Khóa luận tốt nghiệp Hoàn thiện thẩm định dự án tại sở KH đt tỉnh bình định

 Xét về nội dung: dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau được kế hoạch hoá nhằm đạt được các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụthể trong một thời

1.1 Dự án đầu tư 1

1.1.1 Khái niệm về dự án đầu tư 1

1.1.2 Đặc điểm của dự án đầu tư 2

1.1.3 Phân loại dự án đầu tư 2

1.2 Khái niệm và vai trò của thẩm định dự án đầu tư 3

1.2.1 Khái niệm……… 3

1.2.2 Vai trò……….4

1.3 Nội dung thẩm định các dự án đầu tư 5

1.4 Quy trình thẩm định dự án 13

1.5 Phương pháp thẩm định dự án……….15

1.6 Nguyên tắc thẩm định DADT sử dụng vốn NSNN……… 16

1.7 Các nhân tố tác động đến công tác thẩm định các dự án 17

1.7.1. Môi trường kinh tế -xã hội quốc gia 17

1.7.2 Cơ chế chính sách pháp luật của Nhà nước……… 18

1.7.3 Đội ngũ cán bộ thẩm định……… 18

1.7.4 Cơ sở vật chất phục vụ công tác thẩm định……… 19

1.7.5 Quản lý Nhà nước đối với đầu tư……… 19

Chương II: Thực trạng công tác thẩm định dự án tại Sở KH-ĐT Bình Định giai đoạn 2010- 2013 20

2.1 Khái quát về Sở KH-ĐT Bình Định 20

2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ 20

2.1.1.1 Chức năng 20

2.1.1.2 Nhiệm vụ 20

2.1.2 Sơ đồ tổ chức 25

2.2 Thực trạng thẩm định dự án tại Sở KH-ĐT Bình Định 26

2.2.3 Quy trình thẩm định dự án tại Sở 32

2.2.3.1 Dự án do Sở KH-ĐT quyết định đầu tư 34

2.2.3.2 Dự án do UBND tỉnh quyết định đầu tư 35

2.2.4 Phương pháp thẩm định dự án tại Sở 39

2.2.5 Phân tích một dự án điển hình: Công tác thẩm định dự án”Hỗ trợ y tế vùng duyên hải Nam Trung Bộ tỉnh Bình Định” 40

2.2.5.1 Mô tả ngắn gọn dự án 40

2.2.5.2 Những nội dung cần tập trung khi thẩm định dự án 42

2.2.5.3 Phương pháp thẩm định dự án 56

2.2.5.4 Quy trình thẩm định dự án 57

2.3 Đánh giá thực trạng công tác thẩm định dự án tại Sở 58

2.3.1 Những thành công trong công tác thẩm định dự án 58

2.3.1.1 Tổ chức thực hiện………58

2.3.1.2 Chất lượng công tác thẩm định………58

2.3.1.3 Chất lượng đội ngũ thẩm định……… 59

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân trong công tác thẩm định dự án 60

2.3.2.1 Về đội ngũ cán bộ thực hiện……… 60

2.3.2.2 Về căn cứ thẩm định dự án………60

2.3.2.3 Đối với thông tin và trang thiết bị phục vụ thẩm định……… 61

2.3.2.4 Nội dung thẩm định dự án chưa đầy đủ, còn nhiều điểm bất cập…… 61

2.3.2.5 Phương pháp thẩm định dự án còn đơn giản, truyền thống………61

2.3.2.6 Về quy trình thẩm định……… 62

3.1 Định hướng của Sở về công tác thẩm định dự án đầu tư trong thời gian

tới……… 63

3.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án 63

3.2.1 Nâng cao nhận thức đối với công tác thẩm định dự án đầu tư tại Sở KH-ĐT tỉnh Bình Định 63

3.2.2 Về thông tin và phương tiện thẩm định dự án 64

3.2.3 Về tổ chức thẩm định dự án đầu tư 65

3.2.3.1.Về phân giao nhiệm vụ và trách nhiệm 65

3.2.3.2.Về quy trình tổ chức thẩm định dự án đầu tư 66

3.2.4 Về đội ngũ cán bộ thẩm định 67

3.2.5 Về nội dung thẩm định dự án đầu tư 68

3.3 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án 71

KẾT LUẬN 72

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THẨM

ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ1.1 Dự án đầu tư

1.1.1 Khái niệm về dự án đầu tư

Hoạt động đầu tư là hoạt động bỏ vốn trong hiện tại nhằm kỳ vọng thu về mộtchuỗi các dòng thu trong tương lai lớn hơn (có thể là lợi nhuận, nâng cao dân trí, sứckhoẻ lợi ích mà con người nhận được), về mặt bản chất chính là sự chuyển hoá vốnthành tài sản để phục vụ cho quá trình sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội Mụcđích của hoạt động đầu tư là nhằm thu lợi trong tương lai

Dự án đầu tư có thể xem xét dưới nhiều góc độ:

 Xét về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hợp hồ sơ tài liệu trình bày một cách

chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt được nhữngkết quả và những mục tiêu nhất định trong tương lai

 Xét về góc độ quản lý: dự án đầu tư là công cụ quản lý việc sử dụng vốn, vật tư, laođộng để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế- xã hội trong một thời gian dài

 Xét về góc độ kế hoạch: dự án đầu tư là một công cụ thể hiện kế hoạch chi tiết của

một công cuộc đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội, làm tiền đề chocác quyết định đầu tư và tài trợ Dự án đầu tư là một hoạt động kinh tế riêng biệt nhỏnhất trong công tác kế hoạch hoá nền kinh tế nói chung

 Xét về góc độ phân công lao động xã hội: Dự án đầu tư thể hiện sự phân công, bố trí

lực lượng lao động xã hội nhằm giải quyết mối quan hệ giữa các chủ thể kinh tế khácvới xã hội trên cơ sở khai thác các yếu tố tự nhiên

 Xét về nội dung: dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau

được kế hoạch hoá nhằm đạt được các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụthể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định.Tóm lại dự án đầu tư có thể nói ngắn gọn như sau:“ Dự án đầu tư là một tập hợp các đềxuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật

chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về mặt số lượng hoặc duy trì, cải tiếnnâng cao chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định”.

1.1.2 Đặc điểm của dự án đầu tư

- Dự án có mục đích, kết quả xác định

Tất cả các dự án đều phải có kết quả được xác định rõ Kết quả này có thể là một tòanhà, một dây chuyền sản xuất hiện đại

- Dự án có chu kỳ phát triển riêng và có thời gian tồn tại hữu hạn

Dự án giống như một thực thể sống , cũng trải qua các giai đoạn: hình thành, phát triển,

có thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc dự án không kéo dài mãi mãi

- Sản phẩm của dự án mang tính chất đơn chiếc, độc đáo

- Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp giữa các bộ phậnquản lý chức năng với quản lý dự án

- Môi trường hoạt động va chạm

- Tính bất định và độ rủi ro cao

1.1.3 Phân loại dự án đầu tư

Có nhiều cách phân loại dự án đầu tư tuỳ theo tính chất dự án và quy mô đầu tư Ởđây chỉ nêu các cách phân loại liên quan tới yêu cầu công tác thẩm định và quản lý dự

án đầu tư trong hệ thống văn bản pháp quy, các tài liệu đang sử dụng

 Theo thẩm quyền quyết định hoặc cấp phép đầu tư

- Đối với dự án đầu tư trong nước:

+ Dự án quan trọng quốc gia

- Dự án đầu tư theo chiều rộng.

- Dự án đầu tư theo chiều sâu

 Theo lĩnh vực hoạt động trong xã hội

- Dự án ĐT phát triển sản xuất kinh doanh

- DA đầu tư phát triển KHCN

- DA đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng

 Theo nguồn vốn đầu tư

 Theo các giai đoạn hoạt động của các dự án ĐT trong quá trình tái SX xã hội

- DA đầu tư thương mại

- DA đầu tư sản xuất

 Theo thời gian thực hiện và phát huy tác dụng để thu hồi đủ vốn đầu tư đã bỏ ra

- DA đầu tư ngắn hạn (DAĐT thương mại)

- DA đầu tư dài hạn (Các dự án đầu tư sản xuất, đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật,xây dựng cơ sở hạ tầng )

1.2 Khái niệm và vai trò của thẩm định dự án đầu tư

Trên góc độ kỹ thuật: Thẩm định dự án là hoạt động chuẩn bị dự án được thực hiệnbằng kỹ thuật phân tích dự án được thiết lập để ra quyết định thỏa mãn các quy định vềthẩm định của Nhà nước.

Theo các văn bản pháp quy của Nhà nước: Thẩm định dự án là một bước trong quátrình lập, thẩm định và phê duyệt dự án

Nói chung, khi nói đến thẩm định một dự án đầu tư được hiểu theo nghĩa chung là:Thẩm định dự án đầu tư là quá trình xem xét, phân tích, đánh giá dự án một cách kháchquan, khoa học và toàn diện trên các nội dung nhằm khẳng định tính khả thi của dự án,

từ đó ra lựa chọn dự án để quyết định đầu tư và cho phép đầu tư

Đây là một quá trình kiểm tra đánh giá các nội dung cơ bản của dự án một cáchđộc lập, tách biệt với quá trình soạn thảo dự án Thẩm định dự án tạo cơ sở vững chắccho hoạt động đầu tư hiệu quả Các kết luận rút ra từ quá trình thẩm định là cơ sở đểcác đơn vị, cơ sở, cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước ra quyết định đầu tư, cho phépđầu tư hoặc tài trợ cho dự án

1.2.2 Vai trò

- Giúp cho các chủ đầu tư lựa chọn được những phương án đầu tư tốt nhất

- Giúp cho cơ quan quản lý vĩ mô của Nhà nước đánh giá được tính phù hợp của

dự án với quy hoạch phát triển chung của ngành, vùng lãnh thổ và của cả nước trên cácmặt mục tiêu, quy mô, quy hoạch và hiệu quả

- Giúp cho việc xác định những cái lợi, cái hại của dự án trên các mặt khi đi vàohoạt động Từ đó có biện pháp khai thác các khía cạnh có lợi và hạn chế các mặt cóhại

- Giúp các cơ quan tài chính ra quyết định chính xác về cho vay hoặc tài trợ cho

1.3 Nội dung thẩm định các dự án đầu tư

Các dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do Nhà nước bảolãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn đầu tư của các doanh nghiệpnhà nước phải được thẩm định về :

+ Sự phù hợp với quy hoạch phát triển ngành, lãnh thổ, quy hoạch xây dựng đôthị nông thôn;

+ Chế độ khai thác và sử dụng tài nguyên quốc gia (nếu có);

+ Các ưu đãi hỗ trợ của nhà nước mà dự án dầu tư có thể được hưởng theo quy chếchung;

+ Phương án công nghệ và quy mô sản xuất, công suất sử dụng;

+ Phương án kiến trúc, việc áp dụng quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng;

+ Sử dụng đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường sinh thái, kế hoạch tái định cư (nếucó);

+ Phòng, chống cháy nổ, an toàn lao động và các vấn đề xã hội của dự án;

+ Các vấn đề rủi ro của dự án có thể xảy ra trong quá trình thực hiện làm ảnh hưởngđến hoạt động đầu tư;

+ Đánh giá tổng thể về tính khả thi của dự án

+ Các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước, vốn

tín dụng do Nhà nước bảo lãnh còn phải thẩm định các điều kiện tài chính, giá cả, hiệuquả đầu tư và phương án hoàn trả vốn đầu tư của dự án

1.3.1 Căn cứ pháp lý của dự án

Là đánh giá dự án dựa trên các quy định, điều luật đầu tư nào để thực hiện và cách

sử dụng đã đúng với quy định đó chưa để xem xét sự phù hợp của dự án với quy hoạchphát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng (nếu chưa

có các quy hoạch trên thì có ý kiến thỏa thuận của cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnhvực đó) vì dự án có phù hợp với các quy hoạch một phần tạo sự phát triển kinh tế theochủ trương của Nhà nước và chủ đầu tư cũng nhận được những ưu đãi, thuận lợi khinằm trong quy hoạch phát triển của Nhà nước

Ngoài ra thẩm định sự phù hợp của dự án với các văn bản pháp quy của Nhà nước,các quy định, chế độ khuyến khích ưu đãi cũng như phù hợp về quy hoạch đây là điềukiện quan trọng vì bất kì hoạt động nào của người dân là tự do nhưng trong khuôn khổpháp luật, thẩm định khía cạnh này giúp Nhà nước quản lý tính đúng đắn của các hoạtđộng đầu tư và có những hành động ngăn chặn dự án không đúng hay có chính sáchgiúp đỡ với dự án mang lại lợi ích cao xã hội.

Đặc điểm của các DAĐT sử dụng vốn NSNN là sử dụng nguồn vốn Nhà nướcphân bổ cho địa phương, do đó việc xem xét tư cách pháp nhân và năng lực của chủđầu tư có thể được bỏ qua

1.3.2 Thẩm định sự cần thiết phải đầu tư của dự án

Cơ quan thẩm định cần đánh giá vai trò của dự án trong việc thực hiện kế hoạch,quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, của vùng, của ngành,mối quan hệ phát triển liên ngành, liên vùng; khả năng huy động tiềm lực và đóng gópcủa dự án Đặc biệt nếu dự án đó là một mắt xích quan trọng để thực hiện một chươngtrình phát triển kinh tế - xã hội rộng lớn hơn thì cần đánh giá về mức độ phù hợp củamục tiêu dự án đối với việc thực hiện mục tiêu của chương trinhfmaf dự án dự kiến sẽđáp ứng Nếu dự án đề xuất không phục vụ gì cho chương trình hoặc chiến lược pháttriển chung của xã hội thì có thể vẫn bị bác bỏ, cho dù rất hứa hẹn về mặt tài chính Trước hết cán bộ thẩm định dựa vào các đường lối, chính sách ưu tiên phát triểncủa Đảng, Nhà nước, các ngành, các cấp, các địa phương đã đề ra để xem xét ngànhnghề của dự án có thuộc những ngành nghề bị nghiêm cấm hay không, dự án có vị trí

ưu tiên như thế nào trong quy hoạch phát triển nói chung Các dự án nằm trong phạm

vi khuyến khích phát triển sẽ được ưu tiên hơn, việc xét duyệt sẽ thuận lợi hơn và cóthể hưởng các chính sách ưu đãi

Sau đó, cán bộ thẩm định xem xét: Nếu được đầu tư, dự án có đóng góp và sẽ đónggóp gì cho các mục tiêu của xã hội Ví dụ: dự án có làm gia tăng thu nhập cho nền kinh

tế quốc dân hay không? Các nguồn tài nguyên và cơ sở vật chất sẵn có được sử dụng

hợp lý hay không? Dự án sẽ tạo thêm bao nhiêu công ăn việc làm để hạn chế thấtnghiệp?

Biện pháp đánh giá cụ thể mà cán bộ thẩm định thường sử dụng trong bước thẩmđịnh này là tìm và nắm được động lực thúc đẩy sự hình thành dự án đầu tư

Cuối cùng cán bộ thẩm định sẽ đưa ra kết luận: Dự án có và thực sự cần thiết đượcđầu tư hay chưa?

1.3.3 Thẩm định thị trường

Các dự án sử dụng vốn NSNN chủ yếu là các dự án đầu tư công Do đó đầu ra hầuhết là các hàng hóa công cộng, phục vụ chung cho toàn xã hội Loại dự án này tạo rathu nhập bằng cách thu các khoản phí sử dụng ví dụ như lệ phí đường bộ, các khoảnphân bổ hàng năm từ NSNN từ nguồn thu chung Ngoài ra còn có những dự án sảnxuất hàng hóa công cộng nhưng chủ yếu mang lại lợi ích như giáo dục, y tế, hay đôikhi còn được gọi là dự án sản xuất hàng hóa xã hội thì khr năng thu phí là rất khó khăn,

mà chủ yếu phải nhận trợ cấp từ ngân sách Nhà nước Việc thẩm định khía cạnh thịtrường của loại dư án này đòi hỏi phải:

- Xem xét lại các khoản thu nhập dự kiến từ thuế và trợ cấp của Ngân sách cóhiện thực không

- Kiểm tra dự trù nguồn thu từ việc thu phí sử dụng dự kiến

- Kiểm tra các khoản chi phí vận hành bảo dưỡng đã được chấp nhận trong thẩmđịnh kỹ thuật xem chúng có phù hợp với mức độ huy động dự kiến đã được giả địnhkhi tính toán các nguồn thu từ phí sử dụng hay không?

