VĂN học VIỆT NAM THẾ kỉ XIII – GIỮA THẾ kỉ XIX

Kiến thứcThấy được giá trị thơ Nôm Hồ Xuân Hương và những đóng góp của nữ sĩ cho sự phát triển của văn học dân tộc.. GIÁ TRỊ THƠ NÔM HỒ XUÂN HƯƠNGGiá trị thơ Nôm Hồ Xuân Hương - thành t

Trang 1

Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh

www.cdspbacninh.edu.vn

Ch o m ng quý th y cô v các em à ừ ầ à

sinh viên đế n v i h i thi ớ ộ

GIẢNG VIÊN DẠY GIỎI CẤP TỈNH

Năm học 2011 - 2012

Trang 2

Văn học trung đại

Cao đẳng Sư phạm Ngữ Văn

Văn học trung đại I Văn học trung đại II

Văn học trung đại II

Chương I Văn học Việt Nam thế kỉ XVIII – giữa thế kỉ XIX

Truyện Nôm

và

Đoạn trường tân thanh

Thơ NômĐường luật

và

Hồ XuânHương

Hát nói vàCác tác giảtiêu biểu

Chương II Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX

Trang 3

Bài dạy Thơ Nôm Đường luật và Hồ Xuân Hương

Giảng viên: Nguyễn Hồng Nhung Đơn vị: tổ Văn - khoa Xã hội

Chương IV VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ XIII

– GIỮA THẾ KỈ XIX

Trang 4

THƠ NÔM ĐƯỜNG LUẬT VÀ HỒ XUÂN HƯƠNG

Tài liệu tham khảo

Trang 5

Kiến thức

Thấy được

giá trị thơ Nôm

Hồ Xuân Hương và

những đóng

góp của nữ sĩ

cho sự phát

triển của văn học dân tộc

Kĩ năng

Lí giải được một số vấn đề xung quanh hiện tượng văn học cuối thế kỉ XVIII – đầu thế kỉ XIX.

Phân tích được tác phẩm thơ Nôm của Hồ Xuân Hương trong chương trình THCS

Thái độ

Yêu mến, trân trọng tài năng và tình cảm của Xuân Hương

Có ý thức gìn giữ các tác phẩm thơ Nôm của bà

M c tiêu ụ

Trang 6

PHƯƠNG PHÁP & PHƯƠNG TIỆN

Trang 7

Vài nét về thơ Nôm Đường luật

và vấn đề tác giả Hồ Xuân Hương (1 tiết)

Trang 8

Quê của nữ sĩ Hồ Xuân Hương ở đâu? Tên ngôi nhà của Hồ Xuân Hương Huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

ở ven thành Thăng Long xưa Cổ Nguyệt đường

Xuân Hương đã lấy chồng mấy lần? Tên những người chồng của bà.

Hai lần lấy chồng, nữ sĩ đều làm lẽ.

Ông Tổng Cóc và ông Phủ Vĩnh Tường Tên tập thơ chữ Hán của Xuân Hương. Lưu Hương kí

Hồ Xuân Hương được nhà thơ Xuân Diệu

phong là…

Bà chúa thơ Nôm

Trang 9

II GIÁ TRỊ THƠ NÔM HỒ XUÂN HƯƠNG

Giá trị thơ Nôm Hồ Xuân Hương - thành tựu nghệ thuật “hai lần độc đáo” thành tựu nghệ thuật “hai lần độc đáo” Giá trị thơ Nôm Hồ Xuân Hương -

1.Hồ Xuân Hương

-Nhà thơ phụ nữ viết về phụ nữ

2.Hồ Xuân Hương Nhà thơ trữ tình

Trang 10

1.Nhà thơ phụ nữ viết về phụ nữ

- Có ý kiến cho rằng: qua những bài thơ Nôm viết về người phụ nữ, Hồ Xuân Hương đã thể hiện tiếng nói cảm thương sâu sắc, tiếng nói ngợi ca tuyệt vời và

tiếng nói tự khẳng định đầy bản lĩnh…

Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao? Hãy tìm những câu thơ tiêu biểu để chứng minh.

Trang 11

Add Your Text

Tiếng nói khẳng định,

đề cao người phụ nữ

Tiếng nói

tự ý thức đầy bản lĩnh

- ý thức về

cá nhân và

ý thức về giới mình

Đối tượng cảm thương:

là những người phụ nữ chịu nhiều thiệt thòi, bất hạnh…

Nội dung cảm thương:

đồng cảm sâu sắc với nỗi khổ

về vật chất và tinh thần của người phụ nữ, đặc biệt

là nỗi khổ về tinh thần

Nội dung cảm thương:

đồng cảm sâu sắc với nỗi khổ

về vật chất và tinh thần của người phụ nữ, đặc biệt

Cái nghĩa trăm năm chàng nhớ chửa?

Mảnh tình một khối thiếp xin mang.

Quản bao miệng thế lời chênh lệch, Không có, nhưng mà có, mới ngoan!

(Không chồng mà chửa)

Khẳng định và đề cao vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ:

Thiếu nữa ngủ ngày;

Tranh tố nữ…

Khẳng định và đề cao vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ:

Thiếu nữa ngủ ngày;

- Chiếc bánh trôi -> Bảy nổi ba chìm

với nước non -> vẫn giữ tấm lòng son

- Quả mít -> Da nó sù sì -> múi nó dày.

