Sử dụng giáo án điện tử vào dạy học âm nhạc

Đây là bộ đề tài nhằm phục vụ cho sinh Viên Học ngành Âm nhạc nộp thi môn Đề tài Âm nhạc.Đề tài đã soạn đầy đủ nội dung.Chỉ cần tải về thay tên Sinh Viên rồi nộp thi môn đề tài.Ngoài ra đề tài này còn đáp ứng được nhu cầu của các thầy cô giáo làm sáng kiến kinh nghiệm, hay đề tài để đăng kí chiến sĩ thi đua, giáo viên dạy giỏi các cấp.

PHÒNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TIỂU HỌC

-& -HỌ VÀ TÊN:NGUYỄN THỊ THU TRANG

ĐỀ TÀI : SỬ DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HÀM HIỆP 2 HUYỆN HÀM THUẬN

BĂC – TỈNH BÌNH THUẬN

Hàm Thuận Bắc, tháng 6 năm 2014

PHÒNG GIÁO DỤCTRƯỜNG TIỂU HỌC

-& -ĐỀ TÀI : SỬ DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HÀM HIỆP 2 HUYỆN HÀM THUẬN

BĂC – TỈNH BÌNH THUẬN

HỌ VÀ TÊN:NGUYỄN THỊ THU TRANG

Hàm Thuận Băc, tháng 12 năm 2014

MỤC LỤC

ĐỀ MỤC Trang

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

Chương II:Một số phần mềm hữu ích ứng dụng vào việc thiết kế bài giảng

4 Dạy kể chuyện âm nhạc ,giới thiệu nhạc sĩ, nghe nhạc 14

ĐỀ TÀI

SỬ DỤNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HÀM HIỆP 2 – HUYỆN HÀM THUẬN BẮC -

Trong những năm gần đây việc giáo dục thẩm mĩ, thị hiếu Âm nhạc chohọc sinh được Bộ giáo dục đặc biệt quan tâm bởi vì Âm nhạc là loại hình nghệthuật nhằm phản ánh hiện thực khách quan bằng những hình tượng có sức biểucảm của âm thanh Ở trường phổ thông mục tiêu của môn học Âm nhạc là thôngqua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản về nghệ thuật âm nhạc nhằm hìnhthành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của học sinh, tạo nên một “trình

độ văn hóa âm nhạc” nhất định, từ đó góp phần đào tạo có chất lượng những lớpngười có ích cho xã hội

Âm nhạc là bộ môn dùng nghệ thuật âm thanh và nhịp điệu để diễn tả tưtưởng tình cảm của con người, nó xuất hiện từ lâu đời và gắn bó mật thiết vớicon người từ lúc lọt lòng mẹ cho đến hết cuộc đời Âm nhạc có tính truyền cảmtrực tiếp bao gồm cả âm thanh của giọng hát và âm thanh của các loại nhạc cụ.Loài người đã sử dụng âm nhạc như một phương tiện để làm cho đời sống tinhthần

thêm phong phú, góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống Âmnhạc đem đến cho con người những khoái cảm thẩm mĩ, khả năng truyền bá của

âm nhạc hết sức rộng lớn

Âm nhạc là bộ môn năng khiếu giúp học sinh cảm thấy thoải mái, vui vẻhơn sau những giờ học căng thẳng, từ đó thúc đẩy phong trào văn hóa văn nghệtrong lớp trong trường thêm vui tươi lành mạnh và thân thiện hơn

Như chúng ta đã biết trong những năm gần đây, sự bùng nổ về ứng dụng côngnhệ thông tin trên toàn cầu trong mọi phương diện đã trở nên rất phổ biến vàkhông thể thiếu trên mọi lĩnh vực công việc

Ở Việt Nam nói chung và ngành giáo dục nói riêng việc sử dụng côngnghệ thông tin đã trở nên phổ cập và mang tính thường nhật Với việc giáo dục

bộ môn Âm nhạc trong nhà trường phổ thông cũng như vậy, trong mỗi tiết học

âm nhạc bên cạnh những tiết dạy truyền thống,giờ đây tính trực quan và thẩm

mĩ thấp, người giáo viên có thể khai thác và sử dụng công nghệ thông tin nhưmột công cụ hữu ích để việc giảng dạy âm nhạc trở lên hấp dẫn và mang tíchchuyên nghiệp hơn Mọi thông tin, tài liệu hỗ trợ cho công việc giảng dạy âmnhạc có thể khai thác được trên mạng Internet, các bài dạy đều có thể thiết kếtrên máy tính…để trong giờ dạy người giáo viên sẽ không còn phải đưa nhữnggiáo cụ cũ mòn hay những bức tranh minh họa tĩnh lặng với tính minh họakhông cao, hay những bản nhạc với chất lượng thu thanh kém cho học sinhnghe…

Vì vậy nhằm phát huy tính tích cực của công nghệ thông tin trong việcgiảng dạy môn Âm nhạc, đặc biệt là trong các tiết học âm nhạc thường thứcnhư: Giới thiệu nhạc sĩ nổi tiếng thế giới; Nghe nhạc; giới thiệu nhạc cụ dân tộc;giới thiệu nhạc cụ nước ngoài; tập đọc nhạc… người giáo viên có thể thiết kếbài giảng với các phần mềm hỗ trợ trên máy tính như: PowerPoit, Violet (Phầnmềm thiết kế các dạng trình chiếu), Encore 4.5 (Phần mềm chép và soạn nhạc),Internet (Mạng toàn cầu khai thác tất cả các thông tin cần có)…

Qua việc giảng dạy môn âm nhạc tôi đã so sánh giờ học không sử dụng

công nghệ thông tin và giờ học có sử dụng công nghệ thông tin thực tế đãchứng minh là chất lượng các giờ học âm nhạc có sử dụng công nghệ thông tinđều đem

lại kết quả rất cao Sự hứng thú trong học tập của học sinh thể hiện rất rõnét, người giáo viên có nhiều cơ hội để nâng cao và mở rộng lượng kiến thứccần cung cấp cho học sinh…Các dẫn chứng , minh họa chính xác và hiệu quảhơn đó là học sinh cũng đã một phần nào được giáo dục về thẩm mỹ, thái độcảm thụ và thưởng thức âm nhạc

2 Mục đích chọn đề tài:

Trình bày những kinh nghiệm thu được sau quá trình nhiều năm dạy học

âm nhạc cho học sinh tiểu học

Hệ thống lại một số phương pháp giảng dạy từng phân môn ở các khối 2-3-4-5 trong chương trình âm nhạc Tiểu học từ đó để áp dụng công nghệ thôngtin vào phân môn

1-Truyền tải được toàn bộ vấn đề đã nghiên cứu đến với đối tượng HS Họcsinh phải lĩnh hội hết tất cả và say mê, hứng thú với bộ môn Âm nhạc

Đề xuất một số kiến nghị với Ban giám hiệu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

1 Đối tượng nghiên cứu:

- Sử dụng giáo án điện tử trong dạy học âm nhạc ở trường Tiểu học

2 Phạm vi nghiên cứu:

- Học sinh trường Tiểu học Hàm Hiệp 2 – Huyện Hàm Thuận Bắc – Tỉnh Bình Thuận

4 Phương pháp nghiên cứu :

- Phương pháp nghe nhiều

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu giáo trình

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm qua thực tế giảng dạy các lớp được phâncông.

- Đó là những đóng góp lợi ích trước mắt Về lâu dài với đề tài này sẽ là cơ sởtạo tiền đề và điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy Âmnhạc cho các trường TH

6 Bố cục của đề tài:

Ngoài phần mở đầu và kết luận đề tài gồm có 2 chương:

Chương I: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

Chương II: Giải pháp

PHẦN II NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI: 1.1 Cơ sở lí luận:

1.1.1 Tri giác:

Âm nhạc là món ăn tinh thần vô cùng quan trọng với đời sống của con người,

nó tác động đến con người những xúc cảm khác nhau qua thính giác, là nhu cầunhận thức hoạt động và giải trí của con người nên trong giảng dạy người giáoviên cần phải có những minh chứng cụ thể để học sinh có thể hiểu và cảm nhậnđược

những cái đẹp, những điều hay…qua tiếng nói của âm nhạc Vì thế phươngpháp trực quan chiếm ưu thế, trực quan sinh động mới giúp các em có tri giáctốt hơn để bài học có hiệu quả tốt

1.1.2 Trí nhớ:

Trí nhớ của học sinh là trí nhớ trực quan hình tượng, sở dĩ học sinh nhớ đượckiến thức bài học đều đến với các em từ 5 giác quan: Thị giác (nhìn); Xúc giác(sờ, mó); Vị giác (nếm); Khứu giác (ngửi); Thính giác (nghe) Do đó nhữnghình ảnh và âm thanh, trực quan sinh động sẽ giúp các em ghi nhớ bài họcnhanh nhất và lâu nhất

Như vậy: Quá trình nhận thức của học sinh rất cần đến những phương tiện trựcquan sinh động, chính vì đặc điểm đó mà sử dụng đồ dùng dạy học thông quacông nghệ thông tin đối với học sinh là rất thích hợp và vô cùng cần thiết

1.2 Cơ sở thực tiễn:

* Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện việc sử dụng giáo án điện tử vàogiảng dạy bộ môn Âm nhạc tại trường TH Hàm Hiệp 2 – Huyện Hàm ThuậnBăc – Tỉnh Bình Thuận

- Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ xã Hưng Lộc đời sống nhân dân các dân tộctrong xã ngày được nâng lên, từng bước đẩy lùi đói nghèo và đi vào làm kinh tếmới.

- Do vậy nhân dân trong xã đã có sự nhận thức việc học tập cho con em mình,đầu tư cho con em và đầu tư cho giáo dục có chiều sâu

- Ngoài ra ban lãnh đạo xã cũng rất quan tâm giúp đỡ nhà trường, xây dựng cơ

sở vật chất của nhà trường tạo cảnh quan sư phạm xanh- sạch- đẹp

2.1 Nhà trường:

2.1.2 Thuận lợi:

- Đội ngũ giáo viên đoàn kết, có năng lực, có kinh nghiệm trong giảng dạy vàtrong công tác, phần lớn các giáo viên trẻ hoạt động sôi nổi có kiến thức về sửdụng công nghệ thông tin

- Là trường đang tiến tới trường chuẩn Quốc gia mức độ 3 vào năm 2015 do đó

đã mua sắm được hệ thống máy chiếu Projector, phòng máy vi tính riêng chohọc sinh học

2.1.3 Khó khăn:

- Bên cạnh những thuận lợi nêu trên của nhà trường còn thiếu phòng học,sânchơi va học các môn ngoài trời vẫn còn có lớp không được học 2 buổi/ ngày

- Một số GV cho rằng lâu lâu mới sư dụng tới tiết dạy công nghệ thông tin nênkhông đầu tư học và làm giáo án điện tử.

2.2 Học sinh:

2.2.1 Thuận lợi:

- Năm học 2013-2014 nhà trường có 326 học sinh theo học về cơ bản đúng độtuổi quy định các em có ý thức học tập, thực hiện nghiêm túc nội quy, quy địnhcủa nhà trường, có đủ SGk đồ dùng học tập…

- Học sinh thường say mê và hứng thú học tập môn Âm nhạc, đặc biệt là nhữngtiết có sử dụng công nghệ thông tin

2.2.2 Khó khăn:

-Đối tượng học sinh chưa đồng đều, chất lượng còn ở mức khiêm tốn chỉ tập

trung ở một số học sinh bên cạnh đó thì còn một số học sinh ý thức tổ chức kỉluật chưa cao.Do địa bàn phân bố rộng đã gây khó khăn cho việc phối hợp cáclưc lượng giáo dục giữa nhà trường và gia đình.Mặt khác đa phấn các em là con

em nhà nông trình độ nhận thức chưa cao do đó phong trào học tập cònthấp.Hơn nữa còn nhiều gia đình chưa thực sự quan tâm đến việc học tập củacon em mình, còn phó mặc cho nhà trường

- Một số học sinh coi môn Âm nhạc là môn học phụ nên các em chưa thực sựchú trọng…

CHƯƠNG II.

MỘT SỐ PHẦN MỀM HỮU ÍCH ĐỂ ỨNG DỤNG VÀO VIỆC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG MÔN ÂM NHẠC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG:

* Dựa vào các tính năng sẵn có trên máy tính giáo viên có thể thiết kếđược nhiều dạng bài để phục vụ việc giảng dạy môn Âm nhạc trong nhà trườngphổ thông.

3 Dạy bài giới thiệu nhạc cụ:

Sử dụng mạng Internet khai thác hình ảnh, lịch sử ra đời, tính năng, cách

sử dụng của các nhạc cụ dân tộc Việt Nam cũng như các nhạc cụ nước ngoài với

âm thanh thực minh họa

4 Dạy giới thiệu nhạc sĩ, nghe nhạc:

Sử dụng mạng Internet để khai thác chân dung một số nhạc sĩ nổi tiếngthế giới như: Mozart, Beethoven, Chopin, Tschaikowski…và các tác phẩm âmnhạc nổi tiếng của các nhạc sĩ này được thu thanh với chất lượng cao nhằmminh họa bằng âm thanh chuẩn của các tác phẩm này

BIỆN PHÁP CỤ THỂ

1 Phân môn dạy hát:

Thông thường trong một tiết học hát người giáo viên thường sử dụngtranh ảnh để minh họa cho nội dung và phần nhạc & lời của bài hát được phô tô

to ra rồi treo lên bảng, cách làm này đến nay đã trở nên nhàm chán đối với họcsinh Thực tế với cách giới thiệu bài vẫn là tranh ảnh minh họa nhưng chấtlượng những bức ảnh rất cao có thể là ảnh động thì tác dụng của nó đã vượt trội

so với cách làm cũ,

ví dụ: Giới thiệu học hát bài: Chú voi con ở Bản Đôn

Nhạc và lờI: Trần Tiến

(Môn âm nhạc lớp 4) SHAPE \* MERGEFORMAT

Thông qua các hiệu ứng trình chiếu của phần mềm PowerPoint, các bứcảnh này có thể chuyển động theo ý đồ của giáo viên với phần giai điệu của bàihát được lồng ghép trực tiếp có thể phát đồng thời trong quá trình người giáoviên giới thiệu bài

Với phần dạy hát, giáo viên có thể đưa toàn bộ phần nhạc và lời bài háthoặc đưa riêng phần lời ra để hướng dẫn học sinh cách gõ đệm: (Theo nhịp, theophách và theo Tiết tấu lời ca).

- Gõ đệm theo nhịp:

- Gõ đệm theo phách:

- Gõ đệm theo tiết tấu:

Với phần mềm rèn luyện các kĩ năng như vận động phụ họa hoặc tập biểudiễn, tùy thuộc vào nội dung từng bài hát cụ thể mà người giáo viên có thể lồngghép những Video clip vào cho học sinh xem và tự tìm cách vận động phụ họahay biểu diễn một cách hoàn toàn chủ động và sáng tạo

Với phần rèn các kĩ năng như vận động phụ họa hoặc tập biểu diễn, tùythuộc vào nội dung từng bài hát cụ thể mà người giáo viên có thể lồng ghép các Video clip vào cho học sinh xem và tự tìm cách vận động phụ họa hay biểu diễnmột cách hoàn toàn chủ động và sáng tạo

Ngoài ra việc xây dựng các kỹ năng hát nâng cao cũng rất dễ xây dựngtrên một sơ đồ trực quan, thay cho việc giáo viên phải giải thích, dẫn giải

Nhóm 1: Chú voi con ở Bản Đôn, chưa có ngà nên còn trẻ con

Nhóm 2: (Nhắc lại) chưa có ngà nên còn trẻ con

Nhóm 1: Từ rừng già chú đến với người , vẫn ham ăn với lại ham chơi Nhóm 2: (Nhắc lại) vẫn ham ăn với lại ham chơi

Chú voi con ở Bản Đôn Chưa có ngà nên còn trẻ con

Học sinh chỉ cần quan sát sơ đồ trên và nghe giáo viên gợi ý là đã tự biếtnhiệm vụ của nhóm mình

2 PHÂN MÔN TẬP ĐỌC NHẠC.

Ở lớp 4 và lớp 5 chương trình dạy tập đọc nhạc đòi hỏi giáo viên phải lầnlượt rèn cho học sinh các kỹ năng cần thiết như: Luyện tập cao độ, luyện tập tiếttấu, tập đọc nhạc, ghép lời ca Nếu chỉ đơn thuần treo tranh bài tập đọc nhạc lênbảng rồi với một cây đàn và giáo viên lần lượt thực hiện các thao tác trên thì họcsinh sẽ tiếp thu bài một cách mơ hồ, thậm chí dẫn đến học sinh học vẹt (Nghebạn đọc rồi bắt chước độc theo) Vậy thì với phần thiết kếbài giảng trên máy vitính một cách trực quan, cụ thể các kỹ năng cần thực hiện, học sinh sẽ dễ dàngtiếp thu bài một cách chủ động và tích cực nhất, bởi nếu bài giảng giáo viên thiết

kế tốt đã gây sự tò mò của học sinh ngay từ đầu tiết học

Trong phần tập đọc nhạc và ghép lời ca, phần nhạc và lời có thể xuất hiện

theo chủ ý của giáo viên, kết hợp với hệ thống câu hỏi cùng các hiệu ứng về âmthanh cũng như hình ảnh, tạo hiệu quả rất đặc biệt hỗ trợ tốt cho việc truyền đạtkiến thức cho học sinh:

(Tập đọc nhạc số 5 - Âm nhạc lớp 5)

Sau khi học sinh tự quan sát và trả lời hệ thống các câu hỏi trên, lúc này

tự bản thân mỗi học sinh đã bắt đầu nắm được các kỹ năng cơ bản và các yêucầu của bài tập đọc nhạc Và học sinh đã có thể tự vỡ bài thông qua sự hướngdẫn, hỗ trợ của giáo viên

Với các hiệu ứng của phần mềm, các nốt nhạc trong phần luyện tập cao

độ có thể đưa ra lần lượt khi luyện tập kèm cao độ chuẩn của nốt ấy khiến họcsinh dễ dàng thẩm âm một cách chuẩn xác, ở phần luyện tập cũng vậy giáo viên

có thể tạo trường độ của các nốt bằng cách dùng các âm sắc của bộ gõ điện tử

để minh họa cho học sinh biết hình tiết tấu cần thực hiện

Trong phần tập đọc nhạc và ghép lời ca phần nhạc và lời có thể xuất hiệntheo chủ ý của giáo viên, kết hợp với hệ thống câu hỏi cùng các hiệu ứng về âmthanh cũng như hình ảnh, tạo hiệu quả rất đặc biệt hỗ trợ tốt cho việc truyền đạtkiến thức cho học sinh

Sau khi học sinh tự quan sát và trả lời hệ thống các câu hỏi trên, lúc này

tự bản thân mỗi học sinh đã bắt đầu nắm được các kỹ năng cơ bản và các yêucầu của bài TĐN Học sinh đã có thể tự vỡ bài thông qua sự hướng dẫn, hỗ trợcủa giáo viên

Khi hoàn thành các yêu cầu của bài học giáo viên có thể cho học sinh ônbài bằng cách chơi trò chơi với nhiều hình thức khác nhau tùy thuộc từng đốitượng học sinh

VD: Có thể cho một nhóm đọc nhạc- một nhóm nhẩm lời ca và đổi lại sau đóthi xem nhóm nào ghép lời ca đúng nhất và nhanh nhất Hoặc có thể giáo viêncho chơi trò chơi điền nốt như sau ( phần này GV dung phần mềm Violet đểnhúng):

Trên màn hình sẽ là các hình nốt nhạc chuyển động, trên bảng giáo viên

để sẵn khuông nhạc và nốt nhạc và học sinh sẽ xung phong lên gắn các nốtnhạc theo bài tập đọc nhạc mình vừa học

3 Phân môn Âm nhạc thưởng thức.

Trong chương trình Âm nhạc TH ngoài việc học hát, tập đọc nhạc học sinh cònđược giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam, nước ngoài, được nghe kểchuyện về một số nhạc sĩ nổi tiếng …với dạng bài này nếu giáo viên chỉ sửdụng một vài bức tranh minh họa hay một số bản nhạc sơ sài thì hiệu quả tiếthọc sẽ không cao, học sinh sẽ có ấn tượng mờ nhạt sau tiết học Ngược lại nếukhai thác tốt thì đây là một dạng bài học sinh rất hứng thú bởi tính tò mò, muốntìm hiểu thế giới xung quanh đó là đặc điểm của lứa tuổi Thực tế đã chứngminh rằng trong tiết học mọi thông tin cũng như các kiến thức liên quan liênquan mà giáo viên biết khai thác trên mạng Internet sẽ đem đến hiệu quả rất caotrong việc tạo ấn tượng và gây được sự hứng thú trong học tập của học sinh

Giới thiệu nhạc cụ tôi tận dụng sẵn có mạng Internet khai thác hình ảnh,lịch sử ra đời, tính năng, cách sử dụng… của các nhạc cụ dân tộc Việt Nam cũngnhư các nhạc cụ nước ngoài với âm thanh thực minh họa

Trong chương trình âm nhạc lớp 4 và 5 ngoài việc học hát, tập đọc nhạchọc sinh còn được giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam và nhạc cụ nướcngoài, được nghe kể chuyện về một số nhạc sĩ nổi tiếng trên thế giới…Với dạngbài dạy này nếu giáo viên chỉ sử dụng một vài bức tranh minh họa thì hiệu quảcủa tiết học sẽ không cao, học sinh sẽ có ấn tượng mờ nhạt sau tiết học Ngượclại nếu khai thác tốt thì đây là một dạng bài học sinh rất hứng thú bởi tính tò mò,muốn tìm hiểu thế giới xung quanh là đặc điểm của lứa tuổi Thực tế đã chứngminh rằng trong các tiết học mà mọi thông tin cũng như các kiến thức liên quan

mà giáo viên biết khai thác trên mạng Internet sẽ đem đến hiệu quả rất cao trongviệc tạo ấn tượng và gây được sự hứng thú cao trong học tập của học sinh