Điều này sẽ làm giảm chi phí khấu hao và làm tăng lãi ròng.Chung ta có thể so sánh vòng đời của tài sản của công ty so với các công ty khác trong cùngngành.. Doanh thu gồm các
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HỒ CHÍ MINH
KHOA TÀI CHÍNH
- -CHƯƠNG 12 PHÂN TÍCH KHẢ NĂNG SINH LỢI
GVHD: TS Nguyễn Thị Uyên Uyên HVTH: Nhóm 7
TP.Hồ Chí Minh - năm 2014
Trang 2DANH SÁCH NHÓM
1 Trương Quốc Cường
2 Trần Thị Nguyên Hương
3 Hoàng Cự Phu
Trang 3Mục lục
Trang 4PHẦN 1 PHÂN TÍCH LÃI RÒNG
1 Mục tiêu
a Phân tích chất lượng lãi ròng
- Khi phân tích, nhà phân tích trích xuất khoản mục lãi ròng từ báo cáo thu nhập của doanhnghiệp Do đó, chung ta cần xem xét người lập báo cáo có động cơ làm sai lệch, ảnh hưởngđến chất lượng lãi ròng hay không Nếu có, chung ta cần cẩn thận để có thể đưa ra nhữngnhận định, đánh giá chính xác
i. Các nhà quản lý vừa có động cơ để làm tăng và giảm lãi ròng, cụ thể:
Các động cơ làm tăng lãi ròng:
oĐạt được lợi nhuận theo kế hoạch
oKhông vi phạm các điều khoản vay: trong hợp đồng vay có thể quy định nếu công ty làm ăndưới mức lãi ròng nhất định thì sẽ tăng lãi suất biên theo mức quy định trước
oNhận cac khoản thưởng liên quan đến kết quả hoạt động của công ty
Các động cơ làm giảm lãi ròng:
oMục tiêu giảm thuế
oNhằm thương lượng các điều khoản có lợi cho công ty từ công đoàn: nhằm giảm lương, hoặctăng giờ làm của công nhân
oNhằm thương lượng cac điều khoản có lợi cho công ty từ chủ nợ: chủ nợ có thể gia hạn thờihạn trả nợ hoặc cơ cấu lại các khoản nợ thay vì trả lãi hàng tháng thì có thể trả lãi hàng quýhoặc cuối kì
oCác hành động làm giảm chất lượng của lãi ròng:
oLựa chọn các nguyên tắc kế toán nhằm báo cáo sai lệc bản chất kinh tế của giao dịch Ví dụnhư một tài sản như dây chuyền sản xuất, một công ty có thể lựa chọn phương pháp khấuhao theo sản lượng tuy nhiên về bản chất kinh tế thì phương pháp khấu hao đều hoặc khấuhao nhanh sẽ phù hợp hơn Và nếu phương pháp khấu hao theo sản lượng dẫn đến chi phíkhấu hao thấp hơn phương pháp khấu hao đều hau khấu hao nhanh trong những năm đầu thìlãi ròng trong những năm đầu sẽ tăng cao hơn là sừ dụng phương pháp khấu hao đều haykhấu hao nhanh
oCấu truc lại các giao dịch nhằm đạt mục điêu nhất định Ví dụ như công ty có thể cấu truc lạithời hạn các khoản cho thuê để được ghi nhận là cho thuê hoạt động Bởi vì nếu ghi nhận làcho thuê tài chính thì công ty phải trích khấu hao do đó làm tăng chi phí và giảm lợi nhuậncủa công ty
oSử dụng các ước tính và giả định không thực tế Ví dụ như làm tăng vòng đời của tài sản hoặcgiá trị còn lại của tài sản Khi đó chi phí khấu hao sẽ giảm và làm tăng lãi ròng
ii. Một số dấu hiệu cảnh báo của việc thổi phồng thu nhập:
oGhi nhận doanh thu sớm Trong nhiều trường hợp, doanh thu được ghi nhận khi chưa đủ cácđiều kiện để ghi nhận doanh thu-chung tôi sẽ trình bày các điều kiện để ghi nhận doanh thutrong phần sau
Trang 5oSự khác biệt giữa tốc độ tăng trưởng dòng tiền hoạt động và lãi ròng Công ty có thể ghinhận tăng trưởng lãi ròng tuy nhiên dòng tiền hoạt động thì lại âm hoặc giảm dần có thể làdấu hiệu của việc ghi nhận doanh thu sớm hoặc trì hoãn ghi nhận chi phí Do đó tỉ số giữadòng tiền hoạt động và lãi ròng nhỏ hơn một lâu dài hoặc giảm dần sẽ là dấu hiệu.
