Bằng t duy chủ quan, em hãy phân nhóm cho các yếu tố tác động lên sinh vật trên.?. ánh sángRuồi, muỗi ưThỳ săn thịt Sỏn lỏ gan Nhân tố hữu sinh N ớc KK, nhiệt độ Con người Đất Nhân tố v
Trang 1Phần 2 Sinh vật và môi tr ờng
Chươngưi:
Sinh vật và môi tr ờng Sinh vật và môi tr ờng
Trang 2Bµi 41:
M«i tr êng
vµ c¸c nh©n tè sinh th¸i
Trang 3ánh sáng Ruồi, muỗi
N ớc
Không khí Cây cỏ
Đất Thú dữ
Con ng ời
Nhiệt độ
Sán lá gan
? Môi tr ờng sống của sinh vật là gì?
? Sự tồn tại và phát triển của con trâu sống trong rừng chịu ảnh h ởng của những yếu tố nào
Trang 4- M«i tr êng sèng cña sinh vËt bao gåm tÊt c¶ nh÷ng g× bao quanh sinh vËt.
I M«i tr êng sèng cña sinh vËt.
Trang 5Hình 41.1 Các môi tr ờng sống của sinh vật.
1 Môi tr ờng n ớc; 2 Môi tr ờng trên mặt đất- không khí;
3 Môi tr ờng trong đất; 4 Môi tr ờng sinh vật
44
4
1
4
4
3
2
Trang 6? Hãy quan sát hình ảnh trong tự nhiên, điền tiếp nội dung
phù hợp vào các ô trống trong bảng 41.1
1 2 3 4 5 6
? Qua bài tập trên em rút ra nhận xét gì về môi tr ờng sống của sinh vật?
Chim sâu Mặt đất- không khí
Trang 7- Môi tr ờng sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh sinh vật.
I Môi tr ờng sống của sinh vật.
- Có 4 loại môi tr ờng chủ yếu:
+ Môi tr ờng n ớc
+ Môi tr ờng trong đất.
+ Môi tr ờng mặt đất- không khí.
+ Môi tr ờng sinh vật.
Trang 8ánh sáng Ruồi, muỗi
N ớc
Không khí Cây cỏ
Đất Thú dữ
Con ng ời
Nhiệt độ
Sán lá gan
? Bằng t duy chủ quan, em hãy phân nhóm cho các
yếu tố tác động lên sinh vật trên
Trang 9ánh sáng
Ruồi, muỗi
ưThỳ săn thịt
Sỏn lỏ gan
Nhân tố hữu sinh
N ớc
KK, nhiệt độ
Con người
Đất
Nhân tố vô sinh
? Nghiên cứu thông tin phần II (đoạn 1)- kiểm chứng các cách phân nhóm nhân
tố sinh thái trên, nhận xét, bổ sung.
II Các nhân tố sinh thái của môi tr ờng
? Thế nào là nhân tố sinh thái?
- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi tr ờng tác động tới sinh vật.
Trang 10Bài tập: Môi tr ờng sống của cây hoa hồng là đất và không khí.
Hãy chỉ ra các nhân tố sinh thái có thể tác động lên cây hoa hồng?
Nhân tố
vô sinh
Nhân tố hữu sinh
Nhân tố con ng ời Nhân tố các sinh vật khác
Trang 11Nhân tố
vô sinh
Nhân tố hữu sinh Nhân tố con ng ời Nhân tố các sinh vật khác
Khí hậu: ánh sáng,
nhiệt độ, độ ẩm ới n ớc, bón phân, bắt -Tác động tích cực: t
sâu , lai ghép…
Sâu ăn lá, giun đất
N ớc -Tác động tiêu cực:
chặt phá, ngắt lá, bẻ cành
ong b ớm
? Vì sao ng ời ta tách con ng ời thành nhóm nhân tố riêng trong nhóm nhân tố sinh hữu sinh.
- Vì hoạt đông của con ng ời khác với các sinh vật khác:Con ng ời có thể làm cho môi tr ờng phong phú đa dạng hơn, có thể làm cho môi tr ờng bị suy thoái.
Trang 12? Nhân tố sinh thái đ ợc chia thành những nhóm nào?
- Nhân tố sinh thái đ ợc chia thành 2 nhóm:
+ Nhóm nhân tố vô sinh: ánh sáng, nhiệt độ, n ớc, đất
+ Nhóm nhân tố hữu sinh: Nhân tố con ng ời
Nhân tố các sinh vật khác: thực vật, động vật, nấm, vi sinh vật
Trang 13Trả lời các câu hỏi lệnh ở SGK: Nhận xét sự thay đổi
của các nhân tố sau:
- Trong một ngày từ sáng đến tối ánh sáng mặt trời chiếu trên mặt đất thay đổi nh thế nào?
-ở n ớc ta độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông có gì khác nhau?
-Sự thay đổi nhiệt độ trong năm diễn ra nh thế nào?
- Độ dài ngày thay đổi theo mùa, mùa hè dài hơn mùa đông
- Trong năm nhiệt độ thay đổi theo mùa:
+ Mùa hè nóng nực + Mùa đông lạnh lẻo
+ Mùa thu mát mẻ + Mùa xuân ấm áp
- Trong một ngày ánh sáng mặt trời chiếu lên mặt đất tăng dần từ sáng
đến tr a và giảm dần vào buổi chiều cho đến tối
? Qua bài tập trên, em có nhận xét gì về sự tác
động của các nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật.
Trang 14=> Các nhân tố sinh thái tác động lên sinh vật thay đổi
theo từng môi tr ờng và thời gian.
Trang 15Khoảng thuận lợi
Giới hạn trên Giới hạn d ới
Điểm cực thuận 30 0 C
Điểm gây chết
(5 0 C)
Giới hạn chịu đựng Điểm gây chết
(42 0 C)
Nhiệt độ Hình 41.2 Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam
+Vì quá giới hạn chịu đựng.
* Cá rô phi ở VN sống và phát triển ở nhiệt độ nào?
* Nhiệt độ nào cá rô phi sinh tr ởng và phát triển tốt nhất ?
+ Từ 20 độ C đến 35độ C.
+ Từ 5 độ C đến 42 độ C.
* Tại sao ngoài nhiệt độ 5 độ C và 42 độ C thì cá rô phi sẽ chết?
Trang 16III Giới hạn sinh thái
? Thế nào là giới hạn sinh thái.
- Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.
Trang 17* Cá chép có giới hạn nhiệt độ từ 2 độ C đến 44 độ C
* Cá rô phi có giới hạn nhiệt độ từ 5 độ C đến 42 độ C
? Từ ví dụ trên em có nhận xét gì về khả năng chịu đựng của
2 loài sinh vật trên đối với nhân tố nhiệt độ
? Những hiểu biết về giới hạn sinh thái của sinh vật có ý
nghĩa gì trong sản xuất nông nghiệp
- Mỗi loài có giới hạn sinh thái riêng đối với từng nhân tố sinh thái
- Cá chép có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng hơn
=> Có vùng phân bố rộng hơn
- Gieo trồng đúng thời vụ, tạo điều kiện tốt cho vật nuôi và
cây trồng phát triển
Trang 18Bài tập trắc nghiệm
Em hãy chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:
