CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN THANH XUÂN – TP. HÀ NỘI

Nguyên tắc công khai đòi hỏi mọi quy định về quản lý thuế, bao gồm pháp luật thuế và các quy trình, thủ tục thu nộp thuế phải công bố công khai cho người nộp thuế và tất cả những tổ chức

Sinh viên: HOÀNG THỊ THANH HOA

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn tốt nghiệp là trung thực xuất phát từ tình hình thực tế của đơn vị thực tập

Tác giả luận văn tốt nghiệp

Hoàng Thị Thanh Hoa

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I:NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 5

1.1 Những vấn đề chung về quản lý thuế 5

1.1.1 Khái niệm 5

1.1.2 Đặc điểm 5

1.1.3 Vai trò 6

1.1.4 Nội dung của quản lý thuế 6

1.2 Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân 7

1.2.1 Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc quản lý thuế thu nhập cá nhân 6

1.2.2 Nội dung công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân 9

1.2.3 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân 14

1.3 Sự cần thiết phải quản lý thuế thu nhập cá nhân 16

1.4 Kinh nghiệm từ các nước khác về quản lý thuế thu nhập cá nhân 18

CHƯƠNG II:THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN THANH XUÂN – TP HÀ NỘI 21

2.1 Vài nét về Chi cục Thuế quận Thanh Xuân 21

2.1.1 Bối cảnh kinh tế - xã hội 21

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức quản lý tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân 22

2.1.3 Kết quả thu thuế tại địa bàn quận Thanh Xuân 24

2.1.4 Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban 26

2.2 Thực trạng hoạt động quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân 32

2.2.1 Số thu từ thuế thu nhập cá nhân trong thời gian qua 32

2.2.2 Thực trạng hoạt động quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận

Thanh Xuân những năm gần đây 34

2.3 Đánh giá hoạt động quản lý thuế thu nhập cá nhân trên địa bàn quận Thanh Xuân 49

2.3.1 Những thành tựu đạt được 49

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 51

CHƯƠNG III:MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN THANH XUÂN 60

3.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về quản lý thuế thu nhập cá nhân 60

3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý thuế thu nhập cá nhân trên địa bàn quận Thanh Xuân 61

3.2.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ, phổ biến kiến thức về thuế thu nhập cá nhân đến các đối tượng nộp thuế 61

3.2.2 Công tác quản lý mã số thuế, đăng ký mã số thuế 62

3.2.3 Công tác quản lý kê khai, nộp thuế 63

3.2.4 Công tác hoàn thuế 67

3.2.5 Công tác kiểm tra và xử lý vi phạm 68

3.2.6 Giải pháp nâng cao năng lực cán bộ công chức thuế 68

3.2.7 Các giải pháp khác 69

3.3 Điều kiện thực hiện các giải pháp 71

KẾT LUẬN 73

GTGT : Giá trị gia tăng

HĐND : Hội đồng nhân dân

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Tình hình thực hiện thu NSNN quận Thanh Xuân năm 2013 24

Bảng 2.2 Tình hình chung thực hiện thu NSNN về thuế TNCN của Chi cục thuế quận Thanh Xuân 25

Bảng 2.3 Tình hình thu thuế TNCN của Chi cục thuế quận Thanh Xuân giai đoạn 2011-2013 32

Bảng 2.4 Kết quả công tác hỗ trợ người nộp thuế năm 2013 34

Bảng 2.5 Kết quả công tác tuyên truyền năm 2013 35

Bảng 2.6 Tổng hợp tình hình cấp mã số thuế trên địa bàn quận Thanh Xuân 37

Bảng 2.7 Tình hình nộp hồ sơ khai thuế TNCN năm 2013 40

Bảng 2.8 Kết quả công tác kê khai thuế qua mạng 41

Bảng 2.9 Kết quả hoàn thuế TNCN trên địa bàn quận Thanh Xuân 45

Bảng 2.10 Nợ thuế thu nhập cá nhân giai đoạn 2011-2013 tại Chi cục thuế quận Thanh Xuân 47

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang

Hình 1.1 Sơ đồ tóm tắt nội dung công tác quản lý thuế 6

Hình 1.2 Sơ đồ quy trình quản lý thuế thu nhập cá nhân 11

Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu bộ máy tổ chức Chi cục thuế quận Thanh Xuân 23

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong bất kỳ một chế độ xã hội nào, thuế luôn luôn là một công cụ quan trọng của Nhà nước, thể hiện quyền lực của Nhà nước Vừa là nguồn thu tài chính chủ yếu và tin cậy để phục vụ nhu cầu chi tiêu công xã hội, vừa là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh

tế Các hình thức thuế, suy cho cùng đều đánh vào thu nhập của người nộp thuế Tuy nhiên tùy thuộc và phương thức đánh thuế, thuế chia thành hai loại là thuế trực thu và thuế gián thu Với các nước trên thế giới, nguồn thu từ thuế trực thu luôn chiếm tỷ lệ cao, thường là 30%, có nước chiếm tới 60% ngân sách nhà nước (như Mỹ, Canada) Trước đây, ở Việt Nam, thuế gián thu luôn chiếm tỷ lệ cao trong tổng thu ngân sách nhà nước Tuy nhiên hiện nay, xu thế phát triển khu vực hóa và toàn cầu hóa nhằm khai thác tối đa lợi thế so sánh của mỗi quốc gia nói riêng và khu vực nói chung, việc giảm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu là điều tất yếu Các khoản thu nội địa cũng đang ngày một giảm dần do chính sách thuế thay đổi theo hướng giảm nghĩa vụ thuế để thực hiện các cam kết quốc tế như các cam kết quốc tế của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) Thêm vào đó, việc tăng thu từ thuế gián thu sẽ làm giá cả tăng lên, người tiêu dùng có thể chuyển sang tiêu dùng những loại mặt hàng thay thế khác có giá rẻ hơn, điều này ảnh hưởng đến mức tăng thu ngân sách nhà nước Vì vậy, Chính phủ cần quan tâm đến thuế trực thu Theo xu hướng chung của thế giới, nước ta cũng đang trong lộ trình chuyển đổi cơ cấu thu, giảm dần tỷ trọng thuế gián thu và tăng dần tỷ trọng thuế trực thu Tuy nhiên, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp có xu hướng giảm để tương ứng với các nước trong khu vực nhằm khuyến khích hoạt động sản xuất kinh doanh Vì vậy, Chính phủ cần phải sớm có những biện pháp đối với thuế thu nhập cá nhân nhằm tăng thu cho ngân sách nhà nước

Trước những đòi hỏi cấp thiết của nền kinh tế đất nước, tại kỳ họp ngày 21/11/2007, Quốc hội khoá XII đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (Luật số

04/2007/QH12) và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2009 Đáp ứng yêu cầu của thực tiễn phát sinh qua 4 năm thi hành Luật thuế thu nhập cá nhân và từng bước triển khai Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 - 2020, tại Luật số 26/2012, Quốc hội đã sửa 6 điều trong tổng số 35 điều của Luật thuế thu nhập cá nhân số 04/2007 và

có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2013 Tuy nhiên, thuế thu nhập cá nhân có sức ảnh hưởng rất rộng, lại ảnh hưởng trực tiếp tới tình hình tài chính của hầu hết các cá nhân nên vẫn còn nhiều vấn đề hạn chế trong việc quản lý và thực hiện Luật Chính vì thế, việc nghiên cứu, tìm hiểu công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân được thực hiện như thế nào để từ đó tìm ra những vướng mắc và tìm các giải pháp khắc phục kịp thời là rất cần thiết Nhận thức được tầm quan trọng đó, trong thời gian thực tập tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội, với kiến thức lĩnh hội được cùng với sự hướng dẫn tận tình của các cán bộ Chi cục và các thầy cô giáo, em đã tìm hiểu và nghiên cứu đề tài:

“Công tác quản lý Thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội”

2 Đối tượng và mục đích nghiên cứu đề tài

 Đối tượng: Tình hình quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận

Thanh Xuân – TP Hà Nội

 Mục đích: Đề tài nghiên cứu nhằm các mục đích cơ bản sau đây:

- Mục đích tổng quát của việc nghiên cứu đề tài là nhằm đề xuất hệ thống chính sách và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội

- Các mục đích cụ thể:

1) Hệ thống hoá các vấn đề chung về thuế thu nhập cá nhân và công tác quản lý

về Thuế Thu nhập cá nhân

2) Đánh giá khái quát và cơ bản về thực trạng hoạt động quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội; Phân tích, đánh giá

những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân ở Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội

3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội nói riêng và trên cả nước nói chung

3 Phạm vi nghiên cứu:

Tình hình quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân –

TP Hà Nội từ khi Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực đến nay

4 Phương pháp nghiên cứu:

Ngoài các phương pháp nghiên cứu truyền thống của một đề tài thuộc lĩnh vực xã hội như: phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp duy vật lịch sử, phương pháp

mô hình hoá, phương pháp so sánh, toán học… đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:

- Phương pháp thống kê: Để tổng kết thực tiễn, đề tài thực hiện thống kê số liệu

theo thời gian, từ đó tìm ra tính quy luật, xu thế của sự phát triển, thực hiện phân tích thống kê điển hình để minh hoạ các nội dung nghiên cứu…

- Phương pháp thu thập dữ liệu, phân tích và tổng hợp số liệu dựa trên các báo

cáo, tài liệu của cơ quan thực tập và các số liệu thống kê khác

- Phương pháp so sánh theo thời gian, so sánh theo chỉ tiêu…

5 Kết cấu của luận văn tốt nghiệp:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục đề tài tham khảo, những nội dung chính của đề tài được trình bày trong 03 chương:

Chương 1: Những vấn đề chung về thuế Thu nhập cá nhân và công tác quản lý thuế Thu nhập cá nhân

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thuế Thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế Thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân – TP Hà Nội

CHƯƠNG I:

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

1.1 Những vấn đề chung về quản lý thuế 1.1.1 Khái niệm

Quản lý thuế được hiểu là việc tổ chức thực thi pháp luật thuế của Nhà nước tác động và điều hành hoạt động đóng thuế của người nộp thuế

(Theo Giáo trình Quản lý thuế, tr.9, NXB Tài chính 2010)

1.1.2 Đặc điểm

Quản lý thuế là quản lý bằng pháp luật đối với hoạt động nộp thuế Việc quản lý

thuế bằng pháp luật đảm bảo sự thống nhất, minh bạch, công khai trong hoạt động quản lý của các cơ quan Nhà nước Qua đó đảm bảo nguồn thu từ thuế vào ngân sách nhà nước được tập trung đầy đủ, kịp thời nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước cũng như đảm bảo sự điều tiết qua thuế đối với các tổ chức, cá nhân được công bằng, bình đẳng

Quản lý thuế được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp hành chính Nội dung

của phương pháp hành chính trong quản lý thuế là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh, là sự thiết lập mối quan hệ giữa con người, giữa cơ quan thuế với các tổ chức, cá nhân trong xã hội; giữa cơ quan thuế các cấp với nhau và với các cơ quan Nhà nước khác Đồng thời nó cũng được thể hiện trong quy trình, thủ tục thu, nộp thuế, đó là trình tự các bước công việc phải tiến hành và các giấy tờ, tài liệu cần thiết ghi nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế Do đó, hoàn thiện pháp luật về quản

lý thuế có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đảm bảo quy trình quản lý thuế rõ ràng, minh bạch, thủ tục thu, nộp thuế đơn giản

Quản lý thuế là hoạt động mang tính kỹ thuật, nghiệp vụ chặt chẽ Đặc điểm này

thể hiện ở chỗ các thủ tục hành chính và các chứng từ kèm theo phục vụ cho quản lý

thuế có quan hệ mật thiết với nhau, phụ thuộc nhau do yêu cầu kỹ thuật của việc xác định số thuế phải nộp

1.1.3 Vai trò

Quản lý thuế là một trong các nhiệm vụ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong đó có các cơ quan quản lý thuế Thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý thuế không chỉ đảm bảo sự vận hành thông suốt hệ thống cơ quan Nhà nước, mà có tác động tích cực tới quá trình thu, nộp thuế vào ngân sách nhà nước

- Quản lý thuế có vai trò quyết định trong việc đảm bảo nguồn thu từ thuế được tập trung chính xác, kịp thời, thường xuyên, ổn định vào ngân sách nhà nước

- Thông qua hoạt động quản lý thuế góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật cũng như các quy định về quản lý thuế

- Thông quan quản lý thuế, Nhà nước thực hiện kiểm soát và điều tiết các hoạt động kinh tế của các tổ chức, cá nhân trong xã hội

1.1.4 Nội dung của quản lý thuế

HÌNH 1.1 SƠ ĐỒ TÓM TẮT NỘI DUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ

Thiết kế chính sách thuế và thể chế hoá thành pháp luật thuế

Xây dựng tổ chức bộ máy quản lý thuế

Tổ chức thực hiện các pháp luật thuế Nội dung quản lý thuế

1.2 Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân 1.2.1 Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc quản lý thuế thu nhập cá nhân

* Khái niệm:

Quản lý thuế thu nhập cá nhân là sự tác động có chủ đích của các cơ quan chức năng trong bộ máy nhà nước đối với quá trình ban hành và thực thi thuế thu nhập cá nhân nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và đạt được các mục tiêu mà Nhà nước đặt ra

* Mục tiêu:

Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu cơ bản sau:

- Đảm bảo nguồn thu từ thuế thu nhập cá nhân tập trung chính xác, kịp thời, thường xuyên, ổn định vào ngân sách nhà nước

Thuế thu nhập cá nhân chiếm tỷ trọng chủ yếu trong số thu ngân sách nhà nước ở hầu hết các quốc gia trên thế giới Vì vậy, làm tốt công tác quản lý thuế thu nhập nói chung và thuế thu nhập cá nhân nói riêng sẽ có tác dụng lớn trong việc tập trung, huy động đầy đủ và kịp thời số thu cho ngân sách nhà nước

Bên cạnh đó, thuế thu nhập cá nhân tác động trực tiếp đến thu nhập của các cá nhân, có thể làm giảm nỗ lực làm việc và gây nên các phản ứng ngay lập tức từ phía chịu thuế như hành vi trốn thuế… Để tăng cường và ổn định số thu ngân sách nhà nước trong tương lai, công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân cũng cần được chú ý để duy trì

và phát triển cơ sở tạo nguồn thu thuế thu nhập của các cá nhân

- Góp phần tăng cường ý thức chấp hành pháp luật cho các tổ chức kinh tế và dân cư

Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước thông qua công cụ pháp luật để tác động vào nền kinh tế ở tầm vĩ mô Ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức kinh tế và dân

cư sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện những tác động này Qua công tác tổ chức thực hiện và thanh tra việc chấp hành các luật thuế nói chung và thuế thu nhập cá

nhân nói riêng, cùng với việc tăng cường tính pháp chế của chính sách thuế này, ý thức chấp hành pháp luật thuế sẽ được nâng cao, từ đó tạo thói quen “sống và làm việc theo pháp luật”

- Phát huy cao nhất vai trò của thuế thu nhập cá nhân trong nền kinh tế

- Đảm bảo tính hiệu quả

Các hoạt động quản lý thuế được thực hiện, các phương pháp quản lý được lựa chọn phải đảm bảo số thu vào ngân sách nhà nước là lớn nhất theo đúng luật thuế Đồng thời, chi phí quản lý thuế là tiết kiệm nhất

- Thúc đẩy ý thức tự tuân thủ của người nộp thuế

Để đảm bảo hoạt động thu, nộp thuế đúng pháp luật, Nhà nước nào cũng tăng cường các hoạt động quản lý đối với người nộp thuế Trong điều kiện quản lý thuế hiện đại, sự tăng cường vai trò của Nhà nước theo hướng tập trung vào kiểm tra, kiểm soát kết quả thực hiện nghĩa vụ thuế phù hợp với quy định của pháp luât (kiểm tra sau), đồng thời tạo điều kiện cho người nộp thuế chủ động lựa chọn cách thức khai thuế và nộp thuế cho phù hợp với hoạt động kinh doanh của mình, tôn trọng tính tự giác của người nộp thuế