oTốc độ tăng trưởng doanh thu bất thường so với nên kinh tế, ngành, hoặc các công ty trongngành Tốc độ tăng trưởng bất thường có thể đến tự nội lực sức mạnh của công ty, tuy nhiêncũng có thể do đến từ kế toán Khoản phải thu tăng trưởng nhanh hơn doanh thu được chỉ rabởi kì thu tiền bình quân tăng dần , có thể là bằng chứng của việc ghi nhận doanh thu sớm
oTốc độ tăng trưởng hàng tồn kho so với doanh thu Hàng tồn kho tăng có thể là do hàng hóalỗi thời hoặc việc quản trị hàng tồn kho kém, nhưng cũng có thể là do ghi nhận quá cao giátrị hàng tồn kho, giảm giá vốn hàng bán và do đó làm tăng lãi ròng
oThuc đẩy ghi nhận doanh thu bằng việc phân loại thu nhập bất thường như là thu nhập từ hoạtđộng của công ty Bẳng việc này lãi ròng không thay đổi tuy nhiên tốc độ tăng trưởng doanhthu của công ty thì tăng
oTrì hoãn ghi nhận chi phí Công ty cố gắng vốn hóa các chi phí để làm cho lãi ròng của công
ty trở nên phẳng hơn Ví dụ như một số chi phí phải được đưa vào chi phí bán hàng hayquản lý doanh nghiệp nhưng công ty lại đưa chung vào chi phí trả trước chờ phân bổ
oGiấu chi chí bằng việc phân loại vào chi phí bất thường Việc làm này sẽ làm tăng lợi nhuận
từ hoạt động của công ty
o“LIFO liquidation” đây là trường hợp mà công ty bán nhiều hơn lượng hàng mà công ty đãmua hoặc sản xuất theo phương pháp nhập sau-xuất trước Do đó, sẽ có nhưng mặt hàngđược nhập trước đó với giá thấp trong khi lại được bán với mức giá hiện tại Điều này làmcho lợi nhuận gộp tăng mạnh nhưng không phải đến từ nội lực của công ty Chung ta có thểnhìn vào dự trữ LIFO (là sự khác biệt giữa giá trị hàng tồn kho theo phương pháp FIFO sovới LIFO) được trình bày trong thuyết minh báo cáo tài chính
oTăng vòng đời sử dụng tài sản Điều này sẽ làm giảm chi phí khấu hao và làm tăng lãi ròng.Chung ta có thể so sánh vòng đời của tài sản của công ty so với các công ty khác trong cùngngành
oBất thường vào cuối năm Việc tăng trưởng bất thường vào quý 4 có thể là do yếu tố mùa vàcũng có thể là dấu hiệu của việc thổi phồng thu nhập
Lưu ý rằng trên đây là nhưng dấu hiệu cho thấy chất lượng của lãi ròng có thể bị giảm màkhông phải liên quan đến sự gian dối trong báo cáo tài chính
- Phương pháp phân tích chất lượng lãi ròng: So sánh lãi ròng với dòng tiền thuần từ hoạt độngkinh doanh
b Phân tích tính bền vững của lãi ròng
Tính bền vững của lãi ròng có thể xuất phát từ:
- Tính bền vững của doanh thu
Trang 6- Tính ổn định của chi phí
2 Phương pháp và nội dung phân tích
a Phương pháp phân tích
- So sánh
- Phân tích tỷ trọng
b Nội dung phân tích
Quy trình 4 bước:
Bước 1 : Trích xuất lãi ròng của công ty qua các năm từ BCTN và lãi ròng của các đối
thủ cạnh tranh trong cùng ngành Vì mục tiêu đầu tiên của phân tích khả năng sinh lợi làphân tích chất lượng lãi ròng, do đó trong bước này chung ta cần lưu ý xem cách hạch toán
kế toán của công ty có thể làm sai lệch khoản mục lãi ròng nhiều hay không
Bước 2: Dùng phương pháp so sánh:
oLãi ròng công ty qua các năm: xem xu hướng biến động qua các năm có ổn định hay không ?Tăng tưởng hay là sụt giảm ?
oLãi ròng công ty với lãi ròng của các đối thủ cạnh tranh trong cùng ngành
Bước 3: Đưa ra các nhận định, đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sự biến động
trong lãi ròng của công ty cũng như sự khác biệt trong lãi ròng của công ty với các đối thủcạnh tranh Ở bước này, người phân tích sẽ phải đi vào phân tích Doanh thu và phân tíchChi phí Cụ thể: xem xét tính bền vững của doanh thu và tính ổn định của chi phí từ đórut ra Lãi ròng có tính bền vững hay không ?
