ĐỘNG CƠ THI VÀO ĐẠI HỌC: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ TUYỂN SINH

TẠP CHÍ ĐẠI HỌC SÀI GÒN Số 9 - Tháng 4/2012 ĐỘNG CƠ THI VÀO ĐẠI HỌC: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ TUYỂN SINH LÊ CHI LAN ** TĨM TẮT Động cơ thi vào một trường đại học của học sinh trung

TẠP CHÍ ĐẠI HỌC SÀI GÒN Số 9 - Tháng 4/2012

ĐỘNG CƠ THI VÀO ĐẠI HỌC: YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG

ĐẾN KẾT QUẢ TUYỂN SINH

LÊ CHI LAN (**)

TĨM TẮT

Động cơ thi vào một trường đại học của học sinh trung học phổ thơng là một trong những yếu tố gĩp phần thúc đẩy quá trình rèn luyện, học tập của học sinh nhằm đạt được mục đích đặt ra là trúng tuyển vào trường đại học đã chọn Bài viết nghiên cứu một số yếu

tố liên quan đến động cơ của học sinh khi chọn thi vào Trường Đại học Sài Gịn dựa trên việc khảo sát thơng tin từ sinh viên trúng tuyển đại học và đang học tại trường Trong bài viết, chúng tơi thu thập thơng tin, xử lí và phân tích mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến kết quả tuyển sinh

Từ khố: động cơ, đại học, thúc đẩy, học tập, kết quả, điểm chuẩn

ABSTRACT

The motivation to enter a university of high school students is one of the factors which contribute to the student’s training and learning process in order to be admitted to the chosen university The paper studies a number of factors related to the student’s motivation to select Saigon University based on the information from the students currently studying at Saigon University In this paper, we also collect information, deal with, and analyze the impact of these factors on exam results

Key words: motivation, university, contribute, learn, result, standard points

1 TỔNG QUAN

Động cơ cĩ thể coi như một sức mạnh

tâm lí (nghị lực) mà cá nhân sử dụng để

giải quyết một vấn đề nhất định hoặc một

lĩnh vực hoạt động chuyên biệt [3] Bằng

các cách tiếp cận và nghiên cứu khác nhau,

các nhà tâm lí học đã tìm cách lí giải tại

sao con người cĩ thể thực hiện được hành

vi nào đĩ, tại sao hoạt động của anh ta cĩ

thể kéo dài trong một thời gian nhất định

hoặc ngưng lại đúng lúc… Tuy nhiên,

trong tâm lí học cĩ nhiều cách lí giải khác

nhau về động cơ:

- Theo thuyết hành vi: đưa ra mơ hình

"kích thích - phản ứng", coi kích thích là

(*) , (**)ThS, Trường Đại học Sài Gịn

nguồn gốc tạo ra phản ứng - là động cơ

- Theo thuyết tâm lí hoạt động: những đối tượng nào được phản ánh vào não bộ

mà cĩ tác dụng thúc đẩy hoạt động, xác định phương hướng hoạt động để thỏa mãn nhu cầu nhất định thì được gọi là động cơ hoạt động

Một hoạt động của con người cĩ thể chịu sự chi phối của nhiều động cơ khác nhau, trong đĩ cĩ những động cơ chủ đạo

và những động cơ thứ yếu Những động cơ này nằm trong những mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong một hồn cảnh hoạt động cụ thể tạo thành một hệ thống, gọi là hệ thống động cơ

Động cơ cĩ thể được phân thành nhiều nhĩm theo các tiêu chí khác nhau: phân

(động cơ tạo ý chí, động cơ kích thích…)

Bài viết này, chúng tôi chủ yếu xem

xét các yếu tố tạo động cơ thúc đẩy thí sinh

tham gia kì thi tuyển sinh vào đại học

(ĐH) Nếu phân tích đầy đủ theo khái niệm

như xác định ở trên, chúng ta có thể chỉ ra

rất nhiều yếu tố Tuy nhiên, từ nghiên cứu

thực nghiệm với nhóm sinh viên (SV) hiện

đang theo học tại Trường ĐH Sài Gòn

(khảo sát 834 phiếu trao đổi ý kiến và

phỏng vấn sâu (PVS) 12 SV các khối A, B,

C và D1), chúng tôi xem xét và phân tích

một số yếu tố có ý nghĩa như sau:

- Bạn thích học trường ĐH ở gần nhà

- Trường có ngành nghề bạn yêu thích

- Tốt nghiệp dễ tìm việc làm

- Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập

- Điểm chuẩn các năm trước vừa sức thi

của bạn

- Có điều kiện học tập tốt

Hồ Chí Minh

- Trường ĐH Sài Gòn có nguồn gốc là Trường CĐSP Thành phố Hồ Chí Minh

- Theo nhóm bạn

- Theo lời khuyên của Thầy (cô) ở THPT

- Theo ý kiến cha mẹ

- Từ thông tin báo, đài, internet,…

- Tư vấn tuyển sinh

- Trường có ngành nghề địa phương đang thiếu

Động cơ thi vào Trường ĐH Sài Gòn

là yếu tố tác động đến quá trình rèn luyện, môi trường và điều kiện học tập để học sinh (HS) chuẩn bị bước vào ĐH Động cơ thi vào Trường ĐH Sài Gòn được điều tra trên 15 nội dung nói trên, thực hiện trên thang đo likert 5 mức độ: 1 – Rất mạnh, 2 – Mạnh, 3 – Vừa phải, 4 – Rất ít, 5 – Không tác động

Động cơ thi vào

Trường có ngành

nghề bạn yêu thích

Tốt nghiệp dễ tìm

việc làm Rất mạnh

Động cơ thi vào

Trường ĐH Sài Gòn

là trường công lập

Điểm chuẩn các năm

trước vừa sức thi của

bạn

Trường ĐH Sài Gòn Dưới 15 15 – 17.75 18 – 20.75 Từ 21

Có điều kiện học tập

tốt

Mạnh

Vừa phải

Không

Có dịch vụ hỗ trợ SV

tốt

Tổng

Có cơ hội làm việc và

ở lại Thành phố

Hồ Chí Minh

Động cơ thi vào

Bảng 1 Số liệu thu được về động cơ thi vào ĐH Sài Gòn

Hình 1 Thống kê số liệu về động cơ thi vào Trường ĐH Sài Gòn

- Học phí thấp

- Phương châm: Đậu ĐH là có tất cả

- Thích học ở thành phố Hồ Chí Minh

- Có người thân gần nơi học tập

- Do ngẫu nhiên

- Từ kinh nghiệm của anh chị đi trước

- Thích Trường ĐH Sài Gòn

- Thích kiến trúc của trường

Hộp 1 Một số ý kiến khác về động cơ thi

vào Trường ĐH Sài Gòn

Để tìm hiểu động cơ SV dự thi vào

Trường ĐH Sài Gòn có tác động đến điểm

tuyển sinh đại học (TSĐH) không, các yếu

tố tác động ra sao, chúng tôi phân tích một

số yếu tố liên quan đến động cơ thi vào

Trường ĐH Sài Gòn và coi đó là biến số

độc lập (với sự tác động theo các mức độ: Rất mạnh, mạnh, vừa phải, rất ít và không tác động) và tổng điểm TSĐH là biến số phụ thuộc Kết quả thống kê số liệu từ Phiếu trao đổi ý kiến về các yếu tố tạo động cơ thi vào Trường ĐH Sài Gòn thể hiện 3 mức độ: ―Rất mạnh‖, ―Mạnh‖ và

―Vừa phải‖, tập trung ở các yếu tố:

- Trường có ngành nghề bạn yêu thích 85.38%

- Tốt nghiệp dễ tìm việc làm 73.62%

- Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập 90.30%

- Điểm chuẩn các năm trước vừa sức thi 87.89%

- Có điều kiện học tập tốt 78.90%

Hồ Chí Minh 71.80%

Các yếu tố trên có tương quan mạnh

hơn nhiều so với các yếu tố còn lại (Bảng

1) Vì vậy, chúng tôi chọn phân tích các

yếu tố nói trên

2 CÁC YẾU TỐ TẠO ĐỘNG CƠ THI

VÀO TRƯỜNG ĐH SÀI GÒN

2.1 Trường có ngành nghề yêu thích

Mỗi HS khi còn học trung học phổ

thông (THPT) đều có nguyện vọng chọn

cho mình một ngành nghề để theo đuổi

trong tương lai Việc chọn ngành nghề đã

là bước khó khăn để đi đến quyết định phải

chọn ngành nghề nào phù hợp với năng

lực, khả năng của bản thân Ngoài việc

chọn được ngành nghề, HS còn phải chọn

trường ĐH, CĐ phù hợp với năng lực, sức

thi của bản thân để đủ tự tin bước vào ĐH

Kết quả số liệu thu được từ phiếu trao

đổi ý kiến ở yếu tố ―Trường có ngành nghề

yêu thích‖, có đến 85.38% SV chọn từ mức

độ ―Vừa phải‖ đến ―Rất mạnh‖ cho rằng yếu

tố ―Trường có ngành nghề yêu thích‖ có tác

động đến việc SV chọn thi vào Trường ĐH

Sài Gòn Trong đó, tác động ―Mạnh‖ và ―Rất

mạnh‖ chiếm 55% Mức độ ―Rất ít‖ và

―Không tác động‖ chỉ chiếm 14.6% Yếu tố

tác động như vậy sẽ tạo động lực cho thí

sinh nỗ lực đạt kết quả cao trong kì thi

tuyển sinh

2.2 Tốt nghiệp dễ tìm việc làm

Yếu tố tìm được việc làm sau khi tốt

nghiệp ĐH là mối quan tâm của mỗi HS

khi quyết định chọn cho mình một ngành

nghề phù hợp với năng lực, thực tiễn, thị

trường lao động và khả năng định hướng

cho tương lai Điều này gắn liền với việc

lợi, phù hợp với chuyên môn được đào tạo

Số liệu Bảng 1 chứng tỏ yếu tố ―Tốt nghiệp dễ tìm việc làm‖ có ảnh hưởng đến kết quả TSĐH, cụ thể: có 73.62% số phiếu chọn từ mức độ ―Vừa phải‖ đến ―Rất mạnh‖ Trong đó, tác động ―Mạnh‖ và

―Rất mạnh‖ chỉ chiếm 34.8%, mức độ

―Vừa phải‖ chiếm tỉ lệ cao nhất 38.8% Mức độ ―Rất ít‖ và ―Không tác động‖ chiếm 26.4%

2.3 Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập

Trường ĐH Sài Gòn thành lập từ năm

2007 trên cơ sở nâng cấp Trường CĐ Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh Trên nền tảng và cơ sở của một trường công lập, Trường ĐH Sài Gòn tiếp tục khẳng định và phát triển Trường ĐH công lập cũng là một ưu thế để HS chọn lựa trường thi Số liệu sau đây minh chứng cho ưu thế của trường ĐH Sài Gòn, một trường ĐH công lập được HS quan tâm chọn cho mình cánh cửa vào ĐH:

Bảng 1 cho thấy có đến 90.30% SV chọn yếu tố ―Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập‖ ở mức độ từ ―Vừa phải‖ đến

―Rất mạnh‖ có tác động đến việc SV chọn thi vào trường ĐH Sài Gòn Trong đó, tác động ―Mạnh‖ và ―Rất mạnh‖ chiếm 71.5%, đặc biệt mức độ ―Rất mạnh‖ chiếm 38.8%, mức độ ―Rất ít‖ và ―Không tác động‖ chỉ chiếm 9.6%

Kết quả phân tích trên cho thấy yếu tố

―Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập‖ là yếu tố tích cực có tác động mạnh mẽ đến việc HS chọn trường thi

Trích thông tin PVS từ 12 SV:

– SV3 : … Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập, gần nhà em

– SV5 : em chọn thi vào ĐH Sài Gòn vì đây là một trường ĐH công lập có uy tín,

có đào tạo chuyên ngành mà em theo đuổi…

– SV8 : vì đây là trường công lập, học phí tương đối rẻ

– SV11 : …., với lại là trường công lập, mức học phí tương đối so với SV gia đình

khó khăn

Hộp 2 PVS về động cơ thi vào ĐH Sài Gòn – Trường ĐH công lập

2.4 Điểm chuẩn các năm trước vừa

sức thi

Song song với các yếu tố khác, yếu tố

điểm chuẩn của các ngành học cũng được

HS đặc biệt quan tâm, ―lượng‖ sức mình để

quyết định chọn đăng kí dự thi vào trường

nào phù hợp với sức học, năng lực Thực tế

cho thấy yếu tố ―Điểm chuẩn‖ tác động

mạnh mẽ đến việc HS chọn trường thi

Cụ thể:

Có 87.89% SV cho rằng yếu tố ―Điểm

chuẩn các năm trước vừa sức thi‖ ở mức độ

từ ―Vừa phải‖ đến ―Rất mạnh‖ có tác động đến việc SV chọn thi vào trường ĐH Sài Gòn Trong đó, tác động ―Mạnh‖ và ―Rất mạnh‖ chiếm 63.1%, mức độ ―Rất ít‖ và

―Không tác động‖ chỉ chiếm 12.1%

Kinh nghiệm qua các đợt tư vấn tuyển sinh cho thấy phần lớn HS THPT chuẩn bị vào ĐH rất quan tâm đến điểm chuẩn TSĐH các năm trước của các trường ĐH

để chọn ngành, chọn trường phù hợp với sở thích, năng lực cá nhân

Trích thông tin PVS từ 12 SV:

– SV1 : vì điểm chuẩn Trường ĐH Sài Gòn vừa sức thi với em,

– SV2 : …, có điểm đầu vào phù hợp với năng lực của em

– SV3 : Trường ĐH Sài Gòn đúng với sức thi của em, …

– SV4 : có ngành em thích với số điểm vừa với khả năng của em

– SV5 : …, và hơn hết là đầu vào của trường vừa tầm với khả năng của mình

– SV6 : sau khi tìm hiểu thấy trường có nhiều đặc điểm và điều kiện thuận lợi phù

hợp với khả năng của em

– SV7 : phù hợp với khả năng, học lực, tài chính của gia đình

– SV9 : trường có nhiều ưu đãi cho SV, chuẩn đầu vào phù hợp với khả năng

– SV10 : có mức điểm phù hợp với khả năng

– SV11 : tiêu chuẩn đầu vào với mức điểm không cao lắm,…

– SV12 : điểm chuẩn các năm trước em thấy vừa sức của em

Hộp 3 PVS về động cơ thi vào Trường ĐH Sài Gòn – Điểm chuẩn vừa sức thi

2.5 Có điều kiện học tập tốt

Điều kiện học tập tốt của một trường

ĐH cũng góp phần vào quyết định chọn

trường thi của HS Tuy yếu tố này có thể

chỉ mang tính tham khảo khi chọn trường thi và không phải là yếu tố tác động mạnh

