phương pháp dạy học ngữ văn ở trung học cơ sở

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NGỮ VĂN Ở THCS 1PHẦN 1 LÍ LUẬN DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở THCS PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN MÔN VĂN Ở THCS... PHẦN 1LÍ LUẬN DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN HS THCS CHƯƠNG 4 Sử d

NHIệT LIệT CHàO MừNG QUý THầY CÔ GIáO

Và CáC EM SINH VIÊN LớP vĂN địA k32!

LEP TON-XTOI

(1828-1910)

“Điều quan trọng

không phải biết quả đất tròn

mà bằng cách nào

để biết quả đất tròn.”

“Kĩ năng đầu tiên và quan trọng nhất mà bạn cần

có trong một thế giới phẳng là khả năng học phương pháp học - nghĩa là thường xuyên tiếp thu

và học hỏi những phương pháp mới để làm những công việc cũ hay những phương pháp mới để làm những công việc mới Trong một thế giới như vậy không chỉ kiến thức mà cả phương pháp học hỏi của bạn mới tạo ra giá trị riêng.”

(Friedman, Thế giới phẳng, NXB Trẻ, 2005)

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NGỮ VĂN Ở THCS 1

PHẦN 1

LÍ LUẬN DẠY HỌC

MÔN NGỮ VĂN Ở THCS

PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN MÔN VĂN Ở THCS

PHẦN 1

LÍ LUẬN DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN

HS THCS

CHƯƠNG 4

Sử dụng CNTT trong việc giảng dạy Ngữ văn ở THCS

CHƯƠNG 2

Nguyên tắc tích hợp trong dạy học Ngữ văn

ở THCS

PHẦN 2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN MÔN VĂN Ở THCS

CHƯƠNG 7

Những nguyên tắc

cơ bản

và PP đặc thù trong dạy học TPVC

ở trường THCS

Chương 7 Những nguyên tắc cơ bản và PP đặc thù

trong dạy học TPVC ở trường THCS

7.1 Những nguyên tắc cơ bản trong dạy học TPVC ở trường THCS

7.2 Những PP đặc thù trong dạy học TPVC

ở trường THCS

7.3 Thiết kế bài giảng và tiến trình tổ chức dạy học TPVC ở trường THCS

VẬN DỤNG DẠY HỌC NÊU VẤN ĐỀ TRONG GIẢNG VĂN

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VĂN

DH TPVC ở trường THCS

Về thái độ

- Tích cực, chủ động, sáng tạo.

- Yêu thích nghề nghiệp, coi đây là những kiến thức căn bản, quan trọng để giảng dạy trong tương lai.

PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Máy tính, máy chiếu

- Phấn, bảng

- Giấy khổ lớn, bút dạ.

TÀI LIỆU HỌC TẬP

GIÁO TRÌNH CHÍNH

Phương pháp dạy học Ngữ văn ở THCS, GS Nguyễn Thanh

Hùng, NXB ĐHSP, 2007.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

+ Vận dụng dạy học nêu vấn đề trong giảng văn ở trường THCS

- Vũ Nho, NXB Giáo dục, 1999.

+ Phương pháp dạy học văn (tập 1, 2) - GS Phan Trọng Luận,

NXB Đại học Sư phạm, 2004.

+ Ngữ văn 6, 7, 8, 9 - Sách giáo khoa - NXB Giáo dục, 2007.

+ Ngữ văn 6, 7, 8, 9 - Sách giáo viên - NXB Giáo dục, 2007.

+ Thiết kế bài giảng Ngữ văn 6, 7, 8, 9 - Nguyễn Văn Đường,

NXB Hà Nội, 2007.

PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI

THỰC HIỆN

“Phương pháp đàm thoại là nói và trả lời giữa thầy giáo và học sinh, nhằm gợi mở, kiểm tra, củng cố kiến thức cho học sinh”

(Hoàng Phê,Từ điển tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, 2004)

Khái niệm: PP đàm thoại trong dạy học TPVC

là cách thức GV sử dụng hệ thống câu hỏi để giúp HS từng bước đi sâu khám phá, tìm hiểu văn bản.

