quản lý vốn và một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn tại công ty tnhh một thành viên - kinh doanh nước sạch hưng yên

N CăS CHăH NGăYểN

SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N TH MINH THÚY

HÀ N I ậ 2014

N CăS CHăH NGăYểN

Giáoăviênăh ng d n : Ths Chu Th Thu Th y Sinh viên th c hi n : Nguy n Th Minh Thúy

HÀ N I ậ 2014

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h

tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

Nguy n Th Minh Thúy

L I C Mă N

Trong quá trình th c t p và th c hi n đ tài khóa lu n t t nghi p, em đã nh n

đ c r t nhi u s giúp đ c a giáo viên h ng d n và đ c phía nhà tr ng t o đi u

ki n thu n l i, em đã có m t quá trình nghiên c u, tìm hi u và h c t p nghiêm túc đ hoàn thành đ tài K t qu thu đ c không ch do n l c c a cá nhân em mà còn có s giúp đ c a quý th y cô, gia đình và các b n

Em mu n g i l i cám n chân thành t i cô giáo Chu Th Thu Th y ậ ng i đã nhi t tình h ng d n và góp ý cho em hoàn thành bài lu n v n này

ng th i, em mu n c m n Ban Giám đ c và toàn b anh (ch ) trong phòng K toán c a công ty TNHH MTV-KD n c s ch H ng Yên đã t n tình giúp đ trong

nh ng ngày em th c t p

Em c ng xin c m n các th y cô giáo gi ng d y trong nhà tr ng đã truy n đ t cho em r t nhi u ki n th c b ích đ th c hi n khóa lu n và c ng nh có đ c hành trang v ng ch c cho s nghi p trong t ng lai

Do gi i h n ki n th c và kh n ng phân tích, l p lu n c a b n thân còn nhi u thi u sót và h n ch , kính mong s ch d n và đóng góp c a các th y cô giáo đ khóa

lu n c a em đ c hoàn thi n h n

Em xin chân thành c mă n!

Hà N i, ngày 28 tháng 10 n m 2014

Sinh viên Nguy n Th Minh Thúy

M C L C

LÝ V N T I DOANH NGHI P 1

1.1 T ng quan chung v v n c a doanh nghi p 1

1.1.1 Khái ni m v v n 1

1.1.2 Phân lo i v n 2

1.1.3 Vai trò c a v n 5

1.2 T ng quan v qu n lý v n trong doanh nghi p 6

1.2.1 Khái ni m qu n lý v n 6

1.2.2 N i dung qu n lý v n 7

1.2.3 Chi n l c qu n lý v n 13

1.3 Hi u qu qu n lý v n trong doanh nghi p 15

1.3.1 Khái ni m hi u qu qu n lý v n 15

1.3.2 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n 16

CH NGă2 TH C TR NG QU N LÝ V N VÀ HI U QU QU N LÝ V N T I CÔNG TY TNHH MTV- KINHăDOANHăN C S CHăH NGăYểN29 2.1 Gi i thi u chung v Công ty TNHH MTV- Kinhădoanhăn c s chăH ngăYên 29

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 29

2.1.2 C c u t ch c 30

2.1.3 Tình hình kinh doanh c a Công ty n c s ch H ng Yên 31

2.2 Th c tr ng qu n lý v n và hi u qu qu n lý v n t i Công ty TNHH MTV- Kinhădoanhăn c s chăH ngăYên 34

2.2.1 Th c tr ng bi n đ ng v n và c c u v n t i Công ty TNHH MTV - Kinh ếoanh n c s ch H ng Yên 34

2.2.2 Th c tr ng qu n lý v n t i Công ty TNHH MTV - KD n c s ch H ng Yên 40 2.2.3 Th c tr ng hi u qu qu n lý v n t i Công ty TNHH MTV - KD n c s ch H ng Yên 44

2.3 ánhăgiá chung v hi u qu qu n lý v nătrongăgiaiăđo n 2011-2013 t i Công ty TNHH MTV- KDăn c s chăH ngăYên 65

CH NGă3 M T S BI N PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU S D NG V N T I CÔNG TY TNHH MTV - KINH DOANH N C S CHăH NGăYểN 68

3.1 nhăh ng phát tri n c a công ty TNHH MTV- KDăn c s chăH ngăYên 68

3.2 M t s bi n pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng v n t i công ty TNHH MTV- KDăn c s chăH ngăYên 69

3.2.1 Các gi i pháp chung 69

3.2.2 Gi i pháp s d ng v n c đ nh 69

3.2.3 Gi i pháp s d ng v n l u đ ng 70

K T LU N

DANH M C CÁC B NG BI U, HÌNH V ,ă TH , CÔNG TH C

B ng 2.1 Báo cáo k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh 31

B ng 2.2 B ng cân đ i k toán 34

B ng 2.3 M c ti t ki m tuy t đ i và t ng đ i c a Công ty c p n c H ng Yên 48

B ng 2.4 B ng phân tích Dupont 50

B ng 2.5 ánh giá hi u qu qu n lý v n t i Công ty TNHH MTV-KD n c s ch H ng Yên trong giai đo n 2011-2013 65

B ng 2.6 Khung giá tiêu th n c s ch sinh ho t 67

Bi u đ 2.1 Bi u đ th hi n chi n l c qu n lý v n 41

Bi u đ 2.2 Bi u đ th hi n vòng quay v n và th i gian quay vòng v n 44

Bi u đ 2.3 Bi u đ th hi n t su t sinh l i trên t ng v n 45

Bi u đ 2.4 Bi u đ th hi n vòng quay và th i gian quay vòng VL 46

Bi u đ 2.5 Bi u đ th hi n h s đ m nhi m VL 47

Bi u đ 2.6 Bi u đ th hi n t su t sinh l i v n l u đ ng và ROS 50

Bi u đ 2.7 Bi u đ th hi n ch tiêu qu n lý hàng t n kho 51

Bi u đ 2.8 Bi u đ th hi n hi u qu qu n lý kho n ph i thu 52

Bi u đ 2.9 Bi u đ th hi n h s tr n và th i gian tr n 53

Bi u đ 2.10 Bi u đ th hi n Th i gian luân chuy n v n b ng ti n 54

Bi u đ 2.11 Bi u đ vòng quay và th i gian quay vòng v n l u đ ng 55

Bi u đ 2.12 Bi u đ th hi n h s đ m nhi m VC 57

Bi u đ 2.13 Bi u đ th hi n T su t sinh l i VC 57

Bi u đ 2.14 Bi u đ th hi n vòng quay và th i gian quay vòng tài s n c đ nh 58

Bi u đ 2.15 Bi u đ th hi n h s n 59

Bi u đ 2.16 Bi u đ th hi n h s v n CSH 60

Bi u đ 2.17 Bi u đ th hi n kh n ng thanh toán lãi vay 61

Bi u đ 2.18 Bi u đ th hi n t su t sinh l i ti n vay 62

Bi u đ 2.19 Bi u đ th hi n hi u qu s d ng v n ch s h u 63

S đ 1.1 Chi n l c qu n lý v n th n tr ng 14

S đ 1.2 Chi n l c qu n lý v n m o hi m 14

S đ 1.3 Chi n l c qu n lý v n dung hòa 15

S đ 2.1 C c u t ch c 30

L I M U

1 Tính c p thi t c aăđ tài

Vi t Nam đang trong giai đo n ph c h i t cu c kh ng ho ng suy thoái kinh t

th gi i, v t qua đ c giai đo n khó kh n, các doanh nghi p đang đ ng tr c nh ng

c h i và thách th c m i i v i m i doanh nghi p đi u quan tr ng nh t trong giai

đo n này chính là ngu n v n V n có th đ c ví nh m ch máu c a m i doanh nghi p Qu n lý ngu n v n sao cho hi u qu v n luôn là v n đ đ c các doanh nghi p quan tâm sâu s c, đi u này càng tr nên quan tr ng h n khi doanh nghi p ph i

Trong quá trình th c t p t i Công ty TNHH MTV-KD n c s ch H ng Yên, em

nh n th y công ty đang g p khó kh n khi áp d ng chính sách qu n lý v n sao cho hi u

qu Công ty ch a t n d ng đ c t i đa ngu n v n vay dài h n và ngu n v n ch s

h u Công ty còn g p khó kh n đ gi m giá v n và chi phí kinh doanh ng tr c

th c t đó, em đã m nh d n ch n đ tài ắQu n lý v n và m t s gi i pháp nâng cao

hi u qu qu n lý v n t i công ty TNHH MTV- KD n c s ch H ng Yên”

2 M căđíchănghiênăc u c aăđ tài

tài nghiên c u nh m đ a ra nh ng lý lu n c b n v công tác qu n lý v n và

đ tài c ng đ a ra m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu qu n lý v n t i công ty TNHH MTV- KD n c s ch H ng Yên

3 Câu h i nghiên c u:

3.1 Qu n lý v n là gì?

3.2 Tình hình qu n lý v n t i doanh nghi p nh th nào?

3.3 Công ty n c s ch H ng Yên c n làm gì đ qu n lý đ c ngu n v n m t cách hi u qu ?

4 iăt ng và ph m vi nghiên c u c aăđ tài

i t ng nghiên c u là v n đ qu n lý ngu n v n và hi u qu qu n lý v n

Ph m vi nghiên c u: V th i gian là 2, 3 n m tr l i đây V không gian là công ty n c s ch H ng Yên

5 Ph ngăphápănghiênăc u

Các ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng trong đ tài g m: Nghiên c u trên

c s lý thuy t và phân tích s li u th c t Trong đó, các ph ng pháp đ c s d ng là:

- Ph ng pháp so sánh: so sánh các ch tiêu c a n m sau so v i n m tr c nh m xác đ nh xu h ng, m c đ bi n đ ng c a ch tiêu phân tích; so sánh b ng s tuy t đ i,

s t ng đ i, so sánh b ng s bình quân

- Ph ng pháp t s cho bi t ý ngh a t l m i quan h gi a các ch tiêu;

- Ph ng pháp phân tích các ch tiêu kinh t đ đánh giá hi u qu s d ng v n

- Ph ng pháp Dupont là k thu t đ c s d ng đ phân tích kh n ng sinh l i

c a m t doanh nghi p Trong phân tích tài chính, ng i ta v n d ng mô hình Dupont

đ phân tích m i liên h gi a các ch tiêu tài chính

6 ụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài

V m t khoa h c, đ tài nghiên c u, h th ng hóa và t ng k t nh ng lý lu n c

b n v v n, qu n lý v n và hi u qu qu n lý v n c a doanh nghi p

V th c ti n trên c s phân tích, đánh giá th c tr ng ho t đ ng qu n lý v n t i Công ty TNHH MTV ậ KD n c s ch H ng Yên, bài lu n c ng đ a ra m t s gi i pháp đ công tác qu n lý v n t i doanh nghi p đ t hi u qu cao

Ch ngă 2:ă Th c tr ng qu n lý v n và hi u qu qu n lý v n t i công ty

TNHH MTV- KDăn c s chăH ngăYên

Ch ngă3:ăCácăgi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý v n c a công ty TNHH

Do còn nhi u h n ch v m t lý lu n c ng th c ti n nên vi c th c hi n đ tài không tránh kh i có nh ng thi u sót Em r t mong nh n đ c nh ng đóng góp t phía

th y, cô giáo đ bài lu n có th hoàn thi n h n, c ng nh giúp em hi u sâu h n v đ tài mà mình đã l a ch n

Em xin c m n!

