Khái ni m phân tích tài chính ếoanh nghi p .... Phân tích tình hình tài chính chung .... Phân tích các ch tiêu tài chính .... Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán .... T ng quan v Côngăty
Trang 2ChuyênăngƠnh :ăTƠiăchínhă- NgơnăhƠng
HÀăN I- 2014
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h tr
t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích
d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Hà N i, ngày 28 tháng 10 n m 2014 Sinh viên
Lê Ng c Ph ng
Trang 4L IăC Mă N
hoàn thành khóa lu n này, tr c tiên tôi xin t lòng bi t n sâu s c nh t đ n
th y giáo – TS Tr n ình Toàn, ng i đã t n tình h ng d n tôi trong su t quá trình
th c hi n khóa lu n t t nghi p
Tôi xin chân thành c m n quý th y, cô trong khoa Tài chính – Ngân hàng cùng các th y cô đã gi ng d y tôi t i tr ng i H c Th ng Long đã t n tình truy n đ t ki n
th c trong 4 n m h c t p V i v n ki n th c đ c ti p thu trong quá trình h c không
ch là n n t ng cho quá trình nghiên c u khóa lu n mà còn là hành trang quí báu đ tôi
Hà N i, tháng 10 n m 2014
Sinh viên
Lê Ng c Ph ng
Trang 5M CăL C
CH NGă1 C ă S Lụă LU N CHUNG V PHỂNă TệCHă TÀIă CHệNHă
DOANH NGHI P 1
1.1 T ng quan v tƠiăchínhădoanhănghi păvƠăphơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p 1
1.1.1. Khái ni m tài chính ếoanh nghi p 1
1.1.2 Ch c n ng và vai trò c a tài chính ếoanh nghi p 1
1.1.2.1 Ch c n ng c a tài chính ếoanh nghi p 1
1.1.2.2. Vai trò c a tài chính ếoanh nghi p 2
1.1.3. Khái ni m phân tích tài chính ếoanh nghi p 3
1.1.4. Ý ngh a phân tích tài chính ếoanh nghi p 3
1.2 Thôngătinăs d ngătrongăphơnătíchătƠiăchính 4
1.3 Ph ngăphápăphơnătíchăho tăđ ngătƠiăchính 5
1.3.1. Ph ng pháp t s 5
1.3.2. Ph ng pháp so sánh 6
1.3.3. Ph ng pháp cân đ i 6
1.4 N iădungăphơnătíchătƠiăchính 7
1.4.1. Phân tích tình hình tài chính chung 7
1.4.1.1. Tình hình v tài s n 7
1.4.1.2. Tình hình v ngu n v n 8
1.4.1.3. Phân tích cân đ i tài s n và ngu n v n 9
1.4.2. Phân tích các ch tiêu tài chính 10
1.4.2.1 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 10
1.4.2.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng ho t đ ng 12
1.4.2.3 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý n 15
1.4.2.4 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 17
1.4.3 H s Z-Score 18
CH NGă2 PHỂNăTệCHăTỊNHăHỊNHăTÀIăCHệNHăT IăCỌNGăTYăV TăT ă K THU TăNỌNGăNGHI PăHÀăTỂY 20
2.1 T ng quan v CôngătyăV tăt ăk thu tănôngănghi păHƠăTơy 20
2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty 20
2.1.2. C c u t ch c c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây 20
Trang 62.1.3. Khái quát v ngành ngh kinh doanh c a Công ty VTKT nông nghi p Hà
Tây 21
2.1.4. Khái quát tình hình ho t đ ng kinh doanh c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây giai đo n 2011-2013 21
2.2 PhơnătíchătìnhăhìnhătƠiăchínhăchung 24
2.2.1.1. Tình hình v tài s n 24
2.2.1.2. Tình hình v ngu n v n 28
2.2.1.3. Phân tích cân đ i tài s n và ngu n v n 31
2.2.2. Phân tích các ch tiêu tài chính 33
2.2.2.1 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 33
2.2.2.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng ho t đ ng 34
2.2.2.3 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý n 38
2.2.2.4 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 41
2.2.3 H s Z-Score 43
CH NGă3 GI IăPHÁPăC I THI NăTỊNHăHỊNHăTÀIăCHệNH C AăCỌNGă TYăVTKTăNỌNGăNGHI PăHÀăTỂY 47
3.1 Gi iăphápăc i thi nătìnhăhìnhătƠiăchínhăc aăcôngăty 47
3.1.1 Gi m l ng ti n m t ế th a 47
3.1.2. Xây ế ng h th ng qu n lý hàng t n kho t i u 48
3.1.3. T ng c ng kh n ng thu h i công n , gi m thi u các kho n ph i thu 49
3.1.4. Nâng cao n ng l c t ch tài chính qua công tác qu n lý t t n và t ng v n ch s h u 49
3.2 M t s đ xu t ki n ngh khác 50
K T LU N
PH L C
DANH M CăTÀIăLI U THAM KH O
Trang 7DANHăM CăVI TăT T
Trang 8DANH M CăCÁCăB NG BI U,ăHỊNHăV ,ă TH ,ăCỌNGăTH C
B ng 2.1 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a Công ty giai đo n 2011-2013 22
B ng 2.2 M i quan h cân đ i gi a tài s n và ngu n v n 31
B ng 2.3 V n l u đ ng th ng xuyên và nhu c u VL th ng xuyên 32
B ng 2.4 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 33
B ng 2.5 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý tài s n 35
B ng 2.6 Ch tiêu đánh giá hi u su t s d ng tài s n 37
B ng 2.7 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý n 40
B ng 2.8 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 41
B ng 2.9 H s Z-Score c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây 2011-2013 43
Bi u đ 2.1 C c u tài s n c a Công ty VTKT nông nghi p Hà Tây 24
Bi u đ 2.2 C c u ngu n v n c a Công ty VTKT nông nghi p Hà Tây 28
Trang 9PH N M U
1.ăLỦădoăl a ch n đ tƠi
Trong n n kinh t th tr ng hi n nay, s c nh tranh gi a các thành ph n kinh t ngày càng quy t li t đã gây ra nh ng khó kh n và th thách cho các doanh nghi p Trong b i c nh đó, đ có th kh ng đ nh đ c mình, m i doanh nghi p c n xem xét
th n tr ng t ng b c đi, t ng y u t nh h ng đ n s c c nh tranh c a mình Bên
c nh nh ng l i th s n có thì n i l c tài chính c a doanh nghi p là c s cho hàng lo t các chính sách đ a doanh nghi p đ n thành công
ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, doanh nghi p ph i có m t
l ng v n nh t đ nh bao g m: v n l u đ ng, v n c đinh và v n chuyên dùng khác Nhi m v c a doanh nghi p là ph i t ch c, huy đ ng và s d ng v n sao cho có hi u
qu nh t trên c s tôn tr ng các nguyên t c v tài chính, tín d ng và ch p hành lu t pháp Vì v y đ kinh doanh đ t hi u qu mong mu n, h n ch r i ro x y ra, doanh nghi p ph i phân tích ho t đ ng kinh doanh c a mình, đ ng th i d đoán đi u ki n kinh doanh trong th i gian t i, v ch ra chi n l c phù h p Vi c phân tích tình hình tài chính s giúp các doanh nghi p xác đ nh đ y đ và đúng đ n nguyên nhân, m c đ
nh h ng c a các nhân t đ n tình hình tài chính c a doanh nghi p mình T đó có
nh ng gi i pháp h u hi u đ n đ nh và t ng c ng tình hình tài chính
Bên c nh đó, phân tích tình hình tài chính còn là công c cung c p thông tin cho các nhà qu n tr , nhà đ u t , cho vay,… m i đ i t ng quan tâm đ n tài chính doanh nghi p trên các góc đ khác nhau đ đ a ra các quy t đ nh v i m c đích khác nhau Vì
v y phân tích tình hình tài chính doanh nghi p là công vi c làm th ng xuyên không th thi u trong qu n lý tài chính doanh nghi p, nó có ý ngh a th c ti n và chi n l c lâu dài
Chính vì t m quan tr ng đó, tôi quy t đ nh ch n đ tài “Phân tích tình hình tài chính
t i công ty V t t k thu t Nông nghi p Hà Tây” đ làm khóa lu n t t nghi p
2 T ngăquanănghiênăc u
Tài chính luôn là m t v n đ hàng đ u quy t đ nh đ n s t n t i, phát tri n và c
s suy vong c a doanh nghi p Vì v y, vi c phân tích tình hình tài chính đ có đ c
nh ng b c đi hi u qu luôn là m i quan tâm c a m i doanh nghi p T tr c t i nay
đã có m t s nghiên c u v phân tích, đánh giá tình hình tài chính t i các công ty nh :
N m 2010, đ tài “Phân tích tình hình tài chính công ty TNHH Phong Phúc” [4]
do sinh viên Nguy n Th H i tr ng i h c K thu t Công ngh , thành ph H Chí Minh nghiên c u đã ch ra nh ng thu n l i và khó khan, nh ng u đi m và h n ch trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty thông qua phân tích tài chính C th , tác gi bài vi t d a trên s li u s n có c a b n báo cáo tài chính qua các n m c a công
ty đ đ a ra nh ng đánh giá chung v tài s n, ngu n v n, k t qu kinh doanh S thay
Trang 10đ i c a các tài kho n trên BC KT và các s li u t báo cáo k t qu kinh doanh cho
th y hi u qu s d ng tài s n, ngu n v n, tình hình doanh thu, chi phí, l i nhu n c a công ty Bên c nh đó, tác gi ti n hành phân tích các nhóm h s v kh n ng thanh toán, c c u tài chính, kh n ng ho t đ ng, kh n ng sinh l i đ có nh ng phân tích sâu h n v tình hình tài chính c a công ty Cu i cùng, tác gi đ a ra nh ng nh n xét
và ki n ngh nh m c i thi n tình hình ho t đ ng tài chính, t đó nâng cao hi u qu
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty Nh ng ph ng pháp đ c s d ng trong bài là ph ng pháp t l , ph ng pháp so sánh Tuy nhiên, bài nghiên c u v n còn b
bó h p trong ph m vi n i b công ty, ch a có s so sánh m r ng ra toàn ngành đ có
nh ng đánh giá khách quan h n
T ng t , c ng v i đ tài nghiên c u “Phân tích tình hình tài chính công ty C
ph n Du lch Kim Liên” [5] c a sinh viên Nguy n V n Nam, tr ng i h c Bách Khoa Hà N i th c hi n n m 2012 đ a ra phân tích, đánh giá tình hình tài chính doanh nghi p thông qua các ch tiêu tài chính Tuy nhiên, trong bái nghiên c u này, tác gi
t p trung phân tích, đánh giá v tình hình s d ng v n, kh n ng huy đ ng ngu n v n, các t su t v đ u t , kh n ng tài tr , tình hình công n , hi u qu các ho t đ ng đ u
t tài chính c a công ty Tác gi c ng s d ng ph ng pháp t l và so sánh nh ng đây, bên c nh vi c so sánh ch tiêu c a k tr c v i k này đ th y rõ xu h ng thay
đ i, tác gi còn so sánh r ng h n v i các ch tiêu trung bình ngành, v i các doanh nghi p cùng ngành đ a ra đ c đánh giá khách quan T đó, có nh ng gi i pháp phù
m i quan h gi a tài s n và ngu n v n, công ty đang qu n lý tài chính theo chi n l c nào V i nh ng đánh giá v u nh c đi m c a công tác qu n lý tài chính t i công ty, tác gi đ a ra nh ng nh n xét, ki n ngh ch quan góp ph n nâng cao hi u qu qu n lý tài chính doanh nghi p
Trong các nghiên c u trên, do tình hình ho t đ ng tài chính c a m t doanh nghi p th ng r t r ng mà m i tác gi s ch n t p trung vào m t ph n c th đ phân tích sâu tùy vào tình hình c th t ng công ty và l nh v c ho t đ ng Tuy nhiên v c
b n các tác gi đ u d a vào s li u s n có t các b n báo cáo tài chính cu i n m nh Báo cáo k t qu kinh doanh và B ng cân đ i k toán đ đ a ra các phân tích và đánh
Trang 11giá v tình hình tài s n, ngu n v n, các ch tiêu tài chính v kh n ng thanh toán, kh
n ng ho t đ ng hay kh n ng sinh l i T đó, đ a ra nh ng nh n xét khái quát v th c
tr ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, đóng góp m t s ki n ngh và
gi i pháp phù h p v i t ng công ty mình th c t p và l nh v c ho t đ ng c a h
3 M cătiêuănghiênăc u
Qua th c t h c t p t i doanh nghi p cùng nh ng phân tích t ng h p t b n báo cáo công ty cung c p làm c s đánh giá tình hình tài chính c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây T đó m nh d n đ xu t m t s gi i pháp đóng góp m t ph n vào s phát tri n c a công ty
4.ă iăt ng nghiênăc uăvƠăph m vi nghiênăc u
Tình hình tài chính t i công ty V t t k thu t nông nghi p Hà Tây giai đo n t
n m 2011 đ n n m 2013
5 Ph ngăphápănghiênăc u
Ph ng pháp x lý s li u: S d ng ph ng pháp phân tích theo chi u ngang, phân tích theo chi u d c, phân tích các t s ch y u đ so sánh, phân tích, t ng h p các bi n s , bi n đ ng qua các n m
6 K t c uăkhóaălu n
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o, khóa lu n g m ba
ch ng:
Ch ngă1:ăC ăs lỦălu n chung v phơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p
Ch ngă2:ăPhơnătíchătƠiăchínhăc aăcôngătyăVTKTănôngănghi păHƠăTơy
Ch ngă 3:ăGi iăphápăc i thi nătìnhă hình tƠiă chínhăc aă côngă tyăVTKTă nôngă
nghi păHƠăTơy
Trang 12PH NăN IăDUNG
CH NGă1 C ă S Lụă LU N CHUNG V PHỂNă TệCHă TÀIă CHệNHă
DOANH NGHI P 1.1 T ng quan v tƠiăchínhădoanhănghi păvƠ phơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p
1.1.1 Khái ni m tài chính ếoanh nghi p
Doanh nghi p là m t t ch c kinh t đ c thành l p nh m s n xu t, cung ng
s n ph m, hàng hóa và d ch v trên th tr ng v i m c đích sinh l i
Trong n n kinh t , doanh nghi p ho t đ ng trong môi tr ng luôn bi n đ ng, có
th đem l i nh ng c h i đ t đ c l i nhu n cao song c ng có th g p nh ng r i ro làm gi m l i nhu n th m chí thua l Vì v y, t t c các b ph n trong doanh nghi p, tuy có nh ng nhi m v khác nhau nh ng ph i luôn đi theo m t chi n l c kinh doanh
đ đ t đ c hi u qu cao nh t, đó là nh ng cân nh c v m t tài chính c a doanh nghi p Nói cách khác, doanh nghi p ph i tính toán đ n s v n đ ng c a đ ng ti n trong quá trình kinh doanh thông qua hàng lo t m i quan h kinh t gi a doanh nghi p
v i các đ i tác khác Các m i quan h kinh t ch y u bao g m: quan h gi a doanh nghi p v i Nhà n c, v i th tr ng tài chính, các th tr ng khác và quan h trong
n i b doanh nghi p
Nh v y, “tài chính doanh nghi p, xét v b n ch t là các quan h kinh t d i hình th c giá tr gi a doanh nghi p v i nhà n c và các ch th kinh t - xã h i trong
và ngoài n c, còn xét v hình th c là quan h tài chính – ti n t trong quá trình t o
1.1.2 Ch c n ng và vai trò c a tài chính ếoanh nghi p
1.1.2.1 Ch c n ng c a tài chính ếoanh nghi p
Ch c n ng phân ph i
Ch c n ng phân ph i c a tài chính doanh nghi p là quá trình phân ph i thu nh p
b ng ti n c a doanh nghi p và quá trình phân ph i đó luôn g n li n v i nh ng đ c
đi m v n có c a ho t đ ng kinh doanh và hình th c s h u doanh nghi p
Phân ph i thu nh p b ng ti n: Thu nh p b ng ti n mà doanh nghi p đ t đ c tr c tiên ph i bù đ p các chi phí b ra trong quá trình s n xu t kinh doanh nh chi phí v nguyên v t li u, tr l ng cho ng i lao đ ng, th c hi n ngh a v v i nhà n c
Ph n còn l i doanh nghi p s d ng hình thành các qu c a doanh nghi p, th c hi n
b o toàn v n ho c tr l i t c c ph n (n u có)
Phân ph i ngu n l c tài chính: Phân ph i v n cho các khâu, các đ n v tr c thu c
đ n v
Trang 132
Ch c n ng giám đ c tài chính
Ch c n ng giám đ c là kh n ng giám sát, d báo tính hi u qu c a quá trình phân ph i Nh kh n ng giám đ c tài chính, doanh nghi p có th phát hi n th y