Bước 4: Đưa ra những khuyến nghị và cảnh báo.
Minh họa công ty Công Ty TNHH RKW Lotus: RKW Lotus là công ty TNHH thuộctập đoàn RKW của Đức Ở Việt Nam, công ty RKW sản xuất chủ yếu các mặt hàng bao bì,hạt nhựa, màng nhựa và có thị phần xuất khẩu trong và ngoài nước Thị trường xuất khẩuchính của công ty là Châu Âu Bảng 1 cho thấy lãi ròng của công ty RKW và công ty cổphần bao bì nhựa Tân Tiến qua các năm
Trang 7Công Ty TNHH RKW Lotus - 86,450 68,700
Nhìn vào bảng 1 ta thấy rằng lãi ròng qua các năm của công ty RKW có xu hướnggiảm, tuy nhiên đây là tình hình chung do tác động của hậu khủng hoảng kinh tế toàn cầu vàđặc biệt là châu âu nơi mà công ty có thị trường xuất khẩu chủ yếu Tuy nhiên, khi so sánhvới công ty cổ phần nhựa Tân Tiến thì ta thấy rằng lợi nhuận của RKW cao hơn khá nhiều.Trong khi công ty RKW có dấu hiệu phục hồi và lãi ròng tăng hơn 20% so với năm 2012 thìlãi ròng của công ty Tân Tiến vẫn tiếp tục giảm Từ đây bước đầu cho thấy rằng khả năngtạo lãi ròng của công ty RKW tuy nhiên chưa ổn định
Hình 1: lãi ròng và dòng tiền hoạt
Hình 1 cho thấy lãi ròng và dòng tiền hoạt động của công ty qua năm 2012 và 2013.Trong năm 2013, dòng tiền hoạt động giảm và trong khi lãi ròng tăng do đó làm giảmkhoảng cách giữa lãi ròng và dòng tiền hoạt động so với năm 2012 Qua đây chung tôi nhậnxét chất lượng của lãi lòng là mặc dù tăng dần nhưng chưa ổn định
PHẦN 2 PHÂN TÍCH DOANH THU
Như ta đã biết, hai quy trình chính trong đo lường lãi ròng là ghi nhận doanh thu và
so sánh với chi phí Ghi nhận doanh thu là điểm khởi đầu của việc đo lường lãi ròng Do
đó, nguyên nhân của những biến động trong lãi ròng của công ty cũng như sự khác biệt sovới các đối thủ cạnh tranh có thể xuất phát từ 2 nhân tố này Cụ thể, trong bước 3 của phântích khả năng sinh lợi chung ta sẽ đi vào phân tích tính bền vững của doanh thu và tính ổnđịnh của chi phí Trong chương này, chung ta sẽ đi vào chi tiết cho phần phân tích doanhthu:
oDoanh thu và những điều chỉnh cần thiết
oMục tiêu
oPhương pháp và nội dung phân tích
Trang 81 Doanh thu và những điều chỉnh cần thiết
a Doanh thu & Thu nhập không thường xuyên
• Doanh thu
Doanh thu: được tạo ra từ dòng tiền vào hoặc dòng tiền vào trong tương lai – xuất phát
từ các hoạt động kinh doanh đang diễn ra của công ty Doanh thu gồm các dòng tiền như:
oDòng tiền bán hàng
oDòng tiền tương lai từ bán hàng trả chậm
Như vậy doanh thu trong kỳ và dòng tiền vào trong kỳ (tính riêng cho chỉ tiêu doanh thu)sẽ có một khoảng chênh lệch bằng khoản:
Doanh thu từ bán hàng trả chậm trong kỳ - Doanh thu từ bán hàng trả chậm trong
các kỳ trước được trả trong kỳ này
• Thu nhập không thường xuyên
Thu nhập: được tạo ra từ dòng tiền vào hoặc dòng tiền vào trong tương lai – xuất
phát từ các giao dịch và sự kiện không liên quan gì đến các hoạt động kinh doanh đang diễn
ra của công ty
Ví dụ: Thu nhập từ việc bán các tài sản không thường xuyên
Doanh thu khác Thu nhập
Từ các hoạt động kinh doanh
đang diễn ra của công ty Từ các hoạt động khác
Lưu ý: cần phân biệt cấu tạo của khoản mục doanh thu tài chính trong báo cáo của các
công ty Việt Nam Hoạt động tạo ra doanh thu tài chính của các doanh nghiệp có thể đượcxem như là hoạt động không có tính chất lặp đi lặp lại vì sự biến động của thị trường trongtương lai khó có khả năng dự báo nguồn thu nhập này Sự khác biệt này rất quan trọng khiphân tích, đặc biệt là khi xác định thu nhập bền vững Chính vì vậy, thu nhập được tạo ra từhoạt động đầu tư tài chính được xem như là khoản thu nhập không mang tính chất bền vững