1

LÝ V N T I DOANH NGHI P 1.1 T ng quan chung v v n c a doanh nghi p

1.1.1 Khái ni m v v n

Trong n n kinh t th tr ng đ ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p c n ph i có các y u t c b n sau: S c lao đ ng, đ i t ng lao đ ng và

t li u lao đ ng có đ c các y u t này đòi h i doanh nghi p ph i ng ra m t s

v n nh t đ nh phù h p v i quy mô và đi u ki n kinh doanh

V n là y u t c b n và là ti n đ không th thi u c a quá trình ho t đ ng s n

xu t kinh doanh S tham d c a v n đ c th hi n d i nhi u hình thái khác nhau trong quá trình chu chuy n c a v n V n chuy n hóa t hình thái ban đ u là ti n sang hình thái hi n v t và cu i cùng tr v hình thái ban đ u là ti n S v n đ ng c a v n

đ c g i là s tu n hoàn c a v n

Trong lý lu n và th c ti n có nhi u quan đi m khác nhau v v n M i quan đi m

đ c nhìn nh n d i m t góc đ nh t đ nh Theo quan đi m c a Marx, ông cho r ng

ắV n chính là t b n, là giá tr đem l i giá tr th ng d , là m t đ u vào c a quá trình

s n xu t” Nh n đ nh c a Marx mang t m khái quát l n, tuy nhiên quan đi m này m i

đ c p đ n ph m trù t b n là ti n khi dùng đ mua s m các y u t đ u vào, hay theo cách khác là v n ch khi g n v i quá trình s n xu t v t ch t t c ti p m i t o ra c a c i

và giá tr th ng d

Paul A.Samuelson, nhà kinh t h c thu c tr ng phái tân c đi n đã k th a các quan đi m c a tr ng phái c đi n v y u t s n xu t đ chia các y u t c a đ u vào

s n xu t thành ba b ph n là đ t đai, lao đ ng và v n Theo ông, v n là các hàng hóa

đ c s n xu t ra đ ph c v cho m t quá trình s n xu t m i, là đ u vào cho ho t đ ng

s n xu t kinh doanh c a m t doanh nghi p, đó có th là máy móc, thi t b , v t t , nguyên v t li u, công c d ng c …Trong quan ni m v v n c a Samuelson không đ

c p đ n các tài s n tài chính nh ng tài s n có giá có th đem l i l i nhu n cho doanh nghi p, ông đã đ ng nh t v n v i tài s n c a doanh nghi p

Trong cu n kinh t h c c a David Begg, tác gi đã đ a ra hai đ nh ngh a v v n:

V n hi n v t và v n tài chính c a doanh nghi p V n hi n v t là d tr các hàng hoá,

v y, v n c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b v t t , tài s n, đ c đ u

t vào s n xu t kinh doanh Chính vì v y v n là m t lo i hàng hoá đ c bi t

T các quan đi m trên có th hi u v n kinh doanh c a doanh nghi p là m t y u

t c a quá trình s n xu t, bao g m t t c các tài s n h u hình và vô hình, t n t i d i hình thái ti n t và hi n v t mà doanh nghi p đang s d ng đ ti n hành ho t đ ng s n

xu t kinh doanh

Theo PGS TS Nguy n ình Ki m và TS B ch c Hi n trong ắGiáo trình tài chính doanh nghi p”, trang 57, đã đ nh ngh a v n d i hình thái ti n t nh sau:

ắV n kinh doanh c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b giá tr

tài s năđ căhuyăđ ng, s d ng vào ho tăđ ng s n xu t kinh doanh nh m m c đíchăsinhăl i.Ằ

1.1.2 Phân lo i v n

1.1.2.1 D a vào đ c đi m luân chuy n v n

C n c vào đ c đi m luân chuy n c a v n, có th chia v n kinh doanh làm 2 lo i là: V n c đ nh và v n l u đ ng

 V n c đ nh

Là s v n đ đ u t tr c cho mua s m xây d ng các tài s n c đ nh nên quy mô

v n c đ nh l n hay nh s quy t đ nh đ n quy mô, tính đ ng b c a tài s n c đ nh,

nh h ng l n đ n trình đ , n ng l c s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p S v n

V n c đ nh tham gia vào nhi u chu k s n xu t Có đ c đi m này là do tài s n

c đ nh có th phát huy trong nhi u k s n xu t, vì v y hình thái bi u hi n b ng ti n

c a nó c ng đ c tham gia vào nhi u chu k s n xu t t ng ng

V n c đ nh luân chuy n d n d n, t ng ph n khi tham gia vào quá trình s n xu t, giá tr c a tài s n gi m d n Theo đó v n c đ nh c ng tách thành 2 ph n: M t ph n s gia nh p vào chi phí s n xu t s n ph m (d i hình th c chi phí kh u hao) t ng ng

v i gi m d n giá tr s d ng c a tài s n c đ nh Ph n còn l i c a v n c đ nh đ c c

đ nh trong các chu k s n xu t k ti p, n u nh ph n v n luân chuy n d n d n đ c

t ng lên thì ph n v n c đ nh gi m t ng ng v i m c suy gi m d n v giá tr s d ng

c a tài s n c đ nh K t thúc s bi n thiên ngh ch chi u đó c ng là lúc tài s n c đ nh

h t th i gian s d ng và v n c đ nh c ng hoàn thành m t vòng luân chuy n Vi c

3

t ng thêm v n c đ nh trong các doanh nghi p nói riêng và trong ngành nói chung có tác đ ng đ n vi c t ng c ng c s v t ch t k thu t c a doanh nghi p và n n kinh t

Nh v y “V n c đ nh c a doanh nghi p là m t b ph n c a v n đ u t ng

tr c v tài s n c đ nh mà đ c đi m c a nó là luân chuy n d n t ng ph n trong

nhi u chu k s n xu t và hoàn thành m t vòng tu n hoàn khi tài s n c đ nh h t th i

gian s d ng

 V n l u đ ng

V n l u đ ng c a doanh nghi p là s v n ng ra đ hình thành nên các tài s n

l u đ ng nh m đ m b o cho quá trình kinh doanh c a doanh nghi p đ c th c hi n

th ng xuyên liên t c V n l u đ ng là đi u ki n v t ch t không th thi u đ c c a quá trình tái s n xu t Mu n cho quá trình tái s n xu t đ c liên t c thì yêu c u đ t ra

đ i v i doanh nghi p là ph i có đ v n l u đ ng đ đ u t vào các t li u lao đ ng khác nhau, đ m b o cho t li u lao đ ng t n t i m t cách h p lý, đ ng b v i nhau trong m t c c u

c đi m c a v n l u đ ng là luân chuy n toàn b giá tr ngay trong m t chu k

s n xu t kinh doanh, s v n đ ng tu n hoàn liên t c c a quá trình s n xu t đã quy t

đ nh s v n đ ng c a v n l u đ ng V n l u đ ng t hình thái ban đ u là ti n đ c chuy n hóa sang hình thái v t t d tr , s n ph m d dang, thành ph m hàng hóa, khi

k t thúc quá trình tiêu th l i tr v hình thái ban đ u là ti n V n l u đ ng luân chuy n không ng ng nên t i m t th i đi m nh t đ nh, v n l u đ ng th ng xuyên có các b ph n cùng t n t i d i các hình thái khác nhau trong các giai đo n mà v n đi qua

D i góc đ tài s n thì v n l u đ ng đ c s d ng đ ch các tài s n l u đ ng

V n l u đ ng ch u s chi ph i b i tính luân chuy n c a tài s n l u đ ng, v n l u đ ng luôn đ c chuy n hoá qua nhi u hình thái v t ch t khác nhau và chuy n hoá ph n l n vào giá tr s n ph m, ph n còn l i chuy n hoá trong l u thông Quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p di n ra m t cách th ng xuyên liên t c nên v n l u đ ng

c ng tu n hoàn không ng ng và mang tính chu k V n l u đ ng hoàn thành m t vòng

tu n hoàn sau m t chu k s n xu t kinh doanh

Có th th y v n l u đ ng d i 3 vai trò:

V n l u đ ng trong khâu d tr s n xu t: Là giá tr v t t d tr , nhiên li u, ph tùng thay th , công c d ng c …

V n l u đ ng trong khâu s n xu t: ó là giá tr s n ph m d dang, bán thành

ph m, các chi phí phân b d n vào chi phí s n xu t các k …

V n l u đ ng trong khâu l u thông: Là giá tr c a s thành ph m, giá tr b ng

ti n, các kho n ph i thu, t m ng trong thanh toán

Nh v y “V n l u đ ng c a doanh nghi p là s v n ng ra đ hình thành nên

các tài s n l u đ ng mà đ c đi m c a nó là luân chuy n toàn b giá tr ngay trong

m t chu k s n xu t kinh doanh”

T cách phân lo i v n theo đ c đi m luân chuy n trên, doanh nghi p xác đ nh

đ c đ c đi m, quá trình v n đ ng, c ng nh hình thái bi u hi n c a v n trong quá trình s n xu t kinh doanh ó là c s đ doanh nghi p đ a ra các chính sách s d ng

v n, chi n l c qu n lý v n sao cho hi u qu

1.1.2.2 C n c vào ngu n hình thành

C n c vào ngu n hình thành có th chia v n kinh doanh thành:

 V n ch s h u:

V n ch s h u là s v n c a các ch s h u, các nhà đ u t góp v n liên doanh, liên k t và thông qua đó doanh nghi p không ph i cam k t thanh toán Do v y v n ch

s h u không ph i là m t kho n n V i doanh nghi p t nhân thì nó là ph n v n c a

ch doanh nghi p b ra đ kinh doanh Trong v n ch s h u c ng đ c chia ra nhi u

lo i

- V n pháp đ nh: Là s v n t i thi u mà doanh nghi p ph i có khi mu n hình thành doanh nghi p và s v n này đ c nhà n c quy đ nh tu thu c vào t ng lo i hình kinh doanh c a doanh nghi p

- V n t b sung: Th c ch t lo i v n này là s l i nhu n không chia (l i nhu n

đ l i) và các kho n trích hàng n m c a doanh nghi p nh các qu xí nghi p (Qu phúc l i, qu đ u t phát tri n…)

- V n ch s h u khác: ây là lo i v n mà s l ng c a nó luôn có s thay đ i

b i vì do đánh giá l i tài s n, do chênh l ch t giá ngo i t , do đ c ngân sách c p kinh phí, do các đ n v thành viên n p kinh phí qu n lý và v n chuyên dùng c b n

 V n huy đ ng c a doanh nghi p:

Trong quá trình ho t đ ng, nhi u khi doanh nghi p không có đ s v n c n thi t

đ tài tr cho m t d án, m t công trình hay m t nhu c u thi t y u c a doanh nghi p

T đó n y sinh nhu c u huy đ ng v n d i nhi u hình th c nh vay n , thuê tài chính hay các hình th c khác

- V n vay: Doanh nghi p có th vay ngân hàng, các t ch c tín d ng, các cá nhân hay các đ n v kinh t đ c l p nh m t o l p và t ng thêm ngu n v n Các kho n tín d ng ng n h n ho c dài h n tu theo nhu c u c a doanh nghi p trên c s h p

đ ng tín d ng gi a ngân hàng và doanh nghi p T i các n n kinh t có th tr ng

5

ch ng khoán phát tri n, doanh nghi p c ng có th vay v n trên th tr ng ch ng khoán ho c phát hành trái phi u đ huy đ ng s v n nhàn r i trong xã h i

- V n liên doanh liên k t: ây là hình th c huy đ ng v n quan tr ng vì ho t

đ ng tham gia góp v n liên doanh, liên k t g n li n v i vi c chuy n giao công ngh thi t b gi a các bên tham gia nh m đ i m i s n ph m, t ng kh n ng c nh tranh c a

s n ph m Doanh nghi p c ng có th ti p nh n máy móc và thi t b n u nh trong h p

đ ng liên doanh ch p nh n vi c góp v n b ng hình th c này

- V n tín d ng th ng m i: Tín d ng th ng m i là kho n mua ch u t ng i cung c p ho c ng tr c c a khách hàng mà doanh nghi p t m th i chi m d ng ây

là m t ph ng th c tài tr ti n l i, linh ho t trong kinh doanh Kho n tín d ng th ng

m i th ng có th i h n ng n nh ng n u doanh nghi p bi t qu n lý m t cách có hi u

qu thì nó s góp ph n r t l n vào nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p

- V n tín d ng thuê mua: ây là ph ng th c tài tr thông qua h p đ ng thuê

gi a ng i cho thuê và doanh nghi p Ng i thuê s d ng tài s n và ph i tr ti n thuê cho ng i thuê theo th i h n mà hai bên đã tho thu n, ng i cho thuê là ng i s h u tài s n Nh đó, các doanh nghi p thi u v n v n có đ c tài s n c n thi t đ s d ng vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình

Trên đây là cách phân lo i v n theo ngu n hình thành, nó là ti n đ đ cho doanh nghi p có th l a ch n và s d ng h p lý ngu n tài tr tu theo lo i hình s h u, ngành ngh kinh doanh, quy mô trình đ qu n lý, trình đ khoa h c k thu t c ng nh chi n l c phát tri n và chi n l c đ u t c a doanh nghi p

D a vào nh ng đ c đi m khác nhau c a v n ta có th phân lo i v n theo nhi u cách n a nh :

- D a vào th i gian có: V n ng n h n và v n dài h n

- C n c vào đ i t ng đ u t ta có: V n đ u t bên trong doanh nghi p và v n

đ u t bên ngoài doanh nghi p

Tuy nhiên, trong gi i h n c a khóa lu n s ch phân lo i v n theo 2 cách là theo

t c đ luân chuy n và theo ngu n hình thành

1.1.3 Vai trò c a v n

Qua vi c xem xét các khái ni m và phân lo i v v n, ta có th th y v n là ti n đ cho m i ho t đ ng c a doanh nghi p Ph i có m t l ng ti n nh t đ nh m i có th ti n hành các ho t đ ng đ u t c a mình, b t đ u t vi c doanh nghi p mua các tài s n c n thi t cho vi c xây d ng và kh i đ ng doanh nghi p (máy móc thi t b , xây d ng nhà

x ng, mua phát minh sáng ch …), đ m b o cho s v n đ ng c a doanh nghi p (mua

nguyên v t li u, tr l ng cho công nhân, tr lãi…) và s t ng tr ng c a doanh nghi p (đ u t m r ng dây chuy n s n xu t…)

V y v n là y u t kh i đ u, b t ngu n c a m i ho t đ ng kinh doanh, nó t n t i

và đi li n xuyên su t giúp cho các doanh nghi p hình thành và phát tri n V n c a các doanh nghi p có vai trò quy t đ nh, là đi u ki n tiên quy t quan tr ng nh t cho s ra

đ i, t n t i và phát tri n c a t ng lo i doanh nghi p theo lu t đ nh Trong nh ng n n kinh t khác nhau, nh ng lo i hình doanh nghi p khác nhau t m quan tr ng c a v n

c ng đ c th hi n m c đ khác nhau

V n là y u t quy t đ nh m c đ trang thi t b k thu t, quy t đ nh vi c đ i m i công ngh , hi n đ i hoá dây chuy n s n xu t, ng d ng thành t u m i c a khoa h c và phát tri n s n xu t kinh doanh ây là m t trong nh ng y u t quy t đ nh đ n s thành công và đi lên c a doanh nghi p V n còn là m t trong nh ng đi u ki n đ s d ng các ngu n ti m n ng hi n có và ti m n ng t ng lai v s c lao đ ng, nguyên v t li u,

m r ng và phát tri n th tr ng, m r ng l u thông hàng hoá, là đi u ki n đ phát tri n kinh doanh, th c hi n các chi n l c, sách l c kinh doanh.

V n là y u t quy t đ nh đ n vi c m r ng ph m vi ho t đ ng c a doanh nghi p

có th ti n hành tái s n xu t m r ng thì sau m t chu k kinh doanh v n c a doanh nghi p ph i sinh l i, t c là ho t đ ng kinh doanh ph i có lãi đ m b o cho doanh nghi p đ c b o toàn và phát tri n ó là c s đ doanh nghi p ti p t c đ u t s n

xu t, thâm nh p vào th tr ng ti m n ng t đó m r ng th tr ng tiêu th , nâng cao

uy tín c a doanh nghi p trên th ng tr ng

1.2 T ng quan v qu n lý v n trong doanh nghi p

1.2.1 Khái ni m qu n lý v n

hi u đ c m t cách chính xác khái ni m qu n lý v n ta c n tìm hi u xem

qu n lý là gì? Xét trên ph ng di n ngh a c a t , qu n lý th ng đ c hi u là ch trì hay ph trách m t công vi c nào đó

B n thân khái ni m qu n lý có tính đa ngh a nên có s khác bi t gi a ngh a r ng

và ngh a h p Theo J.H Donnelly, James Gibson và J.M Ivancevich cho r ng: Qu n lý

là m t quá trình do m t ng i hay nhi u ng i th c hi n nh m ph i h p các ho t đ ng

c a nh ng ng i khác đ đ t đ c k t qu mà m t ng i hành đ ng riêng r không th nào đ t đ c Theo James Stoner và Stephen Robbin thì ắQu n lý là ti n trìnhho ch

đ nh, t ch c, lãnh đ ovà ki m soát nh ng ho t đ ng c a các thành viên trong t ch c

và s d ng t t c các ngu n l c khác c a t ch c nh m đ t đ c m c tiêu đã đ ra”

T nh ng cách ti p c n khác nhau, có nhi u khái ni m v qu n lý nh : Qu n lý

là ngh thu t nh m đ t đ c m c đích thông qua n l c c a ng i khác; Qu n lý là

7

ho t đ ng c a các c quan qu n lý nh m ra các quy t đ nh; Qu n lý là quá trình ph i

h p các ngu n l c nh m đ t đ c m c đích c a t ch c… Theo cách ti p c n h

th ng, m i t ch c (c quan nhà n c, đ n v s nghi p, doanh nghi p) đ u có th

đ c xem nh m t h th ng g m hai phân h : ch th qu n lý và đ i t ng qu n lý

T đó có th đ a ra khái ni m: Qu n lý là s tác đ ng có t ch c, có h ng đích

c a ch th qu n lý lên đ i t ng và khách th qu n lý nh m s d ng có hi u qu nh t các ngu n l c, các th i c c a t ch c đ đ t m c tiêu trong m t môi tr ng luôn bi n

đ ng

T khái ni m v v n và qu n lý ta rút ra đ c khái ni m v qu n lý v n đó là:

ắQu n lý v n là quá trình l p k ho ch, theo dõi, ki măsoát,ăđánhăgiá và s d ng

các ngu n l c v v n m t cách h p lý nh m th c hi n m cătiêuăđƣăđ raẰ

1.2.2 N i dung qu n lý v n

1.2.2.1 L p k ho ch huy đ ng v n

Trong đi u ki n kinh t th tr ng, vi c m r ng quy mô kinh doanh đã d n t i nhu c u t ng v n kinh doanh ngoài v n đ u t đã b ra ban đ u c a các doanh nghi p đáp ng nhu c u v n t ng thêm m i doanh nghi p, tùy theo lo i hình kinh doanh

và các đi u ki n c th (nh l nh v c kinh doanh, chi n l c phát tri n, chi n l c đ u

t c a doanh nghi p…) mà s có ph ng th c huy đ ng v n khác nhau Quá trình huy

đ ng v n cho các ho t đ ng c a doanh nghi p còn đ c g i là s tài tr Các ph ng

th c huy đ ng v n hi n nay r t đa d ng có th khai thác đ c t i đa các ngu n v n nhàn r i Doanh nghi p c n xem xét và đánh giá đ c các ph ng th c huy đ ng v n

đ t đó ch n đ c hình th c tài tr phù h p v i doanh nghi p c a mình

a Huy đ ng v n t ngu n v n ch s h u doanh nghi p

ây là hình th c huy đ ng v n có u đi m là s d ng v n đ c lâu dài và không

ph i lo hoàn tr v n khi đ n h n Tuy nhiên, vi c t ng v n ch s h u có th làm gi m các t s v kh n ng sinh lãi c a doanh nghi p nh ROE, ROA

i v i m i lo i hình doanh nghi p nói chung và v i công ty TNHH nói riêng,

v n ch s h u c a doanh nghi p bao g m các b ph n ch y u:

- V n góp ban đ u

- L i nhu n không chia

Trên c s đó, mu n huy đ ng v n ch s h u, doanh nghi p s huy đ ng v n thông qua t ng v n góp ban đ u, b sung v n t l i nhu n gi l i khi doanh nghi p kinh doanh có lãi

Huy đ ng v n qua t ng v n góp ban đ u: Khi doanh nghi p đ c thành l p, bao

gi ch doanh nghi p c ng ph i có m t s v n góp nh t đ nh S v n này chính là s

v n góp ban đ u V n góp ban đ u là ti n đ đ th c hi n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ ng th i c ng là n n t ng cho kh n ng huy đ ng v n t các ngu n l c khác

c a doanh nghi p S v n này có th đ c b sung ho c rút đi trong quá trình ho t

đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

Mu n huy đ ng v n qua t ng v n góp ban đ u, doanh nghi p có th ch n gi i pháp t ng v n góp c a ch doanh nghi p ho c t ng s l ng thành viên góp v n Huy

đ ng v n qua t ng v n góp ban đ u th ng đ c áp d ng trong th i k đ u khó kh n, tài s n doanh nghi p không đáng k , ho t đ ng s n xu t kinh doanh ch a đ t hi u qu

ho c đang thua l

Huy đ ng v n b sung t l i nhu n không chia: Trong quá trình ho t đ ng s n

xu t kinh doanh, n u doanh nghi p ho t đ ng hi u qu thì doanh nghi p s có nh ng

đi u ki n thu n l i đ t ng tr ng ngu n v n Ngu n v n tích l y t l i nhu n không chia là b ph n đ c s d ng đ tái đ u t , m r ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p T tài tr b ng l i nhu n không chia - ngu n v n n i b là m t hình th c t o ngu n tài chính quan tr ng và khá h p d n c a các doanh nghi p, vì doanh nghi p

gi m đ c chi phí, gi m b t s ph thu c vào bên ngoài R t nhi u doanh nghi p coi

tr ng chính sách tái đ u t t l i nhu n đ l i, h đ t ra m c tiêu ph i có m t kh i

l ng l i nhu n đ l i đ l n đ đáp ng nhu c u v v n ngày càng t ng i v i công

ty TNHH đây là m t hình th c t tài tr r t h p d n

b Các ph ng th c huy đ ng v n n c a doanh nghi p

V n n khi doanh nghi p bi t s d ng đ kinh doanh lãi thì s gi m đ c m t

ph n thu ph i đóng M t khác, các doanh nghi p c n v n mà không có kh n ng huy

đ ng v n ch s h u thì cách duy nh t là huy đ ng v n n huy đ ng v n cho quá trình s n xu t - kinh doanh, doanh nghi p có th huy đ ng v n n t các ngu n: Tín

d ng ngân hàng, tín d ng th ng m i, phát hành trái phi u, tín d ng thuê mua

 Tín d ng ngân hàng

Trong quá trình ho t đ ng, các doanh nghi p th ng vay ngân hàng đ đ m b o ngu n tài chính cho các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ c bi t là đ m b o đ v n cho các d án m r ng ho c đ u t chi u sâu c a doanh nghi p V n vay ngân hàng là

m t trong nh ng ph ng th c huy đ ng v n n quan tr ng không ch v i s phát tri n

c a b n thân các doanh nghi p mà còn v i toàn b n n kinh t qu c dân S ho t đ ng

và phát tri n c a doanh nghi p đ u g n li n v i các d ch v tài chính do ngân hàng

th ng m i cung c p, trong đó có vi c cung ng các ngu n v n tín d ng

Phân lo i nghi p v tín d ng ngân hàng theo th i gian, ng i ta chia thành tín

d ng ng n h n, tín d ng trung và dài h n

9

Tín d ng ng n h n: nh m tài tr cho nhu c u s d ng v n ng n h n c a Nhà

n c, doanh nghi p, h s n xu t Ngân hàng có th áp d ng chi vay tr c ti p ho c gián

ti p, cho vay theo món ho c cho vay theo h n m c, có ho c không c n đ m b o, d i hình th c chi t kh u, th u chi ho c luân chuy n Doanh nghi p là khách hàng chi m

s l ng đông nh t c a ngân hàng th ng m i Ph n l n các kho n cho vay này có th

th ch p ho c c m c tài s n

Tín d ng trung và dài h n: V i s phát tri n nhanh chóng c a khoa h c và công ngh thì nhu c u v v n trung và dài h n ngày càng t ng Khi có k ho ch vay v n ngân hàng ng i vay c n xây d ng d án, k ho ch đ u t , quá trình th c hi n d án

đ ngân hàng ti n hành th m đ nh, xác đ nh kh n ng tr n c a doanh nghi p

Ngu n v n tín d ng ngân hàng c ng có h n ch nh t đ nh đó là doanh nghi p

ph i th a mãn nh ng yêu c u v an toàn tín d ng c a ngân hàng Doanh nghi p đi vay

ph i xu t trình h s vay v n và nh ng thông tin c n thi t mà ngân hàng yêu c u Thêm vào đó, ngân hàng c ng yêu c u doanh nghi p đi vay ph i có các kho n đ m

b o ti n vay, ph bi n nh t là tài s n th ch p ây c ng là nguyên nhân nhi u doanh nghi p không th ti p c n đ c v i ngu n v n tín d ng ngân hàng vì không đáp ng

đ c các đi u ki n vay

Khi doanh nghi p vay ngân hàng, doanh nghi p s ch u s ki m soát c a ngân hàng v m c đích và tình hình s d ng v n vay S ki m soát này không gây khó kh n cho doanh nghi p, tuy nhiên trong m t s tr ng h p, doanh nghi p s có c m giác b

ki m soát

Lãi su t vay v n ngân hàng ph thu c vào tình hình tín d ng trên th tr ng trong t ng th i k N u lãi su t vay quá cao thì doanh nghi p ph i gánh ch u chi phí s

d ng v n l n và làm gi m thu nh p c a doanh nghi p Có nh ng th i k n c ta lãi

su t vay v n khá cao và thi u tính c nh tranh do đó không t o đi u ki n cho các doanh nghi p đ u t m r ng s n xu t kinh doanh

 Tín d ng th ng m i

Bên c nh tín d ng ngân hàng thì tín d ng th ng m i c ng là m t hình th c huy

đ ng v n ph bi n Trong th c t , do có s khác bi t v chu k s n xu t - kinh doanh

gi a các doanh nghi p, vi c th a v n doanh nghi p này và thi u v n doanh nghi p khác là hi n t ng ph bi n và có tính t t y u Trong đi u ki n thành ph m c a doanh nghi p th a v n l i là nguyên nhiên v t li u c a doanh nghi p thi u v n, n u quan h mua bán chu đ c th c hi n trong m t th i h n nh t đ nh thì c hai đ u có l i ó chính là quan h tín d ng th ng m i

Ngu n v n tín d ng th ng m i đ c hình thành m t cách t nhiên trong quan

h mua bán ch u, mua bán tr ch m hay tr góp Ngu n v n tín d ng th ng m i có

nh h ng h t s c to l n v i m i doanh nghi p Trong m t s doanh nghi p, ngu n vón tín d ng th ng m i d i d ng các kho n ph i tr có th chi m đ n 20% th m chí 40% t ng ngu n v n

i v i doanh nghi p, tài tr b ng ngu n tín d ng th ng m i là ph ng th c tài

tr r , ti n d ng và linh ho t trong kinh doanh; t o kh n ng m r ng các quan h h p tác kinh doanh m t cách lâu b n đ m b o ng i mua ch u tr n khi đ n h n, bên

c nh s tin t ng, ng i bán ch u còn ph i có m t ch ng c pháp lý, đó chính là gi y

t ch ng nh n quan h mua bán ch u Các doanh nghi p th ng s d ng th ng phi u

Th ng phi u quy đ nh ng i tr ti n ph i thành toán cho ng i th h ng đúng h n, không đ c phép t ch i ho c trì hoãn vi c tr ti n Th ng phi u bao g m h i phi u

c m c Trong tr ng h p ng i đi vay v n ngân hàng nh n n b ng l nh phi u, khi

c n thi t, ngân hàng có th bán kho n n này đ thu n tr c h n

Tuy nhiên, s d ng th ng phi u c ng có nh ng nh c đi m nh t đ nh: X y ra tình tr ng hai doanh nghi p thông đ ng l p ra ắth ng phi u kh ng”, t c là th ng phi u không phát sinh t quan h mua bán chu, đ đem đ n ngân hàng xin chi t kh u

ho c c m c i u này làm cho c s đ m b o c a th ng phi u là tín d ng hàng hóa không t n t i, s ti n ngân hàng cho vay không có c s đ m b o Vi c mua ch u hàng hóa c ng không th có th i gian quá lâu s nh h ng đ n ngu n v n c a doanh nghi p cho vay M t khác tín d ng th ng m i ch có th phát sinh gi a các doanh nghi p có tín nhi m cao, th ng xuyên giao d ch v i nhau

 Phát hành trái phi u công ty

Trái phi u là gi y ch ng nh n vi c vay v n c a m t ch th (ng i phát hành)

đ i v i m t ch th khác (ng i cho vay - ng i s h u trái phi u) Trái phi u quy

đ nh trách nhi m hoàn tr g c và lãi c a t ch c phát hành cho ng i s h u trái phi u khi đ n th i đi m đáo h n

Trái phi u công ty là lo i trái khoán dài h n do các công ty phát hành v i lãi su t khá cao, giúp công ty huy đ ng kh i l ng v n l n trong th i gian ng n Do v y, trái phi u công ty là m t công c đ c l u hành r ng rãi trên th tr ng v n Song vi c phát hành trái phi u không h đ n gi n b i có r t nhi u lo i trái phi u Hi n nay trên

th tr ng tài chính có l u hành nh ng lo i trái phi u công ty nh : trái phi u có lãi

su t c đ nh, trái phi u có lãi su t thay đ i, trái phi u có th thu h i…

11

Vi c l a ch n trái phi u đ phát hành cho thích h p là r t quan tr ng vì có liên quan đ n chi phí tr lãi, cách th c tr lãi, kh n ng l u hành và tính h p d n c a trái phi u Tr c khi ra quy t đ nh phát hành, doanh nghi p c n hi u rõ đ c đi m và u

nh c đi m c a m i lo i trái phi u, cân nh c và l a ch n lo i trái phi u phù h p nh t

 Tín d ng thuê mua

Th a thu n thuê mua là m t h p đ ng gi a hai hay nhi u bên, liên quan đ n m t hay nhi u tài s n Ng i cho thuê (ch s h u tài s n) chuy n giao tài s n cho ng i thuê (ng i s d ng tài s n) đ c quy n s d ng và h ng nh ng l i ích kinh t trong

m t th i gian nh t đ nh i l i, ng i thuê có ngh a v tr m t s ti n cho ch tài s n

t ng x ng v i quy n s d ng và quy n h ng d ng đó Nh v y, đ c tr ng n i b t

c a cho thuê là vi c tách r i quy n s h u ra kh i tài s n và do ng i cho thuê n m

gi c tr ng này khác h n v i các giao d ch mua bán khác

Có hai ph ng th c giao d ch ch y u c a tín d ng thuê mua là ph ng th c thuê v n hành (hay thuê ng n h n tài s n) và thuê tài chính (thuê dài h n tài s n) Thông qua ho t đ ng tín d ng thuê mua, doanh nghi p có th thuê các thi t b

nh : dây chuy n s n xu t, ch bi n; máy móc, thi t b s n xu t, khai thác xây d ng và

v n phòng; ph ng ti n v n t i và các ho t đ ng ph c v s n xu t kinh doanh khác Doanh nghi p khi thuê mua c n ph i tính toán hi u qu kinh t và l p ph ng án thuê; tìm ki m và th a thu n s b v i công ty cho thuê tài chính v tài s n thuê d

ki n; hoàn thi n h s thuê tài chính và liên l c v i công ty cho thuê tài chính; ph i

h p v i công ty cho thuê tài chính trong quá trình mua bán, đ ng ký, bàn giao và đ a tài s n thuê vào s d ng; và cu i cùng là thanh toán ti n thuê

S d ng ph ng th c thuê mua, doanh nghi p có th gia t ng n ng l c s n xu t trong nh ng đi u ki n h n ch v v n đ u t , máy móc thi t b Tín d ng thuê mua có

th giúp cho ng i thuê không b đ ng v n trong tài s n c đ nh Thuê mua còn là

ph ng th c rút ng n th i gian tri n khai đ u t đáp ng k p th i các c h i kinh doanh Thuê mua cho phép ng i thuê hi n đ i hóa s n xu t theo k p t c đ phát tri n

cu công ngh m i Bên c nh đó, thuê mua đem l i nh ng kho n ti t ki m thu thu

nh p do ti n thuê làm gi m thu nh p ch u thu

Th c hi n thuê tài chính doanh nghi p có th đ c tài tr 100% v n đ u t l i không ph i th ch p tài s n ho c ký qu đ m b o Lãi su t do hai bên th a thu n Th

t c thuê đ n gi n thu n ti n Doanh nghi p toàn quy n l a ch n máy móc thi t b ,

m u mã, nhà c ng c p, giá c … phù h p v i yêu c u c a doanh nghi p H t th i h n thuê, doanh nghi p đ c mua l i tài s n v i giá th p h n giá tr th c và đ c quy n s

h u tài s n đó ho c đ c u tiên thuê ti p tài s n

B o toàn VC ph i đ c th c hi n m t cách đ y đ là: Thu h i m t l ng giá tr

th c c a TSC ban đ u đã b ra đ có th tái s n xu t gi n đ n l i TSC B o toàn v

m t giá tr là trong đi u ki n giá c có s bi n đ ng, doanh nghi p c n nghiêm ch nh

th c hi n theo quy đ nh v đi u ch nh nguyên giá TSC Ngoài vi c b o toàn v n c

đ nh trên c s h s tr t giá, ph i b o toàn c s ngân sách c p thêm ho c doanh nghi p b sung trong k Vì có b o toàn đ c giá tr m i đ m b o s c mua c a VC không gi m sút so v i ban đ u B o toàn v m t v t ch t là đ m b o n ng l c s n xu t

c a TSC không gi m sút, khi TSC h h ng ph i đ m b o duy trì đ c n ng l c s n

xu t nh c b ng bi n pháp thay th TSC m i

b Công tác s d ng v n l u đ ng

Qu n lý và s d ng v n l u đ ng ph i d a vào đ c đi m c a v n l u đ ng là chuy n d ch giá tr m t l n vào giá tr s n ph m trong m t chu k s n xu t, hình thái

c a nó thay đ i liên t c trong quá trình s n xu t Chính vì v y, qu n lý và s d ng v n

l u đ ng liên quan đ n ho t đ ng tài chính hàng ngày c a doanh nghi p Ch ng h n,

vi c thu ti n t khách hàng và tr ti n cho nhà cung c p…

B o toàn v n l u đ ng v m t giá tr th c ch t là gi đ c giá tr th c hay s c mua c a v n, th hi n kh n ng mua s m v t t cho khâu d tr và tài s n l u đ ng

đ nh m c nói chung, duy trì kh n ng thanh toán c a doanh nghi p Trong quá trình

s n su t kinh doanh các doanh nghi p ph i thu ng xuyên th c hi n và h ch toán đúng giá tr th c t c a v t t , hàng hoá theo m c di n bi n t ng gi m giá c trên th tru ng

nh m tính đúng, tính đ chi phí v t t vào giá thành s n ph m, giá v n hàng hoá và phí l u thông đ th c hi n b o toàn v n l u đ ng

Ð nh k tháng, quý, n m các doanh nghi p ph i xác đ nh các kho n chênh l ch giá tài s n l u đ ng th c t t n kho doanh nghi p bao g m các khâu: V t t d tr , bán thành ph m, s n ph m d dang và thành ph m đ b sung v n l u đ ng

13

V n l u đ ng t n t i d i d ng ti n t , v t t … nên d g p r i ro do nh ng tác

đ ng ch quan và khách quan Các r i ro này khác nhau tùy thu c vào l nh v c kinh doanh c a m i doanh nghi p Do đó m i doanh nghi p ph i có ph ng pháp qu n lý

v n phù h p v i đ c đi m s n xu t kinh doanh c a mình

Do đó công tác s d ng v n l u đ ng c n chú ý khai thác tri t đ ngu n v n l u

đ ng ph c v s n xu t Th ng xuyên phân tích, đánh giá tình hình s d ng v n l u

đ ng Ngoài ra doanh nghi p c n đ y m nh tiêu th hàng hóa, x lý k p th i hàng hóa

ch m luân chuy n Xác đ nh ph n chênh l ch giá k p th i Ch đ ng phòng ng a r i

ro, h n ch tình tr ng b chi m d ng v n d n đ n ngu n v n l u đ ng không đ

1.2.2.3 ánh giá hi u qu s d ng v n

Hi u qu s d ng ngu n v n kinh doanh là m t pham trù kinh t ph n ánh trình

đ s d ng các ngu n nhân l c, v t l c, tài l c c a doanh nghi p sao cho l i nhu n đ t

đ c là cao nh t v i t ng chi phí th p nh t ng th i có kh n ng t o ngu n v n cho

ho t đ ng kinh doanh c a mình, đ m b o đ u t m r ng s n xu t, đ i m i trang thi t

b có h ng phát tri n lâu dài, b n v ng trong t ng lai

đánh giá chính xác, có c s khoa h c v hi u qu s d ng v n kinh doanh

c a doanh nghi p, c n ph i xây d ng h th ng ch tiêu phù h p, bao g m các ch tiêu

t ng quát và các ch tiêu chi ti t Các ch tiêu đó ph i ph n ánh đ c s c s n xu t, s c hao phí c ng nh s c sinh l i c a t ng y u t , t ng lo i v n D a vào ch tiêu đó, đ

ra m t s gi i pháp, nh m kh c ph c nh ng m t h n ch , c ng nh phát huy tính tích

c c c a vi c s d ng ngu n v n, t đó khai thác và s d ng hi u qu ngu n v n kinh doanh

1.2.3 Chi n l c qu n lý v n

Trong môi tr ng c nh tranh c a n n kinh t th tr ng, đ t n t i và phát tri n

b n v ng đòi h i các doanh nghi p ph i không ng ng nâng cao kh n ng c nh tranh, trong đó v n đ nâng cao n ng l c tài chính và trình đ qu n lý v n tr nên đ c bi t quan tr ng

M c tiêu bao trùm c a m i ho t đ ng trong doanh nghi p trong đó có ho t đ ng

qu n lý v n là t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u V lý thuy t, khi doanh nghi p

ti n hành qu n lý v n thì ph i tuân th nguyên t c phù h p (Matching Principle) hay nguyên t c t ng thích

Nguyên t c phù h p đ c phát bi u nh sau: Nên s d ng ngu n v n dài h n đ tài tr cho tài s n dài h n và nên s d ng ngu n v n ng n h n đ tài tr cho tài s n

ng n h n M c đích c a nguyên t c này là cân b ng lu ng ti n t o ra t tài s n v i k

h n c a ngu n tài tr S gia t ng t m th i c a tài s n l u đ ng nên đ c tài tr b ng ngu n v n ng n h n mà có th đ c thanh toán khi tài s n l u đ ng gi m S d có

đi u này là vì tài s n l u đ ng có kh n ng quay vòng nhanh, nên đ c tài tr b ng

v n ng n h n đ ti t ki m chi phí lãi T ng tài s n dài h n mà c n nhi u th i gian đ quy đ i ra thành ti n thì nên đ c tài tr b ng v n dài h n đ đ m b o kh n ng t ch tài chính, kh n ng thanh toán

Trong th c t , d a vào đ c đi m s n xu t kinh doanh c a t ng doanh nghi p

c ng nh cách th c s d ng ngu n v n tài tr Có ba chi n l c c b n mà doanh nghi p có th áp d ng trong qu n lý v n kinh doanh đó là: chi n l c th n tr ng, chi n

l c dung hòa và chi n l c c p ti n (m o hi m)

1.2.3.1 Chi n l c qu n lý v n th n tr ng

Chi n l c qu n lý v n th n tr ng là dùng m t ph n ngu n v n dài h n đ tài tr cho tài s n ng n h n C th là: Dùng ngu n v n dài h n tài tr cho toàn b TSC , và

m t ph n TSL , còn ngu n v n ng n h n tài tr cho ph n TSL còn l i

S ăđ 1.1 Chi năl c qu n lý v n th n tr ng

Tài s n l u đ ng

Ngu n v n ng n

h n

Ngu n v n dài h n Tài s n c đ nh

S d ng mô hình này, kh n ng thanh toán và đ an toàn tài chính c a doanh nghi p đ c duy trì m c cao, tuy nhiên, doanh nghi p ph i s d ng nhi u kho n vay trung và dài h n nên doanh nghi p ph i tr chi phí nhi u h n cho vi c s d ng v n

1.2.3.2 Chi n l c qu n lý v n m o hi m

Chi n l c qu n lý v n m o hi m là dùng m t ph n ngu n v n ng n h n đ tài

tr cho tài s n dài h n

Ngh a là, dùng ngu n v n ng n h n tài tr cho toàn b TSL và m t ph n TSC , còn ngu n v n dài h n tài tr cho ph n TSC còn l i