nh ng khuy t t t trong kinh doanh đã đ c ho ch đ nh
Tài chính doanh nghi p c n c vào tình hình thu chi ti n t và các ch tiêu ph n ánh b ng ti n đ ki m soát tình hình, đ m b o v n s n xu t kinh doanh, tình hình s n
xu t kinh doanh và hi u qu s n xu t kinh doanh C th :
Qua t tr ng, c c u ngu n huy đ ng, vi c s d ng ngu n v n huy đ ng;
Vi c tính toán các y u t chi phí vào giá thành và chi phí l u thông;
Vi c tính toán các kho n công n v i ngân sách, v i ng i bán, v i tín d ng ngân hàng, v i công nhân viên;
Ki m tra vi c ch p hành k lu t tài chính, k lu t thanh toán, k lu t tín d ng c a doanh nghi p
Trên c s đó, giúp cho ch th qu n lý phát hi n nh ng khâu m t cân đ i,
nh ng s h trong công tác đi u hành, qu n lý đ có quy t đ nh ng n ch n k p th i các
kh n ng t n th t có th x y ra nh m duy trì và nâng cao hi u qu kinh doanh c
đi m c a ch c n ng giám đ c tài chính là toàn di n và th ng xuyên su t quá trình
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
1.1.2.2 Vai trò c a tài chính ếoanh nghi p
Huy đ ng và đ m b o đ y đ , k p th i v n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Trong quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p th ng n y sinh các nhu c u v n
ng n h n và v n dài h n cho ho t đ ng kinh doanh th ng xuyên c ng nh cho đ u t phát tri n c a doanh nghi p Vai trò c a tài chính doanh nghi p tr c h t th hi n
ch xác đ nh đúng đ n các nhu c u v n c n thi t cho ho t đ ng c a doanh nghi p trong t ng th i k , ti p đó l a ch n các ph ng pháp và hình th c thích h p đ huy
đ ng ngu n v n t bên trong và bên ngoài, đáp ng k p th i nhu c u v n c a doanh nghi p Ngày nay, cùng v i s phát tri n c a n n kinh t th tr ng đã n y sinh nhi u hình th c m i cho phép các doanh nghi p huy đ ng v n t bên ngoài Tài chính doanh nghi p ph i ch đ ng l a ch n các hình th c và ph ng pháp huy đ ng v n đ m b o cho doanh nghi p ho t đ ng thu n l i v i chi phí huy đ ng v n m c th p
T ch c s d ng v n ti t ki m và hi u qu
Hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ph thu c vào vi c t
ch c s d ng v n Vai trò c a tài chính doanh nghi p là đánh giá và l a ch n d án
đ u tiên trên c s phân tích kh n ng sinh l i và m c đ r i ro c a d án Vi c huy
đ ng k p th i các ngu n v n có ý ngh a r t quan tr ng, t o đi u ki n cho doanh nghi p
Trang 14ch p đ c các c h i kinh doanh M t khác vi c huy đ ng t i đa s v n hi n có c a doanh nghi p vào ho t đ ng kinh doanh có th tránh đ c nh ng thi t h i do đ ng
v n gây ra, đ ng th i gi m b t nhu c u vay v n, t đó gi m đ c kho n ti n lãi vay
Vi c hình thành và s d ng t t các qu c a doanh nghi p, vi c s d ng các hình th c
th ng, ph t v t ch t m t cách h p lý góp ph n quan tr ng thúc đ y cán b nhân viên
g n bó v i doanh nghi p, nâng cao n ng su t lao đ ng, c n ti n s n xu t kinh doanh, qua đó, nâng cao hi u qu s d ng v n
Giám sát, ki m tra th ng xuyên, ch t ch các m t ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Tình hình tài chính doanh nghi p là t m g ng ph n ánh trung th c m i ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Thông qua các s li u k toán, các ch tiêu tài chính, ng i qu n lý có th d dàng nh n bi t th c tr ng t t x u trong các khâu
c a quá trình s n xu t kinh doanh, k p th i đi u ch nh nh m đ t các m c tiêu đã d
đ nh s d ng có hi u qu các công c ki m tra tài chính, đòi h i nhà qu n lý c n t
ch c t t công tác h ch toán k toán, h ch toán th ng kê, xây d ng h th ng các ch tiêu phân tích tài chính và duy trì n n p, ch đ phân tích ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p
1.1.3 Khái ni m phân tích tài chính doanh nghi p
Phân tích tài chính là s d ng m t t p h p các khái ni m, ph ng pháp và các công c cho phép thu th p và x lý các thông tin k toán và các thông tin khác v qu n
lý nh m đánh giá tình hình tài chính c a m t doanh nghi p, đánh giá r i ro, m c đ và
ch t l ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p đó, kh n ng và ti m l c c a doanh nghi p, giúp ng i s d ng thông tin đ a ra các quy t đ nh tài chính, quy t đ nh qu n
lý phù h p
Nh v y, phân tích tài chính doanh nghi p mà tr ng tâm là phân tích các báo cáo tài chính và các ch tiêu đ c tr ng tài chính thông qua m t h th ng các ph ng pháp, công c và k thu t phân tích, giúp ng i s d ng thông tin t các góc đ khác nhau,
v a đánh giá toàn di n khái quát, l i v a xem xét m t cách chi ti t ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p T đó, nhà qu n lý nh n bi t d báo và đ a ra các quy t đ nh tài chính, tài tr , đ u t phù h p
1.1.4 Ý ngh a phân tích tài chính ếoanh nghi p
Trong nên kinh t th tr ng có r t nhi u đ i t ng quan tâm và s d ng thông tin kinh t , tài chính c a doanh nghi p M i đ i t ng quan tâm theo góc đ và m c tiêu khác nhau
Trang 154
i v i nhà qu n tr doanh nghi p
Các nhà qu n tr doanh nghi p c n thông tin đ ki m soát và ch đ o tình hình
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, do v y h th ng ph i quan tâm đ n m i khía
c nh c a tài chính Phân tích tài chính giúp h có cái nhìn t ng quát v tình hình ho t
đ ng s n xu t c a doanh nghi p mình, t đó đ nh h ng các quy t đ nh v đ u t , c
c u ngu n tài chính, phân chia l i nhu n đ có nh ng bi n pháp đi u ch nh phù h p
i v i các nhà đ u t
Các nhà đ u t là nh ng ng i giao v n c a mình cho doanh nghi p qu n lý, s
d ng, đ c h ng l i và c ng ch u r i ro Các đ i t ng này quan tâm tr c ti p đ n
nh ng tính toán v giá tr c a doanh nghi p H c n bi t tình hình thu nh p c a ch s
h u – l i t c c ph n và giá tr t ng thêm c a v n đ u t H quan tâm đ n phân tích tài chính đ nh n bi t kh n ng sinh lãi c a doanh nghi p ó là m t trong nh ng c n
c giúp h ra quy t đ nh b v n vào doanh nghi p hay không
Nh v y, m i quan tâm hàng đ u c a các nhà phân tích tài chính là đánh giá kh
n ng x y ra r i ro phá s n tác đ ng tác các doanh nghi p mà bi u hi n c a nó là kh
n ng thanh toán, kh n ng cân đ i v n, kh n ng ho t đ ng c ng nh kh n ng sinh lãi
c a doanh nghi p Trên c s đó, các nhà phân tích tài chính ti p t c nghi p c u và đ a
ra nh ng d đoán v k t qu ho t đ ng nói chung và m c doanh l i nói riêng c a doanh nghi p trong t ng lai Nói cách khác, phân tích tài chính là c s đ d đoán tài chính Phân tích tài chính có th đ c ng d ng theo nhi u h ng khác nhau: v i m c đích tác nghi p, v i m c đích nghiên c u, thông tin ho c theo v trí c a nhà phân tích
1.2 Thôngătinăs d ngătrongăphơnătíchătƠiăchính
Trong phân tích tài chính, nhà phân tích ph i thu th p, s d ng m i ngu n thông tin: t nh ng thông tin n i b doanh nghi p đ n nh ng thông tin bên ngoài doanh nghi p, t thông tin s l ng đ n thông tin giá tr Nh ng thông tin đó đ u giúp cho nhà phân tích có th đ a ra đ c nh ng nh n xét, k t lu n tinh t và thích đáng