- Công khai, minh bạch

Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của quản lý thuế Nguyên tắc công khai đòi hỏi mọi quy định về quản lý thuế, bao gồm pháp luật thuế và các quy trình, thủ tục thu nộp thuế phải công bố công khai cho người nộp thuế và tất cả những tổ chức, cá nhân có liên quan được biết Nguyên tắc minh bạch đòi hỏi các quy định của quản lý thuế phải rõ ràng, đơn giản, dễ hiểu và diễn đạt sao cho chỉ có thể hiểu theo một cách nhất quán, không thể hiểu theo nhiều cách khác nhau Nguyên tắc minh bạch cũng đòi hỏi không quy định những ngoại lệ trong thực thi pháp luật thuế, theo đó, cơ quan thuế hoặc công chức thuế được quyết định áp dụng những ngoại lệ cho những người nộp thuế khác nhau Thực hiện nguyên tắc công khai, minh bạch là để hoạt động quản lý thuế của Nhà nước được mọi công dân giám sát, là môi trường tốt để phòng chống tham nhũng, cửa quyền, sách nhiễu; qua đó, thúc đầy hoạt động quản lý thuế đúng luật, trong sạch và tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển

- Tuân thủ và phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ

Hội nhập kinh tế quốc tế tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế và mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế cho mỗi nước Đồng thời, quá trình hội nhập cũng đòi hỏi mỗi quốc gia cần có những thay đổi quy định về quản lý, cũng như các chuẩn mực quản lý phù hợp với các cam kết và thông lệ quốc tế Việc thực hiện các cam kết và thông lệ quốc tế về thuế tạo điều kiện cho hoạt động quản lý của các cơ quan Nhà nước hội nhập với hệ thống quản lý thuế thế giới Tuân thủ thông lệ quốc tế cũng tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài

1.2.2 Nội dung công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân

Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân cũng góp một phần quan trọng trong quản

lý tài chính của Nhà nước Nội dung của công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân bao gồm:

a) Ban hành chính sách thuế thu nhập cá nhân

Đây là công việc thuộc lĩnh vực lập pháp Việc ban hành chính sách thuế thu nhập

cá nhân sẽ tạo ra những quy định pháp luật làm cơ sở để tính và thu thuế thu nhập cá nhân Đồng thời ban hành chính sách cũng đưa ra những căn cứ để kiểm tra, thanh tra

và áp dụng các chế tài đối với quá trình ban hành và thực thi thuế thu nhập cá nhân

Để mỗi công dân đều sống và làm việc theo pháp luật thì chính sách thuế thu nhập cá nhân cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc cơ bản:

Trước hết, việc xây dựng các văn bản pháp luật chính sách thuế phải đảm bảo

tính đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu, và chặt chẽ Vì thuế thu nhập cá nhân khá phức tạp nên nguyên tắc này cần được đảm bảo để hạn chế hành vi trốn thuế của các đối tượng nộp thuế

Thứ hai, quy định trong chính sách thuế thu nhập cá nhân phải đảm bảo được yêu

cầu đặt ra trong việc huy động nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đồng thời phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và đảm bảo tính công bằng đối với cả người nộp thuế

và xã hội

Thứ ba, quy định trong chính sách thuế thu nhập cá nhân cũng cần đảm bảo tính

công bằng đối với người nộp thuế và xã hội Thuế thu nhập cá nhân đóng vai trò phân phối lại thu nhập trong xã hội, giảm bớt sự cách biệt quá lớn về mức sống giữa các cá nhân trong xã hội nhưng cũng cần khuyến khích sự phấn đấu làm việc của người lao động Các quy định phải đảm bảo cho thu nhập thực tế sau khi nộp thuế của các đối tượng nộp thuế tương xứng với công sức lao động và sự đóng góp của họ

b) Công tác tổ chức thực hiện chính sách thuế thu nhập cá nhân

Sau khi đã được phê chuẩn và ban hành, Luật Thuế thu nhập cá nhân được tổ chức thực hiện Đây là khâu đóng vai trò quan trọng nhất quyết định hiệu quả của việc

sử dụng công cụ thuế

Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo quy trình sau:

HÌNH 1.2 SƠ ĐỒ QUY TRÌNH QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

 Quản lý đăng ký mã số thuế thu nhập cá nhân

Quản lý đăng ký mã số thuế thu nhập cá nhân là quản lý đăng ký, cấp mã số thuế cho các đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân nhằm đưa các đối tượng thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định vào diện quản lý Qua đó, nắm bắt đầy đủ các yếu tố cơ bản của đối tượng nộp thuế như: Họ tên, tuổi, nơi ở, nghề nghiệp, nơi làm việc, số tài khoản ngân hàng… Từ đó, cơ quan thuế sẽ đưa ra kế hoạch và biện pháp quản lý thu thuế thích hợp để khai thác triệt để đối tượng nộp thuế, tránh bỏ sót các nguồn thu, đảm bảo được nguồn tài chính cho ngân sách nhà nước, đồng thời đảm bảo công bằng của thuế

Đối tượng nộp thuế phải đăng ký mã số thuế thu nhập cá nhân bao gồm các tổ chức, cá nhân trả thu nhập và các cá nhân có thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân Công tác quản lý đăng ký mã số thuế của các tổ chức chi trả thu nhập, các cá nhân tập trung, thống nhất trên toàn ngành Các cá nhân có nhiều khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân thì chỉ đăng ký thuế một lần Mỗi tổ chức chi trả thu nhập, mỗi cá nhân

chỉ có duy nhất một mã số thuế, không có sự trùng lặp giữa các mã số thuế và được sử dụng chung để kê khai thuế đối với tất cả các khoản thu nhập Khi tổ chức chi trả thu nhập hay cá nhân không còn tồn tại thì mã số thuế cũng chấm dứt hiệu lực và không được sử dụng lại Phương thức đăng ký mã số thuế thu nhập cá nhân có thể đăng ký thủ công trực tiếp tại cơ quan thuế, hoặc đăng ký qua mạng internet Hồ sơ đăng ký thuế sau khi nhập vào Hệ thống đăng ký thuế cấp Cục/Chi cục sẽ được truyền lên Hệ thống đăng ký thuế tại Tổng cục thuế để cập nhật, xác nhận và kiểm tra thông tin theo các nguyên tắc quy định tại Thông tư 85/2007/TT-BTC Toàn bộ hồ sơ về đối tượng nộp thuế sẽ được cập nhật vào phần mềm hệ thống quản lý hồ sơ QHS Khi cần kiểm tra một đối tượng nộp thuế, cơ quan quản lý chỉ cần tra mã số thuế của đối tượng đó, nhờ

đó tránh được tình trạng bỏ sót các đối tượng nộp thuế, đồng thời đảm bảo được sự nhanh gọn cho cơ quan thuế trong công tác quản lý thu thuế

 Quản lý kê khai, nộp thuế

Để đảm bảo số thuế kê khai là đúng, chính xác và phù hợp với hệ thống chính sách thuế thu nhập cá nhân cũng như pháp luật có liên quan thì nội dung công tác quản

lý kê khai, nộp thuế thu nhập cá nhân bao gồm những vấn đề chủ yếu sau:

Thứ nhất, quản lý người khai thuế

Người thực hiện nghĩa vụ khai thuế thu nhập cá nhân là các tổ chức, cá nhân trả thu nhập và các cá nhân có thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân Theo quy định của pháp luật, đến thời hạn kê khai thuế, người nộp thuế phải có nghĩa vụ kê khai số tiền thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước, kể cả trường hợp không phát sinh nghĩa vụ thuế hoặc đang thuộc diện hưởng ưu đãi, miễn, giảm thuế Người nộp thuế phải khai chính xác, trung thực, đầy đủ các nội dung trong tờ khai thuế với cơ quan thuế theo mẫu quy định và nộp đủ các chứng từ, tài liệu quy định trong hồ sơ khai thuế

