bài 41 môi trường và các nhân tố sinh thái. giáo án bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi lớp 9 môn sinh học (13)

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG Chương I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG I/ Môi trường sống của sinh vật: Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI... Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

1

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

Chương I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

I/ Môi trường sống của sinh vật:

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

Chương I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

1/ Môi trường sống là gì ?

Đất , nước , nắng , mưa , nhiệt độ ,

thú dữ , con người…

Tất cả các yếu tố trên tạo nên môi

trường sống của hươu

I/ Môi trường sống của sinh vật:

Hươu sống trong rừng chịu sự

tác độngcủa các yếu tố nào?

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

Môi trường là nơi sinh sống của

sinh vật bao gồm tất cả những gì

bao quanh chúng.

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

CHƯƠNG I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I/ Môi trường sống của sinh vật:

Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất

cả những gì bao quanh chúng Có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sinh trưởng, phát triển và sinh sản của sinh vật.

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I/ Môi trường sống của sinh vật:

1/ Môi trường sống là gì ?

2/ Có những môi trường sống nào?

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

Quan sát H41.1 hãy cho biết sinh vật có những môi trường sống nào?

+ Có 4 loại môi trường: Môi trường nước; môi trường đất- không khí ; môi trường trong đất; môi trường sinh vật.

I/ Môi trường sống của sinh vật:

I/ Môi trường sống của sinh vật:

ST T

Tên sinh vật Môi trường

sống

1 2 3 4

5 ….

Giun kim Sinh vật Ngựa Đất- K/khí

Trong đất

Quan sát trong tự nhiên, hãy điền tiếp nội dung phù hợp vào các ô trống trong bảng sau:

Giun đất

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

CHƯƠNG I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I/ Môi trường sống của sinh vật:

* Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những

gì bao quanh chúng.

* Có 4 loại môi trường:

Môi trường nước; môi trường đất- không khí ;

môi trường trong đất ; môi trường sinh vật.

II/ Các nhân tố sinh thái của môi trường:

II/ Các nhân tố sinh thái của môi trường:

Quan sát tranh cho biết những yếu tố nào của môi trường tác động tới

đời sống của con voi ?

Nhiệt độ

Ánh sáng

Độ ẩm

Nước

Thực vật Thú dữ

Theo em có thể chia các nhân tố sinh thái thành mấy nhóm?

+ Nhóm nhân tố vô sinh: Nhiệt độ , ánh sáng, độ ẩm, mưa

+ Nhóm nhân tố hữu sinh: Thú dữ, săn bắn , con người , thực vật

* Nhóm nhân tố hữu sinh phân biệt thành nhóm ST con người và nhóm nhân tố ST các sinh vật khác

Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

Nhân tố sinh thái là gì?

NTST là những yếu tố của môi trường tác động tới sinh vật

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

CHƯƠNG I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I/ Môi trường sống của sinh vật:

* Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những

gì bao quanh chúng * Có 4 loại môi trường:

Môi trường nước; môi trường đất- không khí ;

môi trường trong đất ; môi trường sinh vật.

II/ Các nhân tố sinh thái của môi trường:

+ Nhóm nhân tố vô sinh: Nhiệt độ , ánh sáng, độ ẩm, mưa, thức ăn + Nhóm nhân tố hữu sinh: Thú dữ, săn bắn , con người

* Nhóm nhân tố hữu sinh phân biệt thành nhóm ST con người và nhóm nhân tố ST các sinh vật khác

- NTST Là những yếu tố của môi trường tác động tới sinh vật

Nhân tố vô

sinh Nhân tố con người Nhân tố hữu sinh Nhân tố các SV khác

Hãy quan sát các hình ảnh trên rồi lựa chọn và sắp xếp các nhân tố sinh thái theo từng nhóm vào bảng 41.2

Hình ảnh thể hiện các nhân tố sinh thái

Ánh sáng

Đồi dốc

Nước

Cháy rừng Rác thải Rừng trồng, bừa đất

Cá Khỉ Giun đất

II/ Các nhân tố sinh thái của môi trường:

1/ Trong một ngày (từ sáng đến tối) ánh sáng mặt trời chiếu

trên mặt đất thay đổi như thế nào?

2/ Ở nước ta, độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông có gì khác nhau? 3/ Sự thay đổi nhiệt độ trong một năm diễn ra như thế nào?

Đọc thông tin thảo luận nhóm 2 trả lời các câu hỏi sau:

Em có nhận xét gì về sự thay đổi các NTST môi trường?

Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái đến sinh vật tùy thuộc vào

mức tác động của chúng Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

II/ Các nhân tố sinh thái của môi trường:

III/ Giới hạn sinh thái

5 0 C Điểm

42 0 C

Điểm cực thuận

Giới hạn chịu đựng

Hình 41.2 Giới hạn nhiệt độ của cá rơ phi ở Việt Nam

Khoảng thuận lợi

t0 C

Giới hạn sinh thái là gì?

30 0 C

*

Quan sát sơ đồ và cho biết : Cá rơ phi sinh trưởng tốt nhất ở khoảng nhiệt độ nào ? Giới hạn chịu đựng nhiệt độ của cá rơ phi là bao nhiêu ?

Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.

Tiết 43: MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

CHƯƠNG I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I/ Môi trường sống của sinh vật:

* Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả

những gì bao quanh chúng.

* Có 4 loại môi trường:

Môi trường nước; môi trường đất- không khí ;

môi trường trong đất ; môi trường sinh vật.

II/ Các nhân tố sinh thái của môi trường:

+ Nhóm nhân tố vô sinh:Nhiệt độ , ánh sáng, độ ẩm, mưa, thức ăn + Nhóm nhân tố hữu sinh: Thú dữ, săn bắn , con người

* Nhóm nhân tố hữu sinh phân biệt thành nhóm ST con người và nhóm nhân tố ST các sinh vật khác

III/ Giới hạn sinh thái

Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.

Các nhân tố ST Nhân tố ST vô sinh Nhân tố ST hữu sinh

Hãy sắp xếp các nhân tố sau đây vào từng nhóm nhân tố ST

Kiến

Mức độ ngập nước

Nhiệt độ không khí

Độ dốc của đất

Rắn hổ mang

Áp suất không khí

Cây gỗ

Gỗ mục

Cây cỏ

Thảm lá khô

Độ tơi xốp của đất

Mức độ ngập nước Kiến

Độ dốc của đất Nhiệt độ không khí

Rắn hổ mang

Áp suất không khí

Cây gỗ

Gỗ mục

Cây cỏ

Thảm lá khô

Độ tơi xốp của đất Tiết 43: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

1

N

3

N

4

1/ Thể hiện đặc điểm khí hậu của mùa xuân

Chìa khóa

H

2/ Đây là tên gọi của nhóm NTST sống 3/ Vấn đề nhà nước đang quan tâm để nâng cao cuộc sống 4/ Việc làm cả con người nhằm phục hồi rừng 5/ Ảnh hưởng của các nhà máy nếu không xử lí đúng k/ học

+ Học bài theo nội dung bài ghi và SGK.

+Trả lời các câu hỏi và làm bài tập 2, 3, 4

tr 121 sgk.

+ Ôn lại kiến thức sinh thái thực vật lớp

6 để tiết tới học bài:Ảnh hưởng của

ánh sáng lên đời sống thực vật.

+ Kẻ sẵn bảng 42.1 vào vở soạn.

DẶN DÒ

19