Trang 16Tuy nhiên, do nh ng h n ch v ph m vi và th i gian nghiên c u mà bài khóa
lu n này s t p trung phân tích đánh giá m t cách c b n tình hình tài chính c a doanh nghi p d a trên thông tin k toán trong n i b doanh nghi p nh là m t ngu n thông tin quan tr ng nh t Thông tin k toán đ c ph n ánh khá đ y đ trong các b n báo cáo k toán Phân tích tài chính đ c th c hi n trên c s các báo cáo tài chính – đ c hình thành thông qua vi c x lý các báo cáo k toán ch y u: đó là B ng cân đ i k toán, Báo cáo k t qu kinh doanh
Báo cáo k t qu kinh doanh
Báo cáo k t qu kinh doanh giúp nhà phân tích so sánh doanh thu v i s ti n th c
nh p qu khi bán hàng hóa, d ch v ; so sánh t ng chi phí phát sinh v i s ti n th c xu t
qu đ v n hành doanh nghi p Trên c s doanh thu và chi phí, có th xác đ nh đ c
k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh: lãi hay l trong n m Nh v y, Báo cáo k t qu kinh doanh ph n ánh k t qu ho t đ ng s n xu t – kinh doanh, ph n ánh tình hình tài chính c a doanh nghi p trong m t th i k nh t đ nh Nó cung c p nh ng thông tin t ng
h p v tình hình và k t qu s d ng các ti m n ng v v n, lao đ ng, k thu t và trình đ
qu n lý s n xu t – kinh doanh c a doanh nghi p
1.3 Ph ngăphápăphơnătíchăho tăđ ngătƠiăchính
1.3.1 Ph ng pháp t s
Ph ng pháp t s là ph ng pháp truy n th ng đ c áp d ng ph bi n trong phân tích tài chính Trong ph ng pháp này, các t s đ c s d ng đ phân tích là các t s đ n đ c thi t l p b i ch tiêu này so v i ch tiêu khác ây là ph ng pháp
có tính hi n th c cao v i các đi u ki n áp d ng ngày càng đ c b sung và hoàn thi n
B i l , th nh t: ngu n thông tin k toán và tài chính đ c c i ti n và đ c cung c p
đ y đ h n ó là c s đ hình thành nh ng t l tham chi u tin c y cho vi c đánh giá m t t s c a m t doanh nghi p hay m t nhóm doanh nghi p; th hai vi c áp d ng công ngh tin h c cho phép tích l y d li u và thúc đ y nhanh quá trình tính toán hàng
lo t các t s ; th ba ph ng pháp phân tích này giúp nhà phân tích khai thác có hi u
qu nh ng s li u và phân tích m t cách h th ng hàng lo t t s theo chu i th i gian liên t c ho c theo t ng giai đo n
Trang 176
1.3.2 Ph ng pháp so sánh
V nguyên t c, v i ph ng pháp t s , c n xác đ nh đ c các ng ng, các t s tham chi u đánh giá tình tr ng tài chính c a m t doanh nghi p, c n so sánh các t
s c a doanh nghi p v i các t s tham chi u Nh v y, ph ng pháp so sánh luôn
đ c s d ng k t h p v i các ph ng pháp phân tích tài chính khác Khi phân tích, ta
ti n hành phân tích theo th i gian (so sánh k này v i k tr c) đ nh n bi t xu h ng thay đ i tình hình tài chính c a doanh nghi p, theo không gian (so sánh v i m c trung bình ngành) đ đánh giá v th c a doanh nghi p trong ngành
đ ng ch tiêu phân tích, nhà phân tích th ng s d ng ph ng pháp cân đ i
C s c a ph ng pháp này là s cân đ i v l ng gi a hai m t c a các y u t
và quá trình kinh doanh nh : gi a t ng tài s n và t ng ngu n v n, ngu n thu huy đ ng
và tình hình s d ng các qu , nhu c u s d ng v n và kh n ng thanh toán, ngu n cung c p v t t và tình hình s d ng v t t , gi a thu và chi… S cân đ i v l ng
Ngoài ra, ph ng pháp lo i tr c ng th ng đ c các nhà phân tích s d ng
nh m xác đ nh m c đ nh h ng l n l t t ng nhân t đ n ch tiêu phân tích và đ c
th c hi n b ng cách khi xác đ nh s nh h ng c a nhân t này ph i lo i tr s nh
h ng c a các nhân t khác Tuy nhiên, do h n ch v th i gian và ki n th c mà bài khóa lu n này s không s d ng các ph ng pháp trên đ ti n hành phân tích
Trang 181.4 N iădungăphơnătíchătƠiăchính
1.4.1 Phân tích tình hình tài chính chung
1.4.1.1 Tình hình v tài s n
Phân tích nh ng bi n đ ng v tài s n giúp ta tìm hi u s thay đ i v giá tr , t
tr ng c a các tài s n qua các th i k nh th nào, s thay đ i này b t ngu n t nh ng
d u hi u tích c c hay th đ ng trong quá trình s n xu t kinh doanh, có phù h p v i
vi c nâng cao n ng l c kinh t ph c v cho chi n l c, k ho ch s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p không
Khi phân tích t tr ng t ng lo i tài s n chi m trong t ng s và xu h ng bi n
đ ng c a chúng theo th i gian, c n xem xét c th s bi n đ ng đó ch y u là do
nh ng kho n m c nào trong tài s n đ th y đ c m c đ h p lý c a vi c phân b
Vi c đánh giá ph i d a trên tính ch t kinh doanh và tình hình bi n đ ng c a t ng b
ph n, v i c c u tài s n ng n h n, dài h n đ c thay đ i phù h p v i t ng ngành ngh ,
S bi n đ ng v giá tr t ng kho n m c trong tài s n
Vi c đánh giá s thay đ i c a các m c tài s n v giá tr qua các th i k có phù
h p v i ph ng h ng s n xu t kinh doanh hay không, s thay đ i c a tài s n ch y u
nh ng m c nào giúp nhà phân tích đánh giá đ c r i ro, nh ng thay đ i tài s n không h p lý
bi t đ c chính xác tình hình s d ng v n, n m đ c các nhân t nh h ng
và m c đ nh h ng c a các nhân t đ n s bi n đ ng v tài s n, ta s so sánh s
bi n đ ng gi a k phân tích v i k g c v s t ng đ i và s tuy t đ i trên t ng s tài
s n c ng nh t ng lo i tài s n nh : ti n và các kho n t ng đ ng ti n, kho n ph i thu, hàng t n kho,…
Xác đ nh chênh l ch c a các kho n m c tài s n gi a các k phân tích và k g c
đ c xác đ nh:
Trang 198
Chênh l ch tuy t đ i
t ng b ph n tài s n =
Giá tr t ng b ph n tài s n k phân tích -
v n S thay đ i có phù h p v i vi c nâng cao n ng l c tài chính, tính t ch tài chính,
kh n ng v n d ng, khai thác ngu n v n trên th tr ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh hay không và có phù h p v i chi n l c, k ho ch s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p hay không
T tr ng VCSH th hi n m c đ t ch c a doanh nghi p v m t tài chính T
tr ng này càng cao càng th hi n kh n ng đ c l p cao v m t tài chính hay m c đ t tài tr c a doanh nghi p càng t t
T ng t tài s n, khi phân tích c c u ngu n v n, ta c ng c n xem xét c th s
bi n đ ng v c c u t ng kho n m c trong ngu n v n đ th y đ c m c đ h p lý c a
S bi n đ ng v giá tr t ng kho n m c trong ngu n v n
S bi n đ ng v giá tr các kho n m c trong ngu n v n nh n ng n h n, ph i
tr ng i bán, n dài h n hay v n ch s h u qua các n m c ng cho th y kh n ng huy
đ ng v n, nh ng bi n đ ng trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Trang 20Xác đ nh chênh l ch c a các kho n m c ngu n v n gi a k phân tích và k g c
nh sau:
Chênh l ch tuy t đ i
t ng b ph n ngu n v n =
Giá tr t ng b ph n ngu n v n k phân tích -
Giá tr t ng b ph n ngu n v n k g c (9)
1.4.1.3 Phân tích cân đ i tài s n và ngu n v n
M i quan h cân đ i gi a tài s n v i ngu n v n th hi n s t ng quan v giá tr tài s n và c c u v n c a doanh nghi p trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh M i quan h cân đ i này giúp nhà phân tích ph n nào nh n th c đ c s h p lý gi a ngu n