do tính chất không chuyên nghiệp của công ty
Tóm lại, giá trị các danh mục đầu tư tài chính bị tác động mạnh bởi các biến động thịtrường, là do khách quan mang lại chứ không phải từ chính các nhà quản trị Chính vì vậy,đánh giá năng lực của nhà quản trị cần tách biệt khoản thu nhập này
Khi phân tích chung ta cần xử lý DOANH THU và THU NHẬP KHÁC khác nhau (doanhthu được kỳ vọng là ổn định còn thu nhập khác thì không)
Trang 9b Ghi nhận doanh thu
Những điều chỉnh để phân tích của chung ta chủ yếu bằng cách sử dụng thông tin vềghi nhận doanh thu Vấn đề quan trọng là khi nào hoặc ở điểm nào ghi nhận doanh thu làthích hợp Nếu việc ghi nhận doanh thu không phù hợp có thể dẫn đến 2 kết quả khôngmong muốn:
oNếu một công ty ghi nhận doanh thu sớm hoặc trễ Doanh thu được phân bổ không đungkỳ
oNếu một công ty ghi nhận doanh thu trước khi chắc chắn thu được Doanh thu có thể đượcghi nhận trong một kỳ và sau đó hủy bỏ trong một kỳ khác Thu nhập cao hơn trong kỳđầu và thấp hơn trong kỳ sau
Hai ảnh hưởng này tạo ra những tác động ngược chiều nhau khi tính toán lãi ròng Do
đó, chung ta cần thận trọng về cách ghi nhận doanh thu của doanh nghiệp mà chung ta cầnphân tích
• Các tiêu chí ghi nhận doanh thu
oCác hoạt động tạo ra doanh thu đã hoàn tất cơ bản, không cần nổ lực thêm nào để hoàn tấtnữa
oRủi ro về quyền sở hữu doanh thu được chuyển một cách hiệu quả sang người mua
oDoanh thu được đo lường hoặc ước tính với độ chính xác hợp lý
oDoanh thu được ghi nhận thường tạo ra một sự gia tăng tiền mặt, khoản phải thu, hoặc chứngkhoán Trong những điều kiện nào đó, nó tạo ra một sự gia tăng hàng tồn kho hoặc nhữngtài sản khác, hoặc giảm nợ
oGiao dịch tạo ra doanh thu là sòng phẳng, với một (hoặc nhiều) đối tác độc lập (không phảicác đối tác được kiểm soát)
oCác giao dịch tạo ra doanh thu không phụ thuộc vào việc hủy bỏ (như quyền trả lại hàng –right of return)
• Sự không chắc chắn trong doanh thu
Các công ty sử dụng khoản mục dự phòng để phản ánh khả năng không chắc chắn đốivới khả năng thu khoản phải thu từ những đơn hàng trả chậm Một công ty sẽ điều chỉnhdựa trên tình huống khi công ty không thể đảm bảo khả năng thu Khoản Phải Thu nữa Việcđiều chỉnh này có thể thận trọng hoặc có thể sử dụng những giả định tự do hoặc lạc quan.Khi khả năng thu không còn được đảm bảo một cách chấp nhận được, thì thực tế cho phépmột quy trình chung để trì hoãn việc ghi nhận doanh thu cho đến khi thu được tiền
• Doanh thu khi có quyền trả lại hàng
Khi người mua có quyền trả lại hàng, doanh thu được ghi nhân vào thời điểm bánhàng chỉ khi thỏa mãn những điều kiện sau:
oGiá cả khá là cố định hoặc có thể xác định được vào ngày bán hàng
Trang 10oNgười mua thanh toán cho người bán hoặc bị buộc thanh toán cho người bán (không phụthuộc vào việc bán lại).
oNgười mua có tài sản kinh tế tách rời người bán
oViệc trả lại hàng có thể ước tính được
Nếu thỏa những điều kiện trên, doanh thu bán hàng và chi phí bán hàng được ghi nhậnnhưng bị giảm đi để phản ánh giá trị ước tính hàng bị trả lại và các chi phí liên quan; nếu
không thỏa các điều kiện trên, việc ghi nhận doanh thu sẽ được hoãn lại.
• Doanh thu từ nhượng quyền
Các chuẩn mực kế toán cho các tổ chức cho nhượng quyền yêu cầu rằng: Doanh thu từphí nhượng quyền có thể được ghi nhận khi toàn bộ các dịch vụ vật chất hoặc các điều kiệnliên quan đến việc bán hàng được thực hiện đầy đủ hoặc người cho nhượng quyền thỏa mãn.Điều này cũng áp dụng cho các phí nhượng quyền, doanh thu hỗn hợp và mối quan hệ giữangười cho nhượng quyền và người nhượng quyền
c Những điều chỉnh cần thiết
Báo cáo thu nhập là quan trọng đối với phân tích và định giá doanh nghiệp Tuynhiên, xét về phương diện nhà quản lý nó có thể gắn bó chặt chẽ với thành quả, thu nhậpcủa họ Căn cứ vào động cơ của ban quản lý, chung ta kỳ vọng một cách hợp lý là ban quảnlý sẽ chọn lựa và áp dụng các nguyên tắc kế toán phù hợp nhất lợi ích của mình Khi phântích, chung ta phải cảnh giác xu hướng của ban quản lý đối với vấn đề này và sự tùy tiện vềmặt kế toán Chung ta cần phải chu trọng vào các phương pháp kế toán để biết chắc liệuchung có phản ánh đung thực tế kinh tế không
Ví dụ: nếu một nhà sản xuất ghi nhận thu nhập từ bán hàng cho một nhà buôn, thì khiphân tích chung ta phải đặt câu hỏi về hàng tồn kho của nhà buôn này và các điều kiện thịtrường – bởi vì hoạt động tạo thu nhập thực sự bao gồm việc bán hàng cho người tiêu dùngcuối cùng Đôi khi để “đánh bóng” thành quả cho một kỳ hoặc một mục đích nào đó “Nhàbuôn” kia là giả thì sao ?
Tính không chắc chắn trong ghi nhận doanh thu gia tăng thường là do người mua cóvốn mỏng, hoặc đi vay nợ nhiều, hoặc khi tài sản của người mua chủ yếu là những tài sảnmua của người bán Vì vậy khi phân tích chung ta cần chu ý phân tích tình hình tài chínhcủa các công ty khách hàng để có những điều chỉnh thích hợp cho phân tích
Thậm chí, khi công ty nhận được những khoản tiền mặt, hoặc bất kỳ sự đảm bảo hoặcthỏa thuận nào khác đòi hỏi công ty chuyển tiền mặt cho người mua sẽ tác động đến tínhhiệu lực của việc ghi nhận doanh thu Doanh thu sẽ không được ghi nhận trừ khi:
oDòng tiền từ hoạt động kinh doanh đủ để trả nợ vay và cổ tức (trên cơ sở phát sinh) hoặc,
Trang 11oCác dự án đầu tư của công ty vào tổ chức mua đã được, hoặc có thể được chuyển thành tiềnmặt và công ty không còn bất kỳ nghĩa vụ nào nữa trong khuôn khổ các đảm bảo nợ hoặcnhững thỏa thuận khác đòi hỏi đầu tư thêm vốn vào tổ chức mua.
Nhà phân tích cần chu ý tình huống này để có những điều chỉnh cần thiết
oThông tin về giá trị các khoản thu trả chậm, bao gồm lãi vay trả chậm, hoặc khoản thu cổ tứctrả chậm thường được công bố trong bảng cân đối kế toán như là khoản sụt giảm Tài Sảnliên quan Thuyết minh báo cáo tài chính thường mô tả những vấn đề như vậy, bao gồm cảnhững khoản cam kết và những khoản đột xuất, và các phương pháp kế toán được vận dụng.Tóm lại, thời điểm ghi nhận doanh thu là một vấn đề quan trọng, một phần phụ thuộcvào ý kiến chủ quan của ban quản lý Việc này tạo ra cho ban quản lý quyền khá lớn trongviệc ghi nhận các khoản thu Trong khi đó, tồn tại động cơ cho nhà quản lý trong việc “quảnlý doanh thu” Đo đó nhà phân tích cần có những điều chỉnh cần thiết trước khi phân tích
tính bền vững của doanh thu Đây cũng là bước giup chung ta đánh giá chất lượng của lãi ròng.
