hiệu quả của việc uống thuốc hạ áp theo sự thay đổi huyết áp 24 giờ ở bệnh nhân tăng huyết áp được theo dõi holter huyết áp 24 giờ

• Kiểm soát huyết áp theo phương pháp theo dõi holter huyết áp 24 giờ: hiệu quả hơn phương pháp thông thường• Giá trị holter huyết áp trong 24 giờ: giúp lựa chọn thuốc hạ huyết áp và thờ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS PHẠM TRƯỜNG SƠN

HÀ NỘI - 2012

HIỆU QUẢ CỦA VIỆC UỐNG THUỐC

HẠ ÁP THEO SỰ THAY ĐỔI HUYẾT ÁP 24 GIỜ Ở BỆNH NHÂN TĂNG HUYẾT ÁP ĐƯỢC THEO DÕI HOLTER

• THA: hay gặp nhất trong các bệnh tim mạch.

• THA: Thế giới: 5 - 30% dân số, Việt 19%

Nam:15%-• Điều trị THA: thường không đạt mức huyết áp theo yêu cầu (75% số bệnh nhân)

• Kiểm soát huyết áp theo phương pháp theo dõi holter huyết áp 24 giờ: hiệu quả hơn phương pháp thông thường

• Giá trị holter huyết áp trong 24 giờ: giúp lựa chọn thuốc hạ huyết áp và thời điểm dùng thuốc

• Ở Việt nam, việc dùng thuốc hạ huyết áp chủ yếu dựa vào giá trị huyết áp buổi sáng

1 1/ Xác định giá trị huyết áp 24 giờ ở bệnh nhân tăng

huyết áp trước và sau khi điều chỉnh thời điểm dùng thuốc hạ áp.

2  

3 2/ Mô tả sự biến thiên huyết áp 24 giờ ở bệnh nhân

tăng huyết áp trước và sau khi điều chỉnh thời điểm dùng thuốc hạ áp.

(ABPM: Ambulatory Blood Pressure Monitor)

Ghi lại giá trị huyết áp tại các thời điểm khác  nhau trong 24 giờ . Có vai trò  :

 Theo dõi biến đổi huyết áp 24 giờ: giúp 

chỉnh thuốc huyết áp

 Chẩn đoán các đỉnh tăng huyết áp

SỰ BIẾN ĐỔI HUYẾT ÁP TRONG 24 GiỜ

 Huyết áp có sự thay đổi trong suốt 24 giờ

  BN  THA  đang  điều  trị  thuốc  hạ  áp:  có  thể  huyết  áp  trở  về  bình  thường  khi  đo  bằng  phương  pháp  thông  thường  nhưng  không  kiểm soát trong suốt 24 giờ 

Máy SCOTT CARE đo huyết áp 24 giờ

 Bao hơi được tự động bơm và xả hơi theo một

chương trình đã được nạp sẵn vào máy

 Khi xả hơi, tín hiệu dao động tiếng động mạch 

được khuyếch đại, trị số huyết áp ở các lần đo được  nạp vào phần mềm và truyền vào máy vi tính

Nhịp ngày-đêm của biến thiên huyết áp 24 giờ

 Đỉnh cao huyết áp: 8 giờ và 11 giờ

 Huyết áp thấp về ban đêm: Thường giá trị huyết 

áp về ban đêm giảm hơn so với ban ngày. 

- HATB đêm giảm > 10-20% HATB ngày: có trũng  giảm huyết áp về đêm . 

- HATB đêm giảm < 10% so với HATB ngày: 

không có trũng hạ huyết áp về đêm.

 Một số bệnh lí: THA thì tỉ lệ nhóm không có 

trũng huyết áp về đêm tăng lên

Sự biến thiên huyết áp 24 giờ và tổn thương cơ quan đích

 Thời điểm thức dậy: NMCT, đột quỵ não

 Giá trị huyết áp trung bình trong 24 giờ

phì đại thất trái , đột quỵ não, nguy cơ tim mạch

 Sự dao động huyết áp : Biến thiên huyết áp càng nhiều

khi mức huyết áp càng cao Dao động huyết áp lớn thì tỷ

lệ tổn thương cơ quan đích cao và nghiêm trọng

 Không có trũng huyết áp về đêm: có tỷ lệ cao về tổn

thương cơ quan đích

 Giá trị huyết áp buổi sáng sẽ không giúp kiểm  soát huyết áp trong suốt 24 giờ ( BN có THA về 

đêm, tăng huyết áp vào sáng sớm, đỉnh cao huyết 

áp trong ngày).

 Huyết áp 24 giờ: giúp lựa chọn thời điểm dùng  thuốc, là phương pháp, đơn giản, không mất chi  phí, có hiệu quả cao trong việc kiểm soát huyết  áp

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

 30  bệnh  nhân  tăng  huyết  áp  đang  điều  trị  bằng thuốc hạ áp. 

 Điều trị nội trú tại Bệnh viện TWQĐ 108.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Tiêu chuẩn loại trừ

•THA thứ phát

•Có các bệnh lý cấp tính hoặc ác tính kèm theo

•Có kèm theo các bệnh lý tim mạch khác: hẹp, hở van tim, bệnh cơ tim nguyên phát

•Kết quả huyết áp 24 giờ: có nhiều tín hiệu nhiễu tạp, thời gian theo dõi dưới 20 giờ

Tuổi, giới, thời gian THA, Đo huyết áp

• Bước 2: Chẩn đoán điều dưỡng, lựa chọn bệnh

nhân

Lựa chọn các bệnh nhân THA đang được điều trị bằng thuốc hạ áp Các BN uống thuốc huyết áp vào lúc 9 giờ.

• Bước 3: Lập kế hoạch, tiến hành đo huyết áp 24 giờ

Phân tích các giá trị huyết áp

• Bước 4: Thực hiện kế hoạch, thay đổi thời điểm dùng thuốc

Dựa vào giá trị huyết áp 24 giờ

Lựa chọn thời điểm uống thuốc để thuốc đạt tác dụng cao nhất vào thời điểm có huyết áp cao nhất

• Bước 5: Lượng giá kết quả

Tất cả BN được đo lại huyết áp 24 giờ

So sánh kết quả đo huyết áp trong 24 giờ trước và sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc

Đo huyết áp 24 giờ bằng máy SCOTT CARE

• Điều kiện đo: sinh hoạt bình thường trong bệnh viện

Giờ dậy : 6 giờ sáng, Giờ ngủ : 22 giờ

• Đặt chương trình đo cho máy:

Thời gian ban ngày: Từ 6 giờ sáng đến 21 giờ 59 phút (30 phút đo huyết áp một lần)

Thời gian ban đêm: Từ 22 giờ đến 5 giờ 59 phút (60 phút máy tự động đo huyết áp một lần)

Các giá trị thu được từ huyết áp 24 giờ

Các giá trị huyết áp

 Trong 24 giờ: HATTr , HATT , HATB

 Ban ngày: HATTr, HATT , HATB

 Ban đêm: HATTr , HATT , HATB

Biến thiên huyết áp trong 24 giờ

 Những đỉnh cao huyết áp trong 24 giờ:

HATB tại thời điểm > 10% so với HATB 24 giờ

 BN có trũng giảm huyết áp về đêm

HATB đêm giảm  10% so với HATB ngày

 Không có trũng giảm huyết áp về đêm:

HATB đêm giảm < 10% so với HATB ngày

Tiêu chuẩn chẩn đoán

- Chẩn đoán THA trên huyết áp 24 giờ khi: + HATB khi thức > 135/85 mmHg hoặc + HATB khi ngủ > 120/70 mmHg

XỬ LÍ SỐ LIỆU

•Theo thuật toán thống kê y học bằng phần mềm SPSS 16.0

Đo lại huyết áp 24 giờ

Bệnh nhân THA Đang điều trị thuốc hạ áp

Mục tiêu 1: Xác định giá trị huyết

áp 24 giờ ở bệnh nhân tăng huyết

áp trước và sau khi điều chỉnh thời

điểm dùng thuốc hạ áp.

Điều chỉnh thời điểm

uống thuốc

Đo huyết áp 24 giờ

Mục tiêu 2: Mô tả sự biến thiên huyết áp 24 giờ ở bệnh nhân tăng huyết áp trước và sau khi điều chỉnh

thời điểm dùng thuốc hạ áp.

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG

Tỷ lệ giới và độ tuổi ở bệnh nhân nghiên cứu

Thời gian mắc bệnh THA của bệnh nhân nghiên cứu

Cosson :hẹp ĐMV ≥ 70% là 46,8%

Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân nghiên cứu

Đặc điểm Bệnh nhân nghiên cứu (n=30)

Số BN Tỷ lệ (%)

Tỷ lệ THA bằng phương pháp đo thông thường và

bằng ABPM

Giá trị HATT và HATTr trong 24 giờ trước và sau điều chỉnh thời điểm dùng thuốc

Giá trị huyết áp Trước điều chỉnh Sau điều chỉnh p

HATT 24 giờ (mmHg) 132 ± 9,0 122,7 ± 12,6 < 0,001 HATTr 24 giờ (mmHg) 85,8 ± 8,3 82,2 ± 8,7 < 0,001

Giá trị HATT HATTR ngày và đêm trước và sau khi

điều chỉnh thời điểm dùng thuốc

Giá trị HATB trước và sau điều chỉnh

thời điểm dùng thuốc

Giá trị huyết áp Trước điều chỉnh Sau điều chỉnh p

HATB 24 giờ

(mmHg) 101,2 ±7,4 96,9 ± 8,6 < 0,001HATB ngày

(mmHg) 103,8 ± 7,0 98,9 ± 7,4 <0,005HATB đêm

(mmHg) 98,6 ± 9,4 94,5 ± 10,9 < 0,001

Tỷ lệ bệnh nhân có tăng đột biến huyết áp vào lúc sáng trước và sau khi điều chỉnh thời điểm thuốc uống

Các đỉnh tăng huyết áp trong ngày trước và sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc

Giá trị Thời điểm

Các đỉnh huyết áp trong ngàyTrước khi điều

Tỷ lệ bệnh nhân không có trũng huyết áp về đêm trước và sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc

1/ Giá trị huyết áp 24 giờ ở bệnh nhân tăng huyết áp trước

và sau khi điều chỉnh thời điểm dùng thuốc hạ áp

• Tỷ lệ bệnh nhân có THA bằng phương pháp đo thông thường là 66,6 % và bằng phương pháp ABPM là 86,6%.

• Tỷ lệ THA đo bằng ABPM sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc là 70 %, thấp hơn (p< 0,05) so với trước khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc 86,6%.

• Giá trị HATT, HATTR và HATB trong 24 giờ sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc đều thấp hơn một cách có ý nghĩa so với trước khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc

2/ Sự biến thiên huyết áp 24 giờ ở bệnh nhân tăng huyết áp trước và sau khi điều chỉnh thời điểm dùng thuốc hạ áp.

• Tỷ lệ bệnh nhân có tăng đột biến huyết áp vào lúc sáng sớm sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc (10 %), thấp hơn (p< 0,001)

so với trước khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc (26,6%).

• Tỷ lệ các đỉnh tăng huyết áp trong ngày sau khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc (3± 0,4) thấp hơn (p< 0,01) so với trước khi điều chỉnh thời điểm uống thuốc (7 ± 0,6).

1 Cần tiến hành theo dõi huyết áp 24 giờ đối với các bệnh nhân tăng huyết áp đang điều trị thuốc hạ áp

2 Căn cứ vào diễn biến huyết áp 24 giờ để điều chỉnh thời điểm uống thuốc hạ áp nhằm kiểm soát huyết áp tốt hơn

XIN CHÂN THÀNH

CÁM ƠN!