Một số ý kiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vật tư, kỹ thuật tại nhà máy Dệt , công ty Dệt Nam Định

Một số ý kiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vật tư, kỹ thuật tại nhà máy Dệt , công ty Dệt Nam Định

Lời nói đầu

Công cuộc cải cách kinh tế ở nớc ta đợc khởi xớng từ Đại họi VI Đảng cộng sản Việt Nam đã và đang giành đợc những thành tựu to lớn, đó là sự chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị tr-ờng có sự điều tiết của Nhà nớc Cùng với sự đổi mới đó, các doanh nghiệp Việt Nam đã và đang có những bớc phát triển mạnh mẽ về cả hình thức, quy mô và hoạt động sản xuất kinh doanh

Hoạt động trong cơ chế thị trờng có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nớc,

đồng thời chịu sự chi phí của các quy luật khách quan của nền kinh tế thị ờng nh: quy luật giá trị, quy luật cách tranh đã buộc các doanh nghiệp sản xuất phải hết sức quan tâm đến việc giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, thu hút đợc nhiều lợi nhuận

tr-Vì vậy việc quản lý vật t, kỹ thuật rất quan trọng trong việc xác định kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp Nâng cao hiệu quả quá trình quản

lý vật t-kỹ thuật tại Nhà máy Dệt-Công ty Dệt Nam Định nói riêng là một vấn đề hết sức quan trọng vì vật t của nhà máy hết sức đa dạng Vấn đề này cũng chính là vấn đề mà em quan tâm hơn cả qua quá trình thực tập tại nhà máy Dệt Từ những ý nghĩa thực tiễn nói trên em đã chọn đề tài thực tập tốt

nghiệp là: "Một số ý kiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vật t-kỹ thuật tại Nhà máy Dệt - Công ty Dệt Nam Định" nhằm góp phần nhỏ vào việc

hạch toán quản lý vật t ở nhà máy

Do kiến thức và thời gian có hạn nên bài viết của em còn nhiều thiếu sót, vì vậy em kính mong các thầy cô quan tâm giúp đỡ, đóng góp ý kiến

Em xin chân thành cảm ơn các cô chú tại phòng Vật t nhà máy đã tạo

điều kiện giúp đỡ, và thầy giáo Trần Mạnh Hùng đã hớng dẫn em hoàn thành

Phần I

Một số vấn đề lý luận về quản lý vật t- kỹ

thuật trong doanh nghiệp

I Khái niệm, đặc điểm, vai trò, phân loại, yêu cầu và nhiệm

vụ của công tác vật t- kỹ thuật.

1.Khái niệm, đặc điểm của vật t kỹ thuật

Vật t kỹ thuật hay còn gọi là vật t đó là những sản phẩm của lao động bao gồm nguyên vật liệu, năng lợng, thiết bị máy móc, dụng cụ, phụ tùng thay thế nó đang vận động từ nơi sản xuất ra nó đến nơi tiêu thụ nó

Trong quá trình sản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm mới, vật t đợc tiêu dùng toàn bộ, tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh, giá trị của

nó đợc chuyển toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm mới

2 Vai trò của vật t kỹ thuật

Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố cấu thành nên quá trình sản xuất Nguyên vật liệu là nhân tố cấu thành nên thực thể sản phẩm, quyết định trực tiếp đến chất lợng sản phẩm do chúng có đặc điểm chỉ dùng một lần và giá trị chuyển hết sang giá trị thành phẩm

Nguyên vật liệu bao gồm cả nguyên vật liệu chính và vật liệu phụ đều

ảnh hởng không nhỏ đến quá trình sản xuất, nếu xét về mặt vật chất thì nguyên vật liệu trực tiếp cấu thành thực thể của sản phẩm, chất lợng nguyên vật liệu ảnh hởng trực tiếp đến chất lợng của sản phẩm Do đó cũng có thể nói, đảm bảo chất lợng của nguyên vật liệu cho sản xuất còn là một biện pháp quan trọng để nâng cao chất lợng sản phẩm Nếu xét về mặt giá trị thì tỷ trọng của yếu tố nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành

Xét về mặt tài chính ta còn thấy vốn bỏ ra mua nguyên vật liệu thờng chiếm một tỷ lệ lớn trong vốn lu động của doanh nghiệp( khoảng từ 40%-60% trong tổng số vốn lu động) Nếu xét về chi phí quản lý thì quản lý nguyên vật liệu cần một lợng chi phí tơng đối lớn trong tổng chi phí quản lý Đứng trên góc

độ này ta có thể rút ra kết luận: nguyên vật liệu không những giữ vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất mà nó còn giữ vai trò quan trọng trong lĩnh vực quản lý giá thành và tài chính trong các doanh nghiệp

3 Phân loại vật t kỹ thuật

Vật t sử dụng trong mỗi doanh nghiệp thờng rất đa dạng về chủng loại và mỗi loại lại có những tính năng tác dụng riêng Chính vì vậy, để đảm bảo cho việc quản lý, sử dụng vật t có hiệu quả chúng ta phải tiến hành phân loại vật t

a Căn cứ vào nhóm vật t thuộc đối tợng lao động: vật t đợc chia thành:

- Nguyên vật liệu chính: là những loại nguyên liệu, vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất thì cấu thành thực thể vật chất nh bông, sợi, quặng, gỗ

- Vật liệu phụ: là các loại vật liệu đợc sử dụng để làm tăng chất lợng sản phẩm, hoàn chỉnh sản phẩm hoặc phục vụ cho công việc quản lý sản xuất nhthuốc nhuộm, sơn, dầu, chỉ khâu…

- Nhiên liệu: là những thứ tạo nhiệt năng nh than, củi, xăng dầu Thực…chất nhiên liệu là một loại vật liệu phụ nhng do vai trò quan trọng của nhiên liệu đối với nền kinh tế quốc dân và do yêu cầu kỹ thuật về bảo quản sử dụng, về đặc tính sinh lý hóa hoàn toàn khác với các loại vật liệu phụ khác nên nhiên liệu đợc tách riêng thành một loại

- Bán thành phẩm: là sản phẩm đã đợc hoàn thiện ở một số giai đoạn nhất định theo tiêu chuẩn nhng cha đợc hoàn thiện ở giai đoạn sản xuất cuối cùng

- Phụ tùng thay thế: là các phụ tùng, chi tiết đợc sử dụng thay thế, sửa chữa các máy móc thiết bị sản xuất, phơng tiện vận tải của doanh nghiệp.

b Căn cứ vào tính chất của việc sử dụng toàn bộ vật t kỹ thuật chia thành vật t công dụng và vật t chuyên ngành.

- Vật t công dụng: là vật liệu phổ biến cho các ngành nh sắt, thép, len

- Vật t chuyên ngành: là những loại vật liệu dùng riêng cho từng ngành, từng doanh nghiệp nh hóa chất, điện, than

4 Nhiệm vụ của công tác vật t kỹ thuật

Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố của quá trình sản xuất, trực tiếp cấu tạo nên thực thể của sản phẩm Thiếu nguyên vật liệu thì quá trình sản xuất bị gián đoạn hoặc không thể tiến hành đợc Chất lợng nguyên vật liệu

ảnh hởng trực tiếp đến chất lợng sản phẩm, đến việc sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguyên vật liệu, đến hiệu quả của việc sử dụng vốn Vấn đề đặt ra với yếu tố này là phải thực hiện các nhiệm vụ sau trong công tác quản lý vật t:

- Phải đảm bảo việc cung ứng vật t kĩ thuật đúng tiến độ, số lợng , chủng loại, quy cách và đúng yêu cầu cho sản xuất

- Ghi chép phản ánh đầy đủ, kịp thời số hiện có và tình hình luân chuyển vật t cả về giá trị và hiện vật.tính toán đúng đắn giá trị vốnthực tế của vật t, nhập, xuất kho,nhằm cung cấp thông tin kịp thời, chính xác phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và quản lý doanh nghiệp

- Giám sát chặt chẽ việc sử dụng vật t

- Kiểm tra tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch về mua vật t , kế hoạch sử dụng vật t, kế hoạch sử dụng vật t cho sản xuất, tình hình kho tàng

để kịp thời báo cáo cho bộ phận thu mua có biện pháp khấc phục kịp thời

- Chấp hành tốt chế đọ quản lý vật t và triệt để thực hành tiết kiệm vật t

ảnh hởnglớn đến tình hình tài chính của doanh nghiệp,ảnh hởng đến việc giảm giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận

- Phát hiện, ngăn chặn, đề xuất các biện pháp xử lý tình trạng thừa, thiếu,

ứ đọng kém chất lợng của vật t

- Phân tích tình hình thu mua, bảo quả và sử dụng vật t nhằm hạ giá thành sản phẩm

- Phân tích bảo vận chuyển, tình hình xuất dùng vật t

- Tham gia kiểm kê và đánh giá vật t theo chế độ quy định, lập báo cáo về vật t phục vụ cho công tác quản lý

5.Yêu cầu của công tác tổ chức quản lý vật t kĩ thuật

Để đúng vững trong nền kinh tế thị trờng cạnh tranh gay gắt thì các doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ các chi phí quản lý của mình nhằm tối thiểu hóagiá thành sản xuất Muốn vậy, các doanh nghiệp phải đặt nhiệm vụ hàng đầu là tiết kiệm chi phí sản xuất, cụ thể là các chi phí liên quan đến nguyên vật liệu.Sử dụng nguyên vật liệu tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả là việc làm cần thiết ở tất cả các khâu, thu mua, bảo quản, dự trữ và sử dụng…

Thúc đẩy quá trình luân chuyển nhanh vật t , sử dụng vốn hợp lý, có hiệu quả và tiết kiệm

Phải phục vụ đắc lực cho sản xuất, tổ chức cung ứng vật t kĩ thuật cho sản xuất, phải đảm bảo về số lợng, chát lợng, chủng loại nhu cầu quy cách phẩm chất của vật t đúng thời hạn góp phần hoàn thành tốt kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp

Phải chủ động đảm bảo vật t cho sản xuất nhằm khai thác triệt để mọi khả năng vật t có sẵn, tích cực sử dụng vật t thay thế, những vật t khan hiếm hoặc phải nhập khẩu

Đáp ứng đầy đủ nhu cầu của sản xuất đồng thời phải đảm bảo hiệu quả kinh tế của sản xuất và thực hiện tốt chế độ hạch toán kinh tế

II.Nội dung của công tác quản lý vật t - kĩ thuật.

1 Xây dựng định mức tiêu dùng vật t kĩ thuật

1.1 Khái niệm và ý nghĩa của định mức tiêu dùng vật t kỹ thuật.

a Khái niệm.

Mức tiêu dùng vật t là lợng vật t tiêu dùng lớn nhất cho phép để sản xuất một đơn vị sản phẩm hoặc để hoàn thành tốt công việc nào đó trong điều kiện

tổ chức và kĩ thuật nhất định

b Cơ cấu của định mức tiêu dùng vật t kĩ thuật.

Mức tiêu dùng đợc xác định cho từng loại nguyên vật liệu chính,vật liệu phụ, động lực.Trong đó quan trọng và phức tạp hơn cả là xây dựng định mức tiêu dùng nguyên vật liệu chính Do vậy khi xây dựngmức tiêu dùng nguyên vật liệu chính cần nghiên cứu cơ cấu của mức tiêu dùng nguyên vật liệu Cơ cấu đó bao gồm:

- Mức tiêu dùng thuần túy có ích: là phần hao phí cần thiết cho việc sản xuất sản phẩm

- Mức phế liệu sinh ra do tính chất công nghệ chia làm hai phần: phế liệu còn sử dụng đợc và phế liệu bỏ đi

+ Phế liệu còn sử dụng đợc chia thành hai loại: loại đợc dùng để sản xuất ra chính sản phẩm đó( phế liệu dùng lại) và loại để sản xuất ra sản phẩm khác

+ Phế liệu bỏ đi: là những phế liệu không sử dụng lại đợc

Lợng vật t hao tổn trong quá trình quản lý: là phần hao phí cần thiết cho việc sản xuất sản phẩm

Để tính mức tiêu dùng nguyên vật liệu chính ngời ta căn cứ vào công thức sau:

H = H1 + H2Trong đó: H1 : là lợng nguyên vật liệu tiêu dùng thuần túy có ích

H2 là mức phế liệu nguyên vật liệu sinh ra do có tính chất công nghệ

H là mức tiêu dùng nguyên vật liệu chínhNghiên cứu cơ cấu tiêu dùng nguyên vật liệu chính nhằm hạn chế mức tổn thất của chúng trong quá trình sản xuất sản phẩm

Định mức tiêu dùng vật t là căn cứ trực tiếp để tổ chức cấp phát vật t hợp

lý, kịp thời cho các phân xởng, bộ phận sản xuất về nơi làm việc, đảm bảo cho quá trình sản xuất đợc tiến hành cân đối, nhịp nhàng và liên tục

Định mức tiêu dùng vật t là cơ sở để tiến hành hạch toán kinh tế nội bộ,

là cơ sở để tính toán giá thành chính xác, đồng thời là cơ sở để tính toán nhu cầu về vốn lu động và huy động các nguồn vốn một cách hợp lý

Định mức tiêu dùng vật t là mục tiêu cụ thể để thúc đẩy cán bộ công nhân viên sử dụng hợp lý và tiết kiệm vật t, ngăn ngừa mọi lãng phí có thể xảy ra

Định mức tiêu dùng vật t là thớc đo đánh giá trình độ tiến bộ khoa học,

kỹ thuật và ứng dụng kỹ thuật mới, công nghệ mới vào sản xuất Ngoài ra,

định mức tiêu dùng vật t còn là cơ sở để xác định các mục tiêu cho các phong trào thi đua hợp lý hóa sản xuất và cải tiến kỹ thuật trong các doanh nghiệp

Ngoài những ý nghĩa quan trọng nêu trên còn một điều quan trọng nữa

đối với cán bộ công nhân viên chức trong doanh nghiệp là phải nhận thức đợc rằng: định mức tiêu dùng vật t là một chỉ tiêu động, nó đòi hỏi phải thờng xuyên đợc đổi mới và hoàn thiện theo sự tiến bộ của kỹ thuật, sự đổi mới và hoàn thiện của các mặt quản lý, sự đổi mới công tác tổ chức sản xuất và trình

độ lành nghề của công nhân không ngừng đợc nâng cao Nếu không nhận thức đợc vấn đề này thì ngợc lại là sự cản trở và kìm hãm sản xuất

1.2 Phơng pháp xây dựng định mức tiêu dùng vật t

Các phơng pháp xây dựng định mức tiêu dùng vật t bao gồm:

a Phơng pháp thống kê kinh nghiệm.