v n doanh nghi p huy đ ng và vi c s d ng chúng trong đ u t , mua s m, d tr , s
d ng có h p lý, hi u qu hay không M i quan h cân đ i này đ c th hi n qua s đ sau:
Tài s n ng n h n N ng n h n và VCSH Tài s n dài h n N dài h n và VCSH
N u tài s n ng n h n l n h n n ng n h n là đi u h p lý vì d u hi u này th hi n doanh nghi p gi v ng quan h cân đ i gi a tài s n ng n h n và n ng n h n, s d ng đúng m c đích n ng n h n ng th i, nó c ng ch ra m t s h p lý trong chu chuy n tài s n ng n h n và k thanh toán n ng n h n Ng c l i, n u tài s n ng n h n nh
h n n ng n h n đi u này ch ng t doanh nghi p không gi v ng quan h cân đ i
gi a tài s n ng n h n v i n ng n h n vì xu t hi n d u hi u doanh nghi p đã s d ng
m t ph n ngu n v n ng n h n vào tài s n dài h n M c dù n ng n h n có khi do chi m d ng h p pháp ho c có m c lãi th p h n lãi n dài h n tuy nhiên chu k luân chuy n tài s n khác v i chu k thanh toán cho nên d d n đ n nh ng vi ph m nguyên
t c tín d ng và có th đ a đ n m t h qu tài chính x u h n
N u tài s n dài h n l n h n n dài h n và ph n thi u h t đ c bù đ p t v n ch
s h u thì đó là đi u h p lý vì nó th hi n doanh nghi p s d ng đúng m c đích n dài
h n là c v n ch s h u, nh ng n u ph n thi u h t đ c bù đ p t n ng n h n là
đi u b t h p lý nh trình bày ph n cân đ i gi a tài s n ng n h n và n ng n h n
N u ph n tài s n dài h n nh h n n dài h n đi u này ch ng t m t ph n n dài h n
đã chuy n vào tài tr tài s n ng n h n Hi n t ng này v a làm lãng phí chi phí lãi vay
n dài h n v a th hi n s d ng sai m c đích n dài h n i u này có th d n đ n l i nhu n kinh doanh gi m và nh ng r i lo n tài chính doanh nghi p
Chênh l ch t ng đ i
t ng b ph n ngu n v n =
Chênh l ch tuy t đ i t ng b ph n ngu n v nGiá tr t ng b ph n ngu n v n k g c 100
Trang 2110
Ngoài ra, khi phân tích m i quan h cân đ i gi a tài s n và ngu n v n chúng ta
c n chú tr ng đ n ngu n v n l u đ ng th ng xuyên Ngu n v n l u đ ng th ng xuyên không nh ng bi u hi n quan h gi a cân đ i gi a tài s n v i ngu n v n mà nó còn có th cho chúng ta nh n th c đ c nh ng d u hi u tình hình tài chính trong s
d ng tài s n và ngu n v n c a doanh nghi p
Quá trình luân chuy n v n c a doanh nghi p ph i hình thành nên ph n d ra gi a tài s n ng n h n so v i ngu n v n ng n h n và ngu n v n dài h n ph i l n h n tài s n dài h n m i đ m b o cho ho t đ ng th ng xuyên, phù h p v i s hình thành, phát tri n và m c đích s d ng v n Ph n chênh l ch này g i là v n l u đ ng th ng xuyên C n c vào m i quan h cân đ i gi a tài s n và ngu n v n, ta có các m i quan
h cân đ i sau:
TSNH + TSDH = NVNH + NVDH
TSNH – NVNH = NVDH – TSDH
V n l u đ ng th ng xuyên = TSNH – NVNH = NVDH – TSDH
Nh v y, n u v n l u đ ng th ng xuyên l n h n không và l n h n nhu c u v n
l u đ ng thi t y u, thì đây là m t d u hi u tài chính lành m nh và đ m b o cân đ i
gi a tài s n v i ngu n v n trong ho t d ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Ng c l i, v n l u đ ng th ng xuyên nh h n nhu c u tài s n ng n h n thi t y u
ho c âm thì đây là d u hi u tài chính b t bình th ng và m t cân đ i gi a tài s n v i ngu n v n, n u tình tr ng này kéo dài thì có th d n đ n tình tr ng tài chính c a doanh nghi p r i lo n nghiêm tr ng h n, doanh nghi p m t d n đ n toàn b v n s
h u và đ n b v c phá s n
1.4.2 Phân tích các ch tiêu tài chính
1.4.2.1 Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán
Tình hình tài chính doanh nghi p đ c th hi n khá rõ nét qua các ch tiêu v kh
n ng thanh toán c a doanh nghi p, bao g m:
a Kh n ng thanh toán t ng quát
Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p có th thánh toán đ c bao nhiêu l n n ph i
Trang 22ngay Ng c l i, n u kh n ng này nh h n 1 báo hi u s phá s n c a doanh nghi p,
v n ch s h u b m t toàn b , t ng tài s n hi n có không đ đ tr s n mà doanh nghi p ph i thanh toán
b Kh n ng thanh toán ng n h n
Kh n ng thanh toán ng n h n T ng TSNH
T ng n ng n h n Tài s n ng n h n thông th ng bao g m ti n, các kho n t ng đ ng ti n, hàng
t n kho; còn n ng n h n th ng bao g m các kho n vay ng n h n ngân hàng th ng
m i và các t ch c tín d ng khác, các kho n ph i tr nhà cung c p, các kho n ph i tr ,
ph i n p khác… C tài s n l u đ ng và n ng n h n đ u có th i h n nh t đ nh – t i
m t n m T s kh n ng thanh toán ng n cho bi t m c đ các kho n n c a các ch
n ng n h n đ c trang tr i b ng các tài s n có th chuy n b ng ti n trong m t giai
đo n t ng đ ng v i th i h n c a các kho n n đó
N u t s kh n ng thanh toán ng n h n cao (l n h n 1) có ngh a là công ty luôn
s n sàng thanh toán các kho n n Tuy nhiên, n u t s này quá cao ch ng t hi u qu
ho t đ ng kinh doanh đang gi m đi vì công ty đã đ u t quá nhi u vào tài s n ng n
h n hay nói cách khác vi c qu n lý tài s n ng n h n không đ t hi u qu (nh có quá nhi u ti n m t nhàn r i, các kho n ph i thu, hàng t n kho đ ng…) M t công ty n u
d tr nhi u hàng t n kho thì s có ch s thanh toán ng n h n cao, mà hàng t n kho là tài s n khó chuy n đ i thành ti n, nh t là nh ng hàng t n kho đ ng, kém ch t l ng
Vì v y, trong nhi u tr ng h p, t s thanh toán ng n h n không ph n ánh chính xác
kh n ng thanh toán c a công ty
c Kh n ng thanh toán nhanh
Kh n ng thanh toán nhanh là t s gi a các tài s n quay vòng nhanh v i n
ng n h n Tài s n quay vòng nhanh là nh ng tài s n có th nhanh chóng chuy n đ i thành ti n, bao g m: ti n và các kho n t ng đ ng ti n, các kho n ph i thu Hàng t n kho là tài s n khó chuy n thành ti n h n trong t ng tài s n l u đ ng và d b l nh t
n u đ c bán Do v y, t s kh n ng thanh toán nhanh cho bi t kh n ng hoàn tr các kho n n ng n h n không ph thu c vào vi c bán hàng t n kho và đ c xác đ nh b ng cách l y tài s n l u đ ng tr hàng t n kho chia cho n ng n h n
Kh n ng thanh toán nhanh T ng TSNH Hàng t n kho
T ng n ng n h n
N u ch tiêu này b ng 1 ho c l n h n 1 t c là doanh nghi p đang duy trì đ c
kh n ng thanh toán nh ng n u quá l n t c là doanh nghi p đang b đ ng v n, vòng
Trang 2312
quay v n, ch m ch ng t hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p gi m N u ch tiêu này nh h n 1 t c là doanh nghi p đang g p khó kh n trong vi c thanh toán n
d Kh n ng thanh toán t c th i
Ch tiêu kh n ng thanh toán t c th i cho bi t kh n ng thanh toán các kho n n
đ n h n, quá h n c a doanh nghi p
Kh n ng thanh toán t c th i Ti n và các kho n t ng đ ng ti n
T ng n ng n h n
N đ n h n bao g m các kho n n ng n, trung và dài h n đã đ n h n tr ti n Ch
s này đ c bi t quan tr ng đ i v i các b n hàng mà ho t đ ng khan hi m ti n m t (quay vòng v n nhanh), các doanh nghi p này c n ph i đ c thanh toán nhanh chóng