Thế nào là PP đàm thoại trong dạy học TPVC

ở trường THCS?

Sử dụng phương pháp đàm thoại có ý nghĩa như thế nào trong dạy đọc hiểu TPVC ở trường THCS?

Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI

- Nâng cao cảm thụ của HS về tác phẩm từ cảm tính lên lí tính.

- Kích thích sự tìm tòi của HS trong thưởng thức, khám phá tác phẩm.

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, khám phá và nhận xét từng mặt, từng bộ phận của tác phẩm.

- Bước đầu giúp HS nắm được phương hướng, cách thức

để tự tìm tòi, thưởng thức, tiếp nhận giá trị của tác phẩm

Xây dựng hệ thống câu hỏi định hướng gợi tìm trong dạy đọc hiểu TPVC ở trường THCS cần chú ý những yêu cầu gì?

YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG GỢI TÌM

1 Là một hệ thống hợp logic, tuân theo mạch logic của tác phẩm, gợi được cái hồn, cái điệu riêng của TPVC; tập trung vào những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của TPVC.

2 Có tính gợi dẫn, định hướng cho HS chiếm lĩnh tác phẩm, kích thích trí tuệ, niềm say mê của các em.

3 Huy động được vốn hiểu biết vốn có của HS, phát huy tính tích cực trong học tập của các em Câu hỏi phải vừa sức, phù hợp với đặc điểm tâm lí

và nhận thức của HS.

4 Hình thức, trình tự câu hỏi phải linh hoạt, kết hợp nhịp nhàng với các biện pháp khác.

1 Mở đầu Chiếu dời đô, Lí Công Uẩn viện dẫn sử sách Trung

Quốc nói về việc các vua đời xưa bên Trung Quốc cũng từng có những cuộc dời đô Sự viện dẫn đó nhằm mục đích gì?

2 Theo Lí Công Uẩn, kinh đô cũ ở vùng núi Hoa Lư (Ninh Bình) của hai triều Đinh, Lê là không còn thích hợp, vì sao? (Xem lại chú thích (8) ở trên để hiểu lí do khiến hai triều Đinh, Lê vẫn phải dựa vào vùng núi Hoa Lư để đóng đô.)

3 Theo tác giả, địa thế thành Đại La có những thuận lợi gì để

có thể chọn làm nơi đóng đô? (Chú ý vị trí địa lí, hình thế núi sông,

sự thuận tiện trong giao lưu, phát triển về mọi mặt.)

4 Chứng minh Chiếu dời đô có sức thuyết phục lớn bởi có sự

kết hợp giữa lí và tình

5* Vì sao nói việc Chiếu dời đô ra đời phản ánh ý chí độc lập,

tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt?

NGỮ VĂN 8 TIẾT 90: CHIẾU DỜI ĐÔ (Thiên đô chiếu – Lí Công Uẩn)

HỆ THỐNG CÂU HỎI TRONG SGK

NGỮ VĂN 8TIẾT 90: CHIẾU DỜI ĐÔ(Thiên đô chiếu – Lí Công Uẩn)

HỆ THỐNG CÂU HỎI CỦA GIÁO VIÊN

Bước 1: Giới thiệu bài mới

Bước 2: Hướng dẫn đọc

GV nêu vấn đề bằng câu hỏi: Trong văn bản “Chiếu

dời đô”, bên cạnh nghệ thuật lập luận, tác giả còn

thể hiện tình cảm tha thiết, chân tình Các em hãy tìm ra những câu văn thể hiện tình cảm đó

-> Yêu cầu HS đọc văn bản

Bước 3: Tìm hiểu bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu chú giải, từ ngữ khó

1 Hãy giải thích tên văn bản “Chiếu dời đô”.

2 Giải thích nghĩa của các từ và cụm từ: “mệnh”,

“vận”, “khanh”,

Hoạt động 2Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của bài Chiếu

“Chiếu dời đô” được viết khi nào? Hoàn cảnh ra

đời của văn bản đã giúp người đọc hiểu thêm văn bản ở chỗ nào (về mục đích viết, tư thế của người viết )

Hoạt động 3 Đọc - hiểu chi tiết nội dung, nghệ thuật của văn bản

Có thể nêu một số câu hỏi chính sau đây:

Câu hỏi 1 Mở đầu bài Chiếu, tác giả đưa ra một cơ

sở lịch sử, thực tiễn Đó là cơ sở nào?