Là phơng pháp xây dựng định mức từ những số liệu thống kê về mức tiêu dùng vật t của những thời kỳ trớc Phơng pháp này có u điểm là đơn giản, dễ vận dụng, đáp ứng kịp thời yêu cầu của sản xuất Song nó có nhợc

điểm là cha thật sự khoa học chính xác đôi khi chứa đựng các yếu tố lạc hậu của kỳ trớc Trong thực tế, phơng pháp này thờng áp dụng ở những doanh nghiệp mặt hàng sản xuất không ổn định

b Phơng pháp thực nghiệm

Là phơng pháp đợc tiến hành trong phòng thí nghiệm hoặc tại hiện ờng Sau đó tiến hành nghiên cứu các điều kiện sản xuất nhất định để kiểm tra sửa đổi các kết quả đã tính toán hoặc tiến hành sản xuất thử trong một thời gian Phơng pháp này có u điểm là chính xác, khoa học hơn Tuy nhiên

tr-có nhợc điểm là cha tiến hành phân tích toàn diện các nhân tố ảnh hởng đến mức trong chừng mực nhất định, phơng pháp này còn phụ thuộc vào các điều kiện thí nghiệm cha phù hợp với điều kiện sản xuất Phơng pháp này áp dụng cho các xí nghiệp hóa chất, luyện kim, thực phẩm

c Phơng pháp phân tích

Là phơng pháp khoa học nhất có đầy đủ căn cứ kỹ thuật do đó đợc coi là phơng pháp chủ yếu để xây dựng định mức tiêu dùng nguyên vật liệu Thực chất của phơng pháp này là kết hợp việc tính toán về kinh tế và kỹ thuật với

việc phân tích toàn diện các điều kiện sản xuất, các nhân tố ảnh hởng đến ợng tiêu hao nguyên vật liệu, quản lý tiên tiến và kết hợp với các biện pháp hoàn thiện tổ chức sản xuất.

l-Về nội dung tiến hành, phơng pháp phân tích đợc tiến hành qua ba bớc:

- Bớc 1: Thu thập và nghiên cứu các tài liệu liên quan đến mức, trong đó

đặc biệt chú ý tới các tài liệu về thiết kế sản phẩm, quy trình công nghệ chế tạo sản phẩm, đặc tính kinh tế, kỹ thuật của nguyên vật liệu, chất lợng sản phẩm, chất lợng máy móc, thiết bị, trình độ kỹ thuật của công nhân và các số liệu thống kê về tình hình thực hiện mức của kỳ báo cáo

- Bớc 2: Phân tích từng thành phần trong cơ cấu định mức và các nhân tố

ảnh hởng tới nó để tìm giải pháp xóa bỏ mọi lãng phí, khắc phục các khuyết tật về công nghệ, cải tiến thiết kế sản phẩm để tiết kiệm mức tiêu dùng nguyên vật liệu

- Bớc 3: Tổng hợp các thành phần trong cơ cấu của mức, tính hệ số sử dụng và đề ra biện pháp phấn đấu giảm mức trong kỳ kế hoạch

2 Xác định nhu cầu nguyên vật liệu

Muốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp tiến hành đợc đều đặn, liên tục thờng xuyên đảm bảo cho nó các loại nguyên vật liệu, năng lợng, thiết bị máy móc đủ về số lợng, kịp về thời gian, đúng về quy cách phẩm chất Đấy là một vấn đề bắt buộc nếu thiếu thì không thể có quá trình sản xuất sản phẩm đợc

Doanh nghiệp sản xuất cần phải có nguyên vật liệu, năng lợng mới tồn tại đợc Vì vậy, đảm bảo nguyên vật liệu, năng lợng cho sản xuất là một tất yếu khách quan, một điều kiện chung của mọi nền sản xuất xã hội

Đảm bảo lợng nguyên vật liệu cần dùng, dự trữ và cần mua có tác động mạnh mẽ đến các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

2.1 Xác định lợng nguyên vật liệu cần dùng

Lợng nguyên vật liệu cần dùng là lợng nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất ra một khối lợng sản phẩm theo kế hoạch một cách hợp lý và tiết kiệm nhất Lợng nguyên vật liệu cần dùng phải đảm bảo hoàn thành kế hoạch sản xuất sản phẩm cả về hiện vật và giá trị, đồng thời doanh nghiệp cũng cần phải tính đến nhu cầu vật liệu để chế thử sản phẩm mới, t trang, tự chế, sửa chữa máy móc thiết bị.

Lợng nguyên vật liệu cần dùng không thể tính chung chung mà phải tính cho từng loại nguyên vật liệu theo chủng loại, quy cách, cỡ, loại của nó sau

đó tổng hợp lại cho toàn xí nghiệp Tính toán nguyên vật liệu dựa trên cơ sở

định mức tiêu dùng nguyên vật liệu của mỗi loại sản phẩm, nhiệm vụ sản xuất, chế thử sản phẩm mới và sửa chữa trong kỳ kế hoạch

Pi số lợng phế phẩm cho phép của loại sản phẩm i kỳ kế hoạch

Pdi lợng phế liệu dùng lại của loại sản phẩm i

Kpi tỷ lệ phế phẩm cho phép loại sản phẩm i kỳ kế hoạch

Kdi tỷ lệ phế liệu dùng lại loại sản phẩm i kỳ kế hoạch

n i

Pdi PkixDvi

SixDvi

1

] )

( ) [(

Vcd =

K = N

7000

Trong đó:

N nhiệt lợng của loại nhiên liệu mà doanh nghiệp sử dụng

- Tính lợng nhiên liệu cần dùng cho quá trình công nghệ, áp dụng công thức

NLcd = Dm x Si

Ki

Trong đó:

NLcd lợng nhiên liệu cần dùng cho quá trình công nghệ

Dm định mức tiêu dùng nhiên liệu i cho một sản phẩm

Si sản lợng sản phẩm loại i

Ki hệ số tính đổi loại nhiên liệu i

- Lợng nhiên liệu cần dùng để chạy máy áp dụng công thức:

NLcd = Cs x Dns x Ghd x Sm

Hn

Trong đó:

Cs công suất của máy móc thiết bị làm việc trong năm

kế hoạch

Dm định mức sử dụng xăng (dầu) cho một đơn vị công suất trong một giờ

Ghd số giờ hoạt động của máy

Sm số máy hoạt động trong năm

Hn hệ số sử dụng nhiên liệu có ích

- Lợng nhiên liệu cần dùng để sản xuất hơi nớc đợc tính theo công thức

NLcd = Sh (N1 – N2)

7000hdn

Trong đó:

NLcd lợng nhiên liệu( than) cần dùng ( tấn)

Sh sản lợng hơi nớc doanh nghiệp cần sản xuất( m3)N1 nhiệt hàm của hơi nớc quá nhiệt (Kcal)

N2 nhiẹt hàm của hơi nớc ban đầu( Kcal)Hdn hệ số sử dụng nhiệt có hiệu quả của lò hơi

ứ đọng vốn ảnh hởng đến tốc độ luân chuyển vốn và hiệu quả sử dụng vốn Dự trữ nguyên vật liệu hợp lý cũng có nghĩa là tiết kiệm chi phí quản lý nguyên vật liệu nh chi phí về nhà kho, bến bãi, chi phí phát sinh do chất lợng nguyên vật liệu giảm, do giá thị trờng giảm.

Nếu lợng dự trữ quá lớn sẽ gây ra tình trạng ứ đọng vốn, tăng thêm chi phí bảo quản Đó lại là những yếu tố trực tiếp làm tăng chi phí sản xuất và đẩy giá bán hàng lên cao, làm các doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm Ngợc lại, nếu lợng dự trữ quá ít, sẽ có thể dẫn đến nguy cơ làm gián đoạn sản xuất, chậm trễ thời hạn đa sản phẩm của doanh nghiệp ra thị trờng và làm cho doanh nghiệp mất khách hàng

Lợng nguyên vật liệu dự trữ là lợng hàng tồn kho hợp lý đợc quy định trong kế hoạch để đảm bảo cho quá trình sản xuất đợc tiến hành liên tục, bình thờng Căn cứ vào công dụng, tính chất của nguyên vật liệu , nguyên vật liệu

dự trữ đợc chia làm ba loại: dự trữ thờng xuyên, dự trữ bảo hiểm và dự trữ theo mùa

a.Tính lợng nguyên vật liệu dự trữ thờng xuyên.