đ ho t đ ng đ c di n ra bình th ng Th c t , n u h s này ≥ 0,5 thì tình hình thanh toán t ng đ i kh quan còn n u < 0,5 thì doanh nghi p có th g p khó kh n trong vi c thanh toán Tuy nhiên, n u h s này quá cao l i ph n ánh tình hình không
t t là v n b ng ti n m t quá nhi u, vòng quay ti n ch m ngh a là doanh nghi p qu n lý
qu qu n lý t n kho c a doanh nghi p, nó có th đo l ng b ng ch tiêu s vòng quay
c a hàng t n kho trong m t n m ho c th i gian quay vòng hàng t n kho
Th i gian quay vòng hàng t n kho 360
Vòng quay hàng t n kho
ây là ch s ph n ánh trình đ qu n lý d tr c a doanh nghi p, th hi n m i quan h gi a hàng hóa đã bán và v t t hàng hóa c a doanh nghi p Doanh nghi p kinh doanh th ng m i th ng có vòng quay t n kho nh h n nhi u so v i doanh nghi p s n xu t kinh doanh H s này th p có th ph n ánh doanh nghi p này b
Trang 24đ ng v t t hàng hóa, ho c s n ph m tiêu th ch m Và ng c l i, ch tiêu này càng
l n thì tình hình kinh doanh c a doanh nghi p càng t t vì doanh nghi p đ u t vào hàng t n kho ít nh ng doanh thu v n cao
b Vòng quay các kho n ph i thu
Vòng quay các kho n ph i thu Ph i thu khách hàng Doanh thu thu n
Ch tiêu này đ c xác đ nh b ng cách l y doanh thu thu n chia cho kho n ph i thu khách hàng Vòng quay càng l n thì thu h i các kho n ph i thu t khách hàng càng t t Bên c nh đó, ch tiêu này còn ph n ánh t c đ chuy n đ i các kho n ph i thu thành ti n m t c a doanh nghi p
K thu ti n bình Vòng quay các kho n ph i thu 360
Trong quá trình ho t đ ng, vi c phát sinh các kho n ph i thu, ph i tr là đi u t t
y u Khi các kho n ph i thu càng l n, ch ng t v n c a doanh nghi p b chi m d ng càng nhi u Nhanh chóng gi i phóng v n b đ ng trong khâu thanh toán là m t b
ph n quan tr ng trong công tác tài chính Vì v y, các nhà phân tích tài chính th ng quan tâm t i th i gian thu h i các kho n ph i thu và ch tiêu k thu ti n trung bình
đ c s d ng đ đánh giá kh n ng thu h i v n trong thanh toán trên c s các kho n
ph i thu và doanh thu tiêu th bình quân ngày Các kho n ph i thu bao g m: ph i thu
c a khách hàng, tr tr c cho ng i bán, ph i thu n i b , các kho n t m ng, chi phí
tr tr c… Doanh thu bao g m: doanh thu t ho t đ ng s n xu t kinh doanh, thu nh p
t ho t đ ng tài chính và thu nh p b t th ng báo cáo k t qu kinh doanh
Các kho n ph i thu l n hay nh ph thu c vào chính sách tín d ng c a doanh nghi p và các kho n ph i tr tr c k thu ti n trung bình cho bi t trung bình s ph i thu trong k b ng doanh thu c a bao nhiêu ngày Thông th ng 20 ngày là m t k thu
ti n ch p nh n đ c N u giá tr c a ch tiêu này càng cao thì doanh nghi p đã b chi m d ng v n, gây đ ng v n trong khâu thanh toán, kh n ng thu h i v n ch m
Do đó, doanh nghi p ph i có biên pháp thu h i n Tuy nhiên, trong tình hình c nh tranh gay g t thì có th đây là chính sách c a doanh nghi p nh m ph c v cho nh ng
m c tiêu chi n l c nh chính sách m r ng, thâm nh p th tr ng
c Vòng quay các kho n ph i tr
Vòng quay kho n ph i tr Giá v n hàng bán Chi phí bán hàng, qu n lý chung
Ph i tr ng i bán L ng, th ng, thu ph i tr
Trang 2514
Ch s vòng quay các kho n ph i tr ph n ánh kh n ng chi m d ng v n c a doanh nghi p đ i v i nhà cung c p Ch s vòng quay các kho n ph i tr quá th p có
th nh h ng không t t đ n x p h ng tín d ng c a doanh nghi p
Ch s vòng quay các kho n ph i tr n m nay nh h n n m tr c ch ng t doanh nghi p chi m d ng v n và thanh toán ch m h n n m tr c Ng c l i, n u Ch s Vòng quay các kho n ph i tr n m nay l n h n n m tr c ch ng t doanh nghi p chi m d ng v n và thanh toán nhanh h n n m tr c
N u ch s Vòng quay các kho n ph i tr quá nh (các kho n ph i tr l n), s
ti m n r i ro v kh n ng thanh kho n Tuy nhiên, c ng c n l u ý vi c chi m d ng kho n v n này có th s giúp doanh nghi p gi m đ c chi phí v v n, đ ng th i th
hi n uy tín v quan h thanh toán đ i v i nhà cung c p và ch t l ng s n ph m đ i v i khách hàng
K tr n bình Vòng quay các kho n ph i tr 360
K tr n trung bình là ch s th hi n s ngày trung bình mà công ty c n đ tr
ti n cho nhà cung c p H s này th hi n m i quan h gi a doanh nghi p và ng i bán H s k tr n trung bình cao ngh a là công ty có quan h t t v i nhà cung c p
và có kh n ng kéo giãn th i gian tr ti n cho ng i bán Ng c l i h s th p ngh a là công ty ph i tr ti n cho ng i bán trong th i gian ng n sau khi nh n hàng
d Th i gian quay vòng ti n
Th i gian quay vòng ti n = Th i gian quay vòng hàng t n kho + K thu ti n trung bình – k tr n trung bình (21)
Con s này càng cao, thì l ng ti n m t c a doanh nghi p càng khan hi m cho ho t
đ ng s n xu t kinh doanh và cho các ho t đ ng khác nh đ u t Chu k ti n m t đ c tính t khi chi tr cho các nguyên li u thô t i khi nh n đ c ti n m t trong bán hàng
N u con s này nh s đ c coi là kh n ng qu n lý v n l u đ ng t t Ng c l i, con s này l n có th đ c gi i thích là: doanh nghi p ph i thuê thêm v n trong khi
v n ph i ch khách hàng tr n ti n hàng cho mình
Quá trình s n xu t càng dài, l ng ti n m t mà doanh nghi p ph i thuê thêm đ
đ u t càng l n T ng t , th i gian khách hàng thanh toán các hóa đ n càng lâu, thì giá tr c a các hóa đ n càng gi m
e Hi u su t s d ng tài s n ng n h n
Hi u su t s d ng TSNH Doanh thu thu n
T ng TSNH
Trang 26T s này đo l ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n nói chung mà không có s phân bi t gi a hi u qu ho t đ ng hàng t n kho hay hi u qu ho t đ ng các kho n
ph i thu V ý ngh a, ty s này cho bi t m t đ ng TSNH tham gia vào quá trình s n
xu t kinh doanh thì t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n
Ch tiêu này càng l n thì hi u qu s d ng TSNH càng cao Mu n làm đ c đi u này, doanh nghi p c n rút ng n chu k s n xu t kinh doanh và đ y m nh t c đ tiêu
th hàng hóa
f Hi u su t s d ng tài s n ếài h n
Hi u su t s d ng TSDH Doanh thu thu n
T ng TSDH
T s này đo l ng hi u qu s d ng tài s n dài h n bao g m tài s n c đ nh,
ph i thu dài h n và các tài s n dài h n khác c a công ty, cho bi t m t đ ng tài s n dài
h n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n
Tài s n c đ nh th ng chi m t tr ng ch y u trong tài s n dài h n nên có th xem nh ch tiêu này th hi n s v n đ ng c a tài s n c đ nh trong k Ch tiêu này càng cao càng ch ng t tài s n c đ nh v n đ ng càng nhanh, t đó góp ph n t o ra doanh thu thu n càng cao
g Hi u su t s d ng t ng tài s n
Hi u su t s d ng t ng tài s n là ch tiêu đo l ng hi u qu s d ng t ng tài s n,
trong đó nó ph n ánh m t đ ng tài s n đ c doanh nghi p huy đ ng vào s n xu t kinh doanh đem l i bao nhiêu đ ng doanh thu Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Hi u su t s d ng t ng tài s n Doanh thu thu n
T l t ng n trên v n ch s h u là h s ph n ánh quy mô tài chính c a công
ty T l này c ng ph thu c nhi u vào ngành, l nh v c mà công ty ho t đ ng Ví d ,
