Chiến khu Trung Man (Đà Nẵng); Căn cứ Tiên Phước; Khu kháng chiến Hạ Lào (Quảng Nam); Các chiến khu của đội du kích Ba Tơ: Cao Muôn (Ba Vinh, Ba Tơ); Núi Lớn (Tây Mộ Đức); Vĩnh Tuy (hay Vĩnh Sơn, Sơn Tịnh) ở Quảng Ngãi; Căn cứ Khu ủy Khu V ở Hoài Ân, Bình Định; Căn cứ Thồ Lồ ở Phú Yên.

2.2 QUÁ TRÌNH PHỤC HỒI CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG

Ở TRUNG TRUNG BỘ (1954-1960)

2.2.1 Âm mưu và thủ đoạn xóa bỏ căn cứ địa cách mạng của địch

* Âm mưu của địch: Sử dụng lực lượng quân sự và gián

điệp tiến hành dồn dân, chiếm đất, lập dinh điền, cướp bóc, baovây, phá hoại kinh tế, cắt đứt quan hệ giữa miền núi và đồngbằng, tìm mọi cách kiểm soát nhân dân để tiêu diệt các căn cứđịa miền núi, đồng thời xây dựng căn cứ quân sự tại đây

*Các thủ đoạn xảo quyệt được áp dụng:

- Về quân sự: Xây dựng hàng loạt các đồn bốt ở miền

núi, tổ chức bắt lính trong đồng bào dân tộc, mở hàng chụccuộc hành quân càn quét đánh vào các căn cứ địa miền núi

- Về kinh tế: Phong tỏa về kinh tế, độc quyền mua rẻ các

loại lâm thổ sản miền núi Trong các cuộc hành quân càn quét,địch ra sức cướp bóc, phá hoại tài sản của nhân dân

2.2.2 Chủ trương của ta

Đối với hoạt động xây dựng và bảo vệ căn cứ địa, Nghịquyết Hội nghị Trung ương lần thứ 15 (mở rộng) năm 1959,Nghị quyết Hội nghị Liên khu ủy V mở rộng (4-1960)… đã chỉrõ: Để bảo vệ các cơ quan đầu não và che giấu cán bộ, cần xâydựng ở các địa phương những cơ sở an toàn và khu an toàn.Khẩn trương xây dựng Tây Nguyên và miền Tây thành căn cứđịa vững chắc, làm trở lực mạnh mẽ cho đồng bằng, tạo thếchung cho cách mạng ở miền Nam

2.2.3 Quá trình phục hồi căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Từ năm 1954-1957, các địa phương Trung Trung Bộtích cực đẩy mạnh việc xây dựng, phục hồi các căn cứ: KhuSông Đà (Đà Nẵng), khu B1 (Quảng Nam); Vĩnh Thạnh (BìnhĐịnh), Thồ Lồ (Phú Yên), Liên khu ủy V (Bến Hiên, BếnGiằng, Quảng Nam) Trong những năm 1958-1960, ở miềnnúi phía Tây Trung Trung Bộ các căn cứ địa được xây dựng,củng cố và mở rộng:

- Căn cứ Nước Oa (hay Vườn Cam) thuộc xã Trà Tân,huyện Bắc Trà My Từ giữa năm 1960 đến năm 1973, Nước Oatrở thành nơi đứng chân của Khu ủy và BTL Quân khu V

- Căn cứ Nước Là (Mật khu Đỗ Xá), thuộc xã Trà Mai,huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam Căn cứ Nước Là là nơiđứng chân của Liên Khu ủy – Ban Quân sự Khu V từ năm 1960đến năm 1963

- Khu căn cứ miền núi phía Tây tỉnh Quảng Nam baogồm các huyện Hiên, Giằng và miền Tây Hòa Vang Đây là nơiđứng chân của Tỉnh ủy Quảng Nam trong kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước

- Khu căn cứ miền núi phía Tây tỉnh Quảng Ngãi baogồm 19 xã thuộc huyện Trà Bồng, 10 xã Sơn Tây, 8 xã Sơn Hà,