Để đảm bảo chất lượng của công tác thẩm định thị trường, cơ quan thẩm định phảikết hợp nhiều nguồn thông tin từ dự án và từ cấp vĩ mô khác

1.3.4 Thẩm định địa điểm xây dựng của dự án

Để thẩm định địa điểm xây dựng của dự án trước hết chúng ta phải căn cứ vào nộidung của dự án để xác định những yêu cầu đối với địa điểm của dự án, vì địa điểm có

tác động lâu dài đến hoạt động của dự án và ảnh hưởng đến các hoạt động khác xungquanh địa điểm đó Để chọn được địa điểm tốt cần phải xem xét kỹ những vấn đề sau:

+ Tuân thủ các quy hoạch ngành và quy hoạch tổng thể của nơi định chọn địađiểm

+ Địa điểm cần gần nơi tiêu thụ, gần nơi cung ứng nguyên vật liệu

+ Có thuận lợi về hệ thống cơ sở hạ tầng như đường giao thông, khả năng cungcấp thông tin, cung cấp điện nước

+ Cần xem xét các số liệu về địa chất công trình để từ đó có giải pháp xây dựng

và gia cố nền móng

+ Địa điểm nên có điều kiện thuận lợi trong hợp tác với các cơ sở sản xuất trongvùng

+ Xem xét khả năng giải phóng mặt bằng, đền bù

+ Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá - xã hội, phong tục tập quán, khả năngcung cấp lao động tại chỗ, khả năng giải quyết ô nhiễm môi trường, các điều kiện vềđịa chất, khí hậu sẽ ảnh hưởng đến tuổi đời và sự hoạt động liên tục của dự án

1.3.5 Thẩm định về phương diện kỹ thuật, công nghệ

Thẩm định dự án về phương diện kỹ thuật là việc kiểm tra, phân tích các yếu tố kỹthuật và công nghệ chủ yếu của dự án để đảm bảo tính khả thi cả về mặt thi công xâydựng dự án lẫn việc vận hành dự án theo đúng các mục tiêu dự kiến Đây là một côngviệc khá phức tạp, tốn kém vì phải kiểm tra các phép tính toán, xem xét toàn bộ các kếtquả giải trình kinh tế- kỹ thuật Phải xem xét đến công nghệ và phương pháp sản xuất,chuyển giao công nghệ đặc biệt là công nghệ cao Các vấn đề kỹ thuật chính cần kiểmtra bao gồm:

- Về quy mô của dự án: Quy mô dự án có thể hiểu là năng lực của dự án có thểphục vụ cho bao nhiêu đối tượng Xác định quy mô dự án hoàn toàn phụ thuộc khảnăng phục vụ cho các đối tượng hưởng thụ dự án Quy mô dự án phải phù hợp với khảnăng nguồn vốn, khả năng cung cấp nguyên vật liệu cũng như khả năng quản lý củachủ đầu tư

- Về công nghệ và trang thiết bị: Phần lớn các dự án đầu tư đều có nhu cầu lắpđặt công nghệ và trang thiết bị, cán bộ thẩm định phải xem xét các yếu tố như:

+ Doanh nghiệp lựa chọn phương án trang bị công nghệ nào, trình độ trang thiết

bị có phù hợp không, phải làm chủ được công nghệ, thiết bị sau thời gian chuyển giao

+ Thiết bị trong nước phải đã qua kiểm chứng thành công Nếu là công nghệ lầnđầu tiên sử dụng thì cần có ý kiến kết luận của cơ quan giám định công nghệ

+ Sử dụng công nghệ có ảnh hưởng môi trường

+ Chuyển giao công nghệ phải bảo đảm cả phần cứng và phần mềm

+ Về mặt trang thiết bị: cần kiểm tra tính đồng bộ với công suất của các thiết bịkhác, mức độ tiêu hao năng lượng, nhiên liệu, tuổi thọ, yêu cầu sửa chữa, bảo dưỡng

+ Vấn đề giá cả, chất lượng công nghệ, trang thiết bị phù hợp với nguồn vốn đãđược Nhà nước cấp duyệt

+ Các điều kiện sau bán hàng: bảo hành, bảo trì, được thực hiện một cáchnghiêm túc

- Thẩm định việc cung cấp nguyên liệu và các yếu tố đầu vào khác:

Nguyên vật liệu và các yếu tố đầu vào khác có một vai trò rất quan trọng trong quátrình vận hành dự án Dù vị trí xây dựng dự án là thuận lợi, các trang thiết bị có phùhợp và hiện đại đến đâu mà các yếu tố đầu vào bị đình trệ thì quá trình sản hoạt độngnhất định sẽ bị gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạch định của đầu ra Cho nên, thẩm địnhviệc cung cấp nguyên vật liệu, năng lượng, lao động và các yếu tố đầu vào khác là cầnthiết

- Kiểm tra các bản vẽ kỹ thuật và thiết kế của dự án có tuân thủ các tiêu chuẩn

kỹ thuật đã quy định về các bộ phận cấu thành của dự án hay không

- Về tiến độ thực hiện và xây dựng dự án:

+ Kiểm tra về giải pháp xây dựng: căn cứ vào yêu cầu công nghệ, các định mức,tiêu chuẩn công nghệ của dự án, nhu cầu xây dựng các hạng mục công trình chính, phụtrợ, hạ tầng kỹ thuật được xác định

+ Cán bộ thẩm định cần nắm vững các giai đoạn đầu tư, các hạng mục côngtrình vì nó liên quan đến kế hoạch kế hoạch cấp vốn của cơ quan Nhà nước Thông quabiểu đồ Gantt cán bộ thẩm định có thể xem xét tiến độ và tổng thời gian thực hiện toàn

bộ các công việc có hợp lý không, từ đó có kiến nghị điều chỉnh cho phù hợp với tiêuchí thời gian của dự án

- Về phương diện tổ chức, quản lý thực hiện vận hành dự án:

Để thực hiện dự án, chủ đầu tư phải tham gia vào nhiều mối quan hệ, các đơn vịthiết kế, thi công, các đơn vị cung ứng thiết bị Phải xem xét năng lực và uy tín của cácđơn vị này để đảm bảo các dự án được thực hiện đúng tiến độ dự kiến Với chủ dự án,năng lực quản lý, điều hành dự án, kinh nghiệm trong thực hiện các dự án sẽ tạo điềukiện thuận lợi cho việc thực hiện dự án

Thẩm định công nghệ kỹ thuật của dự án đòi hỏi có những kiến thức chuyên môn

về xây dựng cao, đây là những mặt mà cán bộ thẩm định còn hạn chế Do đó cán bộthẩm định có thể nhờ các cơ quan chuyên môn tư vấn (thường là các Công ty tư vấnthiết kế) để có thể nhận định đúng về trình độ công nghệ kỹ thuật của dự án

1.3.6 Thẩm định hiệu quả kinh tế -xã hội của dự án

Mục đích của việc dùng vốn NSNN để đầu tư cho các dự án này thường là phục vụcho vấn đề an sinh xã hội, công cộng nên tiêu chí thẩm định hàng đầu của loại dự ánnày không phải thẩm định hiệu quả tài chính mà là hiệu quả kinh tế xã hội của chúng.Bởi vậy khi thẩm định dự án về khía cạnh kinh tế - xã hội, các cán bộ thẩm định nênxem xét:

- Thực hiện dự án đầu tư có những tác động gì đối với việc thực hiện mục tiêuphát triển kinh tế, có nghĩa là phải xem xét khía cạnh kinh tế- xã hội của dự án Xemxét nếu dự án được đầu tư sẽ giải quyết được bao nhiêu lao động trên địa bàn, số laođộng có việc làm tính trên một đơn vị vốn đầu tư, mức giá trị gia tăng phân phối chocác nhóm dân cư và vùng lãnh thổ, mức đóng góp cho ngân sách thông qua các khoảnthuế, tác động đến sự phát triển các ngành, địa phương và vùng lãnh thổ…

- Số người được hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp từ dự án

- Thực hiện dự án này ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên, của cải vật chất,sức lao động mà xã hội dành cho đầu tư thay vì việc sử dụng vào các công việc khác

1.3.7 Thẩm định tài chính của dự án

Mục tiêu chính của thẩm định tài chính là để đánh giá khả năng sản sinh nguồn thunhằm đáp ứng các nghĩa vụ tài chính của dự án Đối với các dự án sử dụng vốn NSNN

thì tùy từng dự án mà nội dung thẩm định này được linh động thay đổi.

Về cơ bản thẩm định tài chính dự án cần xem xét các nội dung:

- Xác định tổng vốn đầu tư và tiến độ bỏ vốn: Vốn NSNN hay còn có sự hỗ trợcủa các nguồn vốn khác có nguồn gốc rõ ràng, phân bổ vốn cho các hạng mục sử dụngvốn như đầu tư xây lắp, trang thiết bị và chi phí khác

Sau khi xác định doanh thu, chi phí của dự án chúng ta tiến hành tính toán các chỉtiêu như NPV, IRR, B/C để đánh giá hiệu quả của dự án

Điểm đặc biệt của những dự án sử dụng vốn NSNN là có những dự án phục vụ chomột chương trình mục tiêu lớn của TW thì việc thẩm định hiệu quả tài chính của cả dự

án là do cơ quan thẩm định ở TW thực hiện, còn khi dự án được đưa về các địa phươngthì nội dung này không cần thiết phải đánh giá nhiều nữa

1.3.8 Thẩm định ảnh hưởng của DAĐT đến môi trường

Tất cả các dự án đầu tư thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam đều phải thẩm định ảnhhưởng của dự án đến môi trường

Những tác động tiêu cực của dự án tới môi trường có thể là:

- Làm thay đổi điều kiện sinh thái: Làm mất cân bằng sinh thái, có thể gây ra lũlụt hay làm khô cạn nguồn nước, tiêu diệt các sinh vật

- Gây ô nhiễm môi trường: Nguồn nước có thể bị ô nhiễm, làm bẩn, nhiễm độckhông khí, đất đai, gây tiếng ồn, nhiều khói bụi…

- Gây ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường thiên nhiên, làm giảm tiềm năngcủa ngành du lịch cũng như việc mở rộng các khu nghỉ ngơi an dưỡng

Xem xét một số giải pháp được đưa ra trong dự án:

- Giải pháp để chống ô nhiễm, các thiết bị sử dụng để thực hiện các giải phápđó

- Giải pháp xử lý cuối cùng (phân huỷ, chôn cất) các chất độc hại thu hồi từ khíthải, nước thải, chất thải rắn của dự án

- Thành phần khí thải, nước thải, chất thải rắn sau khi áp dụng các biện pháptrên

Nội dung này nhằm mục đích phát hiện các tác động xấu của dự án đến môitrường, tìm các công cụ để quản lý, hạn chế và ngăn ngừa chúng, đưa ra các biện phápthích hợp để bảo vệ môi trường Trên cơ sở đó, đảm bảo dự án phát triển và gắn liềnvới bảo vệ môi trường

1.3.9 Xem xét đánh giá các loại rủi ro có thể xảy ra đối với dự án đầu tư

Một dự án đầu tư từ khâu chuẩn bị đầu tư đến khi thực hiện đầu tư và đi vào sảnxuất có thể xảy ra nhiều loại rủi ro khác nhau Việc tính toán khả năng tài chính và tiến

độ thực hiện dự án nêu trên chỉ đúng trong trường hợp dự án không bị ảnh hưởng bởimột loạt các rủi ro có thể xảy ra

Dưới đây là phân loại một số rủi ro chủ yếu bao gồm:

- Rủi ro cơ chế chính sách

- Rủi ro xây dựng

- Rủi ro kỹ thuật và vận hành.

- Rủi ro về môi trường và xã hội

- Rủi ro về kinh tế vĩ mô

1.4 Quy trình thẩm định dự án

Cơ sở hình thành quy trình thẩm định dự án là nhiệm vụ tổng quát của công tácthẩm định dự án:

- Phân tích, đánh giá tính khả thi của dự án về công nghệ, kinh tế, xã hội, môi trường…

- Đề xuất và kiến nghị với Nhà nước chấp nhận hay không chấp nhận dự án, nếu chấpnhận thì với những điều kiện nào

Việc thứ nhất chủ yếu là công việc xem xét, đánh giá chuyên môn của các chuyên gia.Việc thứ hai là của các nhà quản lý: lựa chọn phương án và điều kiện phù hợp nhất.Xây dựng được một quy trình thẩm định phù hợp sẽ đảm bảo được các yêu cầu quản lýNhà nước, quản lý ngành và phối hợp các ngành, các địa phương trong việc đánh giá,thẩm định và xử lý những vấn đề tồn tại của dự án; đồng thời đảm bảo tính khách quantrong việc thẩm định các dự án, cho phép phân tích đánh giá sâu sắc các căn cứ khoahọc và thực tế các vấn đề chuyên môn; bên cạnh đó còn đơn giản hoá được công tác tổchức thẩm định mà vẫn nâng cao được chất lượng thẩm định

Nhìn chung, quy trình thẩm định dự án đầu tư ở cấp độ Nhà nước và doanh nghiệp

cơ bản là giống nhau với nhiệm vụ tổng quát của công tác thẩm định là phân tích, đánhgiá tính khả thi của dự án dựa trên các nội dung; đưa ra những đề xuất và kiến nghị cho

dự án

Quy trình thẩm định đầu tư các dự án sử dụng vốn NSNN là một khâu có ý nghĩaquan trọng trong quá trình thẩm định dự án Để thực hiện tốt khâu này cần phải có mộtquy trình thực hiện thẩm định hợp lý, khoa học

Sở KH&ĐT - với tư cách là cơ quan thẩm định - cần phối hợp với các Sở, ngành,văn phòng tư vấn để hình thành mạng lưới đội ngũ chuyên gia và tổ chức tư vấn tươngđối ổn định, có mối quan hệ thường xuyên hơn để huy động nhanh, đáp ứng kịp thờiyêu cầu của công tác thẩm định Nhóm chuyên gia liên ngành, các tiểu ban chuyên

môn và tư vấn độc lập cũng cần sử dụng thông tin, trao đổi, phối hợp với nhau trongquá trình thẩm định đánh giá dự án theo nhiệm vụ được giao.

Việc thực hiện tốt một quy trình thẩm định hợp lý một mặt sẽ đảm bảo các yêu cầuquản lý Nhà nước, quản lý ngành và phối hợp được giữa các ngành, các địa phươngtrong việc đánh giá thẩm định dự án, đồng thời đảm bảo tính khách quan, trung thực vàcho phép phân tích sâu sắc, có căn cứ khoa học và thực tế các vấn đề chuyên môn, giúp

Sở KH-ĐT hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ thẩm định của mình

Sơ đồ 1.1: Quy trình thẩm định các dự án đầu tư nói chung

Lập báo cáo TĐ

Chủ đầu tư

Trình người

có thẩmquyền QĐĐT

Đây là thời gian các cán bộ thẩm định của cơ quan quản lý Nhà nước được phâncông tiến hành xem xét, đánh giá hồ sơ xin thẩm định dự án Việc thẩm định tiến hànhtheo đúng các quy tắc, nội dung được quy định của thẩm định trên phương diện nhàquản lý Thẩm định phải tiến hành trên tất cả các nội dung (pháp lý, sự cần thiết,địađiểm, công nghệ kỹ thuật ), trên các mặt của dự án (về kinh tế, về xã hội, về phápluật…).

- Tóm tắt nội dung chính của dự án

- Tóm tắt ý kiến các cơ quan, đơn vị có liên quan

- Nhận xét, đánh giá về nội dung dự án

- Những đề xuất của chủ đầu tư

- Đánh giá tổng thể hiệu quả kinh tế xã hội của dự án

- Những tồn tại của dự án, hướng xử lý, trách nhiệm và thời hạn xử lý của chủđầu tư và những người có liên quan

- Những kiến nghị cụ thể

1.4.4 Trình người có thẩm quyền quyết định đầu tư

Hồ sơ dự án cùng với báo cáo thẩm định được gửi tới người có thẩm quyền quyếtđịnh đầu tư xem xét và ra quyết định Tùy theo quy định của từng địa phương mà cónhững dự án Sở có thẩm quyền quyết định trực tiếp, có những dự án Sở chỉ chịu tráchnhiệm thẩm định, sau đó phải trình UBND tỉnh phê duyệt Sau khi phê duyệt xong thì

hồ sơ được trả lại cho chủ đầu tư tiến hành dự án

1.5 Phương pháp thẩm định dự án đầu tư

Trên cơ sở các thông tin đã thu thập được thì việc lựa chọn phương pháp thẩm địnhcũng rất quan trọng Đó là việc lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá, cách thức xử lý thông tin

một cách khoa học, tiên tiến, phù hợp với từng dự án cụ thể giúp cho cán bộ thẩm địnhphân tích dự án nhanh chóng, chính xác, dự báo các khả năng có thể xảy ra trong tươnglai để tránh được các rủi ro.

Tuỳ thuộc vào nội dung cần thẩm định và yêu cầu đặt ra đối với việc phân tích dự

án sẽ sử dụng các phương pháp thẩm định khác nhau Các phương pháp thẩm định:

- Phương pháp so sánh các chỉ tiêu

- Phương pháp thẩm định theo trình tự

- Phương pháp thẩm định dựa trên phân tích độ nhạy của dự án

- Thẩm định dự án dựa trên cơ sở của kết quả dự báo

- Thẩm định dự án xem xét đến những yếu tố rủi ro

Đối với những dự án sử dụng vốn NSNN, đặc thù của chủ yếu là những dự án đầu

tư vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật, do đó phương pháp sử dụng chủ yếutrong thẩm định dự án đầu tư sử dụng vốn NSNN là phương pháp so sánh đối chiếu.Nội dung của phương pháp này là so sánh, đối chiếu nội dung của dự án với chuẩnmực luật pháp quy định, các tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật thích hợp, thông lệ(quốc tế và trong nước) cũng như các kinh nghiệm thực tế, phân tích, so sánh để lựachọn phương án tối ưu

1.6 Nguyên tắc thẩm định DAĐT sử dụng vốn NSNN

- Tất cả các dự án đầu tư thuộc mọi nguồn vốn của mọi thành phần kinh tế đềuphải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thẩm định trước khi ra quyết định để cấpgiấy phép đầu tư

- Những dự án sử dụng vốn NSNN, tín dụng Nhà nước hay vốn tín dụng do Nhànước bảo lãnh phải thẩm định mọi khía cạnh, cần sử dụng hiệu quả cả về mặt xã hội vàmặt kinh tế (nếu có)

- Cấp nào có thẩm quyền ra quyết định đầu tư hay cấp giấy phép đầu tư thì cấp

đó có trách nhiệm thẩm định dự án

- Thẩm định phải có giới hạn về mặt thời gian và phải trích lệ phí theo quy địnhtrong nghị định 12

+ Thời gian thẩm định là thời gian tối đa mà Cơ quan Nhà nước có thẩm quyềnthẩm định và quyết định phải hoàn thành chức năng nhiệm vụ của mình (đồng ý haybác bỏ dự án) Thời hạn thẩm định được ấn định cụ thể đối với từng loại dự án trongtừng thời kỳ phát triển kinh tế và thay đổi theo xu hướng ngày càng ngắn lại khi có sựtrợ giúp đắc lực của máy tính, thông tin, trình độ chuyên môn của con người,… và nhucầu đòi hỏi nhanh chóng của thị trường mà các quy trình thẩm định được chuẩn hóa,các thủ tục được đơn giản và trình độ dân trí được nâng cao Thời gian thẩm định khichủ đầu tư gửi hồ sơ đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định để lấy ý kiếnthẩm định, được tính tùy theo sau :

Dự án quan trọng quốc gia thời gian không quá 90 ngày

Dự án A thời gian thẩm định không quá 40 ngày

Dự án B thời gian thẩm định không quá 30 ngày

Dự án C thời gian thẩm định không quá 20 ngày

+ Chi phí thẩm định dự án là mức chi phí cho việc thẩm định dự án được tínhtheo tỉ lệ % (lệ phí thẩm định dự án là một phần trong lệ phí thẩm định đầu tư) :

Lệ phí Thẩm định DAĐT = Tổng mức đầu tư được phê duyệt x Mức thu

1.7.1 Môi trường kinh tế -xã hội quốc gia

Một nền kinh tế xã hội bất ổn, phát triển thiếu đồng bộ sẽ gây ảnh hưởng xấu tới hoạtđộng đầu tư của dự án, đồng thời hạn chế việc cung cấp những thông tin chính xácphục vụ cho việc thẩm định, đưa ra quyết định đúng đắn cho dự án đầu tư Những địnhhướng, chính sách, chiến lược phát triển kinh tế, xã hội theo vùng, lãnh thổ, ngành chưa được xây dựng cụ thể, đồng bộ và ổn định cũng là một yếu tố gây rủi ro trongphân tích, đánh giá và đi đến chấp nhận dự án

1.7.2 Cơ chế chính sách pháp luật của Nhà nước

Cơ chế chính sách rõ ràng, đồng bộ nhất quán sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các chủthể chủ động thực hiện thẩm định dự án đầu tư một cách độc lập, khách quan nhưngtrong khuôn khổ quy định của pháp luật

Những khiếm khuyết trong tính hợp lý, đồng bộ và hiệu lực của các văn bản pháp lý,chính sách quản lý của Nhà nước đều tác động xấu đến chất lượng thẩm định dự áncũng như kết quả hoạt động của dự án Các dự án thường có thời gian kéo dài vàthường liên quan đến nhiều văn bản luật, dưới luật Dó đó nếu các văn bản luật nàykhông có tính ổn định trong thời gian dài cũng như không rõ ràng, minh bạch, chồngchéo sẽ làm thay đổi tính khả thi của dự án theo thời gian cũng như gây khó khăn choviệc phân tích, đánh giá các chỉ tiêu hiệu quả, dự báo rủi ro, làm đảo lộn mọi tính toáncủa dự án

Hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật vẫn có sửa đổi bổ sung để ngày càng phùhợp hơn với thực tế Tuy nhiên, những mặt hạn chế của văn bản, chính sách và khảnăng cập nhật thêm thông tin của nhà đầu tư hay cán bộ thẩm định cũng là những nhân

tố trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư

1.7.3 Đội ngũ cán bộ thẩm định

Nhà quản lý và cán bộ thẩm định là những người quyết định trực tiếp đến chấtlượng công tác thẩm định Những tố chất của mỗi người mà chúng ta quan tâm là nănglực, trình độ, kinh nghiệm và tư cách đạo đức nghề nghiệp

Để công tác thẩm định đạt kết quả cao, đòi hỏi cán bộ thẩm định phải biết kết hợpnhuần nhuyễn năng lực sẵn có của bản thân, trình độ chuyên môn và những kinhnghiệm thực tế, đặc biệt phải có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp vô tư, trong sáng, biếtđặt lợi ích công việc lên hàng đầu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình nhằmđưa ra những kết luận khách quan về dự án, làm cơ sở tin cậy cho việc ra quyết địnhđầu tư

1.7.4 Cơ sở vật chất phục vụ công tác thẩm định

Hệ thống máy tính, các chương trình phần mềm chuyên dụng, các thiết bị đolường, khảo sát Sự phát triển của công nghệ thông tin, hệ thống máy tính nối mạng làmột trong những phương tiện cần thiết, hữu hiệu trợ giúp đắc lực cho công tác thẩmđịnh Cán bộ thẩm định có thể truy cập vào cơ sở dữ kiệu khổng lồ để tìm kiếm và lựachọn thông tin, cùng với phần mềm xử lý thông tin tiên tiến giúp giảm bớt thời gian vàchi phí, đồng thời giảm rủi ro phát sinh qua công đoạn xử lý bằng tay Việc tham khảođiều tra giá cả thị trường, các vấn đề có liên quan, thực hiện mô hình Chính phủ điện tử

đã cung cấp rất nhiều những thông tin cần thiết Trong quá trình tính toán các chỉ tiêu(tài chính) được thiết kế các phần mềm chuyên dụng giúp giảm bớt thời gian, tạo điềukiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp hiện đại Ngoài ra, các thiết bị đolường, khảo sát địa chất, đánh giá tác động môi trường…là những phương tiện cầnthiết nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của dự án đến môi trường , kinh tế xã hội

Cơ sở vật chất hiện đại là thuận lợi áp dụng phương pháp thẩm định phân tích độnhạy và dự báo

1.7.5 Quản lý Nhà nước đối với đầu tư

Các chủ trương chính sách của Nhà nước đối với hoạt động đầu tư cũng có ảnhhưởng rất lớn đến công tác thẩm định Đó là: Phân cấp thẩm định và ra quyết định đầutư; các định hướng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế- xã hội theo lãnh thổ; banhành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư; Hướng dẫn, đánhgiá hiệu quả đầu tư, kiểm tra, thanh tra và giám sát hoạt động đầu tư; giải quyết khiếunại, tố cáo, khen thưởng và xử lý vi phạm trong hoạt động đầu tư Các quy định nàykhông chỉ tạo ra một hành lang pháp lý cho hoạt động thẩm định mà còn tác động trựctiếp đến việc thực thi các dự án sau này Việc xây dựng một hệ thống quản lý gọn nhẹ

sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN TẠI

2.1.1.2. Nhiệm vụ

 Trình UBND tỉnh

- Dự thảo quy hoạch tổng thể, chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm vàhàng năm của tỉnh, bố trí kế hoạch vốn đầu tư thuộc ngân sách địa phương; kế hoạchxúc tiến đầu tư của tỉnh; các cân đối chủ yếu về kinh tế - xã hội của tỉnh; trong đó cócân đối về tích lũy và tiêu dùng,cân đối vốn đầu tư

