Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

Hiện nay, chúng ta đang đẩy mạnh công nghệ thông tin (CNTT) vào dạy học. Việc áp dụng CNTT để hỗ trợ tiết dạy là hết sức cần thiết, giúp học sinh có được những giờ học hứng thú, sôi động và đặc biệt là sự phát huy tối đa hiệu quả về âm thanh, hình ảnh, phim và các hiệu ứng trong thiết kế bài giảng. Giáo dục đối với nước ta, cũng như các nước trên thế giới, không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ cho những học sinh những kiến thức kỹ năng sẵn có mà còn đặc biệt quan tâm đến việc bồi dưỡng cho các em năng lực sáng tạo

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Hiện nay, chúng ta đang đẩy mạnh công nghệ thông tin (CNTT) vào dạy học.

Việc áp dụng CNTT để hỗ trợ tiết dạy là hết sức cần thiết, giúp học sinh có đượcnhững giờ học hứng thú, sôi động và đặc biệt là sự phát huy tối đa hiệu quả về âmthanh, hình ảnh, phim và các hiệu ứng trong thiết kế bài giảng

Giáo dục đối với nước ta, cũng như các nước trên thế giới, không chỉ dừng lại ởviệc truyền thụ cho những học sinh những kiến thức kỹ năng sẵn có mà còn đặc biệtquan tâm đến việc bồi dưỡng cho các em năng lực sáng tạo

Để đạt được mục tiêu đó, trong quá trình dạy và học, giáo viên phải luôn chú ýtạo điều kiện cho học sinh có cơ hội tích cực, tự lực tiếp thu kiến thức và tham gia vàocác hoạt động

Cùng với việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa, tăng cường phương tiện,thiết bị dạy học… việc đổi mới phương pháp dạy học trong trường tiểu học hiện nay làmột nhu cầu rất thiết thực Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đang đượcquan tâm

Đưa thành tựu nổi bật của công nghệ thông tin để hỗ trợ việc đổi mới phươngpháp dạy và học ở trường tiểu học cũng như ở các cấp học cao hơn là một chủ trươnglớn của Bộ Giáo dục và Đào tạo Hiện nay các trường học, các giáo viên đã khôngngừng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy ở các bộ môn, soạn nhiều bàigiảng điện tử phục vụ cho việc dạy và học ở trường

Để việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy và học có hiệu quả hơn, cần cócác phần mềm hỗ trợ Đặc biệt trong ngành giáo dục đã có một số phần mềm hỗ trợgiảng dạy dưới dạng tương tác đa phương tiện được phát triển rất mạnh, nhờ đó quytrình dạy học mang tính khoa học và hiện đại hơn

Ngoài những tiện ích mà PowerPoint mang lại, thì giáo viên không ngừng sửdụng các tư liệu được cung cấp từ Internet, từ các giáo viên hay các nhà khoa họctrong và ngoài nước cung cấp Chỉ cần truy cập để tham khảo cũng như Download về

sử dụng cho bài giảng của mình Hiện tại PowerPoint cho phép nhận dạng nội dungnhững tập tin viết bằng chương trình Word hay Excel thông dụng, nó còn cho phépnhận dạng âm thanh có định dạng đuôi mp3, wav, wma, mid, …; hình ảnh có định

dạng đuôi jpg, gif (ảnh động), bmp, dib, emf… và những đoạn phim có định dạng

đuôi mov, mpg, avi, Tuy nhiên khi sử dụng, giáo viên vẫn gặp nhiều lúng túng,khai thác tiện ích không đúng chỗ làm giảm hiệu quả của hiệu ứng đối với bài giảng

Để giải quyết vấn đề này, tôi xin trình bày một số cách khai thác và sử dụng, xin traođổi cùng đồng nghiệp

Đề tài “Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng”.

