bài 41 môi trường và các nhân tố sinh thái. giáo án bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi lớp 9 môn sinh học (1)

I - Môi trường sống của sinh vật: Môi trường sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh sinh vật, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của si

1

2

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật:

Quan sát hình bên, em hãy cho

biết những yếu tố nào ảnh hưởng

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật:

Môi trường sống của sinh vật bao gồm

tất cả những gì bao quanh sinh vật, tác

động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự

sống, phát triển và sinh sản của sinh

vật.

Môi trường sống là gì ?

mặt đất – không khí

3 Môi trường trong đất

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

Môi trường sống của sinh vật bao gồm

tất cả những gì bao quanh sinh vật, tác

động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự

sống, phát triển và sinh sản của sinh

vật.

Có 4 loại môi trường chủ yếu:

+ Môi trường nước.

+ Môi trường sinh vật.

+ Môi trường trong đất.

+ Môi trường trên mặt đất – không

khí (môi trường trên cạn)

K các lo i ể ạ môi tr ườ ng

s ng ch y u ố ủ ế

c a sinh v t? ủ ậ

MÔI TR ƯỜ NG TRÊN M T Đ T - KHÔNG KHÍ Ặ Ấ

Môi tr ườ ng trên c n (Th c v t, bò, chim) ạ ự ậ

MÔI TR ƯỜ NG TRONG Đ T (Giun đ t Ấ ấ )

10 MÔI TR ƯỜ NG SINH V T (B CHÉT) Ậ Ọ

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

Môi trường sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh sinh vật, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của sinh vật.

Có 4 loại môi trường chủ yếu:

+ Môi trường nước.

+ Môi trường sinh vật.

+ Môi trường trong đất.

+ Môi trường trên mặt đất – không khí (môi trường trên cạn)

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

1/ Nhân tố sinh

thái là gì?

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

Môi trường sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh sinh vật, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của sinh vật.

Có 4 loại môi trường chủ yếu:

+ Môi trường nước.

+ Môi trường sinh vật.

+ Môi trường trong đất.

+ Môi trường trên mặt đất – không khí (môi trường trên cạn)

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

– Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác

động tới sinh vật.

BẢNG 41.2: BẢNG ĐIỀN CÁC NHÓM NHÂN TỐ SINH THÁI

THEO TỪNG NHÓM.

2/ Có mấy nhóm nhân tố sinh

thái?

* Phân loại các nhân tố sinh

thái sau đây: Đước

Phá rừng Gio ù

Ánh sáng

Trồng lúa

Lượng mưa

Đánh bắt

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

– Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác

động tới sinh vật.

Các nhân t ố sinh thái

đ ượ c chia nhóm nh ư

th nào? ế

– Có hai nhóm nhân tố sinh thái:

+ Nhóm nhân tố vô sinh: gồm

đất, nước, nhiệt độ, không khí…

+ Nhóm nhân tố hữu sinh: gồm

nhân tố con người và nhân tố các

sinh vật khác.

Vì sao con

ng i đ c ườ ượ

x p vào m t ế ộ nhóm nhân t ố

sinh thái riêng?

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

– Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác

động tới sinh vật.

– Có hai nhóm nhân tố sinh thái:

+ Nhóm nhân tố vô sinh: gồm đất,

nước, nhiệt độ, không khí…

+ Nhóm nhân tố hữu sinh: gồm

nhân tố con người và nhân tố các

sinh vật khác.

Thảo luận nhóm nhỏ

(2 phút) Câu hỏi SGK trang

120

1– Trong một ngày (từ sáng tới tối), ánh sáng mặt trời

chiếu trên mặt đất thay đổi như thế nào?

2– Ở nước ta, độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông có

Mùa hè có ngày dài hơn mùa đông

Mùa xuân ấm áp

Mùa hạ nóng Mùa thu mát mẻ Mùa đông lạnh

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

– Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường

tác động tới sinh vật.

– Có hai nhóm nhân tố sinh thái:

+ Nhóm nhân tố vô sinh: gồm đất,

nước, nhiệt độ, không khí…

+ Nhóm nhân tố hữu sinh: gồm

nhân tố con người và nhân tố các

sinh vật khác.

Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái tới sinh vật như thế nào?

– Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái tới sinh vật tùy

thuộc vào mức độ tác động của chúng và thay đổi theo

từng môi trường, thời gian.

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

III – Giới hạn sinh thái:

42 0 C

Điểm cực thuận

Giới hạn chịu đựng

Hình 41.2 Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam

Khoản

g thuận

Giới hạn

dưới

Giới hạn trên

* Giới hạn sinh thái là gì?

30 0 C

21

Bài 41.

I - Môi trường sống của sinh vật

II – Các nhân tố sinh thái của môi trường:

III – Giới hạn sinh thái:

- Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu

đựng của cơ thể sinh vật đối với một

nhân tố sinh thái nhất định.

Gi i h n sinh ớ ạ thái là gì?

Nhận xét về khả năng chịu đựng của sinh vật với mỗi nhân tố sinh thái? M i loài ch u đ đ nh v i các nhân t sinh thái ị ỗ ớ ị ượ c m t gi i h n nh t ố ộ ớ ạ ấ

Bài t p ậ Hãy sắp xếp các nhân

tố sinh thái sau đây vào từng nhóm nhân tố sinh thái

Các nhân tố

sinh thái Nhân tố sinh thái vô sinh

Nhân tố sinh thái hữu sinh Mức độ

ngập nước Kiến

Độ dốc

của đất

Nhiệt độ

không khí Cây

cỏ Độ tơi xốp

của đất Gỗ mục

Sâu ăn lá

cây

Vi khuẩn suối nước nóng có giới hạn nhiệt độ từ 00C 

900C, có nghĩa là:

A Giới hạn dưới là 900C, giới

hạn trên là O0C.

B Giới hạn trên là 900C, giới

hạn dưới là 00C.

C Ở nhiệt độ -50C và 950C vi

khuẩn đã chết.

D Cả 2 câu B, C đều

đúng

O

C

Điểm gây chết

Điểm gây chết

Điểm cực thuận

t0 C

Mức độ sinh

trưởng

HƯỚNG DẪN VẼ SƠ ĐỒ GIỚI HẠN

SINH THÁI của cá rô phi ở Việt Nam

Hình 41.2 Giới hạn nhiệt độ

của cá rô phi ở Việt

Nam