- Dự thảo chương trình hành động thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội theoNghị quyết của HĐND và chịu trách nhiệm theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện kếhoạch tháng, quý, 6 tháng, năm để cân đối điều hành kế hoạch phát triển kinh tế xã hộicủa tỉnh trong từng giai đoạn

- Dự thảo chương trình, kế hoạch sắp xếp, đổi mới phát triển doanh nghiệp Nhà nước

do địa phương quản lý Kế hoạch phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc cácthành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh

- Dự thảo các quyết định, chỉ thị, chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các nhiệm

vụ cải cách hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư thuộc phạm vi quản lý củaSở

- Dự thảo các văn bản về danh mục các dự án đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoàicho từng kỳ kế hoạch và điều chỉnh trong trường hợp cần thiết

- Dự thảo quy định về tiêu chuẩn chức danh đối với trưởng, phó các đơn vị thuộc Sở;phối hợp với Sở Tài chính dự thảo quy định tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo Phòng Tàichính - Kế hoạch thuộc UBND các huyện và thành phố

- Cấp, điều chỉnh hoặc thu hồi giấy chứng nhận đầu tư thuộc thẩm quyền của UBND

 Giúp Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, thông tin, tuyên truyền, phổbiến giáo dục pháp luật về lĩnh vực kế hoạch và đầu tư; tổ chức thực hiện các văn bảnquy phạm pháp luật, các chính sách, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án, đề ánthuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Sở sau khi được cấp có thẩm quyền ban hànhhoặc phê duyệt

 Về quy hoạch và kế hoạch

Công bố và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế

-xã hội của tỉnh sau khi đã được phê duyệt

- Quản lý và điều hành một số lĩnh vực kế hoạch được UBND tỉnh giao

- Hướng dẫn các Sở, ban, ngành, UBND các huyện, thành phố thuộc tỉnh xây dựng quyhoạch, kế hoạch phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chung củatỉnh đã được phê duyệt

- Phối hợp với Sở Tài chính lập dự toán ngân sách tỉnh và phân bổ ngân sách cho các

cơ quan, tổ chức, đơn vị trong tỉnh

 Về đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài

Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính xây dựng kế hoạch và bố trí mức vốn đầu tưphát triển cho từng chương trình, dự án thuộc nguồn NSNN do tỉnh quản lý phù hợpvới tổng mức đầu tư và cơ cấu đầu tư theo ngành và lĩnh vực Đồng thời phối hợp vớicác Sở, ban, ngành có liên quan thực hiện kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sửdụng vốn đầu tư phát triển của các chương trình, dự án đầu tư trên địa bàn sao cho hợp

lý nhất, bảo đảm làm đầu mối tiếp nhận, kiểm tra, thanh tra, giám sát, thẩm định, thẩmtra dự án đầu tư thuộc thẩm quyền của UBND

Như vậy Sở KH-ĐT phải quản lý hoạt động đầu tư trong nước và đầu tư trực tiếpnước ngoài vào địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật; tổ chức hoạt động xúc tiếnđầu tư và hướng dẫn thủ tục đầu tư theo thẩm quyền

 Về quản lý vốn ODA

Trước hết là vận động thu hút, điều phối quản lý nguồn vốn ODA của tỉnh, hướng dẫncác Sở, ban, ngành xây dựng danh mục và nội dung các chương trình sử dụng nguồnvốn ODA, tổng hợp danh mục các chương trình dự án sử dụng nguồn vốn ODA trìnhUBND tỉnh phê duyệt và báo cáo Bộ Kế hoạch và Đầu tư Sau đó phải đánh giá việcthực hiện các chương trình dự án ODA để có biện pháp xử lý theo thẩm quyền hoặckiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh xử lý những vấn đề vướng mắc trong việc bố trí vốn đốiứng, tình hình giải ngân vốn ODA ở các sở ban ngành trong tỉnh

 Về quản lý đấu thầu

Thẩm định hay được ủy nhiệm chịu trách nhiệm về nội dung các văn bản trình Chủtịch UBND tỉnh về kế hoạch đấu thầu của các gói thầu Đồng thời hướng dẫn, theo dõi,giám sát, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về đấu thầu đảmbảo công minh và chính xác

 Về doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh

Xây dựng đề án thành lập, sắp xếp, tổ chức lại hoặc sắp xếp, đổi mới, phát triểndoanh nghiệp Nhà nước do địa phương quản lý Tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm

về thủ tục đăng ký kinh doanh, đăng ký tạm ngừng kinh doanh; bổ sung, thay đổi, cấp

lại và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký kinhdoanh hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện trên địa bàn thuộc thẩm quyền của Sở;phối hợp với các ngành kiểm tra, theo dõi, tổng hợp tình hình và xử lý theo thẩm quyềncác vi phạm sau đăng ký kinh doanh của các doanh nghiệp tại địa phương; thu nhập,lưu trữ và quản lý thông tin về đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.

 Về kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân

Sở KH-ĐT là đầu mối tổng hợp, đề xuất các mô hình và cơ chế, chính sách, kếhoạch phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân Hướng dẫn, theo dõi, tổng hợp và đánhgiá tình hình thực hiện các chương trình, kế hoạch, cơ chế, chính sách phát triển kinh tếtập thể, kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan giải quyết các vướng mắc về cơ chế,chính sách phát triển kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân có tính chất liên ngành

Định kỳ báo cáo UBND tỉnh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các Bộ, cơ quan ngang Bộ

có liên quan về tình hình phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnhtheo hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư

 Thực hiện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư theo quy định của phápluật và sự phân công hoặc ủy quyền của UBND tỉnh

 Hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ về lĩnh vực kế hoạch và đầu tư thuộc phạm viquản lý của ngành kế hoạch và đầu tư đối với Phòng Tài chính - Kế hoạch thuộcUBND các huyện, thành phố

 Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật; xây dựng hệ thống thôngtin, lưu trữ phục vụ công tác quản lý Nhà nước và chuyên môn nghiệp vụ về lĩnh vựcđược giao

 Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật; xử lýtheo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm phápluật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Sở; phòng, chống thamnhũng, tiêu cực, thực hành tiết kiệm và chống lãng phí

 Quản lý về tổ chức bộ máy, biên chế và thực hiện chế độ tiền lương, chính sách, chế

độ đãi ngộ, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viênchức thuộc phạm vi quản lý của Sở theo quy định của pháp luật và phân cấp của Uỷban nhân dân tỉnh

 Quản lý tài chính, tài sản được giao theo quy định của pháp luật và phân công củaUBND tỉnh

 Thực hiện công tác thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiệnnhiệm vụ theo quy định của UBND tỉnh và Bộ Kế hoạch và Đầu tư

 Thực hiện các nhiệm vụ khác do UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh giao và theo quyđịnh của pháp luật

P.GIÁM ĐỐC

NG.THÀNH HẢI

Trưởng phòng

P.GIÁM ĐỐC HUỲNH THỊ THANH THỦY

Phòngđăng kíkinhdoanh

Vănphòngsở

Phòngkếhoạch-quyhoạchtổnghợp

Phòngthanhtra

Trungtâmxúctiếnđầu tư

Phòngkếhoạchvănhóa-xãhội

Trưởng phòng

Trưởng

phòng

Phó phòng

Trưởngphòng

Trưởng

Trưởngphòng

Phó

Phó phòng

Phó phòng

Phó GĐ

Phó phòng

P.GIÁM ĐỐC NG.CÔNG THÀNH

Các chuyên viên

2.2. Thực trạng thẩm định dự án tại Sở KH-ĐT Bình Định

Trải qua quá trình hình thành và phát triển gần 40 năm, Sở KH-ĐT tỉnh Bình Địnhkhông ngừng phát triển và hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trong công tác đầu tư,đảm bảo cho việc đầu tư của tỉnh luôn đúng mục đích và đạt hiệu quả cao Đặc biệt làtrong công tác thẩm định các dự án đầu tư vào địa bàn tỉnh, Sở KH-ĐT tỉnh Bình Định