13 xã Ba Tơ và 4 xã Minh Long

- Khu căn cứ miền Tây tỉnh Bình Định bao gồm hầu hếthuyện Vĩnh Thạnh, toàn bộ vùng cao huyện An Lão và 3 xã vùngcao huyện Vân Canh

- Khu căn cứ miền Tây tỉnh Phú Yên bao gồm các xãQuang Hiển, Tân Vinh, Phước Tân, Phước Thuận, Đá Mài,Phú Mỡ thuộc các huyện Miền Tây, Sơn Hòa

2.3 CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ CĂN CỨ ĐỊA CÁCHMẠNG

Về chính trị, tư tưởng: Cán bộ, đảng viên luôn bám sát

quần chúng, hòa mình vào cuộc sống của đồng bào các dân tộc

để tuyên truyền, vận động họ tham gia hoạt động xây dựng,bảo vệ căn cứ địa Bên cạnh đó, cũng tìm cách tranh thủ, lôikéo các tầng lớp trên, đặc biệt là già làng, trưởng bản, vận động

họ ủng hộ các phong trào đấu tranh của quần chúng và thamgia hoạt động bảo vệ căn cứ địa

Về công tác bố phòng chiến đấu, chống gián điệp xâm nhập: Các căn cứ tổ chức rào làng; cắm chông, thò; xây dựng

các tuyến chiến đấu, đẩy mạnh công tác phòng gian bảo mật,chống gián điệp xâm nhập

Về tổ chức đấu tranh chống chính sách dồn dân của địch: Qua đấu tranh đồng bào Vĩnh Thạnh (Bình Định), Thồ

Lồ (Phú Yên) đã thất bại âm mưu dồn dân của Mỹ và chínhquyền Ngô Đình Diệm, bảo vệ vững chắc các căn cứ cáchmạng

CHƯƠNG 3 KẾT HỢP XÂY DỰNG VỚI BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG Ở TRUNG

TRUNG BỘ (1961-1975)

3.1 CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG Ở TRUNG TRUNG BỘTRONG GIAI ĐOẠN CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾNTRANH ĐẶC BIỆT” (1961-1965)

3.1.1 Tiếp tục củng cố các căn cứ địa miền núi, phát triển căn cứ địa ở vùng đồng bằng

Đến cuối năm 1965, tại các vùng giáp ranh và đồngbằng, các căn cứ mới được xây dựng: K20, Sơn – Cẩm – Hà,Triều Tiên, Đà Lạt, Liên Xô, Núi Bà, Hòn Chè, Vân Hòa, ĐáBàn, Hòa Kiến không ngừng được củng cố, phát triển Một

số căn cứ ven biển đồng thời là bến bãi tiếp nhận hàng vậnchuyển trên biển cũng được thành lập ở Vũng Rô (Phú Yên),

Lộ Diêu (Bình Định), Đạm Thủy (Quảng Ngãi)

3.1.2 Đẩy mạnh cuộc chiến đấu bảo vệ căn cứ địa

Trong giai đoạn 1961-1965, quân dân Trung Trung Bộ

đã đập tan các cuộc càn điển hình của địch: “Lam Sơn 7”,

“Lam Sơn 8”, “Bình Châu” đánh vào căn cứ Sơn – Cẩm – Hà,

“Chiến dịch quyết thắng 202” đánh vào căn cứ Mang Xinh,chiến dịch “Dân thắng” đánh vào Căn cứ Vân Hòa…

3.2 CHỦ ĐỘNG XÂY DỰNG KẾT HỢP VỚI BẢO VỆ CĂN

CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG, GÓP PHẦN ĐÁNH THẮNG CHIẾNLƯỢC “CHIẾN TRANH CỤC BỘ” (1965-1968)

3.2.1 Phát triển thực lực căn cứ địa cách mạng đáp ứng yêu cầu chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ”

Trong giai đoạn chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ”của đế quốc Mỹ, căn cứ địa ở Trung Trung Bộ tiếp tục được

xây dựng toàn diện trên các mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa –

3.2.3 Phát huy vai trò hậu phương tại chỗ của căn

3.3 KHÔI PHỤC CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG, TẠO THẾ

VÀ LỰC MỚI GÓP PHẦN KẾT THÚC THẮNG LỢI CUỘCKHÁNG CHIẾN (1969-1975)

3.3.1 Củng cố căn cứ địa cách mạng sau Tổng tiến công

và nổi dậy Mậu Thân 1968 (1969-1973)

Sau Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, các căn cứđịa cách mạng ở Trung Trung Bộ đã nhanh chóng phục hồi, củng

cố thực lực về mọi mặt: sản xuất tự túc được đẩy mạnh; đời sốngvăn hóa – xã hội có nhiều tiến bộ; các phong trào thi đua yêu nướcdiễn ra sôi nổi; một số căn cứ mới được hình thành và mở rộng:Khu A, Căn cứ Quế Tiên, Căn cứ lõm Bầu Bính, Chiến khu TiênSơn, Căn cứ Tây Nam

3.3.2 Đẩy mạnh phát triển thực lực căn cứ địa cách mạng (1973-1975)

Từ sau Hiệp định Paris, căn cứ địa cách mạng ở TrungTrung Bộ được củng cố, phát triển trên nhiều mặt quân sự,chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội

Với thực lực không ngừng được củng cố, phát triển, trongmùa Xuân lịch sử năm 1975, quân dân căn cứ địa cách mạng ởTrung Trung Bộ đã huy động cao độ sức người, sức của để đónggóp cho sự nghiệp giải phóng quê nhà

CHƯƠNG 4 ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

4.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG

Ở TRUNG TRUNG BỘ

4.1.1 Các căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ phong phú về loại hình, đa dạng về quy mô và hình thức tổ chức

Việc xây dựng hệ thống căn cứ địa cách mạng với sự

phong phú về loại hình, đa dạng về quy mô và hình thức tổ

chức đồng thời tập trung chủ yếu ở địa bàn miền núi là một sựlựa chọn sáng tạo, phù hợp với quy luật phát triển của cuộcchiến tranh giải phóng dân tộc Nhờ đó, quân dân Trung Trung

Bộ đã giải quyết được vấn đề đất đứng chân tương đối antoàn, xây dựng, củng cố lực lượng, tạo thế đứng vững chắc

về quân sự để trường kỳ kháng chiến

4.1.2 Căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ thường xuyên có sự biến động

Căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ thường xuyên có

sự biến động do điều kiện địa hình, do bị địch đánh phá ác liệt, doquá trình chia tách, sáp nhập Để khắc phục sự biến động này, cáccấp ủy Đảng, chính quyền đã phát huy cao độ tinh thần chiến đấu,

ý thức phòng gian bảo mật của quân dân nhằm bảo vệ căn cứvững chắc Mặt khác, cũng đẩy mạnh phong trào kháng chiến ởcác địa phương, qua đó, ngày càng mở rộng địa bàn hoạt độngcủa các căn cứ địa

4.1.3 Căn cứ địa ở Trung Trung Bộ có khả năng đảm bảo sản xuất tự túc, tự cấp

Trong quá trình kháng chiến, các căn cứ địa ở Trung Trung

Bộ đã có nhiều cố gắng trong việc đảm bảo sản xuất tự túc, tựcấp Tuy nhiên khả năng này bị hạn chế do đất đai kém màu mỡ,khí hậu khắc nghiệt, thiên tai xảy ra thường xuyên, giao thôngkhó khăn Vì vậy, để duy trì cuộc chiến đấu lâu dài, các căn cứrất cần sự chi viện từ hậu phương miền Bắc Đây chính lànguồn lực cơ bản để tăng cường sức mạnh về mọi mặt cho cáccăn cứ địa ở Trung Trung Bộ

4.1.4 Hệ thống căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung

Bộ dễ bị chia cắt, cô lập khi địch tập trung lực lượng đánh phá mạnh

Do địa hình hiểm trở, chia cắt, giao thông đi lại khó khăn,các căn cứ chủ yếu tập trung ở miền rừng núi với quy mô vừa vànhỏ, khả năng dự trữ về hậu cần không nhiều nên khi địch tậptrung lực lượng đánh phá mạnh, phong tỏa từ nhiều hướng, cáccăn cứ dễ bị chia cắt, cô lập Vì vậy, để bảo vệ các căn cứ, bên

cạnh vấn đề về xây dựng LLVT, hệ thống bố phòng, chuẩn bịnguồn hậu cần dự trữ tương đối dồi dào, cần triển khai thế trậnchiến tranh nhân dân rộng khắp để có thể bảo vệ căn cứ từ xa,đồng thời đảm bảo hệ thống thông tin liên lạc với các căn cứ vàđịa phương lân cận, kịp thời có sự hỗ trợ khi bị đánh phá.4.2 VAI TRÒ CỦA CĂN CỨ ĐỊA CÁCH MẠNG Ở TRUNGTRUNG BỘ

4.2.1 Nơi đứng chân và hoạt động của các

cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy kháng chiến của Khu V và các tỉnh trên địa bàn

Các cơ quan lãnh đạo, chỉ huy kháng chiến của Khu V,các tỉnh và các huyện ở Trung Trung Bộ đều đứng chân ở căn

cứ Căn cứ địa cách mạng là nơi đảm bảo sự liên lạc và tiếpnhận sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc; nơi diễn ranhiều hội nghị đề ra những chủ trương, quyết định quan trọngcủa cuộc kháng chiến

4.2.2 Là hậu phương tại chỗ, trực tiếp bảo đảm cung cấp sức người, sức của cho các lực lượng kháng chiến; nơi nhân dân gửi gắm niềm tin vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng

Các căn cứ địa ở miền núi là nơi tổ chức sản xuất, đảm bảocung cấp một phần quan trọng nhu cầu về nhân lực, vật lực chokháng chiến Ở vùng đồng bằng, các cơ sở chính trị, “căn cứ lõm” ở

đô thị tuy không phải là nơi trực tiếp sản xuất tự cấp, tự túc nhưng lànơi tổ chức quyên góp ủng hộ kháng chiến của các tầng lớp nhândân trong vùng địch Bên cạnh đó, căn cứ địa còn là chỗ dựa vềchính trị, tinh thần, là nơi để đồng bào các dân tộc hướng vềĐảng, Bác Hồ, củng cố niềm tin vào thắng lợi của sự nghiệpcách mạng

4.2.3 Là bàn đạp xuất phát tiến công của các LLVT

tổ chức các chiến dịch, trận đánh tiêu hao sinh lực địch và phát triển chiến tranh du kích

Các căn cứ Sông Đà, K20, Vĩnh Sơn, Núi Bà… giữ vaitrò là bàn đạp xuất phát tiến công của các LLVT trước các trận

đánh lớn tấn công địch ngoài căn cứ Lực lượng du kích tại căn

cứ phối hợp cùng bộ đội chủ lực tổ chức chiến đấu, tiêu haonhiều bộ phận sinh lực địch, bẻ gãy nhiều cuộc càn quét, bảo

vệ an toàn căn cứ

4.2.4 Là nơi tiếp nhận sự chi viện bằng đường bộ, đường biển cho chiến trường Khu V, góp phần hình thành thế bao vây chia cắt, trực tiếp uy hiếp lực lượng của địch ở Trung Trung Bộ

Ngoài nhiệm vụ hậu phương tại chỗ cho cuộc khángchiến tại địa phương, một số căn cứ như: Sông Đà, bến Vũng

Rô, bến Lộ Diêu… trở thành nơi tiếp nhận hàng hóa từ hậuphương lớn miền Bắc vào cho các địa phương ở Khu V

4.3 BÀI HỌC KINH NGHIỆM

4.3.1 Xây dựng căn cứ địa cách mạng phải chú trọng đặc điểm địa – chính trị, địa – quân sự, địa – kinh tế, địa – văn hoá của địa phương

Trung Trung Bộ là địa bàn có đặc điểm địa – chính trị,địa – quân sự, địa – kinh tế, địa – văn hoá thuận lợi cho việcxây dựng căn cứ địa cách mạng Dựa vào những đặc điểm này,quân dân Trung Trung Bộ đã biết khai thác hiệu quả để xâydựng hệ thống căn cứ địa cách mạng đáp ứng yêu cầu của cuộckháng chiến tại địa phương

