chăm sóc bệnh nhân vô cảm trong phẫu thuật ngoại trú

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN VÔ CẢM TRONG PHẪU THUẬT NGOẠI TRÚ Người hướng dẫn: TS.. • Xếp loại theo Hội gây mê Hoa Kỳ ASA• Lựa chọn tình trạng sức khoẻ ASA I - II • Một số BN ASA III được điều

Trang 1

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN VÔ CẢM TRONG

PHẪU THUẬT NGOẠI TRÚ

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Quang Bình

C NG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG ỘNG

KHOA ĐIỀU DƯỠNG

PHẠM THỊ LIÊN

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN HỆ VLVH

==

Hà Nội - 2012

Trang 2

Đ T V N Đ ẶT VẤN ĐỀ ẤN ĐỀ Ề

• PTNT là phẫu thuật “ đến và đi trong ngày”

• Ưu điểm: giảm chi phí, thời gian điều trị

• Năm 2000, tại Mỹ BN PTNT trên 70 %

• Giảm chi BHYT 15% sản phẩm quốc nội

• Các nước đều muốn học mô hình của Mỹ

• Nghiên cứu tổ chức PTNT là cần thiết

• Trong PTNT, BS, ĐD có vai trò quyết định

• ĐD phải nắm vững các kiến thức cơ bản

Trang 3

Đ T V N Đ ẶT VẤN ĐỀ ẤN ĐỀ Ề

• Ở Việt Nam, chưa có số liệu về PTNT

• Có nhiều PTNT được thực hiện tại PK, BV

• Chưa có sự thống nhất trong CS và ĐT

• Chuyên đề "Chăm sóc bệnh nhân vô cảm trong phẫu thuật ngoại trú"

• Nhằm hai mục tiêu

 1 Tổng quan về phương pháp vô cảm PTNT

 2 Chăm sóc bệnh nhân trước và sau vô cảm NT

Trang 4

• Ralpha Water(1919) áp dụng đầu tiên ở Mỹ

• Butterworth (1961) XD mô hình hiện đại

• Ford, Read (1970) thiết lập mô hình độc lập

• Davis (1990) cho rằng có 4 động lực 

• Đến nay, 70% ở Mỹ & Canada; 50% ở Anh

• Thái Lan chỉ có 7% BN được PTNT

• Tại Việt Nam chưa có thống kê cụ thể

1 Sơ lược lịch sử về vô cảm ngoại trú

TỔNG QUAN

Trang 5

• Xếp loại theo Hội gây mê Hoa Kỳ (ASA)

• Lựa chọn tình trạng sức khoẻ ASA I - II

• Một số BN ASA III được điều trị ổn định

• PT không phức tạp, gây mê < 1 giờ

• PT không đòi hỏi giảm đau phức tạp

• ĐD cần khai thác tuổi của người bệnh

• Tuổi liên quan đến hồi tỉnh, mắc biến chứng

• Quan tâm khoảng cách BV đến nhà BN

2 Lựa chọn bệnh nhân

TỔNG QUAN

Trang 6

* Trẻ em:

• Tuổi < 46 tuần từ lúc hình thành bào thai

• Mắc bệnh hô hấp: VPQ, dị sản phổi

• Mắc bệnh tim mạch: suy tim, thấp tim

• Mắc các bệnh sốt, ho, đau họng, viêm mũi

• Sử dụng thuốc có ảnh hưởng tim mạch

3 BN không thích hợp phẫu thuật ngoại trú

TỔNG QUAN

Trang 7

* Người lớn:

• Dự kiến PT mất máu nhiều, lớn, kéo dài

• BN cần giảm đau phức tạp sau PT

• Mắc bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính

• Phụ nữ mang thai có biến đổi sinh lý

Trang 8

• Gây mê toàn thể

• Gây tê vùng

• Gây tê tại chỗ

• MAC (Monitored anesthesia care):

- Kết hợp thuốc an thần và gây tê

- BN tự thở trong suốt quá trình PT

- Giúp cho BN giảm lo sợ, giảm đau…

4 Các kỹ thuật vô cảm ngoại trú

TỔNG QUAN

Trang 9

• Định hướng được bản thân, vị trí, thời gian

• Các DHST ổn định trong vòng 30 - 60 phút

• Có khả năng đi lại không cần sự giúp đỡ

• Có khả năng nuốt dịch ở miệng

Trang 10

DẤU HIỆU ĐIỂM

Bảng 1 Bảng điểm của Aldrete (10 điểm)

5 Tiêu chuẩn xuất viện trong PTNT

Trang 12

Bảng 2.Bảng điểm của F.Chung ( > 9đ )

TỔNG QUAN

Các dấu hiệu sinh tồn (hô hấp, mạch, huyết

áp)

- Thay đổi < 20% so với giá trị nền 2

- Thay đổi 20% - 40% so với giá trị nền 1

- Thay đổi > 40% so với giá trị nền 0

Khả năng đi lại

- Đi lại bình thường, không chóng mặt 2

5 Tiêu chuẩn xuất viện trong PTNT

Trang 13

Bảng 2 Bảng điểm của F.Chung ( > 9đ )

TỔNG QUAN

Buồn nôn và nôn

Trang 14

• Chuẩn bị về tâm lí

- Giải thích về tình trạng bệnh

- Tạo niềm tin cho người bệnh

• Tiền sử người bệnh

- Bệnh tật liên quan đến cuộc phẫu thuật

- Mắc các bệnh truyền nhiễm: lao, HIV

- Tiền sử dị ứng thuốc không?

