vai trò điều dưỡng trong chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật gãy góc hàm xương hàm dưới

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG TRONG CHĂM SÓC BỆNH NHÂN SAU PHẪU THUẬT GÃY GÓC HÀM XƯƠNG HÀM DƯỚI Người HDKH: TS.. TỔNG QUAN Chức năng của xương hàm dưới: + Nâng đỡ toàn bộ tổ chức phần mềm c

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG TRONG CHĂM SÓC BỆNH NHÂN SAU PHẪU THUẬT GÃY GÓC HÀM XƯƠNG HÀM DƯỚI

Người HDKH: TS LÊ NGỌC TUYẾN Người thực hiện: NGUYỄN THỊ NHUNG

1. Sơ lược về giải phẫu xương hàm dưới góc

- CTHM là một cấp cứu hay gặp, có xu hướng

gia tăng

- Trong CTHM thì gãy xương hàm dưới chiếm

tỷ lệ cao,

Viện Răng Hàm Mặt Hà Nội(1988 - 1998),

có 2.149 trường hợp CTHM, gãy XHD chiếm (63,66%) và gãy góc hàm chiếm 25,22%

ĐẶT VẤN ĐỀ

- Sau PT có nhiều nguy cơ xẩy ra các biến

chứng ảnh hưởng tới chức năng ăn nhai

và thẩm mỹ

- Vai trò của ĐD trong CS, TD và phát hiện

sớm các dấu hiệu bất thường là quan trọng Đáp ứng mọi nhu cầu về thể chất và tinh

thần của BN nâng cao chất lượng điều trị.

ĐẶT VẤN ĐỀ

TỔNG QUAN

1 Đặc điểm giải phẫu XHD và liên quan:

- Xương hàm dưới

TỔNG QUAN

- Khớp thái dương hàm

- Các cơ và những cử động

TỔNG QUAN

Chức năng của xương hàm dưới:

+ Nâng đỡ toàn bộ tổ chức phần mềm cân

cơ môi dưới và vùng sàn miệng.

+ Tạo cân đối và thẩm mĩ cho khuôn mặt.

+ Tham gia vào phần đầu của hệ tiêu hóa.

+ Góp phần quan trọng trong chức năng phát

âm.

- Mặt ngoài : da, mô dưới da, cơ bám da cổ,

cực dưới tuyến nước bọt mang tai, cân cổ sâu,

cơ cắn.

- Mặt trong : cơ chân bướm trong

- Mặt dưới : Liên quan với phần sau của tam

giác dưới hàm dưới.

TỔNG QUAN

2.2 Một số thành phần giải phẫu liên quan:

- Nhánh bờ HD của TK mặt: Là nhánh tận của TK mặt chi phối VĐ cho các cơ ở môi dưới và cằm

- Động mạch mặt: Xuất phát từ ĐM cảnh ngoài, vòng quanh bờ trước cơ cắn nằm trước TM mặt

-Tĩnh mạch mặt: Bắt đầu từ TM góc và tận cùng ở

TM cảnh trong

TỔNG QUAN

2.3 ĐĐGP liên quan tới CT vùng góc hàm:

- Góc hàm là một điểm yếu của XHD: là điểm đổi hướng của các thớ xương, bờ dưới của thân XHD thay đổi từ dày trở nên mỏng, răng hàm lớn thứ ba khi ngầm chiếm 2/3 độ dày xương và

có chân răng hướng về phía GH làm GH dễ gãy.

- Gãy GH thường là gãy kín, khi đường gãy qua

ổ răng hàm lớn thứ ba thành gãy hở.

3 Phân loại gãy góc hàm:

3.1 Theo số lượng đường gãy:

- Ngăn ngừa các biến chứng

- Phục hồi chức năng hàm dưới

TỔNG QUAN

4.3 Các phương pháp điều trị:

- Điều trị chỉnh hình

- Điều trị phẫu thuật :

+ KHX bằng chỉ thép + KHX bằng nẹp vít

- Nhiễm trùng

- Khớp cắn sai và liền thương không đúng GP

- Chậm liền thương và không liền thương

- Tổn thương thần kinh

- Khớp giả, cứng khít hàm

TỔNG QUAN

1 Chăm sóc BN sau mổ gãy góc hàm XHD:

- Nhận định tình trạng BN để LKHCS

- TD, CS tình trạng toàn thân của BN để

phát hiện những biến chứng: mất máu,

rối loại tuần hoàn, hô hấp

- TD, CS vết mổ phát hiện kịp thời các biến

chứng: nhiễm trùng, không liền vết mổ

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC THEO DÕI BN SAU MỔ

1.1.TD và chăm sóc BN sau mổ trong 24 giờ:

- Theo dõi về tuần hoàn

- Chăm sóc theo dõi hệ hô hấp

- Theo dõi nhiệt độ

- Theo dõi phản ứng của người bệnh

- Theo dõi dẫn lưu

- Chăm sóc, theo dõi tình trạng vết mổ

- Theo dõi thông tiểu

- Theo dõi ống thông dạ dày

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC THEO DÕI BN SAU MỔ

Theo dõi nguy cơ trào ngược

- Can thiệp y lệnh điều trị

- Nuôi dưỡng

- Đảm bảo an toàn cho bệnh nhân

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC THEO DÕI BN SAU MỔ

1.2 TD, CS BN từ sau 24 giờ đến khi ra viện:

- Chăm sóc, theo dõi hô hấp

- Chăm sóc theo dõi tuần hoàn

- Theo dõi nhiệt độ

- Theo dõi tiết niệu

- Theo dõi, chăm sóc vết mổ

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC THEO DÕI BN SAU MỔ

- Can thiệp y lệnh điều trị

- Chăm sóc dinh dưỡng cho BN

- Vệ sinh

- Giáo dục sức khỏe

VAI TRÒ CỦA ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC THEO DÕI BN SAU MỔ

2 Quy trình ĐD về chăm sóc BN sau PT

KHX vùng góc hàm:

- Nhận định tình trạng NB

- Chẩn đoán điều dưỡng

- Lập kế hoạch chăm sóc

- Can thiệp điều dưỡng

- Lượng giá công tác chăm sóc

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

+ Tình trạng mất nước và rối loạn điện giải

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

- Nhận định BN sau mổ từ giờ thứ 25 trở đi:

Nhận định tương tự như 24 giờ đầu sau mổ

NĐ thêm tình trạng BN tiến triển tốt lên

hay xấu đi, ăn uống, da, tâm lý BN và VS.

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

2.2 Chẩn đoán điều dưỡng:

- Nguy cơ hạ HA liên quan đến thiếu KLTH.

- Hạ thân nhiệt liên quan đến PT kéo dài,

truyền máu dịch lạnh.

- Đau liên quan đến hậu quả sau phẫu thuật.

- Nôn LQ đến căng trướng đường tiêu hóa.

- Nguy cơ nôn trào ngược liên quan đến

há miệng hạn chế.

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

- Nguy cơ sưng nề vết mổ liên quan đến hệ

thống dẫn lưu làm việc không hiệu quả

- Nguy cơ thiếu dịch liên quan đến không ăn uống được

- Nguy cơ táo bón LQ đến giảm lưu động ruột

- BN lo lắng LQ đến thiếu kiến thức về bệnh

- Nguy cơ bị nhiễm trùng LQ đến VS vết mổ

chưa đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

2.3 Lập kế hoạch chăm sóc:

- TD DHST 30 phút đến 3 giờ/lần

- Duy trì thân nhiệt cho BN

- Giảm đau cho BN

- TD nôn số lần, số lượng, tính chất, màu sắc.

- Tư thế BN : đầu cao nghiêng về một bên

- Can thiệp y lệnh: thuốc, truyền dịch, truyền máu

- Chăm sóc vết mổ, dẫn lưu.

- Theo dõi nước tiểu 24 giờ.

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

- Đảm bảo dinh dưỡng cho bệnh nhân

- Giảm lo lắng cho bệnh nhân

- Đảm bảo vệ sinh cho BN:

2.4 Can thiệp điều dưỡng:

+ Sau 6 giờ: các thông số được TD 2 giờ/lần

+ Sau 24 - 48 giờ: các thông số được TD 4 giờ/lần

+ Sau 48 giờ đến khi ra viện: 3 lần/ngày

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

- Đắp ấm cho bệnh nhân

- Giảm đau cho bệnh nhân

- Kiểm tra chất nôn

- Kiểm tra vết mổ

- Đo lượng dịch dẫn lưu

- Kiểm tra tư thế BN

- Thực hiện thuốc TYL

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

- Cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp:

+ Nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch

+ Qua sonde dạ dày

+ Tự ăn

- Giảm lo lắng cho bệnh nhân

- Vệ sinh:

+ Bơm rửa miệng cho bệnh nhân

+ Vệ sinh cá nhân 2 lần/ ngày hoặc khi bẩn

- Giáo dục sức khỏe: Bệnh nhân và gia đình BN

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

2 5 Kết quả mong đợi:

- Các chỉ số mạch, nhiệt độ, huyết áp

trong giới hạn bình thường

- Thân nhiệt BN được duy trì

- BN được dùng thuốc đúng, đủ, an toàn.

- CĐ dinh dưỡng của BN được đảm bảo một cách đầy đủ, thích hợp

- BN và gia đình đỡ lo lắng, có kiến thức về bệnh

- BN dần hồi phục và tái hòa nhập CĐ

QUY TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CHĂM SÓC BN SAU PT

Hình ảnh của BN và phim mặt thẳng trước

mổ

HÌNH ẢNH MINH HỌA

Hình ảnh của BN và phim mặt thẳng sau mổ

HÌNH ẢNH MINH HỌA

CTHM là chấn thương khá phổ biến, gây

trở ngại đến chức năng ăn nhai và thẩm mỹ

Vai trò của ĐD trong chăm sóc, theo dõi,

phát hiện sớm và phòng ngừa các biến chứng ảnh hưởng đến BN và chất lượng PT là quan trọng Vai trò này được đánh giá qua việc

sử dụng “quy trình điều dưỡng”, đáp ứng được nhu cầu cơ bản của BN, khẳng định được tầm quan trọng của người ĐD

KẾT LUẬN

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN !