KIEÅM TRA BAỉI CUế:Caõu 1: Neõu ủũnh nghúa phửụng trỡnh baọc nhaỏt moọt aồn?. Phửụng trỡnh daùng ax + b = 0, vụựi a vaứ b laứ hai soỏ ủaừ cho vaứ a 0, ủửụùc goùi laứ phửụng trỡnh baọc
Trang 3PHÒNG GD-ĐT VĂN QUAN –LẠNG SƠN
Tiết 43
Người thực hiện
LA VĂN LIỆP
TỔ TOÁN – TRƯỜNG THCS TÚ XUYÊN
Trang 4KIEÅM TRA BAỉI CUế:
Caõu 1: Neõu ủũnh nghúa phửụng trỡnh baọc nhaỏt moọt aồn? Neõu hai quy taộc bieỏn ủoồi moọt phửụng trỡnh?
Phửụng trỡnh daùng ax + b = 0, vụựi a vaứ b laứ hai soỏ ủaừ cho vaứ a
0, ủửụùc goùi laứ phửụng trỡnh baọc nhaỏt moọt aồn.
AÙp duùng: Giaỷi phửụng trỡnh: 7 – 3x = 9 – x
Giaỷi pt : 7 – 3x = 9 – x
-3x + x = 9 – 7 (chuyeồn veỏ vaứ ủoồi daỏu)
-2x = 2x = 2x = 2
x = -1 (chia hai veỏ cho -2x = 2)
Vaọy taọp nghieọm laứ S = {-1}
ẹAÙP AÙN
Hai qui taộc bieỏn ủoồi phửụng trỡnh: Trong một pt , ta có thể :
+ chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia và đổi dấu hạng tử đó + Nhân ( hoặc chia) cả 2 vế cho cùng một số khác 0
Trang 5Tiết 43 : phươngưtrìnhưđưaưđượcưvềưdạngưưưưưax + b
= 0
Trong bài này ta chỉ xét các ph ơng trình mà hai vế của chúng là hai
biểu thức hữu tỉ của ẩn, không chứa ẩn ở mẫu và có thể đ a đ ợc về dạng
ax + b = 0 hay ax= -b.
Vớ duù 1: Giaỷi pt: 2x = 2x–(3–5x) = 4(x+3)
<=> 2x = 2x – 3 + 5x = 4x + 12x = 2
Chuyeồn caực haùng tửỷ chửựa aồn sang moọt veỏ, caực haống soỏ sang veỏ kia:
Thu goùn vaứ giaỷi phửụng trỡnh nhaọn ủửụùc:
Thửùc hieọn pheựp tớnh ủeồ boỷ daỏu ngoaởc 2x – 3 + 5x = 4x + 12
<=> 2x = 2x + 5x - 4x = 12x = 2 + 3
<=> 3x = 15 <=> x = 5
3x = 15 <=> x = 5
Phửụng trỡnh coự nghieọm laứ: x = 5
Vớ duù 2x = 2: Giaỷi pt: 5 2 1 5 3
x
2 5 2 6 6 3 5 3
<=> 10x + 6x + 9x = 6 + 15 + 4
<=> 10x – 4 + 6x = 6 + 15 – 9x
<=>
<=> 10x – 4 + 6x = 6 + 15 – 9x
<=> 2x = 25x = 2x = 25
<=> x = 1
Vaọy pt coự taọp nghieọm laứ: S = {1}
2x + 5x - 4x = 12 + 3
<=> 2x = 2(5x -2x = 2) + 6x = 6 + 3(5 – 3x) ? Haừy neõu caực bửụực chuỷ yeỏu ủeồ giaỷi
phửụng trỡnh trong hai vớ duù treõn.
- Bửụực 1:Quy ủoàng maóu ụỷ hai veỏ
- Bửụực 2: Nhaõn hai veỏ vụựi maóu chung
ủeồ khửỷ maóu
- Bửụực 3: Chuyeồn caực haùng tửỷ chửựa aồn
sang moọt veỏ, caực haống soỏ sang veỏ kia
- Bửụực 4: Thu goùn vaứ giaỷi phửụng
trỡnh nhaọn ủửụùc
* Caựch giaỷi:
- Bửụực 1:Quy ủoàng maóu ụỷ hai veỏ
- Bửụực 2: Nhaõn hai veỏ vụựi maóu chung ủeồ khửỷ maóu
- Bửụực 3: Chuyeồn caực haùng tửỷ chửựa aồn sang moọt
veỏ, caực haống soỏ sang veỏ kia
- Bửụực 4: Thu goùn vaứ giaỷi phửụng trỡnh nhaọn ủửụùc
Trang 6Tiết 43 : phươngưtrìnhưđưaưđượcưvềưdạngưưưưưax + b
= 0
* Vớ duù 1: Giaỷi pt: 2x = 2x–(3–5x) = 4(x+3)
1 Caựch giaỷi:
* Vớ duù 2x = 2: Giaỷi pt: 5 2 1 5 3
x
* Caựch giaỷi:
- Bửụực 1:Quy ủoàng maóu ụỷ hai veỏ
- Bửụực 2: Nhaõn hai veỏ vụựi maóu chung ủeồ khửỷ maóu
- Bửụực 3: Chuyeồn caực haùng tửỷ chửựa aồn sang moọt
veỏ, caực haống soỏ sang veỏ kia
- Bửụực 4: Thu goùn vaứ giaỷi phửụng trỡnh nhaọn ủửụùc
2.Aựp duùng:
* Vớ duù 3: Giaỷi phửụng
trỡnh
2
11 2
1 2
3
) 2 )(
1 3
x
6
33 6
) 1 2
( 3 ) 2 )(
1 3 (
x
<=> 2(3x – 1)(x + 2) – 3(2x2 + 1) = 33
<=> 2(3x2 + 6x - x- 2) – 6x 2 – 3 = 33
<=> 2(3x 2 + 5x - 2) – 6x 2 - 3 = 33
<=> 6x2 + 10x - 4 – 6x 2 - 3 = 33
<=> 10x = 33 + 4 + 3
<=> x = 4
<=>
<=> 10x = 40
V y PT coự t p nghi m S = { 4 ậy PT coự tập nghiệm S = { 4 ậy PT coự tập nghiệm S = { 4 ệm S = { 4 }
?2 Giải phương trỡnh
12
) 3 7 (
3 12
) 2 5 ( 2
4
3
7 6
2
<=> 12x – 10x – 4 = 21 – 9x
<=> 12x – 10x + 9x = 21 + 4
<=> 11x = 25
<=> x =
11 25
<=>
Trang 7Tiết 43 : phươngưtrìnhưđưaưđượcưvềưdạngưưưưưax + b
= 0
* Vớ duù 1: Giaỷi pt: 2x = 2x–(3–5x) = 4(x+3)
1 Caựch giaỷi:
* Vớ duù 2x = 2: Giaỷi pt: 5 2 1 5 3
x
* Caựch giaỷi:
- Bửụực 1:Quy ủoàng maóu ụỷ hai veỏ
- Bửụực 2: Nhaõn hai veỏ vụựi maóu chung ủeồ khửỷ maóu
- Bửụực 3: Chuyeồn caực haùng tửỷ chửựa aồn sang moọt
veỏ, caực haống soỏ sang veỏ kia
- Bửụực 4: Thu goùn vaứ giaỷi phửụng trỡnh nhaọn
ủửụùc
2.Aựp duùng:
* Vớ duù 3: Giaỷi phửụng
trỡnh
2
11 2
1
2 3
) 2 )(
1 3
x
?2 Giải phương trỡnh
12
) 3 7 (
3 12
) 2 5 ( 2
3
7 6
2
<=> 12x – 10x – 4 = 21 – 9x
<=> 12x – 10x + 9x = 21 + 4
<=> 11x = 25
<=> x =
11 25
<=>
* Chỳ ý :
1)Khi giaỷi moọt phửụng trỡnh ta thửụứng tỡm caựch
bieỏn ủoồi ủeồ ủửa phửụng trỡnh ủoự veà daùng ủụn
giaỷn nhaỏt laứ daùng a x + b = 0 hay a x = - b
2 6
1 3
1 2
1
x
Vi duù 4: Giaỷi p.trỡnh
Trong moọt vaứi trửụứng hụùp ta coứn coự caựch
bieỏn ủoồi khaực
2 6
1 3
1 2
1 ) 1
x
<=>
2 6
1 3
1 2
1
x
2 6
1 3
1 2
1 ) 1
x
6
4 ) 1
<=>
<=> x – 1 = 3 <=> x = 4
Vi duù 4:
Vaọy pt coự taọp nghieọm laứ S = {4}
Trang 8Tiết 43 : phươngưtrìnhưđưaưđượcưvềưdạngưưưưưax + b
= 0
* Vớ duù 1: Giaỷi pt: 2x = 2x–(3–5x) = 4(x+3)
1 Caựch giaỷi:
* Vớ duù 2x = 2: Giaỷi pt: 5 2 1 5 3
x
* Caựch giaỷi:
2.Aựp duùng:
* Vớ duù 3: Giaỷi phửụng
trỡnh
2
11 2
1 2
3
) 2 )(
1 3
x
* Chỳ ý :
1)Khi giaỷi moọt phửụng trỡnh ta thửụứng tỡm caựch
bieỏn ủoồi ủeồ ủửa phửụng trỡnh ủoự veà daùng ủụn
giaỷn nhaỏt laứ daùng a x + b = 0 hay a x = - b
Vi duù 4: ( sgk )
Trong moọt vaứi trửụứng hụùp ta coứn coự caựch
bieỏn ủoồi khaực
2 6
1 3
1 2
1 ) 1
x
<=>
2 6
1 3
1 2
1
x x
x
2 6
1 3
1 2
1 ) 1
x
6
4 ) 1
<=>
<=> x – 1 = 3 <=> x = 4
Vaọy pt coự taọp nghieọm laứ S = {4}
Giaỷi phửụng trỡnh sau:
x x
Vớ duù 5:
<=> x + 1 = x – 1
<=> x – x = - 1 – 1
<=> (1 - 1)x = - 2
<=> 0x = - 2
Pt voõ nghi mệm S = { 4
Vớ duù 6
x x
Giaỷi phửụng trỡnh sau:
<=> x – x = 1 + 1
<=> x – x = 1 - 1
<=> 0x = 0
Pt nghieọm ủuựng vụựi moùi x
2) Quaự trỡnh giaỷi coự theồ daón ủeỏn trửụứng hụùp ủaởc
bieọt laứ heọ soỏ cuỷa aồn baống 0 Khi ủoự, phửụng trỡnh
coự theồ voõ nghieọm hoaởc nghieọm ủuựng vụựi moùi x
Vớ duù 5: ( sgk )
Vớ duù 6: ( sgk )
Trang 9LUYỆN TẬP:
Bài 1 : Giải các phương trình sau:
2
1 S={ }
7 Vậy tập nghiệm:
Vậy tập nghiệm: S={1}
= 0
<=> 5 – x + 6 = 12x = 2 – 8x
<=> – x + 8x = 12x = 2 – 6 – 5
<=> 7x = 1
<=> x = 1 / 7
<=> 5(7x – 1) + 60x = 6(16 – x)
<=> 35x – 5 + 60x = 96 – 6x
<=> 35x + 60x + 6x = 96 + 5
<=> 101x = 101
<=> x = 1
Bài 2 : Giải phương trình sau:
3(4 1) 9
(
4 16
3
8
x
x
)(4 1)
(4 1)
4 1 2
3
4
3
8 (
x
x x x x
x
Vậy tập nghiệm của pt là S = { 3 / 4}
Trang 10Bài 3: Tìm chỗ sai và sữa lại các bài giải sau cho đúng
a) 3x – 6 + x = 9 – x
<=> 3x + x – x = 9 – 6
<=> 3x = 3
<=> x = 1
b) 2t – 3 + 5t = 4t + 12 <=> 2t + 5t – 4t = 12 - 3 <=> 3t = 9 <=> t = 3
L ời giải đúng i gi i đúng ải đúng
a) 3x – 6 + x = 9 – x
<=> 3x + x + x = 9 + 6
<=> 5x = 15
<=> x = 3
Vậy tập nghiệm: S = { 3 }
L i gi i đúng ời giải đúng ải đúng b) 2t – 3 + 5t = 4t + 12 <=> 2t + 5t – 4t = 12 + 3 <=> 3t = 15 <=> t = 5
LUYỆN TẬP:
= 0
Trang 11Hửụựng daón daởn doứ
1.Xem laùi caựch giaỷi phửụng trỡnh baọc nhaỏt moọt aồn vaứ nhửừng phửụng trỡnh
coự theồ ủửa ủửụùc veà daùng ax + b = 0.
2x = 2.Baứi taọp: Baứi 11, 12x = 2 (coứn laùi) , baứi 13/SGK, baứi 2x = 21/SBT
3 Chuaồn bũ tieỏt sau luyeọn taọp
HD baứi 2x = 21(a) /SBT:
x A
Bieồu thửực A coự nghúa khi vaứ chổ khi naứo?
Tỡm ẹK cuỷa x ủeồ giaự trũ cuỷa phaõn thửực sau ủửụùc xaực ủũnh :
2x = 2( x – 1) – 3 ( 2x = 2x + 1 ) ≠ 0 Bài toán dẫn đến việc giải ph ơng trình : 2x = 2( x – 1) – 3 ( 2x = 2x + 1 ) = 0
Vậy với x ≠ -5/4 thỡ bi u ểu thửực A ủửụùc xaực ủũnh
Giaỷi pt tỡm ủửụùc x = -5 / 4