2 Mục tiêu Phân tích Doanh thu
- Phân tích tính bền vững của doanh thu ảnh hưởng đến tính bền vững của lãi ròng
- Phân tích mối quan hệ giữa doanh thu với các tài sản khác đánh giá hiệu quả sửdụng tài sản ảnh hưởng đến khả năng sinh lợi của doanh nghiệp
3 Phương pháp và nội dung phân tích
a Đánh giá tính bền vững của doanh thu
Bốn dấu hiệu/căn cứ đánh giá tính bền vững của doanh thu
Dấu hiệu 1: Sử dụng phương pháp phân tích tỷ trọng xem xét doanh thu chính của
công ty đến từ hoạt động nào, dòng sản phẩm nào Nếu nguồn doanh thu đến từ hoạt độngkinh doanh chính, từ sản phẩm chủ yếu của công ty Kết luận là bền vững
TÌNH HUỐNG: Công ty TNHH RKW Lotus
trọng 31-Thg12-13
Tỷ trọng Sale
Trang 12công 6
Tổng doanh thu 1,094,591,447,569 1,254,188,493,032
Ta thấy, doanh thu RKW chủ yếu từ các hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ.Trong đó doanh thu từ xuất khẩu hàng là doanh thu chủ yếu của công ty và có xu hướng ổnđịnh qua các năm Doanh thu khác chiếm 1 tỷ trọng rất nhỏ trong cả 2 năm (0.68% và0.66%) Như vậy, ta có thể kết luận nguồn doanh thu của RKW chủ yếu đến từ các sảnphẩm kinh doanh chính của công ty
Dấu hiệu 2: Phân tích độ nhạy cảm của công ty với các điều kiện kinh doanh Nếu độ
nhạy cảm cao doanh thu thay đổi nhiều khi các điều kiện kinh doanh thay đổi khôngbền vững
Lưu ý: nhiều khi độ nhạy cảm cao là do đặc điểm ngành Ví dụ ngành có tính mùa vụcao như ngành bánh kẹo doanh số biến đổi theo chu kỳ cao Quan trọng là người phântích phải xem xét với đặc thù ngành như vậy thì việc quản trị công ty như thế nào
Dấu hiệu 3: Tính ổn định và xu hướng doanh thu qua các năm Ví dụ, nếu doanh thu
tăng ta phải tìm hiểu rõ nguyên nhân đến từ đâu để đánh giá tính bền vững của nó Một sốnguyên nhân có thể xem xét như:
oCông ty thực hiện chiến lược mở rộng thị phần nhằm thu hut thêm những khách hàng tiềmnăng
oCông ty nới lỏng chính sách bán chịu Cần lưu ý với chính sách này có thể gia tăng rủi ro tíndụng, nếu quản lý các khoản phải thu không tốt có thể có tác động ngược
oGiảm các khoản giảm trừ doanh thu: Giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại, hàng bán bịtrả lại
oDo những thay đổi trong thị hiếu người tiêu dùng, thói quen chi tiêu, những tác nhân từ nềnkinh tế…
Tóm lại, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự biến động của doanh thu Khi phân tích, ngườiphân tích cần phải làm rõ nguyên nhân là do đâu thì mới có thể kết luận chính xác xu hướngbiến động doanh thu là tốt hay không để từ đó xác định ảnh hưởng đến lãi ròng là tốt haykhông
TÌNH HUỐNG: Ta tìm hiểu nguyên nhân biến động doanh thu & độ nhạy cảm đối với các
điều kiện kinh doanh của công ty TNHH RKW Lotus trong năm 2013
Trang 13Nhìn chung, tổng doanh thu năm 2013 tăng khoản 159,5 tỷ đồng (15%), chủ yếu đến
từ sự gia tăng trong doanh thu xuất khẩu (154 tỷ đồng) Ngoài ra đóng góp vào sự tăngdoanh thu là từ doanh thu nội địa và doanh thu khác Câu hỏi đặt ra là: Vì sao doanh thu từxuất khẩu lại gia tăng mạnh như vậy ?
Sau khi đi vào tìm hiểu chung tôi xác định được nguyên nhân tăng trong doanh thuxuất khẩu là do sự gia tăng trong cả doanh số xuất khẩu và đơn giá bán Do dó chung ta cần
đi tìm hiểu nguyên nhân biến động của cả 2 nhân tố này
Trang 14Từ đồ thị 3 ta thấy biến động doanh số xuất khẩu và doanh thu xuất khẩu từ tháng 1đến tháng 10, chung ta có thể nhận ra chung biến đổi song hành với nhau Điều này cónghĩa là không có những bất thường xảy ra (ví dụ: biến động lớn trong giá bán) Doanh sốtăng chủ yếu đến từ những khách hàng mới như: Debatin Sarf, Jason Plastic, Publi Embal,Smile Corp, Nestle Papier, Tailor Packaging… Bên cạnh đó, 10 khách hàng chính của công
ty RKW (như Fipp Handelsmarke, GmbH & Co.HG, Dart Import GmBH, Continental Marketing LTD…) đã gia tăng đặt hàng so với năm 2012 Những khách hàngchính này chiếm khoản 90% tổng doanh thu xuất khẩu
Trans-Từ đồ thị 1 và 2, chung ta thấy rằng doanh số và doanh thu năm 2013 biến động tươngứng với doanh số và doanh thu năm 2012 trong hầu hết các tháng Ngoại trừ:
o Tháng 1 và tháng 2 do nhân tố mùa vụ - Tết âm lịch: Cả doanh số và đơn giá năm 2013 đềugiảm so với năm 2012 ở tháng tết âm lịch (T2) RKW không bán được nhiều hàng trongmùa tết
oTháng 6- tháng 7: Cả doanh số và doanh thu năm 2013 đều thấp hơn cùng kỳ năm trước.Nguyên nhân là do: doanh số giảm đi kèm với sự giảm doanh thu do sự gia tăng hàng bán bị
Trang 15trả lại trong tháng này mà lỗi là ở phòng logistic Trong tháng 7, có một số container hàngkhông được chuyển từ cảng đến khách hàng đung lịch mà phải đợi đến tháng 8 Đây là lý
do tại sao tất cả doanh thu từ các container hàng này phải được ghi nhận trong tháng 8 năm
2013 doanh thu trong tháng 7 thấp Giải pháp: Cần lưu ý phòng logistic chu ý đặc biệtvấn đề này Vấn đề hàng bị “giữ” tại cảng ko chỉ làm chung ta tốn thêm chi phí kho bãi, phụphí xếp dỡ tại cảng … (THC) mà còn làm mất uy tín của chung ta với các khách hàng
oTừ tháng 9 trở đi, doanh thu tăng trở lại và tiếp tục tăng cho đến cuối năm (mùa vụ lớn củacông ty) Sau khi tìm hiểu, chung tôi tìm ra các nguyên nhân: RKW đã có được những cảitiến lớn trong máy móc thiết bị nhà xưởng Gia tăng sản lượng sản xuất; Những kháchhàng mới ở Châu Âu từ giữa năm 2012 gia tăng sản lượng đặt hàng; Thu hut thêm kháchhàng từ các đối thủ cạnh tranh ở Trung Quốc: Trong tháng 10, doanh thu công ty tăng domột số đơn hàng từ một số khách hàng mà trước đây mua từ các nhà sản xuất Trung Quốcmà không đáp ứng được các tiêu chuẩn chất lượng, cho dù giá cả đề xuất của họ khá hấpdẫn Đồng thời, thông tin trong phần này giup chung ta phân tích thêm sự tín nhiệm củakhách hàng trong phần sau
Tóm lại: sau khi tìm hiểu các nguyên nhân biến động doanh thu, ngoại trừ có sự giảmsut trong tháng 2 do yếu tố mùa vụ và tháng 7 do lỗi từ phòng Logistic (đi kèm giải pháp đềxuất) Chung tôi kết luận rằng, sự biến động doanh số tăng trong hầu hết các tháng và nócũng đến từ các nguyên tích cực (như đã trình bày ở trên) Kết luận: tính bền vững
Dấu hiệu 4: Phân tích khách hàng/đầu ra ở các khía cạnh: Tính tập trung, tính ổn định
và đặc biệt là sự tín nhiệm của khách hàng với các dòng sản phẩm của công ty Cụ thểchung ta sẽ phân tích:
oNhu cầu của khách hàng đối với các sản phẩm, dịch vụ mới: vì sản phẩm hay dịch vụ đều cóvòng đời từ phát triển đến suy thoái, nhu cầu của khách hàng cũng ngày càng thay đổi vàluôn muốn tìm tòi cái mới Liệu công ty có nắm được xu hướng nhu cầu, thị hiếu của kháchhàng để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới qua đó có khả năng thuc đẩy tăng trưởng doanhthu hay không ?