Câu hỏi 3 Câu văn “Trẫm rất đau xót ” nói lên điều gì?

Câu hỏi 4 Luận điểm 2 (Vì sao thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất) được trình bày bằng những luận cứ nào?

Để làm rõ cái lợi thế của thành Đại La, tác giả đã dùng những chứng cớ nào?

Câu hỏi 5 Câu hỏi 3, SGK: Theo tác giả, địa thế thành Đại La có những thuận lợi gì để có thể chọn làm nơi đóng đô? (Chú ý vị trí địa lí, hình thế núi sông, sự thuận tiện trong giao lưu, phát triển về mọi mặt.)

Vì sao thành Đại La là “thắng địa”? (Giải nghĩa từ “thắng địa”)

Câu hỏi 6 Qua đây, tác giả thể hiện khát vọng gì?Câu hỏi 7 Vì sao cuối bài nhà vua không ra lệnh

mà hỏi ý kiến quần thần? Cách kết thúc ấy có tác dụng gì?

So sánh TP trong chương trình với

TP được chuyển thể

Ra bài tập nhằm đáp ứng những nhu cầu tiếp tục thưởng thức, khám phá tác phẩm, khắc sâu mở rộng kiến thức.

Sử dụng biện pháp ra bài tập có ý nghĩa như thế nào trong dạy đọc hiểu tác phẩm văn chương ở trường THCS?

Tìm hiểu dụng ý nghệ thuật của tác giả qua việc đặt tên tác phẩm

Nhan đề của cuốn tiểu thuyết (Tắt đèn – Ngô Tất

Tố) gợi cho em suy nghĩ gì về hiện thực xã hội,

số phận của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám?

Có thể dùng những cái tên nào khác thay thế cho nhan đề này?

So sánh tác phẩm trong chương trình với tác phẩm đã được chuyển thể

So sánh kịch bản của vở chèo Quan Âm

Thị Kính (SGK Ngữ văn 7, tập 2) với vở chèo được dàn dựng, trình diễn trên sân khấu để thấy được đặc điểm cơ bản của sân khấu chèo truyền thống

ƯU ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI

- Thu nhận thông tin phản hồi từ phía HS.

- Điều khiển có hiệu quả hoạt động tư duy của HS, kích thích khả

năng tự học, tự tìm thông tin, kích thích tư duy độc lập của HS.

- Giúp HS tự chiếm lĩnh nội dung học tập.

- Phát triển khả năng giao tiếp, đặc biệt là kĩ năng trình bày những

suy nghĩ cá nhân trước tập thể.

HẠN CHẾ CỦA PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI

- Về phía giáo viên: khó soạn và xây dựng đáp án cho những câu hỏi mở

- Về phía học sinh: phụ thuộc vào sự dẫn dắt của GV; dễ tranh luận tay đôi; số HS được trình bày không nhiều, dẫn đến dễ mất hứng thú hoặc không tập trung

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

THỰC HIỆN

- Là sự tiếp tục phương pháp gợi tìm ở mức độ sâu

hơn Chủ yếu vận dụng cho HS cuối cấp, HS giỏi

- Ý nghĩa: giúp HS khám phá vấn đề ở chiều sâu

và sự phức tạp của nó

Suy nghĩ gì về việc sử dụng PP nghiên cứu

trong dạy học TPVC ở trường THCS?

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

THIÊN NHIÊN TRONG THƠ MỚI 1932-1945.

CUỘC ĐỜI VÀ TÍNH CÁCH NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM HIỆN THỰC PHÊ PHÁN 1930-1945.

- PP tái hiện

- PP giảng giải

KÍNH CHÚC CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM SINH VIÊN MẠNH KHỎE, HẠNH PHÚC!