đã không ngừng tự hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư Trong quá trình thựchiện công tác thẩm định dự án đầu tư, Sở KH-ĐT đã nghiêm túc thực hiện theo đúngquy định của thẩm định dự án đầu tư của Nhà nước quy định Đó là việc áp dụng cácchiến lược, quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước đã được phê duyệt vào việc thẩm địnhtính phù hợp của dự án với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước và phù hợpvới tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Bình Định Điều này được thể hiện qua sự chuyểndịch cơ cấu kinh tế của tỉnh ngày càng theo xu hướng phát triển chung của đất nước,tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng các ngành nông - lâm -thuỷ sản Nó phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là phát triển đất nướctheo hướng công nghiệp hoá và hiện đại hoá

Hầu hết các dự án trên địa bàn tỉnh do Sở KH-ĐT thẩm định đều được tổ chứcthẩm định theo đúng quy định và đúng thời gian, xử lý việc ra quyết định hoặc điềuchỉnh quyết định đầu tư kịp thời Số lượng các dự án tồn đọng không nhiều, các dự ánđầu tư sau khi đã được thẩm định thì đi vào hoạt động tốt và hiệu quả

Trong những năm vừa qua công tác thẩm định dự án, thẩm định thiết kế dự toán tại SởKH-ĐT Bình Định đã ngày càng tiến bộ, thực hiện theo đúng quy trình về trình tự, tiến

độ, thủ tục, rút ngắn thời gian, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án Việc phâncấp trong quản lý đầu tư được thực hiện nghiêm túc, theo hướng giảm bớt thủ tục trunggian, nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư Việc tổ chức thực hiện dự án đã có nhiềuchuyển biến tích cực; nội dung, mục tiêu và quy mô đầu tư của dự án đã bám sát vàoquyết định đầu tư được duyệt; các thủ tục về đấu thầu, tổ chức xây dựng công trình,nghiệm thu thanh quyết toán vốn đầu tư luôn được quán triệt và nghiêm túc thực hiện,

đảm bảo đúng quy định của pháp luật Do vậy, trong những năm trở lại đây công tácthẩm định tại Sở KH-ĐT Bình Định đã đạt được những thành tựu đáng kể.

Trong năm 2011, đã phê duyệt 166 dự án (chưa kể các dự án do các Sở chuyên ngànhđược uỷ quyền và các dự án do UBND huyện, thành phố phê duyệt theo phân cấp) vớitổng mức đầu tư 1.529,904 tỷ đồng

Trong năm 2012, đã phê duyệt 130 dự án (chưa kể các dự án ủy quyền cho các Sởchuyên ngành phê duyệt và các dự án do UBND huyện, thị xã, thành phố phê duyệttheo phân cấp) với tổng mức đầu tư 7.829,385 tỷ đồng

Trong năm 2013, UBND tỉnh và Sở Kế hoạch và Đầu tư đã phê duyệt 228 dự án, côngtrình (chưa kể các dự án ủy quyền cho các Sở chuyên ngành phê duyệt và các dự án doUBND huyện, thị xã, thành phố phê duyệt theo phân cấp) với tổng mức đầu tư khoảng3.053 tỷ đồng

2.2.1 Đặc điểm các dự án đã được thẩm định tại Sở KH-ĐT Bình Định

Trong những năm vừa qua dự án đầu tư được thẩm định Sở KH-ĐT tỉnh Bình Định

là những dự án thuộc cấp tỉnh và Sở quản lý, việc quyết định và phê duyệt dự án làthuộc thẩm quyền của UBND tỉnh và Sở KH-ĐT Trong quá trình thẩm định dự án đầu

tư, Sở KH-ĐT tỉnh Bình Định có nhiệm vụ lấy ý kiến của các cơ quan có liên quan đểphục vụ cho việc thẩm định dự án trình UBND tỉnh trong việc ra quyết định phê duyệt

dự án

Theo Quyết định số 21/2010/QĐ-UBND về việc ủy quyền, phân cấp và phân côngtrách nhiệm phê duyệt dự án đầu tư, thiết kế, dự toán và quản lý đấu thầu trong hoạtđộng xây dựng thì những dự án nhỏ hơn 10 tỷ đồng sẽ được Sở KH-ĐT được quyếtđịnh phê duyệt, còn những dự án lớn hơn 10 tỷ đồng thì thì Sở KH-ĐT tổ chức thẩmđịnh sau đó trình cho UBND tỉnh phê duyệt

Từ năm 2010 – 2013 không có dự án nhóm A, chủ yếu là các dự án nhóm B và Cđược gửi đến Sở KH-ĐT tỉnh Bình Định thẩm định

Đây là những dự án nằm trong kế hoạch của tỉnh Vốn được tài trợ cho những dự

án này chủ yếu là: Vốn ngân sách trung ương cấp cho tỉnh và vốn ngân sách địa

phương để lại UBND tỉnh dựa vào kế hoạch phát triển KT – XH của từng năm và vốnngân sách có trong năm để đưa ra danh mục các dự án sử dụng vốn kế hoạch cho đầu

tư xây dựng Bởi vậy đây là những dự án được UBND tỉnh xem xét, phân tích và chọnlọc kỹ càng Việc phân tích hiệu quả của dự án là khâu quan trọng bởi những dự án đivào hoạt động sẽ ảnh hưởng đến tình hình phát triển KT – XH chung của tỉnh

Nhìn chung, những dự án được tài trợ bởi vốn NSNN là những dự án đầu tư côngcộng Sản phẩm của những dự án là hàng hoá công cộng và mục tiêu chính là nhằmphục vụ lợi ích chung của công cộng, của toàn xã hội Các dự án này không phải hoàntrả vốn cho Nhà nước nên trong quá trình thẩm định dự án đầu tư, việc xem xét hiệuquả về mặt xã hội được đặt lên hàng đầu

2.2.2 Nội dung thẩm định dự án tại Sở

Theo văn bản quản lý hiện hành, nội dung thẩm định dự án đầu tư đối với các dự

án sử dụng vốn NSNN phải tuân theo các quy định trong văn bản quản lý của Nhànước Xong nhìn chung các nội dung thẩm định tại Sở KH-ĐT Bình Định đều gắn chặtvới việc xác định tính khả thi của dự án đầu tư và thường bao gồm những nội dung sau:Xem xét các yếu tố đảm bảo tính hiệu quả của dự án, bao gồm: sự cần thiết đầu tư;các yếu tố đầu vào của dự án; quy mô, công suất, công nghệ, thời gian, tiến độ thựchiện dự án; phân tích tài chính, tổng mức đầu tư, hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án Xem xét các yếu tố đảm bảo tính khả thi của dự án, bao gồm: sự phù hợp với quyhoạch; nhu cầu sử dụng đất, tài nguyên (nếu có); khả năng giải phóng mặt bằng, khảnăng huy động vốn đáp ứng tiến độ của dự án; kinh nghiệm quản lý của chủ đầu tư;khả năng hoàn trả vốn vay; giải pháp phòng cháy, chữa cháy; các yếu tố ảnh hưởng đến

dự án như quốc phòng, an ninh, môi trường và các quy định khác của pháp luật có liênquan

Xem xét thiết kế cơ sở bao gồm:

+ Sự phù hợp của thiết kế cơ sở với quy hoạch chi tiết xây dựng hoặc tổng mặtbằng được phê duyệt; sự phù hợp của thiết kế cơ sở với phương án tuyến công trìnhđược chọn đối với công trình xây dựng theo tuyến; sự phù hợp của thiết kế cơ sở với vị

trí, quy mô xây dựng và các chỉ tiêu quy hoạch đã được chấp thuận đối với công trìnhxây dựng tại khu vực chưa có quy hoạch chi tiết xây dựng được phê duyệt;

+ Sự phù hợp của việc kết nối với hạ tầng kỹ thuật của khu vực;

+ Sự hợp lý của phương án công nghệ, dây chuyền công nghệ đối với công trình cóyêu cầu công nghệ;

+ Việc áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn về xây dựng, môi trường, phòng cháy,chữa cháy;

+ Điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức tư vấn, năng lực hành nghềcủa cá nhân lập thiết kế cơ sở theo quy định

 Sự cần thiết phải đầu tư

Cán bộ thẩm định dựa vào các đường lối, chính sách ưu tiên phát triển của Đảng,Nhà nước, các ngành, các cấp, các địa phương đã đề ra để xem xét ngành nghề của dự

án có thuộc những ngành nghề bị nghiêm cấm hay không, nếu dự án không phục vụ,thúc đẩy nền kinh tế phát triển thì sẽ bị loại, xét xem nhu cầu của nền kinh tế đối vớisản phẩm của dự án có lớn không và đặc biệt vị trí của dự án trong kế hoạch phát triển

có thực sự quan trọng, thiết thực hay không?