Lợng nguyên vật liệu dự trữ thờng xuyên là bộ phận dự trữ chủ yếu của doanh nghiệp, nó đảm bảo cho sản xuất tiến hành liên tục giữa hai đợt cung ứng tiếp nhau Trong điều kiện sản xuất ổn định thì lợng nguyên vật liệu dự trữ thờng xuyên của mỗi loại nguyên vật liệu nào đó biến đổi từ tối đa (đầu kì cung ứng ) đến tối thiểu (cuối kỳ cung ứng) lợng nguyên vật liệu dự trữ tối đa

đợc tính theo công thức sau:

Vdtx = Vnd + tdtxTrong đó:

Vdtx lọng vật liệu dự trữ thòng xuyên lớn nhất Vnd lợng vật liệu cần dùng bình quân một ngày đêm Tdtx số ngày dự trữ thờng xuyên

b Tính lợng nguyên vật liệu dự trữ bảo hiểm

Là lợng nguyên vật liệu dự trữ ngoài lợng dự trữ thờng xuyên nhằm khắc phục trờng hợp thiếu nguyên vật liệu do những nguyên nhân nào đó gây nên,

để đảm bảo cho quá trình sản xuất đợc tiến hành bình thờng liên tục

Lợng vật liệu dự trữ bảo hiểm đợc tính theo công thức:

Vdbh = Vnd + tdbhTrong đó:

Vdbh lợng vật liệu dự trữ bảo hiểm Vnd số lợng vật liệu cần dùng bình quân một ngày đêmtdbh số ngày dự trữ bảo hiểm

c Tính lợng nguyên vật liệu dự trữ theo mùa (thời vụ)

Một số doanh nghiệp dựa vào nguyên vật liệu do nông nghiệp cung ứng

nh xí nghiệp đờng, thuốc lá thì cần phải dự trữ theo mùa Nguyên vật liệu

dự trữ theo mùa đợc tính theo công thức:

Vdtm = Vnd + tdtmTrong đó:

Vdtm lợng nguyên vật liệu dự trữ theo mùa Vnd số lợng vật liệu cần dùng bình quan một ngày đêmtdtm số ngày dự trữ theo mùa

2.3 Xác định lợng nguyên vật liệu cần mua

Trong sản xuất kinh doanh, việc xác định lợng nguyên vật liệu cần mua vào nhiều hay ít ảnh hởng rất lớn đến kết quả sản xuất sản phẩm cũng nh tình hình sử dụng vốn trong doanh nghiệp Nh vậy việc xác định chính xác lợng nguyên vật liệu cần mua giúp cho việc xây dựng kế hoạch vốn lu động đợc hợp lý hơn do chi phí về mua sắm nguyên vật liệu chiếm phần đa trong vốn

lu động Trớc hết để có đánh giá hợp lý thờng tiến hành kiểm tra kế hoạch

cung ứng vật t trong doanh nghiệp có phù hợp với nhu cầu sản xuất hay không Nhu cầu mua nguyên vật liệu phụ thuộc vào khả năng sản xuất, sự dồi dào về nguyên vật liệu trên thị trờngcung ứng, khoảng cách từ nguồn cung ứng đến doanh nghiệp

Lợng nguyên vật liệu cần mua trong năm phụ thuộc vào các yếu

tố sau:

- Lợng nguyên vật liệu cần dùng

- Lợng nguyên vật liệu dự trữ đầu kỳ

- Lợng nguyên vật liệu dự trữ cuối kỳCông thức xác định nguyên vật liệu cần mua sắm nh sau

Vc = Vcd + ( Vd2 - Vd1 )

Trong đó:

Vc lợng nguyên vật liệu cần muaVcd lợng nguyên vật liệu cần dùngVd1 lợng nguyên vật liệu dự trữ đầu kỳ Vd2 lợng nguyên vật liệu dự trữ cuối kỳ

3 Xây dựng kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu

Sau khi xác định đợc lợng nguyên vật liệu cần dùng, cần dự trữ và cần mua trong năm, chúng ta phải xây dựng kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu Xây dựng kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu nghĩa là xác định số lợng, chủng loại, chất lợng, thời điểm mua của mỗi lần xác định số lần mua trong năm

3.1 Nuyên tắc và những căn cứ để xây dựng kế hoạch

Kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu có vị trí rất quan trọng trong qúa trình sản xuất và kinh doanh Do đó, khi xây dựng phải xuất phát từ các nguyên tắc sau:

- Không bị ứ đọng vốn ở khâu dự trữ

- Luôn luôn phải đảm bảo lợng dự trữ về số lợng, chất lợng và quy cách

- Góp phần nâng cao các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn

- Khi tính toán phải tính riêng cho từng loại, mỗi loại tính riêng cho từng thứ

Xuất phát từ các nguyên tắc trên, khi xây dựng kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu phải dựa vào căn cứ sau:

- Kế hoạch sản xuất nội bộ

- Hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho một đơn vị sản phẩm

- Các họp đồng mua bán vật t và giao nộp sản phẩm cho khách hàng

- Mức độ thuận tiện và khó khăn của thị trờng mua, bán vật t

- Các chỉ tiêu của kế hoạch mua nguyên vật liệu trong năm

- Phơng tiện vận chuyển và phơng thức thanh toán

- Hệ thống kho tàng hiện có của đơn vị

3.2 Nội dung của kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu

Mua nguyên vật liệu để phục vụ cho sản xuất là một công việc vô cùng phức tạp Trong điều kiện vốn có hạn phải mua nhiều loại nguyên vật liệu khác nhau và ở nhiều thị trờng khác nhau Các vấn đề đặt ra trong điều kiện: sản xuất tiến hành liên tục và đạt hiệu quả cao Do đó, về mặt nội dung, kế hoạch mua sắm phải phản ánh rõ vấn đề sau:

Xác định chính xác từng loại nguyên vật liệu cần mua: lợng nguyên vật liệu mua vào nhằm phục vụ cho yêu cầu sản xuất và dự trữ bảo đảm quá trình sản xuất tiến hành bình thờng Rõ ràng việc mua nguyên vật liệu quá nhiều hoặc quá ít đều gây nên bất lợi trong kinh doanh của doanh nghiệp.

+ Nếu lợng mua về quá nhiều so với nhu cầu sử dụng và do vậy

lợng dự trữ của doanh nghiệp quá lớn , sẽ gây lên tình trạng ứ đọng vốn Mặt khác, điều đó còn làm cho chi phí của doanh nghiệp tăng lên, do doanh nghiệp phải bỏ thêm chi phí phục vụ cho việc bảo quản các loại nguyên vật liệu , cho kho bãi của doanh nghiệp

+ Trong việc đáp ứng yêu cầu về số lợng, doanh nghiệp phải xác định: với lợng nguyên vật liệu cần mua nhất định, doanh nghiệp nên mua làm nhiều lần hay mua một lần Rõ ràng là việc mua làm nhiều lần theo tiến độ sử dụng có lợi hơn mua một lần vì điều đó không gây lên tình trạng ứ đọng vốn

và nguyên vật liệu , không tạo nên nhu cầu lớn đột biến về vốn lu động Việc xác định lợng mguyên vật liệu cần mua mỗi lần và số lần mua tơng ứng cần

đảm bảo sao cho chi phí mua một đơn vị khối lợng nguyên vật liệu là nhỏ nhất

-Xác định đúng chủng loại và quy cách các loại nguyên vật liệu cần dùng: có nghĩa là phải đảm bảo sự đồng bộ tất cả các loại nguyên vật liệu cần mua Nguyên vật liệu gồm nguuyên vật liệu chính và vật liệu phụ, nếu ta chỉ mua nguyên vật liệu chính mà không có vật liệu phụ thì không thể tiến hành

đợc quá trình sản xuất hoặc không thể sản xuất độc một sản phẩm hoàn chỉnh Vì vậy việc xác định đúng chủng loại cần mua là rất cần thiết

-Đúng chất lợng: có nghĩa là chất lợng phải phù hợp với yêu cầu chế tạo

để có đợc sản phẩm phù hợp với đòi hỏi của khách hàng trên thị trờng

-Xác định rõ thời điểm mua: Trên thực tế, chúng ta thấy rằng việc mua sớm quá hoặc muộn quá đều bất lợi

+ Nếu mua sớm hơn thời điểm mong muốn dờng nh ngời quản lý cảm thấy yên tâm hơn vì cái mình cần đã có sẵn Song điều đó lại gây nên những bất lợi về kinh tế: ứ đọng vốn lu động, tăng chi phí bảo quản nguyên vật liệu + Ngợc lại, nếu mua chậm hơn thời điểm mong muốn sẽ dẫn đến mất cơ hội kinh doanh, làm cho quá trình sản xuất sẽ chậm hơn.

Vì vậy khi thực hiện việc mua hàng chúng ta phải chọn đúng thời

điểm Khi kế hoạch tiến độ mua sắm nguyên vật liệu đợc xác định hợp lý sẽ giúp cho doanh nghiệp không bị ứ đọng vốn, đảm bảo dự trữ hợp lý về sốl-ợng, đúng chất lợng, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đồng thời khi đáp ứng

đợc các yêu cầu trên sẽ giúp cho quá trình sản xuất của doanh nghiệp sẽ diễn

ra liên tục, bình thờng, không bị ngừng trệ trong sản xuất

3.3 Phơng pháp xay dựng kế hoạch mua sắm

Với nội dung kế hoạch mua sắm đã trình bày ở trên, việc tính toán các chỉ tiêu kế hoạch đợc thực hiện theo hai phơng pháp:

- Đối với các loại nguyên vật liệu đã có định mức tiêu hao thì tính trực tiếp: lấy số lợng sản phẩm nhân với định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho một đơn vị sản phẩm đó

- Đối với những loại nguyên vật liệu cha xây dựng đợc định mức tiêu hao thì dùng phơng pháp tính gián tiếp: lấy mức tiêu hao kỳ trớc làm gốc nhân với tỷ lệ tăng sản lợng của kỳ cần mua sắm

4 Tổ chức thu mua và tiếp nhận nguyên vật liệu

4.1 Tổ chức thu mua nguyên vật liệu

4.1.1 Tìm kiếm nhà cung cấp

Đối với mỗi doanh nghiệp, hạ giá thành sản phẩm luôn là một biện pháp tốt nhất, tìm kiếm đợc một nhà cung cấp tin cậy có thể cung ứng lợng vật t có chất lợng cao, giá cả phải chăng sẽ giúp cho công ty giảm đợc chi phí về nguyên vật liệu, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

Thực tế trên thị trờng có rất nhiều nhà cung cấp, họ ở những địa điểm khác nhau, nhng đều có khả năng bảo đảmlợng nguyên vật liệu doanh nghiệp cần mua với chất lợng theo yêu cầu và theo cùng một mặt bằng giá Trong tình huống này, doanh nghiệp cần phải có sự cân nhắc là mua của nhiều ngời hay tập trung mua của một ngời Mỗi một trong số các sự lựa chọn ấy có thể

có lợi và có thể bất lợi, tùy tính chất của loại nguyên vật liệu, lợng nguyên vật liệu cần mua, doanh nghiệp cần có sự lựa chọn thích hợp

Các doanh nghiệp có thể tìm kiếm nhiều nhà cung cấp điều này không những tránh đợc độc quyền trong việc cung cấp nguyên vật liệu mà còn làm cho các nhà cung ứng phải cạnh tranh để bán nguyên vật liệu, tìm ra những

điều kiện mua thuận lợi nhất Có khả năng bảo đảm an toàn, phòng ngừa sự trục trặc từ nhà cung cấp gây gián đoạn trong cung ứng, đồng thời còn mở rộng các mối quan hệ kinh tế xã hội Nh vậy doanh nghiệp sẽ mua đợc với giá u đãi hơn Nhng lại khó khăn cho việc theo dõi tiến độ, phức tạp về thanh toán và có thể làm tăng chi phí

Ngợc lại các doanh nghiệp có thể chỉ tìm một nhà cung cấp điều này thuận lợi về sự tập trung của luồng tiền tệ đi ra từ doanh nghiệp, có khả năng giảm cớc phí vận tải nhờ ngời cung cấp gần, tận dụng phơng tiện vận tải, dễ theo dõi tiến độ thực hiện Và đợc sử dụng u đãi về giá nếu mua với khối lợng lớn Nhng khó đảm bảo an toàn có thể xảy ra tình trạng phụ thuộc

Mời nhà cung cấp tin cậy chào hàng và đánh giá từng đơn đặt hàng một cách toàn diện Sau đó phân tích và so sánh các đơn chào hàng để lựa chọn chính xác nhà cung cấp mà mình cần tìm

Cả hai bên đều cố gắng cụ thể hóa các điều khoản, điều kiện, yêu cầu, nội dung liên quan đến hợp đồng phải rõ ràng, chính xác về số lợng, chất lợng vật t, quy cách, phẩm chất, chủng loại, giá cả, danh mục đặt hàng, phơng thức vận chuyển giao nhận, thanh toán những ràng buộc thực hiện hợp

đồng…

Hợp đồng sau khi ký là một văn bản mang tính chất pháp lý để quy định trách nhiệm khi có phát sinh tranh chấp do vậy cần ký kết hợp đồng phải thận trọng, phải có những ngời có trình độ xem xét và quyết định ký

4.2 Tổ chức vận chuyển và tiếp nhận nguyên vật liệu

Sau khi ký hợp đồng mua nguyên vật liệu, công tác mua và vận chuyển

về kho của doanh nghiệp do phòng vật t đảm nhận Giám đốc hoặc các phân xởng có thể ký kết hợp đồng với phòng vật t về việc mua và vận chuyển nguyên vật liệu Phơng tiện vận chuyển dù ở doanh nghiệp hay đi thuê đều phải khoán chi phí vận chuyển và phải cân đo đong đếm, kiểm tra về số lợng, chất lợng trớc khi nhập kho

Việc vận chuyển nguyên vật liệu ảnh hởng lớn đến chi phí, chi phí nguyên vật liệu tính vào giá thành sản phẩm Nếu vận chuyển tốt vật liệu đa vào sản xuất sẽ đảm bảo về chất lợng không để hiện tợng hao hụt quá mức xảy ra ảnh hởng đến lao động xã hội và chi phí vật liệu của đơn vị

Tiếp nhận nguyên vật liệu là bớc chuyển giao trách nhiệm giữa bộ phận mua, vận chuyển với bộ phận quản lý nguyên vật liệu trong nội bộ doanh nghiệp, nó còn là cơ sở để hạch toán chính xác Chi phí lu thông và giá cả nguyên vật liệu tổ chức tiếp nhận tốt sẽ giúp cho thủ kho lắm chắc đợc số l-ợng, chất lợng và chủng loại nguyên vật liệu, phát hiện kịp thời tình trạng của nguyên vật liệu, hạn chế nhầm lẫn tham ô, thất thoát Tổ chức tiếp nhận phải thực hiện tốt hai nhiệm vụ sau:

- Tiếp nhận chính xác số lợng, chủng loại và chất lợng nguyên vật liệu theo đúng quy định trong hợp đồng, hóa đơn, phiếu giao hàng, phiếu vận chuyển và thời gian giao hàng

- Đảm bảo chuyển nhanh chóng nguyên vật liệu từ điểm tiếp nhận vào kho tránh h hỏng mất mát.

Để thực hiện tốt hai nhiệm vụ đó khi tiếp nhận phải thực hiện đầy đủ các thủ tục sau:

- Khi tiếp nhận phải có đủ các giấy tờ hợp lệ

- Tất cả các loại nguyên vật liệu phải qua thủ tục kiểm nhận và kiểm nghiệm xác định chính xác số lợng, chất lợng, chủng loại Sau khi kiểm tra phải có biên bản xác nhận, khi tiếp nhận thủ kho phải ghi rõ số thực nhận theo đúng chủng loại, kích cỡ, chất lợng từng loại vật t cùng với ngời giao hàng ký vào phiếu nhập kho và bộ phận ký vào sổ giao chứng từ

5.1.2 Phân loại kho

- Nếu căn cứ vào công dụng của kho chia thành:

+ Kho nguyên vật liệu chính

+ Kho nguyên vật liệu phụ

+ Kho nhiên liệu

+ Kho nửa thành phẩm

+ Kho công cụ dụng cụ

+ Kho máy móc thiết bị, phụ tùng

+ Kho phế liệu

- Nếu căn cứ vào địa điểm và phơng pháp bảo quản chia thành:

+ Kho ngoài trời

+ Kho trong nhà

+ Bên cạnh đó doanh nghiệp có thể có các kho đi thuê để dự trữ, tập trung vật liệu máy móc đối với các kho đi thuê này cần phải ký hợp đồng với ng… -

ời cho thuê về các mặt nh giá cả, về việc trông coi, bảo quản cần quan tâm…

đến chất lợng nhà kho sao cho không gây ảnh hởng đến chất lợng nguyên vật liệu

- Căn cứ vào tính chất các loại vật t ngời ta chia thành:

+ Kho chuyên ngành

+ Kho không chuyên ngành

5.2 Nhiệm vụ và nội dung quản lý kho

5.2.1 Nhiệm vụ quản lý kho

Ngời làm công tác quản lý nguyên vật liệu cần quan tâm đến hệ thống kho bãi, xác định vị trí đặt kho hợp lý sao cho chi phí vận chuyển đến nơi sản xuất là tối u

Đảm bảo hạ thấp chi phí, bảo quản toàn vẹn về số lợng và chất lợng nguyên vật liệu, ngăn ngừa và hạn chế h hỏng, mất mát

Nắm vững lực lợng vật t trong kho ở bất cứ thời điểm nào về số lợng, chất ợng, chủng loại và địa điểm sẵn sàng cấp phát kịp thời theo nhu cầu của sản xuất

l-Bảo đảm thuận tiện cho việc xuất nhập, kiểm kê( dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy) nguyên vật liệu nhập trớc xuất trớc, nhập sau xuất sau, chấp hành nghiêm chỉnh chế độ và thủ tục đã quy định

Bảo đảm hạ thấp chi phí bảo quản bằng cách tổ chức lao động khoa học trong kho, sử dụng hợp lý diện tích và dung tích kho.

5.2.2 Nội dung quản lý kho

Cán bộ quản lý kho phải có hệ thống theo dõi rõ ràng, luôn luôn nắm vững số lợng và chất lợng tồn kho đối với từng loại nguyên vật liệu để làm cơ

sở cho việc lập kế hoạch tiến độ mua

Tổ chức tốt việc tiếp nhận vật t, chuyển nhanh vật t từ địa điểm tiếp nhận

đến kho của doanh nghiệp

Mọi vật t tiếp nhận đều phải có giấy tờ hợp lệ, sắp sếp vật t tùy tình hình

và đặc điểm của từng loại kho Bảo quản vật t sau khi tiếp nhận phải đúng quy định

Xây dựng và thực hiện tốt nội quybảo quản, nội quy nhập xuất nguyên vật liệu, nội quy về an toàn trong bảo quản trách nhiệm kiểm tra

Lựa chọn và bố trí đúng cán bộ làm công tác quản lý kho tàng Bảo đảm cơ sở vật chất kỹ thuật cho các kho tàng của doanh nghiệp: xe vận chuyển, quạt thông gió, hệ thống giá đỡ…

6 Chuẩn bị và cấp phát vật t cho sản xuất

Cấp phát vật t nghĩa là chuyển vật t từ nơi bảo quản, dự trữ hoặc trực tiếp sau khi mua kịp thời cho các bộ phận sản xuất có thể tận dụng triệt để, tận dụng hiệu quả công suất máy móc thiết bị và thời gian lao động của công nhân, cấp phát nguyên vật liệu kịp thời góp phần nâng cao năng suất lao

động, nâng cao chất lợng sản phẩm, tiết kiệm vật t đến hạ giá thành sản phẩm Không chỉ vậy, tổ chức tốt công tác cấp phát nguyên vật liệu còn là

điều kiện tốt để thực hiện chế độ trả lơng theo sản phẩm và chế độ hạch toán kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp

Tổ chức cấp phát vật t cho các bộ phận sản xuất có thể tiến hành theo hai hình thức sau:

- Cấp phát theo yêu cầu của bộ phận sản xuất: theo hình thức này các phân xởng và bộ phận sản xuất gửi yêu cầu về số lợng vật t lên phòng vật t,

đối chiếu theo yêu cầu đó và lợng vật t trong kho dựa trên hệ thống định mức

là nhiệm vụ đợc giao, phòng vật t lập phiếu cấp phát cho các bộ phận sản xuất lên kho lĩnh vật t

- Cấp phát theo định mức: căn cứ vào hệ thống định mức tiêu dùng vật

t, căn cứ vào số lợng, chủng loại sản phẩm đã đợc xác định trong kế hoạch và tiến độ sản xuất, phòng vật t lập phiếu cấp phát hạn mức giao cho các bộ phận sản xuất và kho Nh vậy việc cấp phát theo hạn mức đợc quy định chẳng những về số lợng mà cả về thời gian cấp phát nhằm đảm bảo tính chủ động cho bộ phận sử dụng cũng nh bộ phận cấp phát …

7 Tổ chức thanh quyết toán nguyên vật liệu và thu hồi phế liệu phế phẩm.

7.1 Tổ chức thanh quyết toán nguyên vật liệu

Thanh quyết toán nguyên vật liệu là việc bộ phận quản lý nguyên vật liệu và bộ phận đối chiếu, so sánh giữa lợng nguyên vật liệu các đơn vị nhận về với lợng sản phẩm giao nộp để biết đợc kết quả của việc sử dụng nguyên vật liệu của các đơn vị sản xuất

Dựa vào kết quả của công tác thanh quyết toán nguyên vật liệu, chúng ta thực hiện việc hạch toán và đánh giá tình hình sử dụng nguyên vật liệu, xem xét đ-

ợc tính hợp lý, tiết kiệm việc sử dụng nguyên vật liệu, đảm bảo hạch toán đầy

đủ, chính xác vào giá thành, xem xét lại định mức, đánh giá nên giữ lại định mức đó hay thay đổi

Thanh quyết toán nguyên vật liệu phải làm rõ đợc các vấn đề sau:

- Lợng nguyên vật liệu nhận đợc trong tháng hoặc quý

- Lợng nguyên vật liệu sản xuất ra sản phẩm

- Lợng nguyên vật liệu làm ra sản phẩm hỏng, kém chất lợng

- Lợng nguyên vật liệu còn tồn đọng

- Lợng nguyên vật liệu mất mát hao hụt

- Đánh giá chung tình hình sử dụng nguyên vật liệu

7.2 Thu hồi phế liệu, phế phẩm

Là các loại vật liệu thu đợc trong quá trình sản xuất hay thanh lý tài sản cố

định có thể sử dụng lại hay bán ra ngoài

Có thể nói bất cứ một dây chuyền sản xuất nào cũng không thể tránh khỏi tình trạng sản xuất ra những mặt hàng không đủ tiêu chuẩn Chính vì vậy mà các doanh nghiệp cần phải đổi mới trang thiết bị hiện đại để giảm bớt tỷ lệ phế phẩm, phế liệu trong quá trình sản xuất Phế liệu, phế phẩm thu hồi đợc doanh nghiệp có thể sử dụng lại hoặc đem bán ra ngoài với giá thấp hơn

Sử dụng lại phế liệu, phế phẩm có ý nghĩa rất lớn nh tiết kiệm đợc chi phí mua sắm nguyên vật liệu, tăng khối lợng sản phẩm ảnh h… ởng đến các chỉ tiêu hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

III Những nhân tố ảnh hởng tới công tác quản lý vật t kỹ thuật.