S ăđ 1.2 Chi năl c qu n lý v n m o hi m

Tài s n l u đ ng Ngu n v n ng n

h n Tài s n c đ nh

Ngu n v n dài h n

15

Khi doanh nghi p s d ng chính sách qu n lý v n này s gi m thi u đ c chi phí

s d ng v n, nâng cao kh n ng sinh l i cho ch s h u tuy nhiên, r i ro tài chính cao,

ng i qu n lý luôn ph i ch u áp l c n ng n v vi c tìm ngu n đ thanh toán cho ch n

1.2.3.3 Chi n l c qu n lý v n dung hòa

Toàn b tài s n ng n h n đ c đ m b o b ng ngu n v n ng n h n, toàn b tài

s n dài h n đ c đ m b o b ng ngu n v n dài h n

S ăđ 1.3 Chi năl c qu n lý v n dung hòa

H n ch c a mô hình này là ch a t o ra đ c s linh ho t trong vi c t ch c s

d ng v n, th ng v n nào ngu n y, tính ch c ch n đ c đ m b o h n, song kém linh

ho t h n Trong th c t , khi doanh thu bi n đ ng, khi g p khó kh n v tiêu th , doanh nghi p ph i t m th i gi m b t quy mô kinh doanh, nh ng v n ph i duy trì m t l ng

v n th ng xuyên khá l n

1.3 Hi u qu qu n lý v n trong doanh nghi p

1.3.1 Khái ni m hi u qu qu n lý v n

Hi u qu hi u theo ngh a r ng là vi c k t qu thu đ c t t h n khi có m t l ng

đ u vào nh nhau Trong khái ni m hi u qu kinh t nói chung và hi u qu kinh t c a

ho t đ ng s n xu t kinh doanh nói riêng nói đ n b n ch t c a hi u qu kinh t , nó

ph n ánh m t ch t c a ho t đ ng kinh doanh, ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c (lao đ ng, thi t b máy móc, nguyên nhiên v t li u và ti n v n) đ đ t đ c m c tiêu

cu i cùng c a m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p - đó là t i đa hóa

l i nhu n

Hi u qu qu n lý v n là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ khai thác, s

d ng và qu n lý ngu n v n c a doanh nghi p làm cho đ ng v n sinh l i t i đa nh m

m c tiêu cu i cùng là t i đa hoá giá tr tài s n c a ch s h u

Nâng cao hi u qu qu n lý v n t c là ph i s d ng và tìm các bi n pháp làm sao cho chi phí v n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh là ít nh t mà đem l i hi u qu cao

nh t

Phân tích hi u qu qu n lý v n là vi c đánh giá kh n ng qu n lý v n c a công ty

nh m đ t đu c k t qu cao nh t v i chi phí th p nh t trong quá trình s n xu t kinh doanh

Phân tích hi u qu qu n lý v n đóng vai trò quan tr ng trong phân tích hi u qu kinh doanh Vì th , khi phân tích c n ph i xây d ng h th ng các ch tiêu phù h p đ

có th đánh giá hi u qu qu n lý v n t i doanh nghi p

Hi u qu qu n lý v n đu c bi u hi n b ng m i quan h gi a k t qu ho t đ ng

s n xu t kinh doanh v i s v n đ u t cho ho t đ ng c a doanh nghi p trong m t k

nh t đ nh Các ch tiêu đu c s d ng đ đánh giá hi u qu qu n lý v n th ng th hi n

m i quan h gi a k t qu đ u ra và các y u t đ u vào đ t o ra k t qu đó

Hi u qu =

K t qu đ u ra Chi phí đ u vào

Ta th y hi u qu ch u nh h ng c a hai nhân t đó là doanh thu (hay l i nhu n)

và chi phí Theo đó, v i m i 1 đ ng chi phí đ u vào (v n, nhân công, nguyên v t li u, máy móc thi t b…) thì t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu trong m t k kinh doanh Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p càng t t

Trong đó, ch tiêu ph n ánh doanh thu g m: Doanh thu thu n v bán hàng và cung c p d ch v , l i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh, t ng l i nhu n k toán

tr c thu , l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p

Ch tiêu ph n ánh chi phí đ u vào g m: Giá v n hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí tài chính, chi phí ho t đ ng trên báo cáo k t qu kinh doanh Ho c t ng tài s n, ngu n v n ch s h u, t ng tài s n ng n h n, t ng tài s n dài h n trên b ng cân đ i k toán

Hi u qu qu n lý v n là ch tiêu ph n ánh k t qu t ng h p nh t quá trình s

d ng các lo i v n sao cho t i đa hoá k t qu l i ích, t i thi u l ng v n và th i gian s

d ng sao cho phù h p v i m c tiêu kinh doanh

1.3.2 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n

1.3.2.1 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý t ng v n

- Vòng quay toàn b v n: ây là ch tiêu đo l ng hi u qu s d ng v n trong

k , nó ph n ánh m t đ ng v n doanh nghi p huy đ ng vào s n xu t kinh doanh mang

l i m y đ ng doanh thu

bi t chính xác v m c đ hi u qu c a vi c quay vòng v n c a m t doanh nghi p c n n m rõ đ c đi m c a ngành và ti n hành so sánh th i gian quay vòng v n

c a công ty đó v i th i gian quay vòng v n bình quân c a ngành

- T su t sinh l i trên t ng v n: là ch s dùng đ đo l ng kh n ng sinh l i trên m i đ ng v n b ra T s càng cao thì doanh nghi p càng làm n có lãi Ch s này đ c tính qua công th c:

Công th c trên có th đ c khai tri n theo mô hình Dupont d ng c b n:

đ i thì không t t vì tính c nh tranh c a doanh nghi p s b gi m d n đ n vi c tiêu th

gi m, t đó làm cho doanh thu và l i nhu n c ng gi m theo

Th hai là s vòng quay toàn b v n càng cao ch ng t v n đ c s d ng hi u

qu C th là vòng quay toàn b v n b nh h ng b i doanh thu thu n và t ng v n

N u doanh nghi p làm n có hi u qu thì t s này s l n, t đó làm t ng t su t sinh

Ch tiêu này có ý ngh a c bình quân s d ng 1 đ ng v n l u đ ng trong k s

t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n ngh a là đo l ng hi u qu s d ng v n

l u đ ng trong doanh nghi p N u h s này càng l n, hi u qu s d ng v n l u đ ng càng cao vì hàng hóa tiêu th nhanh, v t t t n kho th p, ít các kho n ph i thu… gi m chi phí, t ng l i nhu n Ng c l i, h s th p l i ph n ánh hàng t n kho l n, l ng ti n

t n qu nhi u, doanh nghi p không thu đ c các kho n ph i thu T đó doanh nghi p

ph i xem xét l i tình hình tài chính c a mình đ có các bi n pháp ch n ch nh

- Th i gian quay vòng v n l u đ ng: cho bi t s ngày th c hi n m t vòng quay

v n l u đ ng

Ch tiêu này ph n ánh s ngày t khi b v n đ n khi thu h i đ c v n l u đ ng,

ch tiêu này là nghch đ o c a ch tiêu vòng quay v n l u đ ng Vì v y ch tiêu này càng th p ch ng t th i gian thu h i v n càng nhanh N u cao ch ng t v n l u đ ng

b đ ng

y nhanh t c đ luân chuy n v n l u đ ng là t ng s vòng quay c a v n trong

k ho c gi m s ngày c a vòng quay v n qua đó doanh nghi p s ti t ki m đ c v n

Mu n v y, ph i th c hi n ph i h p nhi u bi n pháp nh m gi m l ng v n n m các khâu, các giai đo n trong quá trình s n xu t kinh doanh V n đ gi m kh i l ng v n

l u đ ng và nâng cao m c luân chuy n có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i vi c rút ng n

th i gian luân chuy n VL trong k

- H s đ m nhi m v n l u đ ng

19

H s đ m nhi m v n l u đ ng ph n ánh đ đ c m t đ ng doanh thu thu n thì

c n ph i b ra bao nhiêu đ ng v n l u đ ng H s này càng th p thì ch ng t hi u

M c ti t ki m tuy t đ i: n u quy mô kinh doanh không thay đ i, vi c t ng t c đ luân chuy n VL đã giúp doanh nghi p ti t ki m đ c m t l ng VL có th rút ra

kh i luân chuy n dùng vào vi c khác

M c ti t ki m t ng đ i: N u quy mô kinh doanh đ c m r ng, vi c t ng t c

đ luân chuy n VL giúp doanh nghi p không c n t ng thêm VL ho c b ra s VL

- T su t sinh l i v n l u đ ng: Ch tiêu này ph n ánh kh n ng sinh l i c a

VL , m t đ ng VL có th t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao cho bi t doanh nghi p đã s d ng VL có hi u qu , ng c l i ch tiêu này càng th p có ngh a là l i nhu n trên m t đ ng v n là nh

Theo ph ng pháp Dupont (m t ch s s đ c tách ra thành 2 hay nhi u ch s khác) thì ch tiêu trên có th đ c tính b ng:

T mô hình trên có th th y đ c các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i

c a v n l u đ ng nh sau:

Th nh t, s vòng quay c a v n l u đ ng càng cao ch ng t th i gian thu h i

v n l u đ ng càng nhanh, đó là nhân t làm t ng s c sinh l i c a VL C th h n, s vòng quay c a v n l u đ ng b nh h ng b i hai y u t là doanh thu thu n và VL bình quân N u doanh thu thu n càng l n và VL bình quân càng nh thì s vòng quay VL càng l n

Th hai, t su t sinh l i trên doanh thu càng cao thì s c sinh l i c a VL càng

t ng ROS c ng b ph thu c b i l i nhu n sau thu và doanh thu thu n N u doanh thu thu n cao t c là doanh thu cao và chi phí th p thì t su t sinh l i trên doanh thu

t ng và ng c l i

- Vòng quay hàng t n kho (H s l u kho ậ Inventory turnover): là s l n mà hàng hóa t n kho bình quân luân chuy n trong k H s vòng quay hàng t n kho đ c xác đ nh b ng giá v n hàng bán chia cho bình quân hàng t n kho

Vòng quay hàng t n kho th ng đ c so sánh qua các n m đ đánh giá n ng l c

qu n tr hàng t n kho là t t hay x u qua t ng n m H s này l n cho th y t c đ quay vòng c a hàng hóa trong kho là nhanh và ng c l i n u h s này nh thì t c đ quay vòng hàng t n kho th p H s l u kho cao ch ng t doanh nghi p qu n lý hàng t n kho có hi u qu , tránh đ c đ ng v n và ng c l i Tuy nhiên, h s này còn ph i

đ c so sánh v i h s trung bình ngành Ví d m t nhà máy s n xu t r u nho n u luân chuy n hang t n kho nhanh có th d n đ n sán ph m ch a thích h p đ u ng

Nh ng v i m t công ty kinh doanh rau qu t i thì th i gian l u kho càng ng n càng t t

H s này quá cao c ng không t t, vì nh v y có ngh a là l ng hàng d tr trong kho không nhi u, n u nhu c u th tr ng t ng đ t ng t thì r t có kh n ngdoanh nghi pb m t khách hàng và b đ i th c nh tranh giành th ph n H n n a, d tr nguyên li u v t li u đ u vào cho các khâu s n xu t không đ có th khi n dây chuy n

s n xu t b ng ng tr Vì v y, h s vòng quay hàng t n kho c n ph i đ l n đ đ m

b o m c đ s n xu t và đáp ng đ c nhu c u khách hàng

- Th i gian quay vòng hàng t n kho: H s cho bi t bao nhiêu ngày thì l ng hàng t n kho l i đ c quay vòng m t l n