Thứ hai, quản lý hồ sơ khai thuế

Hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân bao gồm tờ khai thuế và các tài liệu liên quan làm căn cứ để người nộp thuế khai thuế, tính thuế với cơ quan thuế Tuỳ theo khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân mà hồ sơ khai thuế, chứng từ, tài liệu cụ thể khác nhau Quản lý hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân là công việc hết sức quan trọng, có ảnh hưởng đến tính chính xác trong việc xác định số thuế phải nộp của người nộp thuế, từ

đó đảm bảo tính nghiêm minh và công bằng trong thực thi chính sách thuế thu nhập cá nhân Hồ sơ khai thuế là bằng chứng pháp lý ban đầu để chứng minh nghĩa vụ nộp thuế của người nộp thuế Quản lý hồ sơ khai thuế bao gồm: Quản lý số lượng các tờ khai, mẫu biểu và tài liệu trong hồ sơ do người nộp thuế nộp cho cơ quan thuế; Quản lý chất lượng của việc kê khai các nội dung trong tờ khai, tài liệu… có liên quan

Người nộp thuế phải sử dụng đúng mẫu tờ khai thuế thu nhập cá nhân theo quy định, không được thay đổi khuôn dạng, thêm, bớt hoặc thay đổi vị trí của bất kỳ chỉ tiêu nào trong tờ khai thuế cũng như các loại giấy tờ khác trong hồ sơ khai thuế Trường hợp phát hiện sai sót, nhầm lẫn gây ảnh hưởng đến số thuế phải nộp thì được khai bổ sung hồ sơ khai thuế

Thứ ba, quản lý thời hạn kê khai thuế

Thời hạn kê khai thuế sẽ ảnh hưởng đến thời hạn xác định nghĩa vụ nộp thuế của người nộp thuế Tuỳ thuộc vào đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân và khoản thu nhập chịu thuế mà thời hạn khai thuế là khác nhau

Trong một số trường hợp đặc biệt, người nộp thuế có thể được gia hạn hồ sơ khai thuế Khi đó, thời hạn kê khai thuế là thời hạn được gia hạn hồ sơ khai thuế

Thứ tư, quản lý việc thu nộp tiền thuế

Để đảm bảo tiền thuế được nộp vào ngân sách nhà nước đầy đủ và đúng hạn, cần phải quản lý tốt việc thu nộp tiền thuế

Đối với người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công thì quản lý thông qua

tổ chức chi trả thu nhập Các tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm nộp thuế thay cho người lao động trong tổ chức của mình Còn đối với hộ kinh doanh và các cá nhân hành nghề tự do, tự kê khai, quyết toán và nộp thuế cho chính mình

Tuy nhiên, việc quản lý thu nộp thuế thu nhập cá nhân còn nhiều khó khăn, bởi có nhiều cá nhân có nhiều nguồn thu nhập nhưng khai ít hoặc không quyết toán thuế dẫn đến khai man để trốn thuế…; khó khăn trong việc quản lý đối tượng giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong phạm vi toàn quốc; cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm, cơ quan thuế chưa thể kiểm soát chính xác được thu nhập của các cá nhân thuộc phạm vi

toàn quốc, từ nhiều nguồn khác nhau

 Công tác quản lý hoàn thuế

Cá nhân được hoàn thuế trong các trường hợp sau:

- Số tiền thuế thu nhập cá nhân đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp trong kỳ tính thuế

- Cá nhân đã nộp thuế thu nhập cá nhân có thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp thuế

- Các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Việc hoàn thuế thu nhập cá nhân chỉ áp dụng đối với những cá nhân đã đăng ký thuế và có mã số thuế

Công tác quản lý hoàn thuế thực hiện nhanh chóng, kịp thời theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhanh chóng quay vòng vốn để nâng cao hiệu quả trong việc sử dụng vốn, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh

1.2.3 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân

Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân Mỗi cá nhân đều có thể ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực tới công tác này tuỳ theo tính chất và trạng thái của nhân tố đó Nhiệm vụ của các cơ quan chức năng trong bộ máy nhà nước

là phải tìm cách hạn chế những ảnh hưởng tích cực nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân

Mỗi nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân là:

* Các nhân tố từ các cơ quan quản lý nhà nước:

- Về chính sách pháp luật của Nhà nước:

Hệ thống văn bản, chính sách pháp luật mà đầy đủ, hoàn chỉnh, đồng bộ, thống nhất và dễ hiểu sẽ làm tăng tính hiệu quả công tác quản lý thu thuế Trong trường hợp ngược lại, tất yếu sẽ xảy ra hiện tượng trốn, tránh thuế do vô tình hay hữu ý, vì vậy mà công tác quản lý thu sẽ gặp nhiều khó khăn Điều này đúng với hầu hết các loại thuế, đặc biệt là thuế thu nhập cá nhân - loại thuế có tác động đến thái độ của đối tượng nộp thuế, lại có tính nhạy cảm và phức tạp cao thì hệ thống văn bản, chính sách pháp luật càng cần phải chặt chẽ và hoàn chỉnh

- Về vấn đề thanh toán qua ngân hàng:

Quản lý thuế thu nhập cá nhân khó khăn và phức tạp chủ yếu ở khâu quản lý thu nhập của các đối tượng nộp thuế Nếu như các khoản thu nhập được thanh toán qua hệ thống ngân hàng thì sẽ rất thuận tiện cho cơ quan thuế trong việc giám sát, quản lý thu nhập thực của người dân Phương thức thanh toán qua ngân hàng phát triển thì Nhà nước có thể áp dụng thu thuế thu nhập cá nhân thông qua hệ thống ngân hàng Đồng thời, hệ thống thanh toán điện tử hiện đại cũng sẽ giảm bớt rất nhiều chi phí và tăng hiệu quả cho công tác thu thuế

* Các nhân tố từ phía cơ quan thuế:

Cơ quan thuế là cơ quan chịu trách nhiệm tiến hành thực hiện quản lý thu thuế thu nhập cá nhân Hiệu quả hoạt động của bộ máy hành thu phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ cán bộ thu thuế và cách thức tổ chức đội ngũ này Một đội ngũ có trình độ, chuyên nghiệp, nghiệp vụ tốt cộng với phẩm chất đạo đức tốt là một điều kiện hết sức quan trọng đối vớ bộ máy quản lý thu thuế tại cơ quan thuế, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý thu thuế thu nhập cá nhân

Mặt khác, trang thiết bị phục vụ cho quản lý thuế mà đồng bộ và hiện đại, các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ lưu trữ dữ liệu về thuế thu nhập cá nhân mà hoàn thiện thì công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân càng hiệu quả

* Các nhân tố từ phía người nộp thuế:

Nếu người dân nhận thức về thuế tốt, hiểu rõ bản chất tốt đẹp của thuế, nắm được chính sách thuế và làm theo yêu cầu đặt ra sẽ giúp công tác quản lý thuế của cơ quan thuế trở nên dễ dàng, thuận lợi hơn Ngược lại, nếu người dân kém hiểu biết, cố tình làm sai sẽ gây ra nhiều khó khăn cho công tác quản lý

1.3 Sự cần thiết phải quản lý thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế trực thu có tầm quan trọng đặc biệt trong

hệ thống thuế của mọi quốc gia

Thứ nhất, xuất phát từ vai trò tạo số thu cho ngân sách nhà nước

Thuế thu nhập cá nhân là sắc thuế trực thu có diện thu thuế rất rộng Tất cả các cá nhân có thu nhập bao gồm: công dân nước sở tại và người nước ngoài cư trú thường xuyên hay không thường xuyên tại nước đó có thu nhập phát sinh tại nước đó Bên cạnh đó, thuế thu nhập cá nhân tác động trực tiếp vào thu nhập của dân cư mà người dân của bất kỳ quốc gia nào cũng đều mong muốn và cố gắng có thu nhập ngày càng cao để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần Chính vì vậy, khả năng tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước của thuế thu nhập cá nhân là rất cao

Thứ hai, xuất phát từ vai trò của bản thân thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân góp phần thực hiện công bằng xã hội Cùng với việc thực hiện biểu thuế luỹ tiến từng phần, thuế thu nhập cá nhân đã thực hiện được việc điều tiết thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội

Thuế thu nhập cá nhân cũng có tác dụng điều tiết vĩ môi nền kinh tế, trực tiếp thu nhập cá nhân nên một mặt tác động trực tiếp đến tiết kiệm, mặt khác làm cho khả năng thanh toán của các cá nhân bị giảm Từ đó cầu hàng hoá, dịch vụ giảm sẽ tác động đến sản xuất

Ngoài ra, thuế thu nhập cá nhân cũng góp phần phát hiện những thu nhập bất hợp pháp (như tham ô, nhận hối lộ, buôn bán hàng cấm…), khắc phục hạn chế tính luỹ thoái của một số sắc thuế khác (GTGT, TTĐB,…) và góp phần khắc phục sự thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp khi có sự thông đồng giữa các doanh nghiệp hay giữa doanh nghiệp với cá nhân

Thứ ba, xuất phát từ xu hướng phát triển thuế trực thu ở các nước đang phát triển hiện nay

Hiện nay, xu thế phát triển khu vực hóa và toàn cầu hóa nhằm khai thác tối đa lợi thế so sánh của mỗi quốc gia nói riêng và khu vực nói chung, việc giảm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu là điều tất yếu Mặt khác, thu ngân sách nhà nước phụ thuộc vào

ba khoản thu chủ yếu gồm thuế xuất khẩu 18% (không kể thuế xuất khẩu dầu thô), thuế xuất khẩu dầu thô 15% và khoản thu nội địa 67% Khoản thu nội địa này cũng đang ngày một giảm dần do chính sách thuế thay đổi theo hướng giảm nghĩa vụ thuế để thực hiện các cam kết quốc tế như các cam kết quốc tế của tổ chức thương mại thế giới WTO Thêm vào đó, việc tăng thu từ thuế gián thu sẽ làm giá cả tăng lên, người tiêu dùng có thể chuyển sang tiêu dùng những loại mặt hàng thay thế khác có giá rẻ hơn, điều này ảnh hưởng đến mức tăng thu ngân sách nhà nước Vì vậy, Chính phủ cần quan tâm đến thuế trực thu, trong đó có thuế thu nhập cá nhân

Thứ tư, xuất phát từ thực trạng quản lý thuế thu nhập cá nhân nói chung và thực

trạng quản lý thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam nói riêng còn tồn tại nhiều bất cập Chính sách thuế thu nhập cá nhân tuy đã được đưa vào nhiều năm nhưng vẫn còn nhiều điều cần phải chỉnh sửa cho phù hợp với thực tế Khó khăn trong việc quản lý các nguồn thu nhập của người nộp thuế, nhiều đối tượng lợi dụng để trốn thuế, tránh thuế;

cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm, cơ quan thuế chưa thể kiểm soát chính xác được thu nhập của các cá nhân thuộc phạm vi toàn quốc, từ nhiều nguồn khác nhau…

Tóm lại, thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế có tầm quan trọng đặc biệt, và chính vì tầm quan trọng của sắc thuế này nên chúng ta cần thiết phải tổ chức tốt công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân Quản lý sao cho đạt được các mục tiêu đề ra trong

kế hoạch (mục tiêu số thu, đảm bảo công bằng xã hội, tối thiểu chi phí hành thu…) Đồng thời, quản lý tốt thuế thu nhập cá nhân cũng góp phần giám sát thu nhập dân cư, khuyến khích người dân hiểu và tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế, góp phần đưa sắc thuế này thành một sắc thuế quan trọng trong hệ thống thuế

1.4 Kinh nghiệm từ các nước khác về quản lý thuế thu nhập cá nhân

Theo tổng hợp kinh nghiệm quốc tế cho thấy có hai cách tiếp cận đối với việc quản lý Thuế TNCN: kê khai toàn bộ và kê khai hạn chế Cụ thể:

- Kê khai toàn bộ

Tất cả cá nhân có thu nhập gộp vượt quá một mức tối thiểu nhất định (gọi là

Ngưỡng kê khai) có nghĩa vụ phải nộp tờ khai thuế, nguyên tắc này cũng áp dụng cho

cả các cá nhân có thu nhập từ nguồn duy nhất là tiền lương do một chủ lao động trả Các nước yêu cầu kê khai toàn bộ bao gồm Úc, Canađa, Singapore và Mỹ

Việc thu nộp thuế áp dụng đối với phương thức kê khai toàn bộ là khấu trừ thuế tại nguồn, theo đó một số loại thu nhập được người/tổ chức chi trả thu nhập khấu trừ thuế trước khi chi trả cho NNT, bên cạnh đó NNT có thể yêu cầu thanh toán thuế định

kỳ cho các loại thu nhập khác không được khấu trừ Vào cuối năm, người nộp thuế nộp

tờ khai thuế tổng hợp bao gồm kê khai toàn bộ các hình thức thu nhập cá nhân khác nhau thu được trong năm (tiền công, thu nhập đầu tư, thu nhập kinh doanh ) và trừ đi các khoản được giảm trừ (như giảm trừ cá nhân, các khoản chi phí được trừ ) Thu nhập ròng từ tất cả các nguồn thu sau đó bị đánh thuế theo biểu thuế suất đơn giản (thường với thuế suất luỹ tiến), sau khi được bù trừ với khoản thuế nộp thừa hay nộp thiếu đã khai trong tờ khai thuế sẽ tính toán ra nghĩa vụ thuế còn lại trong năm

Với hình thức này, các tổ chức chi trả có trách nhiệm báo cáo định kỳ cho cơ quan thuế các thông tin về giao dịch của mình với người nộp thuế Vào cuối năm, cơ quan thuế sẽ kiểm tra các thông tin bên thứ ba với thông tin do người nộp thuế báo cáo trên tờ khai thuế Hệ thống kiểm tra này gắn chặt với mã số thuế đã cấp cho người nộp thuế và các tổ chức khác

Để hạn chế gánh nặng của phương thức kê khai toàn bộ đối với người nộp thuế và đại lý thuế, nhiều nước đã sử dụng rộng rãi hệ thống kê khai thuế điện tử đối với với tờ khai thuế và báo cáo về khấu trừ tại nguồn Tại một số nước, theo quy định của luật, một số tổ chức (ví dụ như các chủ lao động lớn, các tổ chức tài chính) phải nộp các báo cáo khấu trừ (và chuyển số tiền khấu trừ của mình) dưới dạng điện tử Nhằm giảm bớt chi phí tuân thủ, một số đại lý thuế (như Chi lê, Đan Mạch, và Thụy điển) đã kết hợp các thông tin nhận được từ bên thứ ba (đại lý khấu trừ và các tổ chức báo cáo thông tin) với các thông tin khác do cơ quan thuế nắm giữ để lập tờ khai nhằm hỗ trợ cho người nộp thuế trước khi điền vào tờ khai (các thông tin được hỗ trợ điền vào tờ khai của người nộp thuế là các thông tin đã biết về thu nhập, các khoản chi phí được trừ, các khoản miễn thu ) và việc tính ban đầu số thuế cần phải nộp cho mỗi người nộp thuế

- Kê khai hạn chế

Theo phương thức kê khai hạn chế, nhiều cá nhân không phải nộp tờ khai thuế, nhưng thay vào đó bị đánh thuế qua việc khấu trừ tại nguồn thông qua hệ thống khấu

trừ tiền lương nhằm làm giảm yêu cầu kê khai đối với các cá nhân có những nguồn thu nhập khác Các nước như Đức, Nhật Bản, Hà Lan, Newzealand, Anh đã tiếp cận theo cách này

Đối với các cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công do một chủ lao động duy nhất chi trả (thường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong số lượng người nộp thuế thu nhập cá nhân tại nhiều nước) thì chủ lao động sẽ khấu trừ trên cơ sở ước tính được sát nhất nghĩa vụ thuế hàng năm của người làm công phải thực hiện, do đó người lao động không phải nộp tờ khai thuế Các khoản miễn thu cá nhân và giảm trừ cho người phụ thuộc được quy định trong luật thuế (đôi khi, áp dụng hình thức khoảng 0% đối với những mức thu nhập thấp), hoặc ở mức độ có thể, được tính trực tiếp vào hệ thống khấu trừ lương