Các nhân tố ảnh hởng tới công tác quản lý vật t kỹ thuật rất đa dạng và phong phú Để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vật t thì việc tính toán các nhân tố ảnh hởng tới tình hình quản lý vật t là một tất yếu

1.Yếu tố bên trong

Trình độ, đạo đức của cán bộ quản lý nguyên vật liệu: trình độ đạo đức của cán bộ làm công tác quản lý nguyên vật liệu ảnh hởng trực tiếp đến công tác quản lý vật t ở tất cả mọi khâu, trình độ của cán bộ thu mua kém dẫn đến chất lợng nguyên vật liệu có thể thấp mà vẫn phải mua với giá cao, đạo đức của thủ kho kém dẫn đến thất thoát nguyen vật liệu

Các nhân tố về trình độ tay nghề, ý thức kỷ luật của ngời lao động: con ngời luôn luôn là chủ thể, là trung tâm của mọi hoạt động, để sử dụng hợp lý, tiết kiệm nguyên vật liệu không chỉ là nhiệm vụ của cán bộ quản lý mà còn của trình độ tay nghề, ý thức của ngời công nhân trực tiếp sản xuất Chính vì

vậy, ngời làm công tác quản lý cần quan tâm đến việc giáo dục, bồi dỡng cho ngời lao động không chỉ về chuyên môn, nghiệp vụ mà còn về ý thức trách nhiệm, kỷ luật lao động.

Các nhân tố về nhà kho cũng ảnh hởng đến công tác quản lý vật t kỹ thuật Các doanh nghiệp cần quan tâm đến chất lợng nhà kho để không gây ảnh hởng

đến chất lợng nguyên vật liệu

Dự trữ vật t cũng là một nhân tố ảnh hởng đến công tác quản lý vật t kỹ thuật Nếu lợng dự trữ vật t quá lớn sẽ gây ứ đọng vốn, còn nếu lợng vật t dự trữ ít qúa gây lên tình trạng quá trình sản xuất sẽ bị gián đoạn, không đợc liên tục Vì vậy cần phải dự trữ lợng vật t họp lý để cho quá trình sản xuất đựơc diễn ra bình thờng

Ngoài những nhân tố trên còn có các nhân tố khác nh về phơng pháp đánh giá vật liệu xuất kho, về phơng pháp kiểm nghiệm vật liệu khi nhập kho, về mã hóa vật liệu , sự xuất hiện các vật liệu thay thế…

2.Yếu tố bên ngoài

Nhân tố về các chính sách của nhà nớc, mọi cá nhân và thành phần kinh tế

đều có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật vì vậy chính sách của nhà nớc luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, nhà nớc quản lý vĩ mô mọi hoạt động của nền kinh tế Chính vì vậy, mọi chính sách có liên quan của nhà nớc đều ảnh hởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp nói chung và việc quản lý nói riêng: ví dụ nnh mặt hàng, những loại nguyên vật liệu cấm nhập khẩu thì phải tìm kiếm thị trờng trong nớc, mức giá trần của mỗi loại sản phẩm do nhà nớc quy định sẽ ảnh hởng đến việc tổ chức quản lý sử dụng nguyên vật liệu …

Nhân tố về tài nguyên thiên nhiên: nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú sẽ tạo điều kiện cho sản xuất phát triển, tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp Vì vậy nguồn nguyên vật liệu xa hay gần, nhiều hay ít đều ảnh

hởng đến việc định vị doanh nghiệp và việc cung ứng nguyên vật liệu cho hoạt động của doanh nghiệp

Nhân tố về khí hậu: khí hậu thất thờng cũng ảnh hởng đến chất lợng vật t Bên cạnh những nhân tố này, thì tùy thuộc vào tính chất sản xuất của mỗi doanh nghiệp mà việc quản lý nguyên vật liệu còn chịu ảnh hởng của nhiều nhân tố khác nh: sự biến động về giá cả nguyên vật liệu, địa bàn quản lý vật liệu, sự lạm phát…

IV Phơng hớng sử dụng hợp lý, tiết kiệm nguyên vật liệu

1 Những quan điểm về sử dụng hợp lý, tiết kiệm nguyên vật liệu.

Nguyên vật liệu là yếu tố cấu thành chính nên thực thể sản phẩm do vậysử dụng hợp lý, tiết kiệm nnguyên vật liệu thực chất chính là góp phần lớn nhất làm giảm chí phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, nhằm duy trì khả năng cạnh tranh, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội

Lợng nguyên vật liệu sử dụng hàng năm trong các doanh nghiệp rất lớn

và ngày càng tăng theo quy mô sản xuất, nếu sử dụng hợp lý tiết kiệm nguyên vật liệu thì với một lợng nguyên vật liệu nh trớc chúng ta có thể sản xuất ra một lợng sản phẩm lớn hơn Nh vậy chúng ta có thể giảm chi phí về vốn dự trữ nguyên vật liệu, chi phí lãi vay

Bảo quản toàn vẹn số lợng và chất lợng nguyên vật liệu ngăn ngừa

và hạn chế h hỏng mất mát

Sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguyên vật liệu còn thể hiện thông qua việc phấn đấu hạ thấp định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho một đơn vị sản phẩm, hạn chế sản phẩm hỏng Đồng thời cũng là một biện pháp cơ bản để tăng số lợng sản xuất, tăng chất lợng sản phẩm, góp phần vào việc giảm nhu cầu về vốn dự trữ nguyên vật liệu, vốn nhập khẩu nguyên vật liệu, tiết kiệm ngoại tệ

Sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguyên vật liệu là một chính sách của

Đảng và Nhà nớc Trong báo cáo chính trị đọc tại Đại hội toàn quốc lần thứ

VI của Đảng, đồng chí Lê Duẩn đã chỉ rõ: “ Tận dụng mọi vật t hiện có, tăng cờng thu nhặt, thu mua vật t cũ Cải tiến và tăng cờng sử dụng vật t đúng ph-

ơng hớng, đúng mục đích, phấn đấu hạ thấp định mức tiêu hao vật t , hết sức khuyến khích tiết kiệm vật t, đồng thời có kỷ luật nghiêm khắc đối với những hành động sử dụng vật t không đúng kế hoạch, tiêu hao vật t bừa bãi, để vật t mất mát, h hỏng’’

Bên cạnh những lợi ích do tiết kiệm và sử dụng hợp lý nguyên vật liệu mà doanh nghiệp có đợc thì việc này còn đem lại hiệu quả lớn cho xã hội Tiết kiệm nguyên vật liệu là tiết kiệm lao động sống, tiết kiệm chi phí xã hội, góp phần bảo vệ môi trờng

Căn cứ vàobiểu cung ứng vật liệu cần thiết cho từng giai đoạn sản xuất Để sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguyên vật liệu một cách hiệu quả cần

áp dụng các hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến nhất nh liên hợp hóa , sử dụng các phơng pháp công nghệ hóa học

2.Biện pháp sử dụng tiết kiệm nguyên vật liệu

Để có thể khai thác triệt để khả năng sử dụng tiết kiệm và hợp lý nguyên

vật liệu thì chúng ta phải dựa trên cơ sở phân tích một cách khoa học tình hình sử dụng nguyên vật liệu để đề ra đợc những biện pháp cụ thể phù hợp với doanh nghiệp trong từng thời kỳ

Tăng cờng công tác quản lý nhằm xóa bỏ hao hụt, mất mát Khi trong doanh nghiệp có hao hụt, mất mát nguyên vật liệu cần điều tra, xem xét rõ ràng nguyên nhân phát sinh Nếu hao hụt, mất mát do nguyên nhân khách quan nh thời tiết, máy móc, thiết bị thì cần nhanh chóng tìm biện pháp…khắc phục Nếu là nguyên nhân chủ quan thì doannh nghiệp cần có các biện pháp giáo dục, nâng cao trách nhiệm của cán bộ công nhân viên chức Doanh nghiệp cần xây dựng chế độ động viên khen thởng cả về vật chất lẫn tinh thần

cho cá nhân, đơn vị có thành tích, kỷ luật nghiêm những ngời vô trách nhiệm hoặc có hành vi gian lận bằng các biện pháp hành chính.