21

Các doanh nghi p ho t đ ng các l nh v c khác nhau s có đ c đi m v chu k

s n xu t, k thu t s n xu t, đ c đi m c a s n ph m, nhu c u c a th tr ng… khác nhau do đó c ng có hi u qu s d ng v n khác nhau Ch ng h n n u chu k ng n doanh nghi p s thu h i v n nhanh nh m tái t o, m r ng s n xu t kinh doanh ng c

l i n u chu k s n xu t dài doanh nghi p s ch u m t gánh n ng đ ng v n và lãi ph i

tr cho các kho n vay

- Vòng quay kho n ph i thu: Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ

bi n đ i các kho n ph i thu thành ti n m t H s này là m t th c đo quan tr ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đ c tính b ng cách l y doanh thu trong k chia cho s d bình quân các kho n PTKH trong k

S d bình quân các kho n PTKH trong k đ c tính b ng cách l y trung bình

c a s d đ u k các kho n PTKH c a tháng đ u tiên, s d cu i k các kho n ph i thu c a tháng đ u tiên và s d cu i k các kho n ph i thu c a các tháng ti p theo trong k N u không có s li u v s d các kho n ph i thu hàng tháng, có th thay s

d bình quân các kho n ph i thu b ng s d cu i k các kho n ph i thu

Kho n ti n ph i thu t khách hàng là s ti n mà khách hàng hi n t i v n còn chi m d ng c a doanh nghi p Ch đ n khi khách hàng thanh toán b ng ti n cho kho n

ph i thu này thì coi nh l ng v n mà doanh nghi p b khách hàng chi m d ng m i không còn n a

H s vòng quay kho n ph i thu càng l n ch ng t t c đ thu h i n c a doanh nghi p càng nhanh, kh n ng chuy n đ i các kho n n ph i thu sang ti n m t cao, đi u này giúp cho doanh nghi p nâng cao lu ng ti n m t, t o ra s ch đ ng trong vi c tài

tr ngu n v n l u đ ng trong s n xu t Ng c l i, n u h s này càng th p thì s ti n

c a doanh nghi p b chi m d ng ngày càng nhi u, l ng ti n m t s ngày càng gi m, làm gi m s ch đ ng c a doanh nghi p trong vi c tài tr ngu n v n l u đ ng trong

s n xu t và có th doanh nghi p s ph i đi vay ngân hàng đ tài tr thêm cho ngu n

v n l u đ ng này

- Th i gian thu n trung bình: Cho bi t s ngày thu ti n bình quân trong m t vòng quay các kho n ph i thu Ch s này ng c l i v i ch s vòng quay kho n ph i thu, th i gian quay vòng kho n ph i thu càng nh thì t c đ thu h i các kho n ph i thu

c a doanh nghi p càng nhanh

Trong m i ngành khác nhau thì ch s này c ng khác nhau, nhà phân tích khi ti n hành đánh giá hi u qu qu n lý c a doanh nghi p, c n so sánh h s ngày thu ti n bình quânv i s ngày thanh toán cho các kho n công n ph i thu mà doanh nghi p đó quy

đ nh

- Vòng quay các kho n ph i tr : Ch s này ph n ánh kh n ng chi m d ng v n

c a doanh nghi p đ i v i nhà cung c p

Ch s vòng quay các kho n ph i tr n m nay nh h n n m tr c ch ng t doanh nghi p chi m d ng v n và thanh toán ch m h n Vi c chi m d ng kho n v n này s giúp doanh nghi p gi m đ c chi phí v v n, đ ng th i th hi n uy tín v quan h thanh toán đ i v i nhà cung c p và ch t l ng s n ph m đ i v i khách hàng Ng c

l i, n u ch s vòng quay các kho n ph i tr n m nay l n h n n m tr c t c là doanh nghi p thanh toán cho nhà cung c p nhanh h n n m tr c Doanh nghi p ch a t o

đ c uy tín v i nhà cung c p c ng ch a t n d ng ngu n v n này đ gi m chi phí v n

- Th i gian tr n trung bình: cho bi t bình quân doanh nghi p có bao nhiêu ngày đ tr n

Th i gian tr n càng dài ch ng t kh n ng chi m d ng v n c a doanh nghi p

v i nhà cung c p t t Nh ng doanh nghi p c ng c n chú ý, th i gian tr n kéo dài có

th gây nh h ng không t t cho m i quan h gi a doanh nghi p v i đ i tác Th i gian tr n ng n ch ng t doanh nghi p ch a chi m d ng đ c v n c a nhà cung c p Doanh nghi p c n cân đ i kho ng th i gian này, sao cho v a t n d ng đ c kho n v n chi m d ng đ c trong th i gian ng n v a không làm t ng r i ro thanh kho n

- Th i gian luân chuy n v n b ng ti n trung bình

Th i gian luân chuy n v n b ng ti n trung bình là s k t h p c a ba ch tiêu đánh giá công tác qu n lý hàng l u kho, kho n ph i thu, kho n ph i tr Th i gian quay vòng ti n ng n ch ng t doanh nghi p s m thu h i đ c ti n m t trong ho t

đ ng s n xu t kinh doanh, qu n lý hi u qu khi gi đ c th i gian th i gian quay vòng hàng t n kho và các kho n ph i thu m c th p, chi m d ng đ c th i gian dài đ i v i các kho n n

+

Th i gian quay vòng hàng t n kho

_ Th i gian

tr n TB

Các doanh nghi p luôn mong mu n có vòng quay ti n m t ng n vì khi đó s v n

mà doanh nghi p đ a vào s n xu t kinh doanh s có m t hi u qu cao h n t đó s làm t ng hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p Tuy nhiên, đ làm đ c đi u đó

bu c các doanh nghi p ph i có chính sách qu n lý tín d ng c p cho khách hàng ch t,

đ ng th i t ng kh n ng chi m d ng v n c a khách hàng Nh ng quan h đ i tác gi a các doanh nghi p đòi h i ph i có l i cho c đôi bên, nên khi th t ch t chính sách s làm nh h ng không t t đ n các m i quan h kinh doanh

b Các ch tiêu đo l ng hi u qu v n c đ nh

- S vòng quay v n c đ nh: là ch s đánh giá khái quát hi u qu s d ng v n

c đ nh c a doanh nghi p c tính qua công th c l y doanh thu chia cho v n c

đ nh

Ch tiêu này có ý ngh a c bình quân s d ng 1 đ ng v n c đ nh trong k s t o

ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n, ngh a là đo l ng hi u qu s d ng v n c

đ nh trong doanh nghi p N u h s này càng l n, hi u qu s d ng v n c đ nh càng cao Ng c l i, h s th p t c là hi u qu s d ng v n c đ nh th p

Trong khi s d ng ch tiêu này đ đánh giá trình đ s d ng v n c đ nh c a doanh nghi p, nhà phân tích c n chú ý: Khi đem so sánh gi a hai th i k khác nhau thì doanh thu thu n bán hàng c n đ c đi u ch nh theo giá c đ nh t c là lo i b các y u

t tr t giá

- Th i gian quay vòng v n c đ nh: cho bi t s ngày v n c đ nh th c hi n đ c

m t vòng quay Ch tiêu này ph n ánh s ngày t khi b v n đ n khi thu h i đ c v n

c đ nh, ch tiêu này là ngh ch đ o c a ch tiêu vòng quay VC Vì v y ch tiêu này càng th p ch ng t th i gian thu h i v n càng nhanh N u cao ch ng t v n c đ nh b

đ ng

y nhanh t c đ luân chuy n VC là t ng s vòng quay c a v n trong k ho c

gi m s ngày c a vòng quay v n qua đó doanh nghi p s ti t ki m đ c v n Mu n

v y, ph i th c hi n ph i h p nhi u bi n pháp nh m gi m l ng v n n m các khâu, các giai đo n trong quá trình s n xu t kinh doanh V n đ gi m kh i l ng VC và

nâng cao m c luân chuy n có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i vi c rút ng n th i gian luân chuy n VC trong k

H s đ m nhi m VC : Ch tiêu này ph n ánh k t qu v s d ng v n c đ nh, qua đó đánh giá đ c hi u su t s d ng VC H s này cho bi t đ t o ra m t đ ng doanh thu thu n c n bao nhiêu đ ng v n c đ nh, nó đ c đo b ng t l gi a v n c

đ nh bình quân trong k và t ng doanh thu thu n H s càng th p thì hi u qu s d ng

v n c đ nh càng cao và ng c l i

- T su t sinh l i VC : Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i c a v n c đ nh Nó

ph n ánh m t đ ng v n c đ nh trong k t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n

Trong đó:

Th nh t, s vòng quay v n c đ nh càng cao ch ng t v n c đ nh đang đ c s

d ng hi u qu , c th h n s vòng quay c a VC l i b nh h ng b i hai nhân t là doanh thu thu n và VC bình quân trong k N u doanh thu thu n l n và VC bình quân trong k nh thì s vòng quay l n S vòng quay v n c đ nh càng cao thì t su t sinh l i VC c ng càng cao

Th hai là, ROS càng cao thì s c sinh l i c a tài s n càng t ng N u doanh thu cao và chi phí th p thì t su t sinh l i trên doanh thu t ng và t su t sinh l i VC c ng

t ng cao

25

- Vòng quay tài s n c đ nh cho bi t 1 đ ng tài s n c đ nh ròng t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n trong k

Vòng quay tài s n c đ nh là ch s tài chính đánh giá hi u qu s d ng tài s n, đây là tài s n c đ nh c a doanh nghi p Th c đo này đ c tính b ng cách l y doanh thu c a doanh nghi p đ t đ c trong m t k nào đó chia cho giá tr bình quân tài s n

c đ nh thu n (ròng) c a doanh nghi p trong k đó Giá tr bình quân này đ c tính

b ng cách l y giá tr trung bình c ng c a giá tr đ u k và giá tr cu i k Thông qua

ch tiêu này c ng cho phép đánh giá trình đ s d ng v n c đ nh c a doanh nghi p

- Th i gian quay vòng TSC : cho bi t th i gian đ tài s n c đ nh th c hi n

đ c m t vòng quay tài s n c đ nh

Ch tiêu này ph n ánh s ngày t khi b v n đ n khi thu h i đ c giá tr tài s n

c đ nh, ch tiêu này là ngh ch đ o c a ch tiêu vòng quay TSC

1.3.2.3 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n theo ngu n hình thành

đi u này làm gi m hi u qu trong quá trình ho t đ ng Nh ng h s n quá cao c ng khi n doanh nghi p ph i đ i m t v i r i ro nh cho phí lãi vay l n, m t cân b ng doanh nghi p không có kh n ng tr n Duy trì m t t l n h p lý s giúp doanh nghi p t n d ng đ c ngu n v n đ đ u t phát tri n, giúp doanh nghi p ho t đ ng

hi u qu h n

- H s v n CSH: ph n ánh t l v n ch s h u trong t ng ngu n v n

H s này ph n ánh t l v n góp c a ch s h u và s l i nhu n đ l i trong

t ng ngu n v n H s này l n ch ng t ngu n v n đ c đóng góp nhi u b i ch s

h u T s này l n ch ng t doanh nghi p có xu h ng t tài tr h n là đi vay t bên ngoài

- Kh n ng thanh toán lãi vay: cho bi t m i 1 đ ng lãi đ c đ m b o b ng bao nhiêu đ ng l i nhu n H s kh n ng thanh toán lãi vay đ c xác đ nh b ng công

th c:

H s này cho bi t kh n ng tr ph n lãi c a kho n đi vay N u h s này l n h n

1 là t t, ch ng t doanh nghi p hoàn toàn có kh n ng tr lãi vay N u nh h n 1 thì doanh nghi p đã vay quá nhi u so v i kh n ng c a doanh nghi p, ho c kinh doanh kém hi u qu

Vi c tìm xem m t công ty có th th c hi n tr lãi đ n m c đ nào c ng r t quan

tr ng Rõ ràng, kh n ng thanh toán lãi vay càng cao thì kh n ng thanh toán lãi c a doanh nghi p cho các ch n c a mình càng l n

Kh n ng tr lãi vay c a doanh nghi p th p c ng th hi n kh n ng sinh l i c a tài s n th p Kh n ng thanh toán lãi vay th p cho th y m t tình tr ng nguy hi m, suy

gi m trong ho t đ ng kinh t có th làm gi m EBIT xu ng d i m c n lãi mà công ty

ph i tr , do đó d n t i m t kh n ng thanh toán và v n Tuy nhiên r i ro này đ c

h n ch b i th c t EBIT không ph i là ngu n duy nh t đ thanh toán lãi Các doanh nghi p c ng có th t o ra ngu n ti n m t t kh u hao và có th s d ng ngu n v n đó

đ tr n lãi Nh ng gì mà m t doanh nghi p c n ph i đ t t i là t o ra m t đ an toàn

h p lý, b o đ m kh n ng thanh toán cho các ch n c a mình

- T su t sinh l i ti n vay (ROD- Return on debt): là ch tiêu đánh giá s l i nhu n mà doanh nghi p làm ra trên 1 đ ng v n n

Ch s này càng cao, ch ng t doanh nghi p đã s d ng hi u qu ngu n v n đi vay, và ng c l i, ch s này th p là doanh nghi p s d ng v n vay kém hi u qu Ch

s t su t sinh l i ti n vay cao khi l i nhu n thu đ c là cao, t c là doanh nghi p làm

n có hi u qu , thu v ngu n l i nhu n l n Các công ty mang m t l ng n đáng k liên quan đ n v n ho c tài s n có nhi u nguy c trong m t cu c suy thoái kinh t , khi thu nh p có xu h ng gi m và các bi n pháp th t ch t tín d ng gia t ng

b Hi u qu s d ng v n ch s h u

- T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE): T s này cho bi t v i m i đ ng

v n ch s h u b ra thì l i nhu n thu đ c bao nhiêu đ ng

đó là đòn b y tài chính đã s d ng h t công su t Nh ng th c t Vi t Nam th i gian

v a qua, có nhi u doanh nghi p ti n hành t ng v n đ gi m v n vay ngân hàng, hay

ti n hành đ u t tài chính

Trong h th ng các ch tiêu thì ắT su t sinh l i trên v n ch s h u - ROE” là

ch tiêu quan tr ng nh t trong phân tích hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, nó ph n ánh hi u qu kinh doanh cu i cùng c a doanh nghi p ây chính là

Công th c Dupont th ng đ c bi u di n d i hai d ng, bao g m d ng c b n

và d ng m r ng Tùy vào m c đích phân tích mà s d ng d ng th c cho phù h p Tuy nhiên, c hai d ng này đ u b t ngu n t vi c tri n khai ch tiêu ROE (t l l i nhu n/v n ch s h u) Dupont đ c tri n khai d i d ng c b n:

Hay

ROE = T su t l i nhu n sau

thu trên doanh thu x

Vòng quay toàn

1

1 ậ H s n

Nh v y, qua khai tri n ch tiêu ROE có th th y ch tiêu này đ c c u thành b i

ba y u t chính Th nh t là t su t l i nhu n sau thu trên doanh thu, đây là y u t

ph n ánh trình đ qu n lý doanh thu và chi phí c a doanh nghi p Th hai là, vòng quay toàn b v n (vòng quay tài s n) ây là y u t ph n ánh trình đ khai thác và s

d ng tài s n c a doanh nghi p Th ba là, h s v n/v n ch s h u (h s n ), đây là

y u t ph n ánh trình đ qu n tr t ch c ngu n v n cho ho t đ ng c a doanh nghi p

t ng ROE, t c là t ng hi u qu kinh doanh, doanh nghi p có 3 s l a ch n c

b n là t ng m t trong ba y u t trên M t là, doanh nghi p có th gia t ng kh n ng

c nh tranh, nh m nâng cao doanh thu và đ ng th i ti t gi m chi phí, nh m gia t ng l i nhu n ròng biên Hai là, doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách

s d ng t t h n các tài s n s n có c a mình, nh m nâng cao vòng quay tài s n Hay nói m t cách d hi u h n là doanh nghi p c n t o ra nhi u doanh thu h n t nh ng tài

s n s n có Ba là, doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách nâng cao đòn b y tài chính hay nói cách khác là vay n thêm v n đ đ u t N u m c l i nhu n/t ng tài s n c a doanh nghi p cao h n m c lãi su t cho vay thì vi c vay ti n đ

đ u t c a doanh nghi p là hi u qu

Khi áp d ng công th c Dupont vào phân tích, nhà phân tích có th ti n hành so sánh ch tiêu ROE c a doanh nghi p qua các n m Sau đó phân tích xem s t ng

tr ng ho c t t gi m c a ch s này qua các n m b t ngu n t nguyên nhân nào, t đó

đ a ra nh n đ nh và d đoán xu h ng c a ROE trong các n m sau

n tháng 10 n m 2009, theo Ngh đ nh s 63/2001/N -CP các doanh nghi p Nhà n c b t đ u chuy n thành công ty TNHH m t thành viên, lúc này Công ty c p

n c H ng Yên đ c chính th c đ i thành Công ty TNHH MTV - Kinh doanh n c

s ch H ng Yên Tr s chính c a công ty đ t t i s 3 đ ng Tô Hi u, Ph ng Lê L i, Thành ph H ng Yên, T nh H ng Yên

Công ty có nhi m v chính là khai thác, s n xu t, kinh doanh n c s ch ph c v cho sinh ho t c a ng i dân, cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh và các nhu c u khác trên đ a bàn t nh H ng Yên Ngoài ra, Công ty c p n c H ng Yên c ng ti n hành

m t s ho t đ ng nh thi t k các công trình c p n c; xây d ng, l p đ t các trang thi t b , công ngh , m ng l i đ ng ng, các công trình c p, thoát n c

Công ty c p n c H ng Yên đã xây d ng đ c dây truy n công ngh x lý n c

và trang thi t b khá hi n đ i Quy mô khai thác, s n xu t n c thu c lo i v a Nhà máy x lý n c s I có th c p 8000 m3/ngày đêm Hi n nay, Công ty đang v n hành khai thác nhà máy n c s II v i công su t 5.000 m3

/ngày đêm cung c p n c cho Thành ph H ng Yên và khu v c th tr n V ng, các xã D Ch , H i Tri u, Huy n Tiên L

Công ty c p n c H ng Yên luôn n l c nâng cao ch t l ng s n ph m nh m đem đ n ngu n n c s ch ph c v t t nh t cho đ i s ng ng i dân Công ty c ng tích

c c qu n lý v n hành h th ng c p n c, đ m b o nhà máy làm vi c n đ nh, c p n c

an toàn, liên t c

Trong giai đo n khó kh n hi n nay, đ n đ nh và duy trì t c đ phát tri n, công

ty đã và đang th c hi n vi c tr l ng theo công vi c đ c giao, th c hi n ch đ

l ng khoán s n ph m Ban lãnh đ o công ty c ng đ y m nh vi c ti t ki m chi phí s n

xu t, chi phí v n phòng, nâng cao hi u qu vi c ch ng th t thoát n c, th c hi n các

phong trào phát huy sáng ki n, c i ti n k thu t sâu r ng đ n t ng phòng và cán b , nhân viên

2.1.2 C c u t ch c

Công ty c p n c H ng Yên t ch c b máy qu n lý theo ph ng th c t p trung

Có ngh a là Giám đ c tr c ti p đi u hành và tr c ti p ra các quy t đ nh quan tr ng

D i giám đ c là các phòng ban bao g m: Phòng hành chính, phòng k toán, phòng k

ho ch, phòng k thu t, nhà máy s n xu t

S ăđ 2.1 C ăc u t ch c

(Ngu n: Phòng hành chính) Giám đ c công ty: Giám đ c là ng i đi u hành và ch u trách nhi m v m i ho t

đ ng kinh doanh c a công ty Tr c ti p ph trách công tác thi đua, t ch c thanh tra, đào t o, k toán tài chính và t ch c k ho ch, t ch c n i b công ty Là ng i đ a ra chi n l c và k ho ch phát tri n kinh doanh cho công ty Quy t đ nh các ph ng án

s n xu t kinh doanh có hi u qu đ i v i công ty Giám đ c ph i ch u trách nhi m

tr c pháp lu t v các quy t đ nh c a mình

Phòng hành chính: Là b ph n tham m u cho giám đ c, n m v ng v c c u lao

đ ng trong công ty m b o các b ph n, cán b trong công ty th c hi n đúng ch c

n ng, nhi m v đ t đ c hi u qu nh t trong công vi c Qu n lý h s lý l ch nhân viên toàn công ty, gi i quy t các th t c v ch đ tuy n d ng, thôi vi c, b nhi m, k

lu t, khen th ng

Phòng k toán: Có nhi m v qu n lý thu chi, h ch toán kinh t và lao đ ng ti n

l ng trong công ty Làm nhi m v tham m u cho giám đ c công ty v vi c qu n lý tài s n v t t , ti n v n c a toàn công ty đ đ t hi u qu cao nh t Ph i th c hi n toàn

b ngh a v đ i v i Nhà n c và các chính sách có liên quan đ n đ i s ng cán b công nhân viên

G

Phòng

hành chính

P toán

P P Nhà máy

Nhà máy

I Nhà máy II