các ngành s n xu t c n s d ng nhi u v n thì t l t ng n trên v n ch s h u có xu
h ng cao h n, trong khi các công ty th ng m i thì t l này th ng th p h n
Trang 2716
H s n trên VCSH N ph i tr
V n ch s h u
N u h s này l n h n 1 có ngh a là tài s n c a doanh nghi p ch y u đ c tài
tr b ng các kho n n , ng c l i thì tài s n đ c tài tr ch y u b ng v n t có c a doanh nghi p Ch tiêu này càng nh t c là t tr ng n càng nh , doanh nghi p s ít
g p r i ro trong thanh toán T l này càng cao thì t l n càng cao, doanh nghi p d
c ng cao, s ph thu c vào n vay c a doanh nghi p nhi u, tính t ch trong tài chính
th p Các nhà đ u t c ng th ng quan tâm nhi u đ n ch tiêu này khi xem xét đ u t vào doanh nghi p
c H s thanh toán lãi vay
Lãi vay ph i tr là m t kho n chi phí c đ nh, ngu n đ tr lãi vay là l i nhu n thu n sau khi tr các kho n chi phí giá v n, qu n lý và bán hàng So sánh gi a ngu n
đ tr lãi vay và lãi vay ph i tr s cho bi t doanh nghi p s n sàng tr ti n lãi vay
m c đ nào H s đ c xác đ nh nh sau:
H s thanh toán lãi vay L i nhu n tr c thu và lãi vay (EBIT)Lãi vay ph i tr trong k
H s này dùng đ đo l ng m c đ l i nhu n có đ c do s d ng v n đ đ m
b o tr lãi cho ch n Nói cách khác, h s thanh toán lãi vay cho ta bi t s v n đi vay
đã s d ng t t đ n m c đ nào và đem l i m t kho n l i nhu n là bao nhiêu, có đ bù
đ p lãi vay ph i tr không
Trang 281.4.2.4 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
L i nhu n luôn là m c tiêu cu i cùng c a các doanh nghi p trong ho t đ ng s n
xu t kinh doanh L i nhu n càng cao ch ng t doanh nghi p càng kh ng đ nh đ c s
t n t i c a mình trong n n kinh t Tuy nhiên, s l i nhu n mà doanh nghi p thu đ c trong k cao hay th p không ph n ánh chính xác ch t l ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là t t hay x u b i l s l i nhu n này ch a tính h t l ng chi phí đã b ra và kh i l ng tài s n mà doanh nghi p s d ng Vì v y nhóm ch tiêu v
kh n ng sinh l i đ c các nhà phân tích s d ng đ đánh giá m t cách t ng đ i ch t
l ng ho t đ ng c a doanh nghi p b ng cách đ t l i nhu n trong m i quan h v i doanh thu đ t đ c v i t ng s v n mà doanh nghi p đã huy đ ng vào s n xu t kinh doanh Phân tích kh n ng sinh l i c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh qua các ch tiêu sau:
a T su t sinh l i trên ếoanh thu (ROS)
T su t sinh l i trên doanh thu = L i nhu n ròng
Doanh thu thu n Doanh thu thu n bao g m doanh thu bán hàng và cung c p d ch v , doanh thu t
ho t đ ng tài chính Ch tiêu này ph n ánh c m t đ ng doanh thu thu n t o đ c trong k thì công ty thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Các nhà qu n lý và nhà đ u t đ u nghiên c u k v xu h ng t l l i nhu n trên doanh thu N u t l n này càng cao, ch ng t khách hàng ch p nh n mua v i giá cao ho c nhà qu n lý ki m soát t t chi phí, ho c c hai Ng c l i, t l này gi m có th báo hi u chi phí đang
v t t m ki m soát c a nhà qu n lý, ho c công ty đang phái chi t kh u đ bán s n
ph m hay d ch v c a mình
b T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
Ch tiêu này đo l ng kh n ng sinh l i c a t ng tài s n, m t đ ng b vào tài s n thì thu v đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Công th c tính nh sau:
T su t sinh l i trên t ng tài s n L i nhu n ròng
T ng tài s n Tài s n c a m t doanh nghi p đ c hình thành t v n vay và v n ch s h u C hai ngu n này đ c s s ng đ tài tr cho các ho t đ ng c a công ty Hi u qu c a
vi c chuy n v n đ u t thành l i nhu n đ c th hi n qua ch tiêu ROA Vì vây, ROA càng cao thì càng t t vì doanh nghi p đang ki m đ c nhi u ti n h n trên l ng đ u t
ít h n
c T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)
T su t sinh l i trên VCSH = L i nhu n ròng
V n ch s h u
Trang 2918
ROE là ch tiêu các nhà đ u t r t quan tâm vì nó cho th y kh n ng t o lãi c a
m t đ ng v n h b ra đ đ u t vào doanh nghi p T l ROE càng cao càng ch ng
t doanh nghi p s d ng hi u qu v n ch s h u, có ngh a là doanh nghi p đã cân đ i
m t cách hài hòa gi a v n ch s h u v i v n đi vay đ khai thác l i th c nh tranh
c a mình trong quá trình huy đ ng v n, m r ng quy mô c bi t, v i nh ng công ty
c ph n, ROE càng cao thì c phi u càng h p d n các nhà đ u t
1.4.3 H s Z-Score
Vi c tìm ra m t công c đ phát hi n d u hi u báo tr c s phá s n luôn là m t trong nh ng m i quan tâm hang đ u c a các nhà nghiên c u v tài chính doanh nghi p Có nhi u công c đã đ c phát tri n đ làm vi c này Trong đó, ch s Z là công c đ c c hai gi i h c thu t và th c hành, công nh n và s d ng r ng rãi nh t trên th gi i Ch s này đ c phát minh b i Giáo S Edward I Altman, tr ng kinh doanh Leonard N Stern, thu c tr ng i H c New York, d a vào vi c nghiên c u khá công phu trên s lu ng nhi u công ty khác nhau t i M M c dù ch s Z này đ c phát minh t i M , nh ng h u h t các n c, v n có th s d ng v i đ tin c y khá cao Bên c nh đó, h s Z-Score c ng th ng đ c dùng đ đánh giá tình hình tài chính c a các doanh nghi p trong n m ho t đ ng, t đó có nh ng đi u ch nh k p th i
và h p lý đ c ng c và nâng cao tình hình tài chính
Ch s Z bao g m 5 ch s X1, X2, X3, X4, X5:
X1 = T s V n l u đ ng trên T ng Tài S n (Working Capitals/Total Assets) X2 = T s L i nhu n gi l i trên T ng Tài S n (Retain Earnings/Total Assets) X3 = T s L i nhu n tr c thu và lãi vay trên T ng Tài s n (EBIT/Total Assets) X4 = Giá Tr Th Tr ng ho c giá tr ghi s c a V n Ch S H u trên Giá tr s sách c a T ng N (Market Value or Book Value of Total Equity / Book values of total Liabilities)
X5 = Hi u su t s d ng T ng Tài S n (Sales/Total Assets)
T m t ch s Z ban đ u, Giáo S Edward I Altman đã phát tri n ra Z’ và Z’’ đ
có th áp d ng theo t ng lo i hình và ngành c a doanh nghi p, nh sau:
i v i doanh nghi p đã c ph n hoá, ngành s n su t:
Z = 1.2.X1 + 1.4.X2 + 3.3.X3 + 0.64.X4 + 0.999.X5
N u Z > 2.99: Doanh nghi p có tài chính lành m nh
N u 1.8 < Z < 2.99: Doanh nghi p không có r c r i tài chính trong ng n h n, tuy nhiên c n ph i xem xét tình tr ng tài chính m t cách th n tr ng
N u Z <1.8: Doanh nghi p có v n đ nghiêm tr ng v tài chính và có nguy c phá s n
Trang 30i v i doanh nghi p ch a c ph n hoá, ngành s n su t:
Z’ = 0.717.X1 + 0.847.X2 + 3.107.X3 + 0.42.X4 + 0.998.X5
N u Z’ > 2.9: Doanh nghi p có tài chính lành m nh
N u 1.23 < Z’ < 2.9: Doanh nghi p không có r c r i tài chính trong ng n h n, tuy nhiên c n ph i xem xét tình tr ng tài chính m t cách th n tr ng
N u Z’ <1.23: Doanh nghi p có v n đ nghiêm tr ng v tài chính và có nguy c phá s n
N u Z’’ > 2.6: Doanh nghi p có tài chính lành m nh
N u 1.2 < Z’’ < 2.6: Doanh nghi p không có r c r i tài chính trong ng n h n, tuy nhiên c n ph i xem xét tình tr ng tài chính m t cách th n tr ng
N u Z <1.1: Doanh nghi p có v n đ nghiêm tr ng v tài chính và có nguy c phá s n