- Mắc các bệnh về tim mạch…

- Hoàn cảnh kinh tế người bệnh, gia đình

1 Chuẩn bị bệnh nhân trước vô cảm

CHĂM SÓC BN VÔ CẢM NGOẠI TRÚ

Trang 15

• Đánh giá tình trạng toàn thân

- Thần kinh: tri giác, liệt, phối hợp của BN

- Tuần hoàn: đo HA, điện tim

- Hô hấp: tần số thở, kiểu thở

- Tiêu hóa: vàng da, bụng chướng

- Tiết niệu: cân nặng, huyết áp

- Cơ xương khớp: khả năng vận động

- Nội tiết: tiểu đường, Basedow

Trang 16

• Hướng dẫn BN trước phẫu thuật

- Nhịn ăn uống

- Cởi bỏ tư trang người bệnh

- Tháo răng giả

- Tóc dài buộc tóc gọn gàng

- Móng tay sơn

- Vệ sinh

Trang 17

• Giảm lo lắng:

- ĐD tiếp xúc động viên BN

- Giải thích phương pháp vô cảm cho BN

- Dặn BN nguyên tắc nhịn ăn trước mổ

- Thực hiện y lệnh thuốc chống nôn

- Nằm đầu thấp nghiêng về một bên

2 Chăm sóc BN giai đoạn tiền mê

Trang 18

• Chăm sóc về tri giác

- Theo dõi bệnh nhân tỉnh hay mê (Glassgow)

- Theo dõi tình trạng vận động của BN

• Chăm sóc về hô hấp

- Phát hiện sớm các dấu hiệu khó thở

- Phòng ngừa nguy cơ thiếu Oxy

- Làm sạch đường thở: hút đờm rãi…

- Hướng dẫn BN ngồi dậy sớm, tập thở

3 Chăm sóc BN giai đoạn hồi tỉnh

Trang 19

• Chăm sóc về tuần hoàn

- Đo mạch, HA cho BN 15 - 30 phút/lần

- Phát hiện sớm dấu hiệu tụt huyết áp

- Phòng ngừa choáng cho bệnh nhân

- Theo dõi tình trạng mất nước

- Phục hồi thể tích dịch, máu, thực hiện thuốc

Trang 20

• Theo dõi nhiệt độ

- Sốt > 38 độ tích cực hạ nhiệt

- Đề phòng hạ nhiệt độ: giữ ấm, chăn điện …

• Chăm sóc về tiết niệu

- Chăm sóc ống thông niệu đạo

- Theo dõi số lượng, màu sắc nước tiểu

Trang 21

• Chăm sóc đường thở

- Đảm bảo chức năng hô hấp

- Theo dõi nhịp thở, kiểu thở

• Giúp BN giảm đau và bớt vật vã

- Giải thích cho BN bớt lo sợ

- Giúp người bệnh tư thế thoải mái

- Chườm lạnh để giảm đau

- Thực hiện y lệnh thuốc

4 Chăm sóc BN sau vô cảm những giờ sau

Trang 22

• Chăm sóc người bệnh nôn, nấc

- Nôn do tác dụng phụ của thuốc mê…

- Nấc gây ra do sự co thắt của cơ hoành

- BN nằm đầu bằng, mặt nghiêng một bên

- Cho BN nhịn thở uống ngụm nước

- Đè lên nhãn cầu của người bệnh

Trang 23

• Chăm sóc tuần hoàn

- Theo dõi HA, nhịp tim, chảy máu…

- Thực hiện truyền máu, truyền dịch

• Chăm sóc tiết niệu

- BN bí tiểu chườm ấm vùng bàng quang

- Giúp người bệnh tiểu bình thường

- Ghi SL, tính chất, màu sắc nước tiểu

Trang 24

- Theo dõi SL, màu sắc, tính chất

- DL có cầu nối xuống thấp hơn 60cm

- Phòng ngừa biến chứng

Trang 25

• Tâm lí lo lắng sau mổ

- Điều dưỡng gần gũi, động viên, an ủi

- Giải thích cho BN hiểu rõ về bệnh tật

- Dặn dò BN chế độ ăn uống, nghỉ ngơi

- Hướng dẫn gia đình cách chăm sóc BN

- Khi bất thường đưa BN đến khám kịp thời

Trang 26

• PTNT có ưu điểm: giảm chi phí, thời gian…

• Tại VN PTNT chưa có hệ thống

• Việc XD mô hình là rất cần thiết

• QT lựa chọn, CS BN trước, trong và sau PT

• BN xuất viện dựa vào tiêu chuẩn xuất viện

KẾT LUẬN

Trang 27

• Họ và tên: Nguyễn Trung A Tuổi: 22 Giới: Nam

• Lý do vào viện: VTcẳng chân phải

• Bệnh sử: BN bị tai nạn giao thông…

• Tiền sử: bản thân, gia đình : Khỏe mạnh

• Chẩn đoán y khoa: VT cẳng chân phải

Trang 28

• Chẩn đoán ĐD, lập kế hoạch CS

- Chảy máu: kiểm soát tình trạng chảy máu

- Đau:giảm đau cho người bệnh

- Nguy cơ NT: phòng NT cho người bệnh

- Lo lắng:giảm bớt lo lắng cho người bệnh

• Thực hiện kế hoặch chăm sóc

• Lượng giá

QT ĐD áp dụng cho một BN cụ thể

Trang 29

HÌNH ẢNH MINH HỌA

Trang 31

HÌNH ẢNH MINH HỌA

Trang 32

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN !

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	11,3 MB