Sau đó, cán bộ thẩm định xem xét: Nếu được đầu tư, dự án có đóng góp và sẽ đónggóp gì cho các mục tiêu của xã hội Ví dụ: dự án có làm gia tăng thu nhập cho nền kinh

tế quốc dân hay không? Các nguồn tài nguyên và cơ sở vật chất sẵn có được sử dụng

hợp lý hay không? Dự án sẽ tạo thêm bao nhiêu công ăn việc làm để hạn chế thấtnghiệp?

Cuối cùng cán bộ thẩm định sẽ đưa ra kết luận: Dự án có và thực sự cần thiết đượcđầu tư hay chưa?

 Thẩm định địa điểm xây dựng của dự án

- Đánh giá sự phù hợp về quy hoạch của khu vực địa điểm

- Tính kinh tế của khu vực địa điểm (trên quan điểm chung)

- Tính toán, phân tích các yếu tố kinh tế, kỹ thuật trong các giai đoạn thực hiệnxây dựng và vận hành các dự án đối với địa điểm dự kiến, so sánh lựa chọn vị trí thíchhợp

- Sự hợp lý trong việc sử dụng đất đai

- Đền bù, giải phóng mặt bằng, phương án tái định cư (nếu có)

 Đánh giá lựa chọn công nghệ, kỹ thuật

- Xem xét cơ sở pháp lý xác định quy mô, quy mô của dự án có phù hợp với khảnăng nguồn vốn của chủ đầu tư

- Đánh giá và lựa chọn công nghệ thông qua các tiêu chuẩn, định mức của cácngành trong nước và của thế giới Tránh nhập phải những công nghệ quá cũ, lạc hậu.Yêu cầu chuyển giao công nghệ, về vấn này cần chú ý một vài điểm về giá trị côngnghệ, kế hoạch và nội dung chuyển giao Lựa chọn thiết bị phù hợp trên cơ sở so sánhhiệu quả Hiện nay ở Việt Nam việc đưa ra một khái niệm "công nghệ thích hợp" vẫncòn chưa được chính xác Chọn được một công nghệ thích hợp là cả một vấn đề phứctạp, một công nghệ hiện đại cũng chưa hẳn là đem lại hiệu quả cao nhất

- Giải pháp kết cấu

- Giải pháp tổ chức thi công, tiến độ thi công (sử dụng biểu đồ Gantt)

- Phân tích, đánh giá các yếu tố đầu vào (nguyên vật liệu, nhiên liệu, lao động )

- Kiểm tra các bản vẽ kỹ thuật và thiết kế của dự án có tuân thủ các tiêu chuẩn kỹthuật đã quy định về các bộ phận cấu thành của dự án hay không

Nội dung thẩm định công nghệ kỹ thuật của dự án mang tính chuyên môn cao nêncán bộ thẩm định sẽ kết hợp với cơ quan tư vấn để thực hiện tốt khâu này.

 Kiểm tra luận cứ về nguồn vốn

- Xác định nguồn vốn thích hợp cho dự án (theo đối tượng)

- Khả năng đảm bảo (các căn cứ pháp lý) và các điều kiện cung cấp tài chính

- Mức độ sẵn sàng (thời hạn cung cấp) của các nguồn vốn cho dự án

 Phân tích hiệu quả kinh tế - xã hội dự án

Cán bộ thẩm định tại Sở xem đây là nguyên tắc chủ đạo xuyên suốt quá trình thẩmđịnh dự án vì họ đứng trên quan điểm quản lý Nhà nước, hầu hết các dự án ở đây sửdụng nguồn vốn Nhà nước, phục vụ cho mục tiêu an sinh xã hội là chủ yếu Hiệu quả

là biểu hiện tổng hợp và là tiêu chuẩn đánh giá tính khả thi của dự án trên tất cả cácphương diện kỹ thuật và kinh tế

Các nội dung cụ thể:

- Xem xét nếu dự án được đầu tư sẽ giải quyết được bao nhiêu lao động trên địa bàn, sốlao động có việc làm tính trên một đơn vị vốn đầu tư, mức giá trị gia tăng phân phốicho các nhóm dân cư và vùng lãnh thổ, mức đóng góp cho ngân sách thông qua cáckhoản thuế, tác động đến sự phát triển các ngành, địa phương và vùng lãnh thổ…

- Số người được hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp từ dự án

- Thực hiện dự án này ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên, của cải vật chất, sức laođộng mà xã hội dành cho đầu tư thay vì việc sử dụng vào các công việc khác

 Phân tích hiệu quả tài chính dự án

Về cơ bản thẩm định tài chính dự án cần xem xét các nội dung:

- Xác định tổng vốn đầu tư và tiến độ bỏ vốn: Vốn NSNN hay còn có sự hỗ trợ của cácnguồn vốn khác có nguồn gốc rõ ràng, phân bổ vốn cho các hạng mục sử dụng vốn nhưđầu tư xây lắp, trang thiết bị và chi phí khác

- Thẩm định dòng tiền của dự án: Sau khi xác định doanh thu, chi phí của dự án chúng

ta tiến hành tính toán các chỉ tiêu như NPV, IRR, B/C, T để đánh giá hiệu quả tàichính của dự án

Tùy từng dự án mà nội dung thẩm định này được linh động thay đổi Những dự ánsản xuất hàng hóa công cộng chủ yếu mang lại lợi ích như giáo dục, y tế, hay đôi khicòn được gọi là dự án sản xuất hàng hóa xã hội thì việc xác định doanh thu là rất khónên việc thẩm định tài chính dự án thường mang tính hình thức Điểm đặc biệt củanhững dự án sử dụng vốn NSNN là có những dự án phục vụ cho một chương trình mụctiêu lớn của TW thì việc thẩm định hiệu quả tài chính của cả dự án là do cơ quan thẩmđịnh ở TW thực hiện, còn khi dự án được đưa về các địa phương thì nội dung nàykhông cần thiết phải đánh giá nhiều nữa.

 Đánh giá tác động môi trường (Theo hướng dẫn của Bộ KHCN và MT)

- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường

Do có sự phân cấp thẩm quyền quyết định dự án đầu tư nên quy trình thẩm định dự

án do Sở KH-ĐT và UBND quyết định đầu tư có một số điểm khác nhau

2.2.3.1. Dự án do Sở KH-ĐT quyết định đầu tư

3 Báo cáo kết quả thẩm định của Chủ đầu

4 Ý kiến cấp trên của Chủ đầu tư (nếu có) 01

5 Báo cáo kinh tế - kỹ thuật XD công trình 01

- Thời gian thực hiện: không quá 15 ngày làm việc, kể từ khi nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ

Sơ đồ 1.3.Quy trình thẩm định dự án do Sở KH-ĐT quyết định đầu tư

 Trình tự tiến hành:

Cơ quan, tổ chức (yêu cầu)

Phòng Kế hoạch tổng hợp ngành hoặc Văn xã Phòng Kinh tế

năng lấy ý kiến

(3) Chuyển hồ sơ và ý kiến đến

BCV Nội dung công việc Người thực hiện Thời gian thực

3 Viết phiếu hẹn và vào sổ theo dõi nt

4 Chuyển giao hồ sơ đến phòng chức

12 Hoàn trả kết quả đến các đơn vị Chuyên viên một

 Trách nhiệm soạn thảo, xem xét, phê duyệt ban hành:

Người soạn thảo

Người xem xét Đại diện chất lượng

2.2.3.2. Dự án do UBND tỉnh quyết định đầu tư

1 Chủ trương đầu tư và kế hoạch vốn đầu tư ≥ 03 Tùy theo

tính chất

dự án, Sở

KH và ĐTgửi hồ sơ

để lấy ýkiến các

cơ quanliên quan

4

Các văn bản của cấp thẩm quyền liên quan:

Quy hoạch xây dựng, quyền sử dụng đất,

phòng chống cháy nổ, PCCC, phương án kiến

trúc, …

≥ 03

5 Hồ sơ năng lực và các thủ tục lựa chọn đơn vị

 Thời gian thực hiện: Không quá 40 ngày làm việc, kể từ khi nhận đầy đủ hồ sơ

hợp lệ đến lúc trình UBND tỉnh phê duyệt