Khóa Luận tốt nghiệp 2014 hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần gia lộc tài

Từ đó, ta có thể hoàn thiện kiến thức của bản thân, đồng thời tìm ra những hạn chế còn tồn tại và đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại đó để hoàn thiện kế toán bán hàng và

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

SINH VIÊN THỰC HIỆN : PHẠM THU THẢO

HÀ NỘI – 2014

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

Giáo viên hướng dẫn : Th.s Vũ Thị Kim Lan Sinh viên thực tập : Phạm Thu Thảo

Mã sinh viên : A19866 Chuyên ngành : Kế toán

HÀ NỘI – 2014

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành hoàn bài khóa luận này, em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến cô giáo Th.s Vũ Thị Kim Lan đã tận tình hướng dẫn em trong suốt thời gian làm khóa luận tốt nghiệp

Em xin gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô giáo trong khoa Kinh tế Quản lý trường đại học Thăng Long đã nhiệt tình, tâm huyết giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt quá trình học tập, rèn luyện tại trường

Cuối cùng em xin chúc thầy cô dồi dào sức khỏe, thành công trong cuộc sống Đồng kính chúc cô chú và các anh, chị trong công ty cổ phần Gia Lộc Tài mạnh khỏe, thành công trong công việc

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên thực hiện

Phạm Thu Thảo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện dưới sự

hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép từ công trình nghiên cứu của người khác Các dữ liệu thông tin thứ cấp được sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng

Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về lời cam đoan này!

Sinh viên

Phạm Thu Thảo

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH

THƯƠNG MẠI 1

1.1 Những vấn đề cơ bản về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại 1

1.1.1 Đặc điểm kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại 1

1.1.2 Vị trí, ý nghĩa của việc bán hàng và xác định kết quả bán hàng 2

1.1.3 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán trong việc quản lý bán hàng và xác định kết quả bán hàng 2

1.1.4 Các phương thức bán hàng 3

1.1.5 Phương pháp xác định giá vốn của hàng xuất bán 6

1.2 Nội dung kế toán bán hàng 8

1.2.1 Chứng từ kế toán 8

1.2.2 Tài khoản sử dụng 9

1.2.3 Phương pháp kế toán 12

1.2.3.1 Kế toán bán hàng tại các doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX) 12

1.2.3.2 Kế toán bán hàng tại các doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ (KKĐK) 17

1.3 Nội dung kế toán xác định kết quả bán hàng 18

1.3.1 Kế toán chi phí quản lý kinh doanh 18

1.3.2 Kế toán xác định kết quả bán hàng 21

1.4 Hệ thống sổ kế toán sử dụng trong kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng 22

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIA LỘC TÀI 24

2.1 Khái quát chung về Công ty CP Gia Lộc Tài 24

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty 24

2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty 25

2.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty 25

2.1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán của công ty 27

2.1.5 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty 28

2.2 Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty CP Gia Lộc Tài 29

2.2.1 Phương thức bán hàng tại công ty 29

2.2.2 Tính trị giá vốn của hàng bán 30

2.2.3 Nội dung kế toán bán hàng 30

2.2.4 Nội dung kế toán xác định kết quả bán hàng 48

2.2.4.1 Kế toán chi phí quản lý kinh doanh 48

2.2.4.2 Kế toán xác định kết quả bán hàng 58

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾ TOÁN BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIA LỘC TÀI 63

3.1 Đánh giá thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty CP Gia Lộc Tài 63

3.1.1 Nhận xét chung 63

3.1.2 Ưu điểm 63

3.1.3 Nhược điểm: 65

3.2 Một số ý kiến nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty cổ phần Gia Lộc Tài 66

DANH MỤC VIẾT TẮT

Ký hiệu viết tắt Tên đầy đủ

BHTN Bảo hiểm thất nghiệp

TTĐB Tiêu thụ đặc biệt

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Các ngành nghề Công ty đăng ký kinh doanh 25

Bảng 2.2 Hợp đồng kinh tế 31

Bảng 2.3 Hóa đơn GTGT (bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp) 32

Bảng 2.4 Phiếu xuất kho 33

Bảng 2.5 Hóa đơn GTGT hàng giao bán tay ba (hóa đơn mua) 35

Bảng 2.6 Hóa đơn GTGT (phí vận chuyển mua hàng) 36

Bảng 2.7 Hóa đơn GTGT hàng bán giao tay ba (Hóa đơn bán) 37

Bảng 2.8 Biên bản giao nhận hàng hóa 38

Bảng 2.9 Hóa đơn GTGT hàng bán lẻ 39

Bảng 2.10 Phiếu xuất kho (hàng bán lẻ) 40

Bảng 2.11 Phiếu thu (hàng bán lẻ) 41

Bảng 2.12 Thẻ kho 42

Bảng 2.13 Sổ chi tiết vật liệu sản phẩm hàng hóa 43

Bảng 2.14 Sổ chi tiết giá vốn 44

Bảng 2.15 Sổ chi tiết bán hàng 45

Bảng 2.16 Sổ cái TK 632 46

Bảng 2.17 Sổ cái TK 511 47

Bảng 2.18 Bảng chấm công 50

Bảng 2.19 Bảng thanh toán tiền lương 51

Bảng 2.20 Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm 52

Bảng 2.21 Bảng tính và phân bổ khấu hao 54

Bảng 2.22 Hóa đơn tiền điện 55

Bảng 2.23 Sao kê tài khoản chi tiết 56

Bảng 2.24 Sổ cái TK 642 57

Bảng 2.25 Sổ cái TK 911 58

Bảng 2.26 Sổ nhật ký chung 59

Bảng 3.1 Mẫu hóa đơn GTGT chiết khấu thương mại 68

Bảng 3.2 Mẫu sổ chi tiết bán hàng 69

Bảng 3.3 Mẫu sổ cái TK 521 70

Bảng 3.4 Mẫu bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm 71

Bảng 3.5 Mẫu sổ cái TK 642 72

Bảng 3.6 Mẫu sổ cái TK 911 73

Bảng 3.7 Mẫu sổ cái TK 6421 74

Bảng 3.8 Mẫu sổ cái TK 6422 74

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Phương thức bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp 13

Sơ đồ 1.2 Phương thức buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng 13

Sơ đồ 1.3 Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán 14

Sơ đồ 1.4 Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán 14

Sơ đồ 1.5 Kế toán bán hàng đại lý, ký gửi (Bên giao đại lý) 15

Sơ đồ 1.6 Kế toán bán hàng đại lý, ký gửi (Bên nhận đại lý) 15

Sơ đồ 1.7 Kế toán bán hàng trả góp 16

Sơ đồ 1.8 Kế toán bán lẻ hàng hóa 16

Sơ đồ 1.9 Kế toán bán hàng tại doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ 18

Sơ đồ 1.10 Kế toán chi phí quản lý kinh doanh 20

Sơ đồ 1.11 Kế toán xác định kết quả bán hàng 22

Sơ đồ 1.12.Trình tự ghi sổ kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng theo hình thức Nhật ký chung 23

Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty Cổ Phần Gia Lộc Tài 26

Sơ đồ 2.2.Tổ chức bộ máy kế toán của công ty 27

Sơ đồ 2.3 Trình tự ghi sổ kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng theo hình thức Nhật ký chung tại công ty 29

DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 3.1 Giao diện phần mềm kế toán máy MISA 66