- Cái quạt -> Chành ra ba góc da còn

thiếu -> Mát mặt anh hùng khi tắt gió; Che đầu quân tử lúc sa mưa

Trang 12

Từ những phân tích trên, hãy phát hiện những nét độc đáo trong các bài thơ Nôm viết về phụ nữ của Hồ

Xuân Hương.

1.Nhà thơ phụ nữ viết về phụ nữ

Trang 13

Nhà thơ phụ nữ viết về phụ nữ

Viết về nỗi bất hạnh, thiệt thòi của phụ

nữ nhưng không đau buồn, bi lụy, thơ

bà thường ẩn giấu một nụ cười.

C

Tiểu kết 1

1 Nhà thơ phụ nữ viết về phụ nữ

Trang 14

-Tiếng nói trữ tình tha thiết của Xuân Hương thể hiện trên những

phương diện nào?

- Hãy kể tên một số bài thơ trữ tình tiêu biểu của Hồ Xuân Hương.

2 Nhà thơ trữ tình và trào phúng

Trang 15

2.1.Nhà thơ trữ tình

2.Nhà thơ trữ tình và trào phúng

Cảm xúc trước con người

Cảm xúc trước thiên nhiên

Hướng về người phụ nữ

Hướng vào bản thân mình

Thiên nhiên đẹp đẽ, khỏe mạnh, riêng biệt

Thiên nhiên gắn liền với vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ

- Hỡi chị em ơi có biết không?

Một bên con khóc, một bên chồng.

Bố cu lổm ngổm bò trên bụng, Thằng bé hu hơ khóc dưới hông, Tất cả những là thu với vén,

Vội vàng nào những bống cùng bông.

(Cái nợ chồng con)

-Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom

Oán hận trông ra khắp mọi chòm.

… Tài tử văn nhân ai đó tá, Thân này đâu đã chịu già tom?

Một quan niệm mới về chân -

thiện - mĩ: chân - thiện - mĩ đều

xuất phát từ con người, con người với vẻ đẹp tự nhiên, với những

Hương

- Nhận xét về thơ viết về thiên nhiên của bà

Trang 16

học trò dốt,

sư hổ mang, hiền nhân quân tử rởm,

vua chúa tham lam,

ngu muội

Vũ khí dùng để châm biếm, đả kích của Xuân Hương chủ yếu là cái tục,

nữ sĩ đã dùng cái tục như một thứ kính chiếu yêu để xé toang

mĩ trong đối tượng miêu tả của mình Sáng tác của Xuân Hương là nghệ thuật chân chính, là “sáng tạo theo quy luật của cái đẹp

” (Trích Lời giới thiệu Thơ Hồ Xuân Hương, Nxb

Văn học, 1982).

Trang 18

Có 12 ô chữ hàng ngang chứa các chữ cái liên quan đến dãy từ chìa khoá hàng dọc Mỗi bạn lần lượt

được quyền lựa chọn và trả lời các ô hàng ngang Thời gian suy nghĩ cho mỗi ô hàng ngang là 10s.

Trả lời đúng mỗi ô hàng ngang được 1 điểm Sau ít nhất 6 lượt lựa chọn trả lời các ô hàng ngang, thì các bạn có quyền giơ tay bất kỳ lúc nào để trả lời từ chìa khoá hàng dọc Đoán đúng từ chìa khoá hàng dọc được 10 điểm , bạn nào đoán sai sẽ bị loại khỏi cuộc chơi

Chúc các bạn thành công!

TRÒ CHƠI: “Đi tìm ẩn số”

Trang 19

1 0

9 8 7 6 5 4 3 2 1

1 1

1 2

Câu 1 Có 12 chữ cái: Tên một bài thơ Nôm của HXH có câu:

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn”

Câu 2 Có 6 chữ cái: Tên bài thơ Nôm của Hồ Xuân Hương có

câu: “Bốn cột khen ai khéo khéo trồng”

Câu 3 Có 7 chữ cái: Tên một bài thơ Nôm của nữ sĩ Xuân

Hương có câu: “Một lỗ xâu xâu mấy cũng vừa”

Hương có câu: “Trời đất sinh ra đá một chòm”

Hương có câu: “Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi”

Hương có câu: “Một đèo, một đèo, lại một đèo”

Hương với câu mở đầu: “Hai bên thì núi, giữa thì sông”

Hương có câu: “Chị cũng xinh mà em cũng xinh”

Hương có câu: “Hỡi chị em ơi có biết không ?”

Xuân Hương có câu: “Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng”

Câu 11 Có 11 chữ cái: Tên một bài thơ Nôm của Hồ Xuân

Hương có câu: “Da nó xù xì múi nó dầy”

Từ chìa khóa: “Bà chúa thơ Nôm ”

Trang 20

Tiếng nói

tự khẳng định

Giá trị thơ Nôm Hồ Xuân Hương

Cảm xúc trước con người

Nhà thơ trữ tình Nhà thơ trào phúng

Cảm xúc trước thiên nhiên

Đối tượng trào phúng

Vũ khí trào phúng

Nhà thơ trữ tình

và trào phúng Nhà thơ phụ nữ

viết về phụ nữ

Trang 21

Giá trị thơ Nôm Hồ Xuân Hương Bài tập về nhà

trong SGK Ngữ văn lớp 7, tập 1.

Trang 22

Xin chân thành cảm ơn!

email: nguyenhongnhung.cdspbn@gmail.com

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	2,67 MB