Đề tài: Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

II MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

Đưa ra một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng đạt hiệu quả cao

III ĐỐI TƯỢNG -THỜI GIAN - PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng

Giáo viên trường tiểu học Thiện Hưng A

2 Thời gian

Từ ngày 9/9/2012 đến 19/9/2012: Lập đề cương

Từ ngày 20/9/2012 đến 30/10/2012: Nghiên cứu và áp dụng thử trong lớp

Từ ngày 01/11/2012 đến 30/11/2012: Áp dụng rộng rãi toàn khối 4, toàn trường

Từ ngày 01/12/2012 đến 15/12/2012: Cùng giáo viên trong khối rút ra bài học

Từ ngày 16/12/2012 đến 30/12/2012: Hoàn tất đề tài

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Nghiên cứu lí luận

Tìm đọc tài liệu có liên quan đến các hiệu ứng, chèn hình ảnh, âm thanh, phim

2.3 Sử dụng phương pháp thực hành: Hướng dẫn giáo viên thực hành soạn giảng

và trình chiếu PowerPoint Điển hình là ứng dụng phần mềm PowerPoint, giúp chogiáo viên tạo các trình diễn mang tính chuyên nghiệp hơn, nhờ các công cụ và tínhnăng sẵn có Để khai thác tốt ứng dụng của công nghệ thông tin trong giảng dạy cácmôn học đó là khả năng tạo các mô phỏng, các đoạn phim hoạt hình để minh hoạ trongcác bài giảng của mình

Phân tích các nguyên nhân dẫn đến giáo viên vẫn gặp nhiều lúng túng, khai tháctiện ích không đúng chỗ làm giảm hiệu quả của hiệu ứng đối với bài giảng.

Tổng hợp các hiệu ứng cần thiết để soạn giảng

B NỘI DUNG

I Thực trạng:

Hiện nay, công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ và nó đang được ápdụng vào mọi lĩnh vực: Khoa học kĩ thuật, y học, đời sống con người và trong giáodục Trên thế giới nhiều nước đã áp dụng và đưa CNTT vào lĩnh vực giáo dục và đãphát triển nhiều phần mềm dạy - học ở trình độ cao Việt Nam cũng là quốc gia đã vàđang thực hiện ứng dụng CNTT vào lĩnh vực giáo dục

Tuy nhiên, đối với giáo viên tiểu học thì việc ứng dụng CNTT vào giảng dạycòn nhiều hạn chế, phần lớn thầy cô giáo vẫn dạy bằng những công cụ quen dùng hàngngày như bảng, phấn, bảng phụ được viết sẵn, chưa thực sự hiểu và biết cách ứngdụng CNTT vào các tiết học như thế nào Bên cạnh đó, một số giáo viên vẫn chưa sẵnsàng và tự tin đối với bản thân để tiếp cận những kiến thức mới, CNTT mới vào dạyhọc Tài liệu hướng dẫn về CNTT ngoài thị trường thì rất nhiều kể cả trên mạng thìtràn lan, tuy nhiên những tài liệu này mang tính khái quát cao, chỉ phù hợp với nhữngngười đã có những hiểu biết nhất định về CNTT mới có thể tìm hiểu khai thác Cần cótài liệu hướng dẫn cho những giáo viên chỉ hiểu biết đôi chút hay chưa biết về CNTT

có thể tìm hiểu, tài liệu này phải mang tính đặc thù đối với ngành giáo dục

Chính vì vậy, phần lớn giáo viên chủ nhiệm lớp thường dạy đại trà đối với cácmôn Toán, Tiếng Việt, Lịch sử, Địa lí, Đạo đức… Việc ứng dụng CNTT vào giảngdạy thì không phải giáo viên nào cũng có thể thực hiện được đầy đủ và hiệu quả đốivới các phần mềm tiện ích

Từ những thực trạng trên, một chương trình hướng dẫn được viết mang tính sư

phạm hỗ trợ việc “Khai thác những tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng”

ra đời là yêu cầu hết sức cần thiết cho giáo viên dạy tiểu học hiện nay mà đặc biệt làgiáo viên đã và đang tập tành ứng dụng CNTT lồng ghép vào quá trình dạy - học

II CƠ CỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN KHI RÈN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

1 Cơ sở lí luận:

PowerPoint là một phần mềm trong bộ Microsoft Office được sử dụng để trìnhbày một vấn đề, tiếp thị một sản phẩm, soạn thảo một bài giảng, Chương trình là mộtcông cụ có tính chuyên nghiệp cao để diễn đạt các ý tưởng cần trình bày không chỉbằng lời văn mà còn thể hiện qua hình ảnh tĩnh và động cùng với âm thanh, các đoạnphim một cách sống động Vì thế nó là một công cụ hỗ trợ giảng dạy rất tốt trongtrường học, hỗ trợ thuyết trình trong các hội thảo, hướng dẫn sử dụng các sản phẩmtrong việc quảng cáo, …

Phần mềm PowerPoint có các đặc điểm:

- Dễ sử dụng đối với người bắt đầu dùng và rất dễ sử dụng với người đã sử dụng

Đề tài: Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

- Kết hợp được với nhiều định dạng tập tin

2 Cơ sở thực tiễn: Cùng với Word, Excel, chương trình PowerPoint cần thiết cho

các cơ quan, công sở nói chung và nhà trường nói riêng Khác với hai sản phẩm trêncủa Microsoft, PowerPoint kết hợp với các phần mềm tiện ích khác dùng để tạo các tờrơi, áp phích, quảng cáo, các biểu mẫu đồ hoạ trang trí đẹp mắt Đặc biệt, với chứcnăng tạo các trình diễn, PowerPoint được sử dụng rất nhiều trong công việc tạo các bàibáo cáo khoa học, các trình bày đa phương tiện hấp dẫn Nhưng quan trọng hơn, vớicác công cụ tinh xảo, các biểu mẫu, biểu đồ sẵn có và một loạt các chức năng tự độnghoá quá trình thiết kế, PowerPoint đã mở ra một hướng mới trong việc thiết kế, tổ chứccác bài dạy trên lớp Ưu thế của PowerPoint là kênh hình được sử dụng trong bài dạyrất hiệu quả

3 Thuận lợi và khó khăn:

a Thuận lợi:

Chương trình tương đối dễ sử dụng, không phải cài đặt vì hầu hết các máy tính

đã được cài sẵn chương trình này Chỉ còn cần có một hướng dẫn cụ thể, chi tiết rõràng có kèm theo hình ảnh minh hoạ sinh động, màu sắc và hiệu quả nhằm khuyếnkhích và kích thích giáo viên có hứng thú làm quen và sử dụng phần mềm PowerPoint,

áp dụng thực hiện trình chiếu sao cho sinh động, hấp dẫn và lôi cuốn học sinh vào bàihọc

Mỗi bài học được thiết kế theo một trình tự dễ sử dụng, hình ảnh minh họa phùhợp với từng nội dung, gắn kết học sinh với những yếu tố lịch sử, cuộc sống, học tập,sinh hoạt và thế giới xung quanh …

b Khó khăn:

Do hiện nay, mạng lưới máy vi tính được trang bị cho các trường tiểu học chưanhiều, phòng nghe nhìn, giáo viên hiểu biết và sử dụng tin học còn hạn chế Điều nàylàm ảnh hưởng đến sự phát huy của chương trình hỗ trợ Vì thế, chương trình chỉ đượcthực hiện ở một số trường có điều kiện như có phòng nghe nhìn, có máy chiếu

(projector) hay bộ phận kết nối máy tính với Tivi (TV) mà hiện nay hầu hết các trường

tiểu học trong tỉnh đều có TV màng hình phẳng lớn do Sở cấp

Dẫu sử dụng chương trình ở dạng nào thì ít nhiều góp phần vào việc nâng cao

và phát huy CNTT vào chính môi trường học tập của học sinh, giúp hiệu quả tiết dạy

và chất lượng học tập của học sinh mỗi ngày được nâng lên, tạo tiền đề để xây dựngtrường học thân thiện – học sinh tích cực mà Bộ và Sở GDĐT đang phát động

III BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TIẾN HÀNH:

Cách sử dụng chương trình: chương trình này không phải cài đặt, vì hầu hết

máy tính nào cũng có

Nhìn chung, về giao diện Power Point cũng giống giao diện Word Tất cả cáchình thức định dạng những đối tượng (text, picture, movie, sound, object,…) trongPower Point đều giống word, chỉ khác một điểm duy nhất là từng đối tượng trongPower Point được gán cho một hiệu ứng hoạt hình (xuất hiện, nhấn mạnh, biến mấthoặc chuyển động) và các hiệu ứng đó được điễn ra vào thời điểm nào – nhanh haychậm tuỳ theo người thiết kế bài giảng (click chuột hoặc phím, chạy cùng lúc với hiệuứng trước đó, chạy sau khi hiệu ứng trước đó hoàn thành)

1- CÁC THAO TÁC VỚI FILE: (Lưu bài giảng vào đĩa, mở bài giảng đã lưu trên

đĩa)

- Tạo file mới: click

chuột vào nút trên

thanh công cụ hoặc vào

trình đơn “File  New”

- Lưu file: click chuột

vào nút trên thanh

công cụ hoặc vào trình

đơn “File  Save”;

trong ô “Save in” chọn ổ

đĩa, thư mục cần lưu vào;

trong ô “File name”, đặt

tên file (không cần đặt

đuôi “.ppt”) rồi nhấn nút

“Save”

- Lưu file có sẵn với tên

khác hoặc lưu vào chỗ

khác: click vào trình đơn

“File  Save As” hoặc

nhấn phím F12; trong ô “Save in” chọn ổ đĩa, thư mục cần lưu vào; trong ô “File name”, đặt tên file (không cần đặt đuôi “.ppt”) rồi nhấn nút “Save”

- Mở file đã lưu sẵn trên đĩa: click chuột vào nút trên thanh công cụ hoặc vào

trình đơn “File  Open”; trong ô “Look in” chọn ổ đĩa, thư mục chứa file đã lưu; chọn tên file cần mở trong danh sách bên dưới rồi nhấn nút “Open.

Đề tài: Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

2- CÁC THAO TÁC VỚI SLIDE: (Tạo slide mới, xoá, sao chép, di chuyển slide) 2.1/ Tạo slide mới:

nhấn nút phải chuột vào

cột bên trái ngay vị trí

muốn tạo slide mới

(không nhấn trúng slide

nào cả), chọn New slide

hoặc vào trình đơn

Insert New slide

2.4/ Chèn slide từ một file khác vào file đang mở: Vào trình đơn Insert  slides from file, chọn Browse, chọn file chứa slide cần chèn; danh sách các slide có trong file

2.5/ Chọn mẫu template cho Slide (mẫu màu nền có sẵn): Click chuột phải vào slide (vùng soạn thảo), chọn Slide

Design; trong cột bên phải

nhấn nút phải chuột vào màu

- Apply to Selected Slided (chỉ

áp dụng cho slide được chọn)

2.6/ Chọn màu nền; hoa văn nền hay ảnh nền cho slide:

Chọn màu, hoa văn hay ảnh nền cho Slide: Nếu không thích các Template có sẵn, bạn có thể chọn màu hay pha màu tùy thích cho slide Click chuột phải vào

slide (vùng soạn thảo), chọn

Background, trong bảng Background,

nhấn vào biều tượng rồi chọn:

Đề tài: Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

+ More Colors (nếu muốn mở bảng pha màu)  chọn Standard hoặc Custom, dùng

nút trái chuột chọn màu cần thiết rồi nhấn Ok

+ Fill Effects (nếu muốn pha trộn nhiều màu với nhau; mẫu hoa văn có sẵn hoặc lấy

hình ảnh làm nền)

 chọn Gradient (pha nhiều màu), pha màu  Ok

Texture (hoa văn có sẵn), chọn kiểu  Ok

Picture (dùng hình ảnh làm nền)  Select Picture 

chọn hình cần lấy làm nền  Insert  Ok

Sau khi đã chọn lựa các màu, hoa văn, hình

vừa ý thì chọn:

Apply to All (áp dụng cho tất cả slide)

Apply (chỉ áp dụng cho slide đã chọn)

2.7/ Chọn hình thức chuyển đổi giữa các slide:

Lích phải vào slide chọn Slide Transition…

Mỗi dòng chữ là một kiểu hiệu

ứng khác nhau (nhấn vào và quan sát)

 No Transition là không cóhiệu ứng

Slow (tốc độ chậm) Medium (vừa phải) Fast (tốc độ nhanh)

Mỗi dòng chữ là một hiệu ứng

âm thanh khác nhau, chọn từng

dòng và nghe thử âm thanh (No sound là không có âm thanh)

Đề tài: Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

Sau đó chọn:

- On mouse click (nếu muốn nhấn chuột hoặc phím

bất kỳ để chuyển slide)

- Automatically affter (nếu muốn vừa nhấn chuột,

phím bất kỳ hoặc tự động chuyển slide sau một thờilượng tự chọn tính bằng giây)  gõ số giây

Cuối cùng, chọn:

- Apply to Master (áp dụng cho slide chủ)

- Apply to All Slides (áp dụng cho tất cả slide)

3- CHÈN CÁC ĐỐI TƯỢNG VÀO TRONG SLIDE: (chữ, hình, âm thanh, phim,

v.v…)

3.1/ Nhập Text (chữ): Chọn kiểu font chữ,

kích cỡ và màu chữ trên thanh công cụ

(thanh này cơ bản là giống với Microsoft

Word)

Lưu ý: nhập chữ vào khung “Click to add

title” hoặc “Click to add subtille” Ngoài ra

cũng có thể kẻ text box để nhập văn bản.

Việc chỉnh font chữ, màu chữ, cỡ chữ đều giống như Word (có thể vào menu:

Format  Font hoặc dùng thanh công cụ Formating)

3.2/ Chèn một hình ảnh vào màn trình diễn:

From File, chọn đường dẫn tới tập tin

chứa hình ảnh rồi bấm Insert.

Ngoài ra cũng có thể sử dụng công cụ

tìm kiếm “Search” của Windows để tìm

hình  chọn hình cần chèn, nhấn nút phải

chuột chọn Copy  quay trở lại Power

Point, nhấn nút phải chuột chọn Paste

(file hình thường có đuôi là *.bmp hoặc

*.jpg)

3.3/ Chèn một file âm thanh hay một đoạn phim vào bài giảng:

Để thực hiện bước này, bạn phải có sẵn file âm thanh, phim (video) trong máytính, sau đó thực hiện các bước sau:

Nếu muốn chèn phim, hãy vào Insert\ Movies and Sounds\ Movies from file và

chọn đường dẫn tới file chứa đoạn phim bấm OK

Nếu chèn âm thanh, vào Insert\ Movies and Sounds\ Sounds from file -> chọn

đường dẫn tới file âm thanh  bấm OK

(file phim thường có đuôi là *.mpg hoặc *.avi

file âm thanh thường có đuôi là

*.wav, *.mp3, *.mid, *.wma)

Đề tài: Một số tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng

3.5/ Liên kết Slide:

Khi soạn một bài giảng, ta cũng cần liên kết với các file khác có liên quan đểgiúp bài giảng phong phú hơn Ta bấm nút phải chuột vào đối tượng cần liên kết, chọn

Action Settings …  Hyperlink to:

-Nhảy đến slide tiếp theo

-Trở về slide phía trước

-Trở về slide đầu tiên

-Nhảy đến slide sau cùng

-Kết thúc trình diễn

-Chạy slide trong một file khác

-Chạy file bất kỳ

4.1/ Tạo hiệu ứng cho đối tượng (text, picture, movie, sound, object…) trong

+ Entrance (đặc trưng là ngôi sao màu xanh): một loạt hiệu ứng ban đầu cho

đối tượng (xuất hiện)

+ Emphasis (đặc trưng là ngôi sao màu vàng): Các hiệu ứng làm nhấn mạnh

cho đối tượng được chọn (biến đổi màu sắc, trạng thái, font chữ, động đậy…)

+ Exit (đặc trưng là ngôi sao màu đỏ): Các hiệu ứng làm cho đối tượng thoát ra

khỏi màn hình khi đối tượng đó không cần thiết trên slide (biến mất theo một cách nàođó)

+ Motion Paths (đặc trưng là đường kẻ màu đen): Đây mới là vũ khí lợi hại, là

các hiệu ứng để tạo đối tượng di chuyển qua lại trên slide Ở đây, ngoài các hiệu ứng

có sẵn, bạn còn có thể vẽ đường cho đối tượng di chuyển theo ý thích của mình(chuyển động)

Trong mỗi nhóm, ta vào More Effects … để chọn thêm nhiều hiệu ứng khác (sau đó quan sát xem hiệu ứng chạy có đúng như ý muốn hay không)