LỜI MỞ ĐẦU

Kinh tế Việt Nam hiện nay là một nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý và điều tiết vĩ mô của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trong nền kinh tế đó, đòi hỏi các doanh nghiệp phải hạch toán kinh doanh một cách độc lập Mỗi một doanh nghiệp đều phải có chiến lược kinh doanh cụ thể, có chính sách đúng đắn và quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh của mình

Các chính sách của Nhà nước đều, đã và đang thúc đẩy và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển Trong thời kỳ này hoạt động kinh doanh thương mại được mở rộng, phát triển mạnh mẽ, góp phần tích cực vào hoạt động sản xuất trong nước về cả mặt số lượng lẫn chất lượng hàng hóa, mở rộng quan hệ buôn bán trong nước và cả thị trường quốc tế

Bất kỳ một doanh nghiệp nào, hoạt động theo phương thức nào thì đều xác định được mục tiêu cuối cùng là phải có lợi nhuận, tức là thu nhập từ các hoạt động sản xuất kinh doanh phải lớn hơn tổng chi phí bỏ ra Chính vì thế, các doanh nghiệp phải phát huy thế mạnh của mình, không ngừng nâng cao chất lượng, năng suất và hiệu quả kinh doanh Để thực hiện tốt mục tiêu đó thì công tác kế toán nói chung và công tác kế toán bán hàng nói riêng, xác định kết quả bán hàng phải thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình

Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là một bộ phận không thể thiếu trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại Nó phản ánh, theo dõi quá trình tiêu thụ của hàng hóa từ đó giúp cho ban lãnh đạo các doanh nghiệp có quyết định đúng đắn kịp thời

Cùng với các loại hình doanh nghiệp khác, cũng như các công ty khác, Công ty

Cổ phần Gia Lộc Tài tuy thành lập chưa lâu nhưng đã biết nắm bắt được nhu cầu thị trường, hoạt động hiệu quả góp phần vào sự phát triển chung của xã hội

Công ty đã quan tâm không chỉ đến những chính sách và phương hướng phát triên mà còn coi trọng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên cả về lý luận lẫn thực tiễn, em chọn Công ty Cổ phần Gia Lộc Tài làm địa điểm thực tập và chọn đề tài: Hoàn thiện

kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Gia Lộc Tài Được sự hướng dẫn của cô giáo Th.s Vũ Thị Kim Lan cùng sự giúp đỡ của các anh chị, cô chú trong công ty, trong thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần Gia Lộc Tài em đã hiểu rõ hơn về tình hình hoạt động kinh doanh thực tế của một doanh

nghiệp, những thuận lợi và khó khăn mà doanh nghiệp phải đối mặt mà khi ngồi trên ghế nhà trường khó có thể hiểu rõ

Tuy nhiên, bài khóa luận còn nhiều sai sót, em rất mong nhận được sự chỉ bảo đóng góp của các thầy cô khoa Kinh tế Quản lý trường Đại học Thăng Long cùng các

cô chú, anh chị trong Công ty Cổ phần Gia Lộc Tài Em xin chân thành cảm ơn!

Nội dung của đề tài được chia thành 3 phần như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại

Chương 2: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Cong ty Cổ phần Gia Lộc Tài

Chương 3: Một số giải pháp nhằm cải thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Gia Lộc Tài

Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu lý luận và thực trạng kế toán bán hàng và xác

định kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Gia Lộc Tài Từ đó, ta có thể hoàn thiện kiến thức của bản thân, đồng thời tìm ra những hạn chế còn tồn tại và đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại đó để hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty

Đối tượng nghiên cứu: Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công

ty Cổ phần Gia Lộc Tài

Phạm vi nghiên cứu: Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công

ty Cổ phần Gia Lộc Tài dưới góc độ kế toán tài chính trong tháng 03/2014

1

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƯƠNG MẠI 1.1 Những vấn đề cơ bản về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại

Làm thế nào để đứng vững trên thị trường, để tăng lượng hàng hóa bán ra trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt là câu hỏi luôn được các doanh nghiệp đặt ra Muốn hoạt động lâu dài, kinh doanh có hiệu quả trong cơ chế thị trường luôn có sự cạnh tranh gay gắt thì buộc các doanh nghiệp phải tìm được cho mình nguồn hàng và thị trường tiêu thụ Vì vậy, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là một phần thiết yếu để xác định hiệu quả hoạt động kinh doanh

1.1.1 Đặc điểm kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh

nghiệp kinh doanh thương mại

Hoạt động kinh tế cơ bản trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại là lưu chuyển hàng hóa Lưu chuyển hàng hóa là sự tổng hợp các hoạt động thuộc quá trình mua bán trao đổi và dự trữ hàng hóa

Bán hàng là quá trình thực hiện việc chuyển quyền sở hữu hàng hóa và thu tiền

về doanh nghiệp hay là quá trình đưa hàng hóa mà doanh nghiệp đã mua về từ các nhà sản xuất vào lĩnh vực lưu thông qua các phương thức bán hàng Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình tuần hoàn vốn trong doanh nghiệp (T-H-T’) Số tiền mà doanh nghiệp thu được từ quá trình tiêu thụ trên gọi là doanh thu bán hàng

Quá trình bán hàng được gọi là hoàn thành chỉ khi có đủ 2 điều kiện:

 Gửi hàng hoặc giao hàng cho người mua

 Người mua trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán

Quá trình bán hàng chỉ kết thúc khi việc thanh toán giữa người mua và người bán diễn ra hoặc khi người mua chấp nhận thanh toán và quyền sở hữu hàng hóa thuộc về người mua, nghĩa là doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền sở hữu hàng hóa mà chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa cho người mua

Để quá trình bán hàng diễn ra thuận lợi thì hàng hóa không những phải không ngừng đảm bảo chất lượng mà còn phải phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng, điều chỉnh về giá cả cũng như phương thức trao đổi hàng hóa nhằm mục đích kích thích nhu cầu người tiêu dùng

Xác định kết quả bán hàng là việc so sánh giữa chi phí đã bỏ ra và thu nhập đã thu về trong kỳ Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lãi, ngược lại thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ Việc xác định kết quả bán hàng được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm, tuỳ thuộc vào từng đặc điểm hàng hóa và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp

Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh của doanh nghiệp còn xác định kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đơn vị quyết định hàng hoá sẽ tiếp tục được bán ra nữa hay không Do đó có thể nói giữa bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối quan hệ mật thiết Kết quả bán hàng là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để đạt được mục đích đó

1.1.2 Vị trí, ý nghĩa của việc bán hàng và xác định kết quả bán hàng

Trong các doanh nghiệp thương mại cũng như doanh nghiệp sản xuất, hoạt động bán hàng là khâu quan trọng nhất; mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Kết quả bán hàng phản ánh kết quả cuối cùng của quá trính bán hàng, lao vụ, dịch vụ của hoạt động kinh doanh trong kỳ và được thông qua các chỉ tiêu lãi lỗ Nó được sử dụng như một công cụ đắc lực để phản ánh một cách gián tiếp và trực tiếp toàn bộ hoạt động kinh doanh, là một trong những khâu quan trọng và có ý nghĩa to lớn trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Về mặt thực tế cũng như lý luận, việc bán hàng không chỉ có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa với cả nền kinh tế Quốc dân Việc bán hàng góp phần điều hòa giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa khả năng và nhu cầu, giữa hàng và tiền, là cơ sở cân đối giữa các ngành tác động đến quan hệ cung cầu trong xã hội Mặt khác, trong điều kiện hiện nay khi mối quan hệ đối ngoại đang phát triển thì việc các doanh nghiệp tiêu thụ tốt hàng hóa sẽ tạo được uy tín, sức mạnh thương hiệu của mình trên thị trường quốc tế

1.1.3 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán trong việc quản lý bán hàng và xác định kết

quả bán hàng

Kế toán được coi là công cụ hữu hiệu nhất phục vụ cho công tác quản lý về cả hai mặt hiện vật và giá trị, phản ánh tình hình thực tế kế toán bán hàng, đánh giá đúng năng lực của doanh nghiệp thông qua kết quả hoạt động kinh doanh

Thông tin do kế toán cung cấp là căn cứ để đánh giá tính hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, phù hợp với các quyết định kinh doanh đã được thực thi, từ đó phân tích và đưa ra các biện pháp quản lý, các chiến lược kinh doanh phù hợp Để kế toán thực sự trở thành công cụ đắc lực cho việc quản lý nhằm đẩy mạnh công tác sản

 Tổ chức ghi chép, phản ánh kịp thời, đầy đủ, chính xác khối lượng hàng hóa bán ra và giá vốn chính xác của chúng nhằm xác định đúng kết quả kinh doanh nói chung hoặc từng loại hàng hóa, nhóm hàng hóa, hàng hóa riêng lẻ, các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và phân bổ chúng cho các đối tượng có liên quan

 Cung cấp thông tin về tình hình tiêu thụ giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp quản

lý và điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh quản lý và điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh Thông qua việc ghi chép hạch toán quá trình bán hàng mà kiểm tra được tiến độ thực hiện kế hoạch bán hàng và kế hoạch lợi nhuận, các kỹ thuật thanh toán, các dự toán chi phí, quản lý chặt chẽ tiền bán hàng, theo dõi quá trình thanh toán tiền bán hàng

 Xác định chính xác kết quả của từng loại hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp, phản ánh tình hình phân phối lợi nhuận

 Lập và gửi báo cáo tiêu thụ, doanh thu, kết quả kinh doanh theo yêu cầu của ban lãnh đạo Định kỳ phân tích kinh tế đối với hoạt động bán hàng, thu nhập và phân phối lợi nhuận, tư vấn cho ban lãnh đạo lựa chọn phương án kinh doanh có hiệu quả Thực hiện các nhiệm vụ trên có ý nghĩa lớn đối với việc tổ chức quản lý vấn đề bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp Song nhiệm vụ của kế toán chỉ thực sự được phát huy khi được tổ chức một cách khoa học, hợp lý với đặc điểm kinh tế của từng doanh nghiệp và từng thời kỳ Đặc biệt, kế toán phải nắm vững những nội dung của công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng

1.1.4 Các phương thức bán hàng

Phương thức bán buôn

Bán buôn hay bán sỉ là hình thức bán một khối lượng lớn hàng hóa với một mức giá thấp hơn giá bán lẻ hoặc giá đã có chiết khấu ở mức cao Bán buôn hàng hóa bao gồm mọi hoạt động có liên quan đến việc bán hàng hóa hay dịch vụ cho những người mua để bán lại hay sử dụng vào mục đích kinh doanh

Phương thức bán buôn gồm hai hình thức là bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng

Bán buôn qua kho: là hình thức bán hàng mà hàng hóa được xuất ra từ kho, bãi,

quầy bảo quản của doanh nghiệp Bán buôn qua kho gồm hình thức giao hàng trực tiếp

và hình thức chuyển hàng

Đối với bán buôn qua kho theo hình thức trực tiếp, doanh nghiệp trực tiếp giao hàng cho người mua trực tiếp tại kho của doanh nghiệp Hàng hóa khi bàn giao cho khách hàng được khách hàng trả tiền ngay hoặc chấp nhận thanh toán Số hàng này khi

đó chính thức được coi là đã bán và doanh nghiệp mất quyền sở hữu số hàng hóa đó Còn đối với bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng, căn cứ vào hợp đồng

đã ký, đến ngày giao hàng, doanh nghiệp sẽ xuất kho để chuyển hàng cho bên mua bằng phương tiện vận tải của mình hoặc đi thuê ngoài đến địa điểm đã ghi trong hợp đồng Chi phí vận chuyển này do bên nào chịu thì tùy thuộc vào thỏa thuận của hai bên

đã ghi trong hợp đồng kinh tế Hàng gửi đi vẫn thuộc sở hữu của doanh nghiệp cho đến khi người mua nhận được hàng và chấp nhận thanh toán thì số hàng đó được coi là

đã bán và doanh nghiệp hạch toán vào doanh thu

Bán buôn vận chuyển thẳng: Theo phương thức này, hàng hóa sẽ được vận

chuyển thẳng từ đơn vị cung cấp đến đơn vị mua không qua kho của đơn vị trung gian Đây là phương thức bán hàng tiết kiệm vì nó giảm được chi phí lưu kho và tăng nhanh

sự vận động của hàng hóa Bán buôn vận chuyển thẳng có 2 hình thức:

Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán là hình thức mà doanh nghiệp vừa tiến hành thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán với bên cung cấp hàng hóa đồng thời bên mua hàng đã thanh toán hoặc chuyển khoản thanh toán cho doanh nghiệp Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán lại chia ra làm 2 hình thức nhỏ là bán giao tay ba và gửi hàng Hình thức bán giao tay ba là bên mua cử người đến nhận hàng trực tiếp tại nơi cung cấp Sau khi ký nhận, hàng hóa được coi như đã bán Còn gửi hàng là hình thức doanh nghiệp sẽ chuyển hàng từ nhà cung cấp đến nơi quy định cho bên mua, và hàng hóa đươc coi là đã bán khi bên mua chấp nhận thanh toán

Còn với hình thức bán hàng vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán, doanh nghiệp thương mại chỉ thực hiện vai trò trung gian giữa bên cung cấp và bên mua Trong trường hợp này, doanh nghiệp thương mại không phát sinh nghiệp vụ mua bán hàng hóa Tùy theo điều kiện ký kết hợp đồng mà doanh nghiệp thương mại được hưởng khoản tiền hoa hồng do bên cung cấp hoặc bên mua trả

Phương thức bán lẻ

Bán lẻ là hình thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh

tế dùng để tiêu dùng nội bộ không mang tính chất kinh doanh Bán lẻ hàng hóa là vận động cuối cùng của hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng Bán lẻ hàng hóa

5

thường bán đơn chiếc hoặc số lượng nhỏ, giá bán ổn định được thanh toán ngay bằng tiền mặt Bán lẻ có các hình thức sau:

 Bán lẻ thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách hàng

và giao hàng cho khách hàng Hết ca, hết ngày bán hàng, nhân viên bán hàng nộp tiền cho thủ quỹ, kiểm kê hàng hóa còn tồn để xác định số lượng hàng hóa đã bán trong ca, trong ngày để lập báo cáo bán hàng

 Bán lẻ thu tiền tập trung: Đây là hình thức bán hàng mà trong đó nghiệp vụ thu tiền và giao hàng tách rời nhau Mỗi quầy có một nhân viên thu tiền riêng làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hóa đơn hoặc tích kê cho khách để khách hàng đến nhận hàng ở quầy do nhân viên bán hàng giao Hết ca bán hàng, nhân viên thu tiền sẽ lập giấy nộp tiền và nộp tiền hàng cho thủ quỹ Còn nhân viên giao hàng xác định số lượng hàng bán trong ca để lập báo cáo bán hàng

 Bán lẻ trả chậm, trả góp: Theo phương thức này, khi giao hàng cho người mua thì lượng hàng chuyển giao được coi là đã bán và doanh nghiệp mất quyền sở hữu hàng hóa đó Người mua sẽ thanh toán lần đầu một phần ngay tại thời điểm mua Số tiền còn lại người mua sẽ trả dần và phải chịu một tỷ lệ lãi suất nhất định Thông thường số tiền trả ở các kỳ là bằng nhau, trong đó gồm một phần nợ gốc và một phần lãi suất trả chậm Chính vì vậy, giá bán theo phương thức trả chậm trả góp sẽ cao hơn

so với giá bán theo phương thức thông thường

 Bán hàng tự động: Là hình thức bán lẻ hàng hóa mà trong đó các doanh nghiệp thương mại sử dụng máy bán hàng tự động chuyên dùng cho một hoặc một vài loại hàng nào đó Các máy bán hàng tự động được đặt ở các nơi công cộng, khách hàng sau khi bỏ tiền vào máy, máy sẽ tự động đẩy hàng ra

Phương thức gửi hàng đại lý hay ký gửi hàng hóa

Hàng hóa gửi đại lý bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và chưa được coi là đã bán Doanh nghiệp chỉ được hạch toán vào doanh thu khi bên nhận đại lý thanh toán tiền hoặc khách hàng chấp nhận thanh toán Khi bán được hàng, doanh nghiệp phải trả cho bên nhận đại lý một khoản tiền gọi là hoa hồng và được hạch toán vào chi phí bán hàng

Khi mà nền kinh tế càng phát triển thì càng xuất hiện nhiều phương thức tiêu thụ khác nhau mỗi phương thúc đều có ưu và nhược điểm của nó Do đó, mỗi doanh nghiệp căn cứ vào đặc điểm hàng hóa, quy mô, vị trí của doanh nghiệp mà lựa chọn cho mình những phương thức tiêu thụ hợp lý, sao cho chi phí thấp nhất mà vẫn đạt hiệu quả tối ưu

1.1.5 Phương pháp xác định giá vốn của hàng xuất bán

Để hạch toán, cũng như xác định kết quả bán hàng, kế toán cần phải xác định phương pháp tính giá vốn của hàng hóa xuất bán trong kỳ Việc xác định phương pháp tính giá vốn hàng hoá xuất bán ở doanh nghiệp phải tôn trọng nguyên tắc nhất quán trong kế toán, tức là phải sử dụng phương pháp thống nhất trong niên độ kế toán Doanh nghiệp có thể áp dụng một trong những phương pháp xác định giá vốn hàng xuất bán sau:

Phương pháp giá thực tế đích danh

Theo phương pháp này hàng hoá xuất kho thuộc lô hàng nhập nào thì lấy đơn giá nhập kho của lô hàng đó để tính Đây là phương án tốt nhất, nó tuân thủ nguyên tắc phù hợp của kế toán, chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế Giá trị của hàng xuất kho đem bán phù hợp với doanh thu mà nó tạo ra Hơn nữa, giá trị hàng tồn kho được phản ánh đúng theo giá trị thực tế của nó

Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này đòi hỏi những điều kiện khắt khe, chỉ những doanh nghiệp kinh doanh có ít loại mặt hàng, hàng tồn kho có giá trị lớn, mặt hàng ổn định, có điều kiện bảo quản từng lô hàng hóa nhập kho và loại hàng tồn kho nhận diện được thì mới có thể áp dụng được phương pháp này Còn đối với những doanh nghiệp có nhiều loại hàng thì không thể áp dụng được phương pháp này

Phương pháp bình quân gia quyền

Phương pháp này dùng cho doanh nghiệp có ít loại hàng hóa nhưng số lượng lần nhập, xuất của mỗi loại lại nhiều Căn cứ vào lượng hàng hóa xuất trong kỳ và giá đơn

vị bình quân để xác định giá thực tế xuất trong kỳ

Giá đơn vị bình quân có 2 phương pháp tính:

 Giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ:

Theo phương pháp này, đến cuối kỳ mới tính trị giá vốn của hàng xuất kho trong

kỳ Tùy theo kỳ dự trữ của doanh nghiệp áp dụng mà kế toán hàng tồn kho căn cứ vào giá nhập, lượng hàng tồn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ để tính giá đơn vị bình quân Vì phương pháp này tính giá vốn cho cả kỳ nên chỉ cần tính một lần vào cuối kỳ, do đó nó đơn giản, dễ làm Nhưng độ chính xác của phương pháp này không cao, hơn nữa, công việc tính toán dồn vào cuối tháng gây ảnh hưởng đến tiến độ của các phần hành khác Ngoài ra, phương pháp này chưa đáp ứng được yêu cầu kịp thời của thông tin kế toán ngay tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ

Giá thực tế hàng xuất kho =

Số lượng hàng xuất kho x

Giá đơn vị bình quân

Giá trị thực tế của hàng nhập trong kỳ

Số lượng hàng thực

tế tồn đầu kỳ +

Số lượng hàng nhập trong kỳ

 Giá đơn vị bình quân sau mỗi lần nhập:

Sau mỗi lần nhập sản phẩm, vật tư, hàng hoá, kế toán phải xác định lại giá trị thực của hàng tồn kho và giá đơn vị bình quân Phương pháp này có ưu điểm là khắc phục được những hạn chế của phương pháp trên nhưng việc tính toán phức tạp, nhiều lần, tốn nhiều công sức Do đặc điểm trên mà phương pháp này được áp dụng ở các doanh nghiệp có ít chủng loại hàng tồn kho, có lưu lượng nhập xuất ít

Giá đơn vị bình quân

sau mỗi lần nhập =

Giá trị thực tế của hàng tồn kho sau mỗi lần nhập

Số lượng hàng thực tế tồn kho sau mỗi lần nhập

Phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO)

Phương pháp nhập trước, xuất trước áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho được mua trước thì được xuất trước, và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua gần thời điểm cuối kỳ Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối

kỳ còn tồn kho

Phương pháp này giúp cho chúng ta có thể tính được ngay trị giá vốn hàng xuất kho từng lần xuất hàng, do vậy đảm bảo cung cấp số liệu kịp thời cho kế toán ghi chép các khâu tiếp theo cũng như cho quản lý Trị giá vốn của hàng tồn kho sẽ tương đối sát với giá thị trường của mặt hàng đó Vì vậy, chỉ tiêu hàng tồn kho trên báo cáo kế toán

có ý nghĩa thực tế hơn

Tuy nhiên, phương pháp này có nhược điểm là làm cho doanh thu hiện tại không phù hợp với những khoản chi phí hiện tại Theo phương pháp này, doanh thu hiện tại được tạo ra bởi giá trị sản phẩm, vật tư, hàng hoá đã có được từ cách đó rất lâu Đồng thời nếu số lượng chủng loại mặt hàng nhiều, phát sinh nhập xuất liên tục dẫn đến những chi phí cho việc hạch toán cũng như khối lượng công việc sẽ tăng lên rất nhiều

Phương pháp Nhập sau – Xuất trước (LIFO)

Phương pháp nhập sau, xuất trước áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho được mua sau thì được xuất trước, và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua gần thời điểm đầu kỳ Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm sau hoặc gần sau cùng, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ còn tồn kho Phương pháp này giúp các doanh nghiệp có thể quản lý thời gian nhập của từng lô hàng cụ thể, chi phí của lần mua gần nhất, sát với giá vốn thực tế xuất kho, đảm bảo được nguyên tắc phù hợp của kế toán Nhưng trị giá hàng tồn kho cuối kỳ lại không sát với giá thị trường, đồng thời khối lượng công việc tính toán, ghi chép nhiều Mỗi phương pháp tính giá trị hàng tồn kho đều có ưu điểm, nhược điểm nhất định Mức độ chính xác và đáng tin cậy của mỗi phương pháp tùy thuộc vào yêu cầu quản lý, trình độ, năng lực nghiệp vụ và trình độ trang bị công cụ kế toán, phương tiện

xử lý thông tin của doanh nghiệp Đồng thời cũng phụ thuộc vào yêu cầu bảo quản, tính phức tạp về chủng loại, quy cách và sự biến động của vật tư và hàng hóa ở doanh nghiệp

1.2 Nội dung kế toán bán hàng

1.2.1 Chứng từ kế toán

Chứng từ kế toán là những giấy tờ và vật mang tin phản ánh nghiệp vụ kinh tế,

tài chính phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh ở đơn vị đều phải lập chứng

từ và ghi chép đầy đủ, trung thực khách quan vào chứng từ kế toán Chứng từ kế toán

là khởi điểm của tổ chức công tác kế toán và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ của một đơn vị Nó là căn cứ để kế toán ghi sổ nghiệp vụ phát sinh vào hệ thống, đồng thời

là bằng chứng để các đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm trước pháp luật trong các vụ kiện tụng, tranh chấp

Theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC “Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ”, những chứng từ kế toán được sử dụng để có thể hạch toán quá trính bán hàng hóa của các doanh nghiệp một cách chính xác trên sổ sách là:

9

 Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ

 Phiếu xuất kho hàng gửi đại lý

 Hóa đơn dịch vụ cho thuê tài chính

 Bảng kê thu mua hàng hoá mua vào không có hoá đơn

1.2.2 Tài khoản sử dụng

Theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC quy định để hạch toán công tác bán hàng,

kế toán sử dụng các tài khoản sau:

Tài khoản 156 - Hàng hóa: phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng,

giảm các loại hàng hóa của doanh nghiệp bao gồm hàng hóa tại các kho hàng, cửa hàng, hàng hóa bất động sản

SDĐK: Trị giá mua và chi phí thu

mua của hàng hóa tồn kho đầu kỳ

 Trị giá mua nhập kho của hàng

nhập trong kỳ

 Trị giá hàng thuê gia công nhập

kho

 Chi phí thu mua hàng hóa

 Kết chuyển trị giá hàng tồn kho

cuối kỳ (phương pháp KKĐK)

 Trị giá xuất kho của hàng hóa gồm: xuất bán, xuất giao đại lý, xuất thuê chế biến, xuất góp liên doanh xuất sử dụng

 Giảm giá hàng hóa được hưởng

 Trị giá tồn kho đầu kỳ đã kết chuyển (phương pháp KKĐK)

SDCK: Trị giá mua và chi phí thu

mua của hàng hóa tồn kho cuối kỳ

Tài khoản 157 - Hàng gửi bán: phản ánh trị giá hàng hóa, thành phẩm đã gửi

hoặc chuyển đến cho khách hàng Tài khoản này được sử dụng cho tất cả đơn vị sản xuất, kinh doanh thuộc mọi lĩnh vực

phẩm đã chuyển bán hoặc giao cho bên

nhận đại lý, ký gửi nhưng chưa được

chấp nhận thanh toán

 Giá trị hàng hóa, thành phẩm đã được khách hàng chấp nhận thanh toán

 Giá trị hàng gửi bán bị từ chối, trả lại

SDCK: Giá vốn thực tế sản phẩm,

hàng hóa đã gửi đi chưa được khách

hàng chấp nhận thanh toán

Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: phản ánh doanh

thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp theo hóa đơn và các chỉ tiêu liên quan đến các khoản giảm trừ doanh thu

 Số thuế phải nộp (Thuế TTĐB,

thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phương

pháp trực tiếp) tính trên doanh số bán

trong kỳ

 Chiết khấu thương mại, giảm giá

hàng bán và doanh thu của hàng bán bị

trả lại

 Kết chuyển doanh thu thuần vào

tài khoản xác định kết quả kinh doanh

 Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kỳ hạch toán

Tài khoản 511 được chi tiết thành 5 Tài khoản cấp 2:

 Tài khoản 5111: Doanh thu bán hàng hóa

 Tài khoản 5112: Doanh thu bán thành phẩm

 Tài khoản 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ

 Tài khoản 5117: Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư

Tài khoản 5118: Doanh thu khác

11

Tài khoản 521 - Giảm trừ doanh: phản ánh các khoản phát sinh làm giảm

doanh thu bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ

- Trị giá của hàng bán bị trả lại, đã

trả lại tiền cho người mua hoặc tính trừ

vào nợ phải thu của khách hàng về số sản

phẩm, hàng hóa đã bán ra

- Các khoản giảm giá hàng bán đã

chấp thuận cho người mua hàng

- Kết chuyển toàn bộ các khoản giảm trừ doanh thu sang tài khoản 511 để xác định doanh thu thuần của kỳ kế toán

Tài khoản 521 được chi tiết thành 3 Tài khoản cấp 2:

+ Tài khoản 5211: Chiết khấu thương mại

+ Tài khoản 5212: Hàng bán bị trả lại

+ Tài khoản 5213: Giảm giá hàng bán

Tài khoản 632 - Giá vốn hàng bán: phản ánh trị giá vốn của sản phẩm, hàng

hóa, bất động sản đầu tư xuất bán trong kỳ kế toán

 Trị giá vốn thực tế của hàng hóa,

thành phẩm, lao vụ, dịch vụ đã cung cấp

theo hóa đơn

 Trị giá vốn thực tế của hàng hóa

xuất bán trong kỳ hoặc trị giá vốn của

thành phẩm tồn kho đầu kỳ và sản xuất

trong kỳ, giá trị lao vụ, dịch vụ đã hoàn

thành trong kỳ (KKĐK)

 Số trích lập dự phòng giảm giá

hàng tồn kho

 Khoản hoàn nhập dự phòng, giảm giá hàng tồn kho cuối năm tài chính

 Trị giá hàng đã bán nhưng bị trả lại

 Kết chuyển trị giá vốn của thành phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ hoàn thành vào bên nợ TK 911 – Xác định KQKD để tính KQKD

 Giá trị hàng hóa đã xuất bán nhưng chưa được xác nhận là tiêu thụ hoặc giá trị thành phẩm tồn kho cuối kỳ (KKĐK)

1.2.3 Phương pháp kế toán

1.2.3.1 Kế toán bán hàng tại các doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương

pháp kê khai thường xuyên (KKTX)

Phương pháp kê khai thường xuyên là phương pháp theo dõi và phản ánh tình hình hiện có biến động tăng, giảm hàng tồn kho một cách thường xuyên, liên tục trên cách tài khoản phản ánh từng loại, từng nhóm hàng tồn kho Phương pháp này các doanh nghiệp có thể xác định, đánh giá về số lượng và giá trị hàng tồn kho vào từng thời điểm khác nhau Việc sử dụng phương pháp này giúp nắm bắt, quản lý hàng tồn kho thường xuyên, liên tục, góp phần điều chỉnh nhanh chóng, kịp thời, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời giảm tình trạng sai sót trong việc ghi chép và quản lý

