- Có thể thay vài từ, chêm xen một vài từ khác hoặc đổi vị trí của các từ trong cụm từ trên có đ ợc không?. -Em hiểu cụm từ lên thác xuống ghềnh trong câu ca dao có nghĩa nh thế nào?. -T
Trang 2®Çu voi ®u«i chuét
m¾t nh¾m m¾t më
kÎ khãc ng êi c êi
Trang 5- Có thể thay vài từ, chêm xen một vài từ khác hoặc
đổi vị trí của các từ trong cụm từ trên có đ ợc không? -Em hiểu cụm từ lên thác xuống ghềnh trong câu ca dao có nghĩa nh thế nào?
-Từ đó, hãy rút ra nhận xét về cấu tạo và ý nghĩa của cụm từ trên?
Thảo luận
Trang 6Côm tõ §Æc ®iÓm h×nh thøc §Æc ®iÓm néi dung
BiÓu thÞ ý nghÜa hoµn chØnh
Thµnh ng÷: côm tõ
cÊu t¹o cè ®inh
ý nghÜa hoµn chØnh
Trang 7Rất nhanh, nh tia chớp loé lên rồi biến mất
Cày, cuốc đất phải sâu, kĩ
Nghĩa của thành ngữ:
Bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên
Th ờng thông qua một số phép chuyển nghĩa
b Ghi nhớ :< SGK.144>
Trang 82 Sử dụng thành ngữ:
a Ngữ liệu:
* Ngữ liệu 1: Xác định vai trò ngữ pháp của thành ngữ
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với n ớc non
Anh đã nghĩ th ơng em nh thế thì hay là anh đào giúp cho em một
phụ ngữ CDT
chủ ngữ
Trang 9* Ngữ liệu 2: Phân tích tác dụng của việc dùng thành ngữ trong 2 câu
Bảy nổi ba chìm với n ớc non
- Anh đã nghĩ th ơng em nh thế thì hay là
anh đào giúp cho em một cái ngách sang
nào đến bắt nạt thì em chạy sang…
Câu có sử dụng thành ngữ Câu sử dụng cụm từ có ý nghĩa t ơng đ ơng
đong, lận đận với n ớc non
- Anh đã nghĩ th ơng em nh thế thì hay
là anh đào giúp cho em một cái ngách
hoạn nạn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang…
ngắn gọn, tính hình t ợng, tính biểu cảm
cao
tính hình t ợng và tính biểu cảm không cao bằng
b Ghi nhớ: (SGK/T144)
Trang 11II Luyện tập
Bài 2: Kể vắn tắt các truyền thuyết và ngụ ngôn t ơng ứng để thấy rõ lai lịch của các
Bài 3: Điền thêm yếu tố để thành ngữ đ ợc trọn vẹn
tốt
s ơng
Trang 12g¹o
Chuét sa chÜnh g¹o
Trang 13NÐm tiÒn qua cöa sæ
- Tiªu pha l ng phÝ, hoang tµn, ng«ng cuång ·ng phÝ, hoang tµn, ng«ng cuång
Trang 14Lên voi xuống chó
-Thay đổi địa vị thất th ờng đột ngột ,
Trang 15MÆt d¬i tai chuét : -
Khu«n mÆt xÊu xÝ, khã coi
Trang 16Bµi tËp
T×m thµnh ng÷ cã h×nh ¶nh c¸c con vËt sau:
Trang 17- Mèo già hoá cáo
- Cơm treo mèo nhịn đói
- Có ăn nhạt mới th ơng đến mèo
- Mèo khen mèo dài đuôi
- Mèo nhỏ bắt chuột nhỏ
- Ch a biết mèo nào cắn mỉu nào
- Chó treo mèo đậy
Trang 18- Chã giµ gµ non.
- Ch¬i víi chã, chã liÕm mÆt
- Chã cËy gÇn nhµ gµ cËy gÇn chuång.
Trang 19-Chuét sa chÜnh g¹o.
- Chuét ch¹y cïng sµo.
-¦ít nh chuét lét.
- Nh chuét ph¶i khãi.
- Ch¸y nhµ míi ra mÆt chuét.
- MÆt d¬i tai chuét.
Trang 20- Lªn voi xuèng chã.
- Theo voi hÝt b· mÝa.
- ThÇy bãi xem voi.
Trang 21Néi dung kiÕn thøc cÇn ghi nhí
* Thµnh ng÷: côm tõ
cÊu t¹o cè ®inh
ý nghÜa hoµn chØnh
* NghÜa cña thµnh ng÷:
Th êng th«ng qua mét sè phÐp chuyÓn nghÜa