Tăng tốc độ luân chuyển nguyên vật liệu: muốn sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguyên vật liệu chúng ta cần quan tâm đến việc luân chuyển nguyên vật liệu ở cả hai khâu: khâu dự trữ và khâu sản xuất Để tổ chức tốt việc luân chuyển nguyên vật liệu cán bộ quản lý nguyên vật liệu cần chú ý đến viêc tính toán các định mức sản xuất, mức dự trữ, cần chú trọng nâng cao năng suất lao động để có thể đẩy mạnh tốc độ luân chuyển nguyên vật liệu, hạn chế tối đa tình trạng ứ đọng vốn

Không ngừng giảm bớt phế liệu, phế phẩm, hạ thấp định mức tiêu dùng nguyên vật liệu Muốn vậy, các doanh nghiệp tập trung giải quyết các vấn đề: Tăng cờng công tác cải tiến kỹ thuật, ứng dụng kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất, nâng cao trình độ lành nghề cho công nhân, xây dựng và hoàn thiện

hệ thống định mức tiêu dùng nguyên vật liệu, xây dựng và thực hiện nghiêm chỉnh chế độ bảo quản, sử dụng và sửa chữa máy móc, thiết bị, coi trọng việc

tổ chức nguyên vật liệu và phế phẩm, áp dụng chế độ khuyến khích lợi ích vật chất trong việc sử dụng tiết kiệm hay lãng phí nguyên vật liệu Ngoài…

ra cần phải coi trọng những biện pháp để giảm mức tiêu dùng nguyên vật liệu trong khâu thiết kế và công nghệ Đối với các doanh nghiệp cơ khí, đồ điện, may mặc, kim khí cần chú ý khâu chọn ph… ơng án pha cắt tối u

Sử dụng nguyên vật liệu thay thế : Sử dụng nguyên vật liệu thay thế là một phơng hớng đặc biệt quan trọng ở nớc ta hiện nay Việc sử dụng nguyên vật liệu thay thế đợc thực hiện theo hớng vật liệu nhẹ, rẻ tiền, sẵn có trong n-

ớc thay cho vật liệu nặng, đắt tiền, quý hiếm, nhập khẩu, với điều kiện đảm bảo chất lợng và yêu cầu của công nghệ chế biến

Triệt để thu hồi và tận dụng phế liệu, phế phẩm : Thu hồi và tận dụng phế liệu, phế phẩm là một nội dung quan trọng thể hiện sự quán triệt nguyên tắc tiết kiệm trong quản lý kinh tế Việc tận dụng phế liệu, phế phẩm chẳng

Ngay c¶ nh÷ng níc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn cao vÉn hÕt søc coi träng viÖc tËn dông phÕ liÖu phÕ phÈm, v× nã mang l¹i hiÖu qu¶ cao h¬n so víi viÖc sö dông nguyªn vËt liÖu tõ khai th¸c, chÕ biÕn.

Sau 9 năm trờng kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, thành phố Nam

Định hoàn toàn đợc giải phóng và ngày 7/10/1955, chính phủ đã ra quyết

định phục hồi nhà máy sợi Nam Định và sát nhập thêm nhà máy tơ, đổi tên Nhà máy Sợi Nam Định thành Nhà máy Dệt Nam Định Ngày 29/01/1956 nhà máy Dệt Nam Định chính thức đợc khai trơng Thời kỳ này, đội ngũ cán

bộ nhà máy hầu hết là cán bộ kháng chiến có kinh nghiệm trong chiến đấu, nhiệt huyết với công việc nhng cha quen với công tác quản lý kinh tế, quản lí

xí nghiệp đó là một hạn chế

Trong những năm phá hoại của đế quốc Mỹ, nhà máy phải tháo dỡ chuyên trở trên một vạn tấn máy móc thiết bị đến nơi sơ tán và tiếp tục sản xuất Nhiều cơ sở bị máy bay Mỹ bắn phá oanh tạc nặng nề Từ năm 1973 -1978 trong điều kiện vừa sản xuất vừa khắc phục hậu quả chiến thanh, nhng

nhà máy vẫn hoàn thành vợt mức kế hoạch đợc giao và chiến 2/3 sản lợng vải của cả nớc.

Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, cơ chế quản lý quan liêu bao cấp từng bớc đợc xoá bỏ hoạt động ủa nhà máy năng động hơn Năm

1986 từ một phana xởng nhà máy đợc tổ chức lại thành một đơn vị nà máy thuộc Liên hiệp Dệt Nam Định (nay là Công ty Dệt Nam Định) với tổng diện tích 4,4ha và tổng số công nhân viên chức là 1959 ngời, trong đó nữ là 1750 ngời và có 1759 máy dệt

Để đáp ứng kịp thời sự đòi hỏi của cơ chế thị trờng, nhà máy phải đề ra những kế hoạch chiến lợc mới để nâng cao sản lợng, tạo ra công ăn việc làm cho đội ngũ lao động của nhà máy

Đứng trớc yêu cầu thử thách mới nhà máy đã gặp phải rất nhiều khó khăn Những máy móc thiết bị của nhà máy đang trong tình trạng già cỗi, xuống cấp không theo kịp với trình độ khoa học hiện nay và không đáp ứng

đợc nhu cầu của khách hàng Tuy nhiên nhà máy còn có những điểm manh nhất định mà không phải bất cứ một doanh nghiệp nào cũng có thể có đợc Nhà máy có đội ngũ công nhân có tay nghề tơng đối cao, có rất nhiều kinh nghiệm trong thực tiễn và công việc, quan trọng hpn họ đang giữ trong mình một lòng nhiệt tình, đang muốn đợc chứng tỏ mình, khẳng định mình trong môi trờng mới Bởi vậy công việc cải tổ nhà máy là tất yếu và đã diễn ra Ban giám đốc và Đảng uỷ nhà máy đề ra một loạt các biện pháp tích cực nhằm giúp cho nhà máy có thể đứng vững và phát triển Nhà máy đã tinh giảm bộ máy trớc đây xuống, từ cồng kềnh chuyển sang gọn nhẹ, năng động, hiệu quả Nà máy tích cực huy động vốn mua sắm những trang thiết bị máy móc hiện đại để phục vụ cho sản xuất Ngoài ra, còn tích cực bồi dỡng nâng cao tay nghề cho công nhân Không những thế, nhà máy luôn tích cực, tìm hiểu khách hàng mở rộng thị trờng trong nớc và quốc tế Đồng thời nhà máy còn

đề ra những kế hoạch sản xuất phù hợp để hạ bớt chi phí, giảm giá thành sản phẩm Tạo niềm tin cho khách hàng, hiệu quả sản xuất của nhà máy đã tăng

rõ rệt

Để thấy đợc bớc phát triển của công ty ta có thể xem xét thông qua một số chỉ tiêu mà công ty đạt đợc