4.3.2 Phát huy vai trò của tổ chức Đảng, chính quyền

và các đoàn thể nhân dân trong quá trình xây dựng và bảo

vệ căn cứ địa cách mạng

Tổ chức Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân đãthực sự phát huy vai trò trong việc đoàn kết, giáo dục, động viêncác tầng lớp nhân dân tích cực tham gia hoạt động xây dựng vàbảo vệ căn cứ địa

4.3.3 Tăng cường xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện tốt chính sách dân tộc của Đảng

Các cấp ủy Đảng, chính quyền, LLVT tại các căn cứ địa

đã chú trọng giải quyết các vấn đề: tôn trọng phong tục, tậpquán, tự do tín ngưỡng của đồng bào; tranh thủ lôi kéo các tầng

lớp bên trên người dân tộc và những người làm việc cho bộmáy của địch ở thôn, xã; nâng cao đời sống mọi mặt cho đồngbào; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc Nhờ đó,khối đoàn kết dân tộc được củng cố, căn cứ địa được bảo vệvững chắc.

4.3.4 Xây dựng căn cứ địa cách mạng vững mạnh toàn diện; kết hợp xây dựng với bảo vệ, bảo vệ để xây dựng

Việc kết hợp xây dựng căn cứ với bảo vệ căn cứ phảnánh quy luật chung của lịch sử dân tộc đó là dựng nước đi đôivới giữ nước, xây dựng chế độ mới gắn liền với bảo vệ chế độmới

4.3.5 Kết hợp đồng thời việc xây dựng căn cứ địa cách mạng ở miền núi với xây dựng căn cứ du kích ở vùng địch tạm chiếm, các cơ sở, “lõm chính trị” trong nội đô

Sự tồn tại của các loại hình căn cứ tạo thành mạng lướirộng rãi tồn tại đan xen trong thế cài răng lược giữa ta và địch

ở nhiều địa bàn Điều này phản ảnh sự linh hoạt, sáng tạo củaquân dân trong hoạt động tổ chức xây dựng căn cứ địa cáchmạng ở Trung Trung Bộ

KẾT LUẬN

1 Trung Trung Bộ là địa bàn có điều kiện tự nhiên, kinh

tế – xã hội thuận lợi cho hoạt động xây dựng căn cứ địa cáchmạng Trong cuộc vận động cách mạng Tháng Tám năm 1945

và kháng chiến chống Pháp, nhiều căn cứ địa được xây dựng ởvùng rừng núi, sông biển, đồng bằng Các căn cứ đã đáp ứngđược yêu cầu khách quan của khởi nghĩa và chiến tranh cáchmạng, đồng thời góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của

cả dân tộc Từ sau hiệp định Genève năm 1954, nhằm đối phóvới chính sách đàn áp, khủng bố tàn bạo của đế quốc Mỹ vàchính quyền Ngô Đình Diệm đối với phong trào cách mạngmiền Nam, quân dân các địa phương Trung Trung Bộ đã tíchcực khôi phục các căn cứ địa được xây dựng trong thời kỳkháng chiến chống Pháp để giữ gìn, bảo vệ lực lượng, từngbước tạo thế và lực đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước Từ thực tiễn đấu tranh của quần chúng vàyêu cầu của phong trào cách mạng trong tình hình mới, Trungương Đảng và Liên Khu ủy V đã sớm xác định đường lối xâydựng căn cứ địa cách mạng ở miền Nam, đặc biệt là đối với địabàn Tây Nguyên và miền núi các tỉnh Quán triệt và vận dụngsáng tạo đường lối của các cấp ủy Đảng, quân dân Trung Trung