Công tác bán hàng trong doanh nghiệp có thể tiến hành theo nhiều phương thức khác nhau như: tiêu thụ trực tiếp, chuyển hàng theo hợp đồng, giao hàng cho đại lý, bán hàng trả góp,… Mặc dù vậy việc tiêu thụ hàng hóa nhất thiết được gắn với việc thanh toán với người mua, bởi chỉ khi nào doanh nghiệp nhận được đầy đủ tiền hàng hoặc sự chấp nhận trả tiền của khách hàng thì việc tiêu thụ mới được ghi chép trên sổ sách kế toán Việc thanh toán với người mua được thực hiện bằng nhiều phương thức như: thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt, thanh toán bằng phương thức chuyển khoản qua ngân hàng Với mỗi phương thức tiêu thụ khác nhau, trình tự hạch toán cũng khác nhau Sau đây là trình tự hạch toán của một số phương thức bán hàng cụ thể trong 2 trường hợp doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp:

13

a Tại các doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

 Phương thức bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp

Sơ đồ 1.1 Phương thức bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp

 Phương thức buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng

Sơ đồ 1.2 Phương thức buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng

TK 156 TK157 TK 632 TK 911 TK 511 TK 111,112,131 TK 521

Xuất Ghi K/c K/c DTT Các khoản

kho nhận giá vốn Ghi nhận DT giảm trừ DT

Giá vốn K/c giá K/c DT DT bán hàng Các khoản giảm

hàng bán vốn hàng thuần chưa thuế trừ DT

 Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán

Sơ đồ 1.3 Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán

TK 111, 112, 131 TK 157 TK 632 TK 911 TK 511 TK 111, 112, 131 TK 152 Hàng bán GVHB K/c K/c DTT DT

giao tay ba trực tiếp K/c giảm trừ DT

 Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán

Sơ đồ 1.4 Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán

15

 Phương thức bán hàng qua đại lý, ký gửi

Sơ đồ 1.5 Kế toán bán hàng đại lý, ký gửi (Bên giao đại lý)

Hàng đại lý không bán

được nhập lại kho

TK 156 TK 157 TK 632 TK 911 TK 511 TK 331 TK 111, 112

Xuất kho Kết Kết Kết Doanh thu Thu số tiền

hàng hóa chuyển chuyển chuyển bán hàng còn lại từ đại lý gửi bán giá vốn GVHB DTT chưa thuế TK 6421 đại lý hàng gửi Hoa hồng bán đại lý TK 3331 phải trả

Thuế

GTGT TK 133 đầu ra Thuế GTGT

đầu vào

K/c các khoản chi phí bán hàng

Sơ đồ 1.6 Kế toán bán hàng đại lý, ký gửi (Bên nhận đại lý)

TK 3331 TK 331 TK 111,112 Thuế GTGT

đầu ra Số tiền bán hàng thu được

TK 511 phải trả cho bên giao đại lý

Hoa hồng đại lý

được hưởng

Thanh toán tiền cho bên giao đại lý

TK 003 – Hàng hóa nhận bán hộ, nhận ký cược, ký gửi

- Nhận hàng từ bên giao - Tiêu thụ hàng

- Trả lại hàng cho bên giao

b Tại các doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

Trong trường hợp này, kế toán hạch toán các nghiệp vụ tương tự như trong trường hợp doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ Chỉ khác là doanh thu

17

tiêu thụ hàng hóa là doanh thu đã bao gồm cả thuế GTGT đầu ra Sau đó đến cuối kỳ,

kế toán mới xác định số thuế GTGT đầu ra phải nộp và hạch toán như sau:

Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

Có TK 3331 –Thuế GTGT đầu ra phải nộp

1.2.3.2 Kế toán bán hàng tại các doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương

pháp kiểm kê định kỳ (KKĐK)

Phương pháp kiểm kê định kỳ là phương pháp không theo dõi thường xuyên, liên tục về tình hình biến động của các loại hàng tồn kho mà chỉ phản ánh giá trị hàng tồn kho nói chung ở đầu kỳ và cuối kỳ Việc sử dụng phương pháp này làm giảm khối lượng ghi chép cho người làm kế toán, giảm bớt sự cồng kềnh của việc ghi chép vào

sổ Tuy nhiên, công việc kiểm tra thường vào cuối kỳ nên kế toán phải làm việc nhiều vào cuối kỳ Do đó, hiệu quả công việc không cao, có nhiều sai sót và khó điều chỉnh, khó phát hiện sai sót nếu khi kiểm kê hàng thực tế không trùng với ghi sổ kế toán Ngoài ra, công việc kiểm tra không thường xuyên này sẽ gây hạn chế chức năng kiểm tra của người quản lý Trong kỳ, người quản lý không thể năm bắt tình hình nhập, xuất, tồn hàng hóa của doanh nghiệp thông qua kế toán dẫn đến chậm trễ khi đưa ra các quyết định

Công thức tính hàng tồn kho theo phương pháp KKĐK:

Số lượng

hàng xuất kho =

Số lượng hàng tồn đầu kì +

Số lượng hàng nhập trong kỳ -

Số lượng hàng tồn cuối kỳ

Kế toán sử dụng TK 611 – Mua hàng để theo dõi và phản ánh giá trị hàng hóa mua vào và xuất bán trong kỳ

 Giá gốc hàng hóa, nguyên vật

liệu, công cụ dụng cụ mua vào trong kỳ,

hàng hóa đã bán bị trả lại

 Kết chuyển hàng hóa, giá gốc

nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn

 Kết chuyển hàng hóa, giá gốc nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho cuối kỳ

Phương pháp KKĐK thường áp dụng ở các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng

có giá trị thấp, số lượng lớn, nhiều chủng loại, quy cách Hơn nữa, đối với các mặt

hàng có nhiều chủng loại và giá trị thấp nếu lựa chọn phương pháp KKTX sẽ mất

nhiều thời gian của công tác kế toán và mang lại hiệu quả không cao

Sơ đồ 1.9 Kế toán bán hàng tại doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo

phương pháp kiểm kê định kỳ

1.3 Nội dung kế toán xác định kết quả bán hàng

1.3.1 Kế toán chi phí quản lý kinh doanh

Chi phí quản lý kinh doanh là chi phí quản lý chung của doanh nghiệp bao gồm

chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp Chi phí bán hàng là biểu hiện bằng

tiền của toàn bộ các chi phí phát sinh liên quan đến quá trình bán sản phẩm, hàng hóa,

dịch vụ Chi phí quản lý doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí liên

quan đến hoạt động quản lý kinh doanh, quản lý hành chính và điều hành chung của

doanh nghiệp

Chi phí quản lý kinh doanh phản ánh các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình

bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ bao gồm các chi phí tiền lương, phụ cấp,

tiền ăn giữa ca và tính, trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ cho nhân viên phục vụ

trực tiếp cho quá trình bán các sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ, chi phí chào

hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng bán hàng, chi phí bảo hành

sản phẩm, hàng hoá (trừ hoạt động xây lắp), chi phí bảo quản, đóng gói, vận

chuyển,… và phản ánh các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp gồm các chi phí về

lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp (tiền lương, tiền công, các khoản phụ

19

cấp…), BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ của nhân viên quản lý doanh nghiệp; chi phí vật liệu văn phòng, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ mua ngoài (điện, nước, điện thoại, fax, bảo hiểm tài sản, cháy nổ ); chi phí bằng tiền khác (tiếp khách, hội nghị khách hàng )

Tài khoản 642 - Chi phí quản lý kinh doanh: phản ánh các chi phí chung của

Tài khoản 642 được chi tiết thành 2 Tài khoản cấp 2:

+ Tài khoản 6421: Chi phí bán hàng

+ Tài khoản 6422: Chi phí quản lý doanh nghiệp

Sơ đồ 1.10 Kế toán chi phí quản lý kinh doanh

TK 111, 112, 331 TK 642 TK 111, 112, 138 Chi phí dịch vụ mua ngoài Các khoản giảm

và bằng tiền khác chi phí kinh doanh

TK 133

TK 352 Thuế GTGT (nếu có) Hoàn nhập dự phòng

Trích khấu hao tài sản cố định Cuối kỳ, kết chuyển

dùng cho bán hàng, QLDN chi phí quản lý

TK 334, 338 kinh doanh phát sinh

Tiền lương, phụ cấp và BHXH, BHYT, trong kỳ

21

1.3.2 Kế toán xác định kết quả bán hàng

Sau một kỳ, kế toán tiến hành xác định kết quả hoạt động kinh doanh bằng tài khoản 911 để xác định toàn bộ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp Kế toán tiến hành kết chuyển Doanh thu bán hàng, Giá vốn hàng bán, Chi phí quản lý kinh doanh để xác định Lợi nhuận gộp, Lợi nhuận thuần

từ hoạt động bán hàng

Xác định kết quả bán hàng là việc phản ánh số chênh lệch giữa doanh thu và chi phí trong kỳ của doanh nghiệp Từ đó, chúng ta có thể xác định được lỗ, lãi của việc bán hàng

Ta có công thức xác định kết quả bán hàng như sau:

DT thuần

=

Tổng DT bán hàng và cung

cấp dịch vụ - Các khoản giảm trừ DT Lợi nhuận gộp

- Trị giá vốn của sản phẩm, hàng

hóa, bất động sản đầu tư, dịch vụ đã tiêu

thụ

- Chi phí tài chính và chi phí khác

- Chi phí bán hàng và chi phí quản lý

- Doanh thu hoạt động tài chính, các khoản thu nhập khác và ghi giảm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

- Kết chuyển lỗ

Sơ đồ 1.11 Kế toán xác định kết quả bán hàng

TK 632 TK 911 TK 511

Kết chuyển giá vốn hàng bán Kết chuyển doanh thu

phát sinh trong kỳ bán hàng thuần

TK 642 TK 521

Kết chuyển chi phí Các khoản

quản lý kinh doanh giảm trừ DT

1.4 Hệ thống sổ kế toán sử dụng trong kế toán bán hàng và xác định kết quả

bán hàng

Theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC “Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và

nhỏ” quy định có 4 hình thức kế toán như sau:

 Hình thức kế toán “Nhật ký chung”

 Hình thức kế toán “Nhật ký – Sổ cái”

 Hình thức kế toán “Chứng từ ghi sổ”

 Hình thức kế toán trên máy vi tính

Tuy nhiên, trong phạm vi của khóa luận, em xin trình bày chi tiết hình thức kế

toán “Nhật ký chung”

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán Nhật ký chung là tất cả các nghiệp vụ

kinh tế tài chính phát sinh đều phải được ghi vào sổ nhật ký mà trọng tâm là sổ nhật ký

chung, theo trình tự thời gian phát sinh và định khoản kế toán của nghiệp vụ đó, sau đó

lấy các số liệu trên các sổ nhật ký để ghi sổ cái theo từng nghiệp vụ phát sinh

Mẫu sổ đơn giản, dễ thực hiện, thuận tiện cho phân công lao động kế toán Hình

thức ghi sổ này dễ dàng đối chiếu, kiểm tra về số liệu kế toán cho từng đối tượng kế

toán ở mọi thời điểm, vì vậy kịp thời cung cấp thông tin cho nhà quản lý Tuy nhiên,

việc ghi chép sổ nhật ký sẽ có một số nghiệp vụ bị trùng lặp do đó cuối tháng phải loại

bỏ số trùng lặp mới ghi được, khối lượng ghi chép lớn

Đây là hình thức kế toán đơn giản, thích hợp cho mọi đơn vị hạch toán Đặc biệt

thuận lợi khi kế toán sử dụng máy vi tính để xử lý thông tin kế toán

Bảng tổng hợp chi

tiết

SỔ CÁI Các TK 156,157, 511,632,642,911

Bảng cân đối

số phát sinh

BÁO CÁO TÀI CHÍNH

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIA LỘC TÀI 2.1 Khái quát chung về Công ty CP Gia Lộc Tài

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty

Tên Công ty : CÔNG TY CỔ PHẦN GIA LỘC TÀI

Tên Tiếng Anh : GIA LOC TAI Joint Stock Company

Hình thức sở hữu : Công ty cổ phần

Nắm bắt được nhu cầu phát triển ngày càng cao của ngành xây dựng, công ty Cổ Phần Gia Lộc Tài thành lập ngày 29 tháng 01 năm 2008 và đăng ký thay đổi ngày 15 tháng 05 năm 2008 có trụ sở đặt tại thôn Cổ Điển, xã Hải Bối, huyện Đông Anh, Thành Phố Hà Nội Công ty có mã số thuế 0102634397 với tổng vốn điều lệ là 1.800.000.000 Việt Nam đồng

Với chức năng cung cấp các sản phẩm phục vụ cho các công trình xây dựng dân dụng, kinh doanh môi giới bất động sản, thiết kế kết cấu công trình và tình hình tài chính ổn định, có khả năng ứng vốn cho nhiều công trình Công ty đã và đang tham gia vào nhiều công trình nhà cửa, cơ sở hạ tầng và công trình dân dụng khác

Từ khi thành lập đến nay, công ty đã dần tạo được chữ tín trong lĩnh vực xây dựng, thương mại được khách hàng tin dùng Công ty luôn chú trọng tới quyền lợi và nhu cầu của khách hàng, chính vì vậy mục tiêu chiến lược của công ty là “Hướng tới khách hàng” Khách hàng là nhân tố quyết định sự phát triển của doanh nghiệp, do đó công ty luôn cung cấp các sản phẩm chất lượng, tư vấn chuyên nghiệp, luôn đưa ra chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để phục vụ tốt hơn và coi đây là nền móng để hoàn thành các mục tiêu đề ra

25

2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty

Bằng khả năng và nỗ lực của chính mình, Công ty Cổ Phần Gia Lộc Tài đã mở rộng phạm vi hoạt động trên nhiều lĩnh vực, đã và đang có nhiều uy tín trên thị trường

Bảng 2.1 Các ngành nghề Công ty đăng ký kinh doanh

4 Vận tải hàng hóa, vận chuyển hành khách bằng ôtô theo hợp đồng;

5 Buôn bán, chế biến kim loại đen, kim loại màu;

6 Mua bán ôtô, máy công trình; sửa chữa ôtô, máy móc các loại;

7 Xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp; giao thông, thủy lợi;

8 Xuất nhập khẩu các mặt hàng Công ty kinh doanh;

9 Dịch vụ san lấp mặt bằng xây dựng;

10 Dịch vụ cầm đồ;

11 Dịch vụ gia công cơ khí công nghiệp dân dụng;

12 Thu mua, đấu thầu các công trình cơ quan, xí nghiệp thanh lý;

13 Thu mua các mặt hàng phế liệu

Tuy Công ty đã đăng ký có 13 lĩnh vực kinh doanh khác nhau nhưng mặt hàng kinh doanh chủ yếu của công ty là buôn bán vật liệu xây dựng đem lại doanh thu chiếm tỷ trọng lớn nhất trong báo cáo kết quả kinh doanh, chiếm 90% trong cơ cấu sản phẩm dịch vụ của Công ty

2.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty

Công ty Cổ Phần Gia Lộc Tài có một đội ngũ nhân viên được đào tạo chính quy,

có kinh nghiệm, am hiểu thị trường trong hoạt động kinh doanh, phân phối hàng hóa, sản phẩm được chia ra theo các phòng ban phù hợp với chuyên môn của mỗi nhân viên

Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty Cổ Phần Gia Lộc Tài

(Nguồn: Phòng Hành chính)

Đứng đầu là Giám đốc công ty có trách nhiệm điều hành chính của công ty, chịu trách nhiệm về tình hình sản xuất và kinh doanh, chịu trách nhiệm pháp luật về các hợp đồng kinh tế Mọi quyết định của giám đốc dựa trên sự bàn bạc, thống nhất ý kiến giữa các thành viên góp vốn

Phòng kinh doanh có nhiệm vụ nghiên cứu thị trường về các mặt hàng công ty sẽ cung cấp cho khách hàng, thực hiện những giao dịch buôn bán với khách hàng và làm việc với khách hàng, nhà cung cấp về kế hoạch cung cấp sản phẩm, kế hoạch giao hàng và hiệp thương với khách hàng khi có sự cố xảy ra liên quan đến tiến độ giao hàng

Phòng kỹ thuật chịu trách nhiệm về mặt kỹ thuật đo đạc, lên bản vẽ thiết kế sản xuất, bóc tách vật tư và chịu trách nhiệm giám sát

Phòng hành chính tổ chức tuyển dụng nhân viên theo đúng nhu cầu của Công ty

và tuân theo các qui định của pháp luật, thực hiện công tác tổng hợp, hành chính, văn thư, lưu trữ Tiếp nhận, phân loại văn bản đi và đến, tham mưu cho Ban Giám đốc xử

lý các văn bản hành chính nhanh chóng, kịp thời Đồng thời, phòng kinh doanh cònquản lý con dấu, chữ ký theo quy định Cấp giấy công tác, giấy giới thiệu, sao lục các văn bản do Công ty ban hành và văn bản của cấp trên theo quy định của giám đốc, theo dõi tài sản, phương tiện văn phòng của toàn Công ty

GIÁM ĐỐC CÔNG TY

PHÒNG QUẢN LÝ THI CÔNG

PHÒNG

KẾ TOÁN

Bộ phận kho, vật

tư sản xuất

Bộ phận vận chuyển

và lắp đặt

PHÒNG HÀNH CHÍNH

27

Phòng kế toán kiểm soát và chịu trách nhiêm về các giấy tờ, các thủ tục liên quan đến pháp luật như tờ khai thuế hàng tháng, báo cáo thuế tháng, năm, báo cáo tài chính, thuế môn bài, tổ chức, theo dõi chặt chẽ chính xác vốn và nguồn vốn của Công ty, theo dõi công nợ và thường xuyên đôn đốc để thanh toán công nợ Phân công nhân sự tính toán, lưu giữ, nhập số liệu chi tiêu nội bộ Lên các kế hoạch chi tiêu tài chính của công ty

Bộ phận bán hàng là nơi trực tiếp tiêu thụ sản phẩm của Công ty tới khách hàng, thu thập thông tin của khách hàng về chất lượng sản phẩm và báo lên cấp trên

Bộ phận giao hàng và lắp đặt thực hiện việc giao hàng lắp đặt tại công trình theo

sự điều động và kế hoạch của công ty

Phòng quản lý thi công chịu trách nhiệm về chất lượng công trình và giám sát thi công công trình Phối hợp với Phòng Kế toán của Công ty để lập tiến độ nhu cầu vốn các dự án, đề xuất cho Ban Giám đốc Công ty xét duyệt, thanh toán theo tiến độ các dự

án Đồng thời, phòng quản lý thi công còn lưu trữ hồ sơ, chứng từ, tài liệu có liên quan đến các dự án của Công ty, theo dõi, đôn đốc, giám sát việc khảo sát, thiết kế, thi công công trình thuộc dự án và thẩm định trước khi trình Ban Giám đốc Công ty duyệt theo quy định và liên hệ các cơ quan chức năng lập các thủ tục chuẩn bị đầu tư: Thi công phương án thiết kế kiến trúc, thoả thuận phương án kiến trúc qui hoạch, thoả thuận PCCC, môi sinh môi trường, trình duyệt thiết kế cơ sở, dự án đầu tư, xin giấy phép xây dựng…

2.1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán của công ty

Xuất phát từ đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh và tổ chức bộ máy quản lý, Công ty CP Gia Lộc Tài áp dụng mô hình kế toán tập trung

Sơ đồ 2.2.Tổ chức bộ máy kế toán của công ty

(Nguồn: Phòng kế toán)

KẾ TOÁN TRƯỞNG

(Kiêm kế toán tổng hợp, Tài sản cố định)

Kế toán thanh toán kiêm thủ quỹ, kế toán chi phí

Kế toán vật tư, thành phẩm

Kế toán trưởng phụ trách công việc dưới sự chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước giám đốc công ty Kế toán trưởng hướng dẫn nhân viên sử dụng máy vi tính và kỹ thuật tính toán thanh toán trong công việc kế toán và nhiệm vụ tổng hợp các bảng kê, nhật ký, sổ cái,… hàng quý và làm báo, biểu quyết toán

Kế toán thanh toán kiêm thủ quỹ, kế toán chi phí làm nhiệm vụ thu, chi tiền mặt khi có phiếu thu, phiếu chi hợp lệ, quản lý trực tiếp số tiền hiện có, tình hình tăng giảm tiền có trong quỹ, két, tài khoản tiền gửi ngân hàng, vốn bằng tiền của công ty

Kế toán vật tư, thành phẩm kho có nhiệm vụ theo dõi, ghi chép các nghiệp vụ phát sinh trong ngày liên quan đến quá trình nhập - xuất - tồn hàng hóa trong kho, đối chiếu sổ sách với nhân viên phòng hậu cần Kế toán công nợ theo dõi tình hình công

nợ, tình hình thanh toán với khách hàng cũng như nhà cung cấp

2.1.5 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty

Công ty thực hiện theo chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính và các thông tư hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán của Bộ tài chính

Công ty thực hiện kỳ kế toán theo tháng, bắt đầu từ ngày mùng 1 và kết thúc vào ngày cuối cùng của tháng đó Đơn vị tiền tệ sử dụng trong ghi chép là đồng Việt Nam (VND) Công ty áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ Áp dụng hình thức sổ kế toán nhật ký chung Công ty hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá hàng xuất kho theo phương pháp giá thực tế đích danh và tính khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng Công ty sử dụng phần mềm excel để thực hiện việc ghi sổ kế toán