oPhân tích thị trường đầu ra: quan hệ kinh doanh với khách hàng, tính ổn định, uy tín thanhtoán của khách hàng… Sản phẩm tập trung vào đối tượng nào, khách hàng có ưa thích sảnphẩm của công ty, họ có mua hàng thường xuyên không, lượng khách hàng mua có ổn địnhkhông, có sự tín nhiệm sản phẩm dịch vụ của công ty không ? Cần chu ý các ngành khácnhau thì tính chất sản phẩm cũng khác nhau
oVai trò của bộ phận bán hàng trong việc duy trì và mở rộng thị trường đầu ra
oQuy mô thị trường đầu ra, tính đa dạng hóa về mặt địa lý
TÌNH HUỐNG: Phân tích khách hàng của công ty TNHH RKW Lotus trong năm 2013
Trang 16oVề tính tập trung: khách hàng của RKW phân bố trải rộng (cả trong và ngoài nước); đa dạng(khách hàng kinh doanh ở nhiều ngành nghề khác nhau (xem thêm bên dưới).
oVề tính ổn định & uy tín thanh toán của khách hàng:
Doanh thu nội địa năm 2013 theo khách hàng
CNSG Tổng công ty công nghiệp Sài Gòn-TNHH MTV 446,074
Tổng doanh thu nội địa năm 2013 15,977,439
Chung tôi đã đi vào tìm hiệu vị thế tài chính của 2 công ty khách hàng nội địa chínhcủa RKW là Công ty liên doanh Thuốc lá BAT Vinataba và Công ty TNHH Bia Huế Thứnhất, về tính ổn định của nguồn doanh thu, sản phẩm RKW cung cấp đều là những nhu cầuchính và thường xuyên cho 2 công ty này (bao bì, đóng gói ) Thứ hai, vị thế tài chính của
2 công ty này (có nhiều chỉ tiêu để xem xét khía cạnh này, ở đây chung tôi chỉ thể hiện 1 sốchỉ tiêu chính dựa trên nguồn thông tin có sẵn):
• Công ty TNHH Bia Huế (HUDA)
Trang 17Như vậy, ta có thể thấy, khách hàng nội địa lớn nhất trong năm qua của RKW có tiềmlực tài chính, khả năng chi trả cũng như khả năng sinh lợi tốt, tăng trưởng ổn định trong cácnăm qua Đây là một tín hiệu tốt cho sự bền vững doanh thu của RKW trong các năm tới Tuynhiên chung ta cũng cần không ngừng nổ lực nâng cao khả năng cạnh tranh trong sản phẩmcông ty để tạo tính trung thành nhãn hiệu.
• Liên doanh thuốc lá Vinatabe
2013 Đồng thời, RKW còn dành được một số khách hàng mới từ tay các nhà sản xuấtTrung Quốc (không đáp ứng được các tiêu chuẩn chất lượng) cho dù các công ty này đưa ramức giá hấp dẫn hơn nhiều
Tóm lại, sau khi đánh giá khách hàng của của RKW qua 3 chỉ tiêu chính: tính tậptrung, tính ổn định và sự tín nhiệm của khách hàng Chung tôi đánh giá: Doanh thu là bềnvững
Để hoàn thiện hơn cho phần đánh giá khách hàng và thị trường đầu ra chung ta cầnxem xét thêm những chiến lược duy trì và mở rộng thị phần của phòng kinh doanh như thếnào Sau khi tìm hiểu chung tôi nhận thấy được những nổ lực của công ty trong việc đa dạnghóa sản phẩm để tìm kiếm nguồn những “ngách” thị phần mới Bên cạnh đó, không ngừngcải thiện máy móc, chi đầu tư cho công nghệ cao để tạo ra những sản phẩm thân thiện vớimôi trường hơn Đây là một dấu hiệu tốt để đem lại niềm tin cho khách hàng cũng nhưnhững cơ hội phát triển, có được những khách hàng mới trong tương lai
b Mối quan hệ giữa doanh thu với các tài sản khác
Cần phân tích mối quan hệ giữa doanh thu với các tài sản khác như khoản phải thu,hàng tồn kho, tiền mặt, tài sản ngắn hạn, tài sản cố định, tổng tài sản … để đánh giá hiệuquả sử dụng tài sản
- Dấu hiệu:
oPhân tích nhóm các tỷ số hoạt động
oPhân tích tương quan giữa doanh thu với các tài sản qua các năm Cụ thể, so sánh tốc độ tăngtrưởng doanh thu với tốc độ tăng trưởng các tài sản và xem xét tốc độ tăng trưởng củadoanh thu, khoản phải thu, hàng tồn kho … có ổn định hay không