Bộ đã kiên trì đấu tranh làm thất bại âm mưu dồn dân, tiêu diệtlực lượng cách mạng của địch; đồng thời tiếp tục khôi phục,củng cố, xây dựng thêm nhiều căn cứ địa mới đảm bảo đáp ứngyêu cầu xây dựng đất đứng chân và tiềm lực để chuẩn bị tiếnhành kháng chiến lâu dài Việc khôi phục, xây dựng kịp thờicác căn cứ địa đã tạo điều kiện để quân dân Trung Trung Bộsớm nổi dậy tiến hành khởi nghĩa từng phần và chiến tranh dukích cục bộ Mặc dù đế quốc Mỹ và chính quyền VNCH đã sửdụng nhiều thủ đoạn chiến tranh vô cùng tàn khốc nhằm tiêudiệt lực lượng cách mạng và triệt phá căn cứ địa nhưng với ýchí cách mạng kiên cường và tinh thần bền bỉ đấu tranh, quân

và dân Trung Trung Bộ đã vượt qua nhiều gian nan, thử thách,

bảo vệ vững chắc và phát huy hiệu quả vai trò của hệ thống căn

cứ địa cách mạng, nỗ lực góp phần quan trọng cùng chiếntrường toàn Khu V từng bước làm thất bại các chiến lược chiếntranh của đối phương

2 Quá trình xây dựng và phát triển của các căn cứ địacách mạng ở Trung Trung Bộ diễn ra cam go, quyết liệt và liêntục Đó là quá trình đấu tranh toàn diện, bền bỉ, gian nan vàkhông tránh khỏi những bước quanh co, thậm chí tổn thất nhấtđịnh Song từ thực tiễn đấu tranh cách mạng, các cán bộ, đảngviên đã biết dựa vào nhân dân, phát huy truyền thống yêu nước

và tinh thần đoàn kết cộng đồng các dân tộc, gắn liền việc độngviên sự đóng góp của nhân dân với chăm lo bồi dưỡng, củng cốsức dân Để làm được điều này, các cấp ủy Đảng, chính quyền

ở các căn cứ địa thường xuyên thực hiện tốt công tác chính trị,

tư tưởng, nâng cao trình độ nhận thức của nhân dân về nhiệm

vụ, vai trò, ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,

từ đó tích cực tham gia xây dựng căn cứ địa; đồng thời chútrọng đẩy mạnh phát triển kinh tế, giáo dục, y tế… từng bướccải thiện đời sống người dân, xây dựng những nền tảng ban đầucủa chế độ mới Quá trình xây dựng và bảo vệ căn cứ địa đượctiến hành thường xuyên trên cơ sở lấy “căn cứ lòng dân” làmnền tảng căn cứ vững chắc nhất Trải qua quá trình hình thành,phát triển và đứng vững qua nhiều thử thách ác liệt của chiếntranh, căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong khángchiến chống Mỹ là biểu trưng cho tinh thần yêu nước, ý chí đấutranh kiên cường, sức mạnh đoàn kết và niềm tin to lớn củacộng đồng các dân tộc đối với Đảng, Bác Hồ

3 Chịu sự chi phối của điều kiện tự nhiên và đặc điểmchiến trường Khu V, căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung

Bộ trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là sự đa dạng vềloại hình, phong phú về quy mô, linh hoạt trong hình thức tổchức, hợp thành hệ thống liên hoàn, thuận lợi cho hoạt động

di chuyển và trụ bám của các lực lượng kháng chiến Cáccăn cứ tồn tại đan xen khắp ba vùng chiến lược tạo thế cài

răng lược, uy hiếp lực lượng địch ở các địa bàn Bên cạnh

đó, căn cứ địa ở Trung Trung Bộ cũng có một số đặc điểmriêng như: thường xuyên có sự biến động; có khả năng đảmbảo sản xuất tự túc, tự cấp; dễ bị chia cắt, cô lập khi địch tậptrung lực lượng đánh phá mạnh Tuy nhiên, vượt lên nhữngtrở ngại và thử thách cam go của chiến tranh, các căn cứ địacách mạng ở Trung Trung Bộ nhìn chung đều đứng vững vàliên tục được mở rộng, củng cố về mọi mặt Sự tồn tại vàphát triển của các căn cứ phản ánh thế tiến công chiến lượclinh hoạt, bền bỉ của quân dân Trung Trung Bộ Với sự đadạng như đã nêu trên, quân dân Trung Trung Bộ đã giảiquyết được vấn đề đất đứng chân và xây dựng tiềm lựckháng chiến ở cả ba vùng chiến lược