Trường hợp không thể khấu trừ tại nguồn, cơ quan thuế có thể ban hành quy định chỉ phải kê khai đối với những khoản thu nhập vượt quá ngưỡng tối thiểu để tránh việc yêu cầu tất cả người lao động đều phải nộp tờ khai

Trường hợp phức tạp hơn khi các cá nhân có tiền lương, thu nhập từ hai công việc trở lên Những đối tượng này có thể yêu cầu giảm trừ cá nhân và gia cảnh lần thứ hai Vấn đề này có thể được giải quyết bằng cách yêu cầu phải nộp tờ khai hoặc yêu cầu cơ quan thuế phải xác nhận tính hợp lệ của việc đề nghị giảm trừ trước khi được chủ lao động chấp nhận

Tóm lại, qua tham khảo kinh nghiệm của các nước về Thuế thu nhập cá nhân cho

thấy Thuế thu nhập cá nhân, mặc dù là một nguồn thu quan trọng của ngân sách của quốc gia nhưng là một sắc thuế có phạm vi điều chỉnh rộng, đụng chạm trực tiếp đến lợi ích kinh tế của từng cá nhân trong xã hội Do vậy, việc áp dụng, thực hiện và quản

lý Thuế thu nhập cá nhân luôn là chủ đề phức tạp và cần có sự quan tâm chú ý của các cấp các ngành trong xã hội Trong việc xây dựng Luật Thuế thu nhập cá nhân ở mỗi nước, những người hoạch định chính sách phải cân nhắc một cách kỹ lưỡng

CHƯƠNG II:

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC

THUẾ QUẬN THANH XUÂN – TP HÀ NỘI

2.1 Vài nét về Chi cục Thuế quận Thanh Xuân 2.1.1 Bối cảnh kinh tế - xã hội

Quận Thanh Xuân được thành lập theo Nghị định 74/NĐ-CP của Chính phủ và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/01/1997 Địa giới hành chính của quận bao gồm một số phường được tách ra từ quận Đống Đa cùng với một số xã của hai huyện

Từ Liêm và huyện Thanh Trì chuyển sang

Hiện nay quận có:

- Diện tích 9.11 km2, với

- Tổng số dân trên 218.560 người (năm 2012)

- Đơn vị hành chính gồm 11 phường: Thanh Xuân Trung, Thượng Đình, Kim Giang, Phương Liệt, Thanh Xuân Nam, Thanh Xuân Bắc, Khương Mai, Khương Trung, Khương Đình, Hạ Đình, Nhân Chính

Quận Thanh Xuân nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam nội thành Hà Nội, phía Đông giáp quận Hai Bà Trưng, phía Tây giáp huyện Từ Liêm và quận Hà Đông, phía Nam giáp huyện Thanh Trì, phía Bắc giáp quận Đống Đa và quận Cầu Giấy Đây là một địa phương có nhiều di tích lịch sử được xếp hạng như: Đình Vòng, Đình Khương Trung, Đình Quan Nhân, Cự Chính… Thanh Xuân là quê hương của nhiều danh nhân, nhà văn, nhà báo mà tiêu biểu là Đặng Trần Côn, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Tuân…

Có thể thấy, đây là nơi có nhiều thuận lợi cho sự phát triển kinh tế, thu hút đầu tư,

và giao lưu văn hóa – xã hội Hiện nay, quận Thanh Xuân đang tiến hành quy hoạch khoa học, quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, nhiều khu đô thị mới mọc lên Cùng với sự phát triển của cơ sở hạ tầng, đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng cao, nhu cầu tiêu dùng ngày càng phong phú, đa dạng Chính vì vậy, nhiều loại

hình sản xuất kinh doanh được hình thành, thu hút nhiều lao động, tăng việc làm, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần không nhỏ vào tăng thu cho ngân sách Nhà nước

Về mặt kinh tế- xã hội, Quận định hướng phát triển theo hướng tăng tỷ trọng các ngành Công nghiệp – Dịch vụ Năm 2014, tiếp tục thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội Quận Thanh Xuân tiếp tục đẩy mạnh sự phát triển bền vững, đi đôi với tăng trưởng kinh tế là sự phát triển về mặt xã hội

Để thực hiện các mục tiêu đã đề ra thì cần động viên nguồn tài chính không nhỏ vào NSNN Do đó, có thể nói, nhiệm vụ của cơ quan thuế là hết sức nặng nề Cơ quan Thuế và các ban ngành liên quan cần có sự phối hợp mạnh mẽ, đồng bộ để hoàn thiện

và nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế trên địa bàn quận Thanh Xuân

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức quản lý tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân

Ban lãnh đạo Chi cục trưởng gồm có 01 Chi cục trưởng và 03 Phó Chi cục

Căn cứ Quyết định số 503/QĐ-TCT ngày 20/03/2010 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế quy định chức năng, nhiệm vụ, quền hạn và cơ cấu tổ chức của Chi cục Thuế trực thuộc Cục Thuế Cơ cấu bộ máy quản lý của Chi cục Thuế quận Thanh Xuân được mô tả theo sơ đồ sau:

HÌNH 2.1 SƠ ĐỒ CƠ CẤU BỘ MÁY CHI CỤC THUẾ QUẬN THANH XUÂN

+ Đội thuế liên phường Khương Đình – Khương Mai – Phương Liệt

+ Đội thuế liên phường Nhân Chính – Thượng Đình – Hạ Đình

+ Đội thuế liên phường Thanh Xuân Bắc – Thanh Xuân Nam – Kim Giang

+ Phụ trách chung khối doanh nghiệp

+ Đội Tổng hợp – Nghiệp vụ – Dự toán – Kê khai kế toán thuế và tin học

+ Đội tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế -

ấn chỉ

+ Đội kiểm tra thuế số 1

+ Bộ phận một cửa một dấu

+ Đội kiểm tra nội bộ

+ Điều hành công tác tổ chức cán bộ

+ Phụ trách chung toàn bộ hoạt động của Chi cục

+ Đội quản lý thu

lệ phí trước bạ và thu khác

+ Đội kiểm tra thuế số 2

+Đội Hành chính – Nhân sự - Tài

vụ (không phụ trách mảng tổ chức cán bộ)

2.1.3 Kết quả thu thuế tại địa bàn quận Thanh Xuân

BẢNG 2.1 TÌNH HÌNH CHUNG THỰC HIỆN THU NSNN QUẬN THANH XUÂN

Đơn vị tính: triệu đồng

(Theo số liệu Báo cáo Tổng kết năm 2011, 2012, 2013)

Chi cục Thuế Thanh Xuân được giao nhiệm vụ quản lý tất cả các nguồn thu thuế, phí, lệ phí phát sinh trên địa bàn quận Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Chi cục đã

áp dụng đúng các quy định trong luật quản lý thuế, luật thuế GTGT, các quy định về quyền hạn các Đội trong cơ quan theo các quy định về quy trình quản lý thuế hiện

Chỉ tiêu thu

Số thu

% so với dự toán

% so với thực hiện

2010

Số thu

% so với

dự toán

% so với thực hiện

2011

Số thu

% so với

dự toán

% so với thực hiện

2012 Thuế

NQD 665.223 105% 146% 607.228 52% 91% 771.911 77% 127% Tiền

thuê đất

85.031 189% 155% 149.685 235% 176% 121.282 142% 87%

Phí và

lệ phí 7.148 110% 65% 5.214 90% 73% 11.214 199% 226%

Lệ phí trước

bạ

328.809 140% 128% 157.803 52% 48% 207.073 114% 131%

Tiền SDĐ 505.772 125% 90% 622.322 222% 123% 15.536 140% 187%

Thuế TNCN 117.201 130% 123% 107.952 77% 92% 135.988 123% 130%

Tổng

số thu 1.724.760 121% 116% 1.663.340 84% 96% 1.551.696 81,5% 93%

không ngừng của toàn thể cán bộ trong đơn vị, Chi cục đã đạt được những kết quả đáng kể, nhiều năm liên tục hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, thu đúng, thu đủ, thậm chí có năm còn vượt mức số thu theo chỉ tiêu Chi cục được giao Năm 2011, số thu NSNN của Chi cục là 1.724.760 triệu đồng, đạt 121% dự toán pháp lệnh, 110% dự toán phấn đấu Có thể thấy tất cả các sắc thuế đều hoàn thành vượt dự toán, trong đó có thuế TNCN vượt dự toán 30% Đây là năm gặt hái nhiều thành công trong công tác thu ngân sách Nhưng sang đến năm 2012 và 2013, đây là những năm mà tình hình kinh tế cả nước có nhiều khó khăn do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, giá cả, lạm phát, tín dụng ngân hàng thắt chặt… ảnh hưởng đến tình hình sản xuất kinh doanh của DN Trên địa bàn nhiều DN đình trệ sản xuất, ngừng hoạt động hoặc kinh doanh cầm chừng… Do đó

mà số thu thuế năm 2012 giảm so với năm 2011, đạt 1.663 tỷ đồng, và năm 2013 chỉ đạt gần 1.551,7 tỷ đồng Chỉ đạt khoảng trên 80% dự toán pháp lệnh, và khoảng trên 90% dự toán phấn đấu

BẢNG 2.2 TÌNH HÌNH CHUNG THỰC HIỆN THU NSNN VỀ THUẾ TNCN

CỦA CHI CỤC THUẾ QUẬN THANH XUÂN

(Đơn vị tính: triệu đồng)

phí, lệ phí

% thuế TNCN trên tổng thu thuế, phí, lệ phí

(Nguồn: Báo cáo tổng kết của Chi cục thuế quận Thanh Xuân)

Qua bảng số liệu trên, ta thấy, tuy tình hình kinh tế xã hội chung làm ảnh hưởng đến tình hình thực hiện thu NSNN của Chi cục thuế quận Thanh Xuân đạt kết quả có

xu hướng giảm qua các năm 2011 – 2013 Song số thu về thuế thu nhập cá nhân biến động tăng dần qua các năm, ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng thu NSNN của

Chi cục Năm 2011, số thu về thuế TNCN đạt 117.201 triệu đồng, chiếm 6,8% trong tổng thu thuế, phí và lệ phí Năm 2012, đây là năm khó khăn về thu NSNN song số thu

về thuế TNCN cũng đạt 107.952 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 6,61% trong tổng thu, tuy giảm so với năm 2011 nhưng năm 2011 là năm đạt kết quả cao trong việc vượt dự toán thu ngân sách, do đó, kết quả trên là rất đáng khen ngợi Đến năm 2013, trong khi tổng thu NSNN của Chi cục giảm so với năm trước thì số thu về thuế TNCN lại tăng cao, đạt gần 136 tỷ đồng, đạt 123% so với dự toán pháp lệnh và 130% dự toán phấn đấu, chiếm tỷ trọng 8,76% trong tổng thu thuế, phí và lệ phí Có thể thấy, trong những năm gần đây, số thu về thuế TNCN ngày càng tăng, chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng thu thuế, phí và lệ phí của Chi cục Điều đó chứng tỏ rằng, thuế thu nhập cá nhân ngày càng góp phần quan trọng trong kết quả thu NSNN của Chi cục thuế quận Thanh Xuân

2.1.4 Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban

Để thực hiện tốt công tác quả công tác quản lý thuế nói chung và công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân nói riêng, không thể không kể đến chức năng, nhiệm vụ của các Đội thuế trong Chi cục thuế như: Đội tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế, Đội kê khai

kế toán thuế và tin học, Đội thuế liên phường, Đội kiểm tra, Đội quản lý nợ và cưỡng chế thuế…

2.1.4.1 Đội tuyên truyền và hỗ trợ NNT

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế thực hiện công tác tuyên truyền về chính sách pháp luật thuế, hỗ trợ NNT trong phạm vi Chi cục thuế quản lý

- Thực hiện công tác hỗ trợ về thuế, là đầu mối tiếp nhận hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc về chính sách thuế, các thủ tục hành chính về thuế, thực hiện một số thủ tục hành chính cho người nộp thuế theo quy định

- Hướng dẫn, hỗ trợ và cấp hóa đơn lẻ cho các tổ chức, cá nhân có phát sinh doanh thu không thường xuyên kê khai, nộp thuế

- Chủ trì, phối hợp với các đội Chi cục thuế khác, các tổ chức liên quan, tổ chức hội nghị đàm thoại với người nộp thuế trên địa bàn

2.1.4.2 Đội kê khai kế toán thuế và tin học

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế thực hiện công tác đăng ký thuế, xử lý hồ sơ khai thuế, kế toán thuế, thống kê thuế theo phân cấp quản lý; quản lý và vận hành hệ thống trang thiết bị tin học; triển khai, cài đặt, hướng dẫn sử dụng các phần mềm tin học phục vụ công tác quản lý thuế

- Nhập dữ liệu và xử lý hồ sơ kê khai thuế, hồ sơ hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế, các tài liệu, chứng từ có liên quan đến người nộp thuế theo quy định; hạch toán, ghi chép toàn bộ các thông tin trên tờ khai, chứng từ nộp thuế và các tài liện liên quan đến nghĩa vụ của người nộp thuế và số thuế

2.1.4.3 Đội kiểm tra thuế

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế thực hiện công tác kiểm tra, giám sát kê khai thuế, giải quyết các tố cáo liên quan đến người nộp thuế, chịu trách nhiệm thực hiện dự toán, phát huy quản lý của Chi cục thuế

- Tổ chức kiểm tra thực hiện chính sách pháp luật về thuế tại trụ sở của người nộp thuế; kiểm tra các tổ chức được ủy nhiệm thu thế theo quy định của Luật quản lý thuế

- Kiểm tra hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế thuộc diện kiểm tra trước; thực hiện các thủ tục miễn thuế, giảm thuế, trình lãnh đạo Chi cục ra quyết định, chuyển hồ

sơ hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế không thuộc thẩm quyền cho cơ quan thuế cấp trên giải quyết theo quy định

- Ấn định thuế đói với các trường hợp khai thuế không đủ căn cứ, không đủ thực

tế phát sinh mà người nộp thuế không giải trình được

2.1.4.4 Đội quản lý thu lệ phí trước bạ và thu khác

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế quản lý thu lệ phí trước bạ, thuế chuyển quyền

sử dụng đất, tiền cấp quyền sử dụng đất, các khoản đấu giá về đất, tài sản, tiền thuê đất, thuế tài sản (sau này), lệ phí và các khoản thu khác phát sinh trên địa bàn thuộc phạm

vi Chi cục thuế quản lý

Nhiệm vụ cụ thể:

- Xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện công tác quản lý thu thuế đối với các khoản thu về đất, lệ phí trước bạ và thu khác trên địa bàn

- Tiếp nhận hồ sơ khai thuế của người nộp thuế, kiểm tra hồ sơ khai thuế, tính thuế, phát hành thông báo thu các khoản thu về đất, lệ phí trước bạ và các khoản thu khác

- Tổ chức thu nộp hoặc phối hợp với kho bạc để thu đủ số tiền thuế về các khoản thu về đất, lệ phí trước bạ và các khoản thu khác theo thông báo

- Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện nghĩa vụ nộp các khoản thu về đất, lệ phí trước

bạ và các khoản thu khác của người nộp thuế trên địa bàn quản lý

- Đề xuất xử lý những trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật về thuế trong công việc chấp hành nghĩa vụ nộp các khoản thu về đất, lệ phí trước bạ vá thu khác, đôn đốc thực hiện các quyết định xử lý vi phạm

2.1.4.5 Đội hành chính, nhân sự, tài vụ và ấn chỉ

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế thực hiện công tác hành chính, văn thư, lưu trữ, công tác quảnh lý nhân sự, thẩm định tài chính, ấn chỉ, quản lý ấn chỉ trong nội bộ Chi cục thuế quản lý

Nhiệm vụ cụ thể:

- Xây dựng kế hoạch hàng năm về đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kinh doanh, kinh phí hoạt động và quản lý ấn chỉ thu thuế của Chi cục thuế hàng năm

- Tổ chức thực hiện công tác hành chính, văn thư, lưu trữ, xây dựng và thực hiện

dự toán kinh phí, quản lý kinh phí hoạt động, trang thiết bị, phương tiện làm việc, trang phục, quản lý ấn chỉ thuế thực hiện nhiệm vụ đơn vị dự toán cấp 3 của Chi cục thuế