i v i các doanh nghi p n m trong vùng an toàn, các ch s d báo th ng đúng 100 i v i các doanh nghi p n m trong vùng nguy hi m và có nguy c phá
s n cao thì ch s Z có d báo đúng kho ng 70 trong 2 n m, ch s Z’ và Z’’ d báo đúng kho ng 80 trong 5 n m
Trang 3120
K THU TăNỌNGăNGHI PăHÀăTỂY
2.1 T ng quan v CôngătyăV tăt ăk thu tănôngănghi păHƠăTơy
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty
Công ty V t t k thu t nông nghi p Hà Tây là doanh nghi p Nhà n c có tr s
t i đ ng Tô Hi u, ph ng Quang Trung, qu n Hà ông, Hà N i v i v n đi u l là 10.000.000.000 đ ng
Công ty VTKT nông nghi p Hà Tây đ c thành l p t 3 đ n v ban đ u là Công
ty V t t nông nghi p t nh Hà Tây, Công ty V t t k thu t Hà ông và Tr m B o v
th c v t thu c Chi c c BVTT theo Quy t đ nh 276-Q /UB ngày 27/3/1997 c a UBND t nh Hà Tây c nh m ch n ch nh l i h th ng d ch v k thu t v t t , phù h p
v i c ch th tr ng, th ng m i hóa v t t nông nghi p
Công ty chính th c đi vào ho t đ ng tháng 5/1997, đ n tháng 9/1999 t ng thêm 5
đ n vi c p Công ty trong ngành Nông nghi p chuy n v , đ a t ng s các đ n v sát
nh p v Công ty VTKT nông nghi p lên 8 đ n v
Ngay n m đ u m i thành l p, trong cùng m t lúc, công ty v a ph i n đ nh t
ch c v a ph i n đ nh SXKD, t o vi c làm cho ng i lao đ ng Do c ch qu n lý và
đi u hành quan li u c a các đ n v tr c đ l i công ty nh ng khó kh n ch ng ch t nh
vi c kinh doanh thua l , tài s n h h ng và cán b công nhân viên không đ n ng l c Tuy nhiên sau khi tr i qua các giai đo n c ng c và phát tri n, công ty đã t ng
b c đ t đ c nh ng k t qu nh mong đ i trong l nh v c kinh doanh cung c p các
m t hàng ph c v s n xu t nông nghi p Hi n nay, công ty ho t đ ng v i quy mô v a
và nh , th c hi n ch c n ng kinh doanh v n nhà n c, đ m b o vi c làm cho cán b công nhân viên
S l ng cán b , nhân viên hi n nay c a công ty là 54 ng i S nhân viên là n chi m t tr ng cao h n so v i nam (59,3%), ch y u làm vi c các b ph n K toán – Tài chính và T ch c – Hành chính v i l ng công vi c và chuyên môn phù h p
L ng nhân viên nam ít h n và ch y u t p trung phòng Kinh doanh L ng cán b , nhân viên có trình đ trên đ i h c chi m 11%, t trung c p, cao đ ng tr lên chi m t
tr ng 75,9% cho th y trình đ lao đ ng c a Công ty khá cao Hi nay, công ty th c
hi n chính sách đ i v i ng i lao đ ng theo đúng chính sách đ i v i ng i lao đ ng
c a Chính ph
2.1.2 C c u t ch c c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây
C c u t ch c c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây đ c t ch c theo tinh
th n c a Quy t đ nh 276-Q /UB ngày 27/3/1997 và v n duy trì cho đ n nay, bao g m:
Trang 32Giám đ c, Phó Giám đ c, Phòng Kinh doanh, Phòng Tài chính – K toán, Phòng T
ch c – Hành chính T ch c b máy c a Công ty qu n lý theo mô hình qu n lý tr c tuy n – ch c n ng M i b ph n có ch c n ng, nhi m v và quy n h n c th đ c quy đ nh h p lý, ch t ch giúp nâng cao hi u qu , phát huy h t kh n ng
2.1.3 Khái quát v ngành ngh kinh doanh c a Công ty VTKT nông nghi p Hà
Thu mua và cung ng g o, các lo i nông s n;
i lý cung ng các lo i t li u s n xu t ph c v cho s n xu t nông nghi p;
Kinh doanh b t đ ng s n và v n phòng cho thuê;
Cho thuê kho tàng, b n bãi;
Nh p mua và cho thuê ho t đ ng, tài chính máy móc, thi t b
Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty trong th i đi m này ch yêu là: nh p
kh u kinh doanh phân bón các lo i, thu mua nguyên li u s n xu t th c n gia súc; thu mua và cung ng g o; cho thuê kho tàng, b n bãi
2.1.4 Khái quát tình hình ho t đ ng kinh doanh c a công ty VTKT nông nghi p
Hà Tây giai đo n 2011-2013
D i đây là b ng phân tích tình hình ho t đ ng kinh doanh c a công ty VTKT nông nghi p Hà Tây trong 3 n m 2011, 2012 và 2013:
Trang 33- Trong đó: Chi
phí lãi vay 78.654.327 252.404.926 320,90 58.743.699 17,74 Chi phí qu n lý
Trang 34Qua b ng trên, ta th y s bi n đ ng rõ r t c a doanh thu và l i nhu n sau thu trong 3 n m N m 2011, doanh thu thu n là 17.549.243.341 đ ng, l i nhu n sau thu
là 54.479.676 đ ng N m 2012, doanh thu thu n t ng m nh so v i n m 2011, t ng 12.474.184.264 đ ng, t ng đ ng 71,08% đ ng th i l i nhu n sau thu c ng t ng cao, t ng 575.952.986 đ ng ng v i 1057,19 % N m 2012 là n m mà công ty ti n hành m r ng quy mô ho t đ ng kinh doanh v i vi c t ng quy mô v n đ u t c a ch
s h u vào tài s n và k t qu thu đ c khá l c quan khi doanh thu và l i nhu n đ u
t ng m c cao M c dù các kho n chi phí ho t đ ng kinh doanh trong n m 2012 đ u
t ng nh ng m c t ng không quá cao Giá v n hàng bán t ng 11.351.392.245 đ ng, t c 72,68% so v i n m 2011, m c t ng này g n nh t ng ng v i m c t ng doanh thu thu n (71,08%) ch ng t công ty có ngu n cung ng hàng hóa n đ nh và công tác
qu n lý giá v n khá hi u qu Chi phí qu n lý kinh doanh c a công ty t ng khá th p
v i 7,26 c ng cho th y tuy m r ng quy mô nh ng công tác qu n lý c a công ty
c ng không có nhi u s bi n đ ng Bên c nh đó, ta th y tuy doanh thu ho t đ ng tài chính gi m 37.255.017 đ ng t ng ng 85,56 còn chi phí tài chính l i t ng và m c
t ng khá cao, 263.183.256 đ ng t c 265,2 nh ng c hai kho n m c đ u chi m t
tr ng nh do các ho t đ ng tài chính c a công ty không l n nên không làm nh h ng
đ n s t ng c a l i nhu n sau thu
Tuy nhiên, sang đ n n m 2013, doanh thu thu n l i gi m m nh so v i n m 2012,
gi m 10.564.225.029 đ ng t ng ng 35,19% Do n m 2013 tình hình kinh t xã h i
g p nhi u khó kh n, giá phân bón trong n c liên t c gi m trong các tháng đ u n m nên công ty đã quy t đ nh thu h p ngành ngh kinh doanh phân bón là ngành ch l c
c a công ty, chuy n sang tích tr hàng hóa đ tránh g p ph i nh ng r i ro l n Vì v y
mà doanh thu bán hàng có s s t gi m khá nhi u M c dù v y nh ng các kho n chi phí
l i gi m nhi u h n m c gi m c a doanh thu thu n Giá v n hàng bán gi m 11.333.209.935 đ ng t ng ng 42,02%, chi phí qu n lý kinh doanh gi m 166.028.485 đ ng t c 8,59% Bên c nh đó, chi phí ho t đ ng tài chính v n ti p t c
t ng (32,20%) ch y u do các kho n vay ng n h n c a công ty t ng lên làm chi phí lãi vay luôn chi m t tr ng l n trong chi phí tài chính t ng Doanh thu t ho t đ ng tài chính c ng ti p t c gi m khá l n (78,50%) nh ng c hai đ u có t tr ng không l n trong t ng chi phí Vì v y, l i nhu n sau thu trong n m 2013 v n t ng cao, t ng 842.960.902 đ ng v giá tr tuy t đ i và 133,71% v giá tr t ng đ i
Nhìn chung, v t ng quan ho t đ ng kinh doanh c a công ty trong 3 n m 2011,
2012 và 2013 đ u đem l i l i nhu n sau thu d ng và có s t ng tr ng m nh Tuy
có nhi u bi n đ ng v doanh thu nh ng có th th y công ty đã qu n lý các kho n chi phí ho t đ ng kinh doanh t ng đ i hi u qu làm l i nhu n thu n v ho t đ ng kinh