4 Căn cứ địa cách mạng ở Trung Trung Bộ có vai tròquan trọng góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước trên địa bàn và ở miền Nam Trong quá trìnhxây dựng, phát triển, nhờ không ngừng được củng cố thực lực

về nhiều mặt: kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa, căn cứ địacách mạng ở Trung Trung Bộ không những có đủ sức mạnh đểđánh bại các thủ đoạn đánh phá của quân Mỹ – VNCH mà còntrực tiếp đóng góp về nhân tài, vật lực phối hợp cùng các đơn

vị bộ đội chủ lực đánh địch ở các chiến trường Hoạt độngchiến đấu ở các căn cứ địa đã góp phần tiêu hao một bộ phậnsinh lực địch, khiến cho kẻ thù gặp không ít tổn thất; đồng thờitạo thế và lực mới cho lực lượng kháng chiến ở các địaphương Có thể nói, sự ra đời và hoạt động của các căn cứ địacách mạng đã tiếp thêm sức mạnh cho phong trào cách mạng ởTrung Trung Bộ Căn cứ địa cách mạng trở thành tâm điểm cơbản để đoàn kết các cộng đồng dân tộc, phát huy cao độ truyềnthống đấu tranh chống xâm lược, chống áp bức bất công, làmhậu phương trực tiếp cho cuộc kháng chiến ở địa phương; vừagiữ vai trò là bàn đạp, kết nối các chiến trường Trị Thiên,Trung Trung Bộ và Tây Nguyên trong một cục diện chiếntrường chung của Khu V và toàn miền Nam Căn cứ địa ở

Trung Trung Bộ còn là nơi đảm bảo vai trò tiếp nhận, trungchuyển sự chi viện vật chất, con người của hậu phương lớnmiền Bắc cho Khu V và Nam Bộ theo đường biển, đường bộ.

5 Quá trình xây dựng, bảo vệ và phát huy vai trò căn cứ

địa cách mạng ở Trung Trung Bộ đã để lại một số bài học kinhnghiệm, đó là: xây dựng căn cứ địa cách mạng phải chú trọngđặc điểm địa – chính trị, địa – quân sự, địa – kinh tế, địa – vănhoá của từng địa phương; phát huy vai trò của tổ chức Đảng,chính quyền và các đoàn thể nhân dân trong quá trình xây dựng

và bảo vệ căn cứ địa cách mạng; xây dựng căn cứ địa cáchmạng vững mạnh toàn diện, kết hợp xây dựng với bảo vệ, bảo

vệ để xây dựng; tiến hành đồng thời việc xây dựng căn cứ địacách mạng ở miền núi với xây dựng căn cứ du kích ở vùngđịch tạm chiếm, các cơ sở, “lõm chính trị” trong nội đô Đặcbiệt là việc tăng cường xây dựng, củng cố khối đại đoàn kếttoàn dân, thực hiện tốt chính sách dân tộc của Đảng, dựa vàodân, phát huy thế trận lòng dân, không ngừng chăm lo bồidưỡng sức dân là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với thànhcông của quá trình xây dựng, bảo vệ và phát huy vai trò căn cứđịa cách mạng ở Trung Trung Bộ Cho đến nay, những bài họckinh nghiệm này vẫn giữ nguyên giá trị đặc biệt là đối với hoạtđộng lãnh đạo, xây dựng khu vực phòng thủ, củng cố quốcphòng an ninh ở các địa phương Trung Trung Bộ đáp ứng yêucầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhậpquốc tế

Những nội dung cơ bản nêu trên được rút ra từ việc khảocứu quá trình xây dựng, bảo vệ và phát huy vai trò của căn cứđịa cách mạng ở Trung Trung Bộ trong kháng chiến chống Mỹ,cứu nước Đó cũng là những trang lịch sử đầy tự hào của quândân Trung Trung Bộ trong sự nghiệp kháng chiến và kiến quốcvừa qua

HUE UNIVERSITY HUE UNIVERSITY’S COLLEGE OF EDUCATION

TRAN THUY HIEN

REVOLUTIONARY BASES IN THE MID – CENTRAL REGION IN

THE RESISTANCE WAR AGAINST THE AMERICAN IMPERIALISTS