- Phối hợp với các đơn vị chuẩn bị chương trình, nội dung, tài liệu phục vụ cho hội nghị, cuộc họp của lãnh đạo Chi cục thuế

- Tổ chức triển khai, thực hiện các quy định về chức năng và nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức bộ máy của Chi cục thuế, chế độ quản lý, sử dụng công chức thuế, lao động, tiền lương, đào tạo bồi dưỡng công chức thuế, công tác bảo vệ chính trị nội

bộ của Chi cục thuế theo phân cấp quản lý

- Đề xuất, kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý đối với cán bộ, công chức thuế vi phạm pháp luật, vi phạm các quy định, quy trình quản lý thuế theo phân cấp quản lý cán bộ

2.1.4.6 Đội thuế liên phường

Gồm: Đội thuế liên phường Hạ Đình - Thượng Đình - Khương Trung - Nhân Chính; Đội thuế liên phường Kim Giang - Thanh Xuân Bắc - Thanh Xuân Trung - Thanh Xuân Nam và Đội thuế liên phường Phương Liệt - Khương Mai - Khương Đình Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế quản lý thu thuế các tổ chức cá nhân nộp thuế trên địa bàn xã được phân công

- Thực hiện điều tra doanh thu, ấn định thuế với các trường hộ khoán ổn định với người nộp thuế thuộc phạm vi quản lý của đội theo quy định của pháp luật

- Tiếp nhận tờ khai đăng ký thuế, tờ khai thuế, hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, chuyển đội kê khai- kế toán thuế - tin học xử lý, tiếp nhận đơn ngừng nghỉ kinh doanh, đơn miễn giảm thuế của các hộ kinh doanh trên địa bàn, trình cấp có thẩm quyền xem xét

2.1.4.7 Đội quản lý nợ và cưỡng chế thuế

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế thực hiện công tác quản lý nợ, đôn đốc thu tiền

nợ và cưỡng chế thu tiền thuế trong phạm vi quản lý

Nhiệm vụ cụ thể:

- Xây dựng chương trình thu nợ và cưỡng chế thu nợ trên địa bàn quận; hướng dẫn chỉ đạo kiểm tra công tác thu nợ và cưỡng chế thuế trên địa bàn quản lý của Chi cục

- Thu thập thông tin về người nộp thueé còn nợ tiền thuế, đề xuất biện pháo đôn đốc thu nợ và cưỡng chế nợ thuế, tiền phạt, cung cấp thông tin về tình hình nợ thuế trên địa bàn quản lý của Chi cục

- Thu thập thông tin về người nọp thuế còn nợ tiền thuế, đề xuất biện pháp đôn đốc thu nợ và cưỡng chế nợ thuế, tiền phạt, cung cấp thông tin về tình hình nợ thuế trên địa bàn theo yêu cầu của các cơ quan pháp luật và theo chỉ đạo của lãnh đạo Chi cục thuế; cung cấp danh sách các tổ chức và các cá nhân chây ỳ nợ thuế để thông báo công khai trên các phương tiện truyền thông đại chúng

- Thực hiện các thủ tục thu tiền nợ thuếm tiền phạt; theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thu hồi tiền nợ, tiền phạt vào NSNN; thực hiện xác nhận tình trạng nợ NSNN

2.1.4.8 Đội kiểm tra nội bộ

Giúp Chi cục trưởng Chi cục thuế tổ chức chỉ đạo, triển khai thực hiện công tác kiểm tra việc tuân thủ pháp luật, tính liêm chính của cơ quan thuế, công chức thuế, giải quyết khiếu nại (bao gồm cả các khiếu nại về quyết định xử lý về thuế của cơ quan thuế và khiếu nại liên quan trong nội bộ cơ quan thuế, công chức thuế), tố cáo liên quan đến việc chấp hành công vụ bảo vệ sự liêm chính của cơ quan thuế, công chức thuế trong phạm vi quản lý của Chi cục trưởng Chi cục thuế

Nhiệm vụ cụ thể:

- Tổ chức kiểm tra việc tuân thủ pháp luật về thuế và các văn bản pháp luật khác

có liên quan; kiểm tra tính liêm chính của cơ quan thuế, cán bộ thuế trong việc thực hiện công tác quản lý thuế, quản lý chi tiêu tài chính, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý

ấn chỉ thuế

- Tổ chức kiểm tra, xác minh, giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc thực thi công vụ của cơ quan thuế, công chức thuế thuộc thẩm quyền giải quyết của Chi cục trưởng Chi cục thuế

- Phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyền bảo vệ cán bộ, công chức, viên chức thuế bị đe dọa, uy hiếp, vu khống… trong khi thi hành công vụ

- Xây dựng kế hoạch, biện pháp phòng ngừa vầ chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Chi cục Thuế

2.2 Thực trạng hoạt động quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân

2.2.1 Số thu từ thuế thu nhập cá nhân trong thời gian qua

Năm 2007, Luật Thuế thu nhập cá nhân được chính thức ban hành ở nước ta và

có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2009 Theo kết quả tổng hợp qua các năm gần đây cho thấy tình hình thu thuế thu nhập cá nhân tại chi cục thuế quận Thanh Xuân như sau:

BẢNG 2.3 TÌNH HÌNH THU THUẾ TNCN CỦA CHI CỤC THUẾ QUẬN

THANH XUÂN GIAI ĐOẠN 2011 – 2013

Qua bảng trên, nhìn chung ta thấy số thu thuế thu nhập cá nhân giai đoạn 2011–

2013 của Chi cục có xu hướng tăng lên, số thu thuế thu nhập cá nhân năm 2011 là 117.201 triệu đồng, đến năm 2013 tăng lên là 135.988 triệu đồng, tăng 1,16 lần so với năm 2011 Tuy nhiên lại biến động không đều giữa các năm Năm 2011 số thu thuế thu nhập cá nhân đạt 117.201 triệu đồng, chiếm tỷ trọng 6,08% trong tổng thu; năm 2012,

số thu giảm 9.249 triệu đồng so với năm 2011, chỉ đạt 107.952 triệu đồng nhưng lại đạt

tỷ trọng 6,61% trên tổng thu; và đến năm 2013, số thu về thuế thu nhập cá nhân lại tăng lên đáng kể, đạt 135.988 triệu đồng, tăng hơn 28 tỷ đồng (tăng 25,97%) so với năm

2012, chiếm 8,76% trên tổng thu Từ đó, có thể thấy, số thu về thuế thu nhập cá nhân ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng thu ngân sách của Chi cục

Năm 2009 là năm đầu tiên áp dụng Luật Thuế thu nhập cá nhân thay cho Luật Thuế thu nhập cao, số thu từ thuế thu nhập cá nhân chỉ đạt 32.613 triệu đồng Nhưng đến năm 2010 số thu này đã tăng lên đáng kể, tăng khoảng gấp 3 lần so với năm 2009

Số thu này được duy trì và tăng lên vào các năm sau Tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân trên tổng thu thuế, phí - lệ phí do chi cục quản lý nhìn chung cũng tăng lên và chiếm tỷ lệ tương đối ổn định trong tổng thu thuế, phí - lệ phí do Chi cục quản lý Từ chiếm tỷ lệ 5,12% trên tổng thu vào năm 2009 thì đến năm 2013, số thu thuế thu nhập cá nhân đã tăng lên chiếm tỷ trọng 8,76% trên tổng thu Điều này khẳng định vị trí và vai trò của thuế thu nhập cá nhân ngày càng quan trọng đối với thu ngân sách nhà nước

Đặc biệt, khi mà Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, bổ sung có hiệu lực từ ngày 01/7/2013, mức giảm trừ gia cảnh của người nộp thuế tăng lên, cũng có thể nói là nhiều người sẽ không còn nằm trong diện phải đóng thuế thu nhập cá nhân nữa, nhưng số thu

về thuế thu nhập cá nhân năm 2013 vẫn tăng trưởng so với các năm trước Như vậy, có thể nói chi cục thuế quận Thanh Xuân là địa phương thực hiện công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân khá tốt