mẽ đến khả năng chọn trường vì đối với

HS THPT chuẩn bị vào ĐH hầu hết quan

một trường ĐH là yếu tố rất quan trọng

trong suốt quá trình học ĐH của SV

Có đến 78.90% SV chọn từ mức độ

―Vừa phải‖ đến ―Rất mạnh‖ cho rằng yếu

tố ―Có điều kiện học tập tốt‖ có tác động

đến việc SV chọn thi vào Trường ĐH Sài

Gòn Trong đó, mức độ ―Vừa phải‖ chiếm

đến 47.5%, mức độ ―Rất mạnh‖ chiếm tỉ lệ

rất thấp 7.0%, mức độ ―Mạnh‖ chiếm

24.5%, mức độ ―Rất ít‖ và ―Không tác

động‖ chiếm 21.1%

Số liệu trên đây thể hiện yếu tố ―Có

điều kiện học tập tốt‖ không phải là yếu tố

tác động mạnh đến việc chọn trường của

SV mà chỉ góp phần tác động vào quyết

định chọn trường

2.6 Có dịch vụ hỗ trợ SV tốt

Tương tự như yếu tố ―Có điều kiện học

tập tốt‖, ―Có dịch vụ hỗ trợ SV tốt‖ cũng là

yếu tố góp phần tác động vào quyết định

chọn trường thi của HS Yếu tố này cũng

góp phần quan trọng trong suốt quá trình

học ĐH của SV 64.40% SV chọn yếu tố

―Có dịch vụ hỗ trợ SV tốt‖ ở mức độ từ

―Vừa phải‖ đến ―Rất mạnh‖ có tác động

đến việc SV chọn thi vào Trường ĐH Sài

Gòn, trong đó tác động ―Mạnh‖ và ―Rất

mạnh‖ chỉ chiếm 22.2%, mức độ ―Vừa

phải‖ chiếm đến 42.2%, mức độ ―Rất ít‖ và

―Không tác động‖ chiếm đến 35.6%

Với yếu tố này, phần lớn HS, SV ở những vùng điều kiện khó khăn thường có suy nghĩ phải cố gắng học thật tốt để có thể

ở lại Thành phố Hồ Chí Minh làm việc, tạo dựng cuộc sống tốt hơn, có điều kiện thuận lợi phát triển bản thân, mong muốn được

―đổi đời‖

Yếu tố ―Có cơ hội làm việc và ở lại Thành phố Hồ Chí Minh‖ cho kết quả 71.8% ở mức độ từ ―Vừa phải‖ đến ―Rất mạnh‖ có tác động đến việc SV chọn thi vào Trường ĐH Sài Gòn Trong đó, tác động ―Mạnh‖ và ―Rất mạnh‖ chiếm 38.3%, mức độ ―Vừa phải‖ chiếm tỉ lệ cao nhất 33.5%, mức độ ―Rất ít‖ và ―Không tác động‖ chiếm 28.3%

Ở yếu tố này, ta dễ dàng nhận ra có 71.80% SV cho rằng có tác động thì tác động này có thể nói là tác động mạnh vì số lượng SV khảo sát gồm cả SV ở Thành phố

Hồ Chí Minh và các tỉnh Tuy vậy, yếu tố này cũng chỉ là yếu tố thứ yếu trong một vài động cơ của SV trong việc chọn trường Ngoài các yếu tố tạo động cơ thi vào

ĐH Sài Gòn đã phân tích ở trên, chúng tôi còn tìm thấy mối tương quan giữa 2 yếu tố

―Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập‖ với ―Điểm chuẩn các năm trước vừa sức thi‖ ở bảng 2 (Gamma = 0.524, t = 13.809, Sig = 0.000)

Trường ĐH Sài Gòn là

trường công lập

Điểm chuẩn các năm trước vừa sức thi

Tổng Rất mạnh Mạnh Vừa phải Rất ít Không tác động

Trường ĐH Sài Gòn là

trường công lập

Điểm chuẩn các năm trước vừa sức thi

Tổng Rất mạnh Mạnh Vừa phải Rất ít Không tác động

Không tác

động

Gamma = 0.524, t = 13.809, p – value 0.000

Bảng 2 Mối tương quan giữa yếu tố “Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập” với biến

“Điểm chuẩn các năm trước vừa sức thi”

Số liệu phân tích cho thấy động cơ thi

vào Trường ĐH Sài Gòn của SV chủ yếu là

chọn trường công lập, có ngành nghề yêu

thích và điểm chuẩn vừa sức Các yếu tố

này có quan hệ chặt chẽ với nhau

Phân tích tổng thể cũng phù hợp với số

liệu tổng hợp của từng khối Đặc biệt, SV

tập trung rất nhiều vào yếu tố ―Trường ĐH

Sài Gòn là trường công lập‖ và ―Điểm

chuẩn vừa sức thi‖

Bảng 2 cho thấy có đến 437 / 834 (52%) SV chọn song song yếu tố ―Trường

ĐH Sài Gòn là trường công lập‖ và ―Điểm chuẩn vừa sức thi‖ ở mức độ ―Rất mạnh‖

và ―Mạnh‖ Trên 25% SV có động cơ trên

―Vừa phải‖, còn lại là ―Rất ít‖ và ―Không tác động‖

Trích thông tin PVS từ 12 SV:

– SV1 : nếu thi đậu ĐH và có được bằng ĐH chính quy thì sẽ xin được việc làm tốt,

lương cao và đem lại niềm hãnh diện cho gia đình

– SV2 : vì tương lai bản thân, vì hạnh phúc gia đình, vì những người thân, gia đình, xã

hội

– SV3 : lí do chính là vì ba mẹ em nói em học ngu và mọi người cũng nói như vậy, lí do

phụ là vì em muốn vào ĐH để học thêm vững cái khác nữa

– SV4 : để có điều kiện thúc đẩy tương lai của mình

– SV5 : em muốn có một bệ phóng tốt hơn cho tương lai, sự nghiệp của em sau này

(mấy ai được như Bill Gates chứ?) ĐH là môi trường tốt cho mình học tập và rèn luyện

– SV6 : muốn học tập lên cao, có kiến thức để sau khi ra trường dễ dàng kiếm được

– SV8 : ĐH là con đường tốt nhất để em thực hiện được ước mơ của mình

– SV9 : tương lai của bản thân

– SV10 : muốn có cuộc sống khá hơn, công ăn việc làm ổn định, thu nhập cao, lo được

cho gia đình

– SV11 : cải thiện đời sống gia đình và được làm chủ

– SV12 : mong có được bằng ĐH kiếm tiền lo bản thân

Hộp 4 PVS về động cơ thi vào đại học

3 KẾT LUẬN

Động cơ thi vào một trường ĐH là một

yếu tố để HS nỗ lực và phấn đấu đạt được

Tùy mỗi trường ĐH mà HS ―lượng sức

mình‖ để có những động cơ khác nhau tác

động lên sự quyết tâm của mình để thi đậu

vào trường ĐH đó Trên đây là một số yếu

tố kích thích HS nỗ lực học tập để đạt được

kết quả mong muốn

Trong các yếu tố phân tích, yếu tố

Trường ĐH Sài Gòn là trường công lập có

động cơ mạnh nhất ảnh hưởng tích cực đến

việc chọn trường thi của HS Từ động cơ này HS mới nỗ lực, cố gắng để thi đậu vào Trường Yếu tố ―Điểm chuẩn vừa sức thi‖ cũng tạo động cơ mạnh để HS chọn thi vào Trường ĐH Sài Gòn Bên cạnh đó, các yếu

tố ―Trường có ngành nghề yêu thích‖, ―Có điều kiện học tập tốt‖, ―Tốt nghiệp dễ tìm việc làm‖ và ―Có cơ hội làm việc, ở lại tại Thành phố Hồ Chí Minh‖ đã hỗ trợ, góp phần tác động tích cực vào quyết định chọn trường thi của HS

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Anne Aidla (2009), The impact of individual and organisational factors on academic

performance in Estonian general educational schools, Doctor Thesis, University of Tartu,

Estonia

2 Dương Thiệu Tống (2003), Thống kê ứng dụng trong nghiên cứu khoa học giáo dục,

Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

3 Phạm Thành Nghị (2010), “Động cơ trong của hoạt động học tập và các giải pháp

tăng cường”, Tạp chí Khoa học Giáo dục (61), Hà Nội

4 Phạm Văn Quyết (2009), Thiết kế công cụ đo lường và khảo sát cho nghiên cứu định

lượng, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội

5 Tôn Thân (2011), “Phát hiện và bồi dưỡng tài năng tiềm ẩn trong mỗi con người”,

Tạp chí Khoa học Giáo dục (65), Hà Nội

6 Rainey, D V và Murova, O (2004) Factors influencing education achievement,

Economics, Vol 36 (21), pages 2397 — 2404, London

* Nhận bài ngày 28/10/2011 Sửa chữa xong 23/3/2012 Duyệt đăng 2/4/2012