Chuyên đề: PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC HỌC SINH (Phần IV)

LỜI NÓI ĐẦU Ứng xử tích cực trong lớp học là những hành vi tương tác giữa giáo viên – học sinh, học sinh – học sinh mang tính tích cực chủ động của mọi chủ thể và thể hiện sự quan tâm, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của người khác trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ để đạt mục tiêu dạy học và giáo dục đã đề ra.•Phương pháp kỉ luật tích cực là biện pháp giáo dục học sinh không sử dụng đến các hình thức bạo lực, trừng phạt mà thay vào đó là sử dụng những hình thức kỉ luật tích cực, phù hợp để giúp học sinh giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách tốt đẹp và bền vững. Là nội dung tài liệu: Chuyên đề: PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC HỌC SINH (Phần IV) Trân trọng giới thiệu cùng quý vị bạn đọc

Chương III Vận dụng phương pháp

kỉ luật tích cực trong dạy học

và GD học sinh ở trường phổ thông

Bài 1 : Ứng xử tích cực

trong lớp học

1 Thế nào là ứng xử ? Ví dụ

Thế nào là ứng xử tích cực ? Ví dụ.Làm việc nhóm đôi, ba

Ứng xử tích cực trong lớp học là những hành vi tương tác giữa giáo viên – học sinh, học sinh – học sinh mang tính tích cực chủ

động của mọi chủ thể và thể hiện sự quan

tâm, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của người khác trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ

để đạt mục tiêu dạy học và giáo dục đã đề ra

2 Một số kĩ năng giúp giáo viên ứng

- Hiểu rõ nội dung học sinh nói;

- Hiểu rõ được cảm xúc của học sinh

Các rào cản lắng nghe tích cực

- Không chú ý, xao nhãng, mất tập trung, gây mất hứng thú của học sinh;

- Phán xét, chỉ trích, trách mắng học sinh;

- Đỗ lỗi cho học sinh mà không xem xét rõ vấn đề;

- Hạ thấp, xem thường học sinh;

- Ngắt lời khi học sinh đang nói;

- Đưa ra lời khuyên, giải pháp, thuyết trình, giảng giải về đạo đức;

- Đồng tình kiểu thương hại;

- Ra lệnh, đe doạ.

b Khích lệ nâng cao lòng tự trọng,

tự tin và động cơ cho học sinh

Các nguyên tắc trong khích lệ học sinh :

Phân biệt khích lệ với khen thưởng

Trò chơi công nhận đặc điểm tốt của bạn

• Dán tờ giấy sau lưng HV.

• HV đi xin ý kiến nhận xét của 6 người khác về mình (chỉ nhận xét bằng 1 từ hoặc cụm từ).

• - Chia sẻ phiếu nhận xét của mình.

• - Nêu cảm nhận của mình khi đọc phiếu nhận xét đó.

• - Nêu ý nghĩa của hoạt động.

Dấu hiệu hài lòng sau tương tác hoặc một

pha giao tiếp

• Cảm giác thoải mái, dễ chịu

• Thấy mình được tôn trọng

• Cảm thấy người khác lắng nghe mình

• Thấy tự tin và phát huy được khả năng của bản thân

3 Vì sao cần ứng xử tích cực trong lớp học ? (mang lại lợi ích gì cho học sinh, giáo viên, nhà trường, gia đình và cộng đồng, xã hội?)

- Làm việc nhóm phiếu học tập số 2.

- Trình bày

Bài 2 Tăng cường sự tham gia của HS

Nhóm làm việc :

- Nêu các hoạt động giáo dục trong nhà trường

- Hoạt động của học sinh

- Mối quan hệ của hoạt động giáo dục và hoạt động của học sinh

(tham khảo tài liệu phát tay số 1)

Các biện pháp tăng cường

sự tham gia của học sinh

1 Tăng cường sự tham gia của HS trong xây

dựng nội quy lớp học.

Được tham gia xây dựng nội quy lớp học, HS được cung cấp thông tin, bày tỏ ý kiến, được lắng nghe và được tôn trọng

Sự cần thiết HS tham gia xây dựng nội quy lớp học :

- Hiểu, tôn trọng và thực hiện tốt nội quy do chính HS

Biện pháp xây dựng nội quy lớp học

Các bước xây dựng nội quy lớp học :

B1 : Gv thông báo cho HS nội dung chính của chủ đề, chủ điểm

B 2 : HS chia nhóm thảo luận.

B 3 : Các nhóm chia sẻ ý kiến GV và cả lớp xem xét tìm ra những ý kiến chung của tất cả HS.

B 4 : Quy định chế độ thưởng và xử phạt.

B 5 : Viết và trang trí nội quy lớp bằng chữ in lớn.

•Một số lưu ý :

- Nội quy có thể thay đổi theo tuần/tháng

(thay thế những nội quy mà HS đã thực hiện tốt bằng những nội quy lớp thực hiện chưa tốt )

- Nội quy cần mang tính khả thi (phải đáp

ứng được mục tiêu giáo dục)

2 Tổ chức các buổi sinh hoạt dành cho HS.

3 Tổ chức sinh hoạt chung để giải quyết vấn đề

4 Hộp thư Điều em muốn nói

Các biện pháp tăng cường

sự tham gia của học sinh

Bài 3 : Giúp học sinh vượt qua trạng thái tâm lý không tích cực

• Chán nản là nguyên nhân của hầu hết những thất bại học đường, đặc biệt với HS em tuổi mới lớn.

• Đối với những HS chán nản, chậm tiến thường dễ

mặc cảm nên rất ngại tham gia vào công việc chung của tập thể, do đó GVCN cần tiếp cận để hiểu được

“gu” và tác động vào “sở thích” của HS đó tạo sự trải nghiệm những niềm vui trong hoạt động, củng cố nhu cầu, động lực.

• Cần tôn trọng các em làm cho các em thấy rằng mình

có nhiều điểm mạnh, có giá trị cần phải nỗ lực khai thác, phát huy những điểm mạnh và giá trị, đồng thời khắc phục những điểm yếu và thói quen chưa tốt để rồi chính tự từng em nhận thấy mình cần phải thay

đổi thói quen, hành vi chưa tốt.

Giúp học sinh vượt qua

• Cần biết khơi dậy không khí thi đua sôi nổi cho học

sinh trong lớp, với tinh thần thi đua lành mạnh trong các lĩnh vực.

• Cần tổ chức các hoạt động bổ ích, hấp dẫn đa

dạng lôi cuốn HS tham gia, qua đó trải nghiệm

niềm vui nhận thức, niềm vui được đóng góp, chia

sẻ, giúp đỡ, tôn trọng, hợp tác.

• Xây dựng môi trường lớp học thân thiện nhằm đáp

ứng các nhu cầu được yêu thương, được tôn trọng và

có giá trị của từng thành viên trong tập thể lớp, đặc

biệt là đối với những HS chán nản, chậm tiến.

Giúp học sinh vượt qua

• Giúp các em nhận thấy mình có khả năng, mọi

người yêu quý, tôn trọng và tin tưởng mình sẽ thay đổi Cuộc sống và tương lai của bản thân, của gia đình đang rất cần sự cố gắng và thay đổi của chính em.

• Củng cố tích cực sau những thay đổi tốt Cảm xúc

được yêu thương, tôn trọng và cảm giác vui thích lại củng cố thêm các cảm xúc tích cực khác bên trong HS Khi HS có một hành vi tích cực, người lớn có những phản ứng mang tính chất củng cố

Cứ như vậy một thói quen tốt dần được hình

thành.

- Nghe đọc truyện : Câu chuyện về Teddy Stodard.

- Cảm nhận của thầy cô sau khi nghe câu chuyện về cậu bé Teddy Stodard?

Quan tâm đến sự khó khăn

của học sinh

*Kết luận :

 Những hành vi tiêu cực mà trẻ mắc phải thường bắt nguồn từ những khó khăn của trẻ.

 Những khó khăn của trẻ có thể là: hoàn cảnh

sống, sức khoẻ, những trở ngại trong học tập, khó khăn về tâm lý, thể chất.

 Lưu ý cần tranh đối đầu với học sinh, cần lắng

nghe trẻ, tránh “lên lớp” hoặc chỉ trích trước khi tìm hiểu nguyên nhân, tránh hạ nhục trẻ.

Ghi nhớ :

• Nếu sống với chỉ trích, trẻ học cách chê bai.

• Nếu sống với thù hận, trẻ học cách gây gổ.

• Nếu sống với bao dung, trẻ học lòng kiên nhẫn.

• Nếu sống trong khích lệ, trẻ học lòng tự tin.

• Nếu sống trong ca ngợi, trẻ học cách tặng khen.

• Nếu sống trong công bằng, trẻ học lòng độ lượng.

• Nếu sống trong bình an, trẻ học lòng tin cậy.

• Nếu sống trong tình thương, trẻ học yêu chính mình.

• Nếu trẻ em được lớn lên với sự đón nhận và yêu thương,

các em sẽ tìm thấy tình yêu thương trong đời.