Một số phương pháp giúp học sinh yêu thích học hát dân ca

Đây là bộ đề tài nhằm phục vụ cho sinh Viên Học ngành Âm nhạc nộp thi môn Đề tài Âm nhạc.Đề tài đã soạn đầy đủ nội dung.Chỉ cần tải về thay tên Sinh Viên rồi nộp thi môn đề tài.Ngoài ra đề tài này còn đáp ứng được nhu cầu của các thầy cô giáo làm sáng kiến kinh nghiệm, hay đề tài để đăng kí chiến sĩ thi đua, giáo viên dạy giỏi các cấp.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

KHOA NGHỆ THUẬT HỌC VIÊN: NGUYỄN THỊ THÀNH

YÊU THÍCH HỌC HÁT DÂN CA

Đồng Nai, tháng 6 năm 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

YÊU THÍCH HỌC HÁT DÂN CA

HỌC VIÊN: NGUYỄN THỊ THÀNH LỚP: ĐHSP ÂM NHẠC K4 - ĐỒNG NAI

GV HƯỚNG DẪN: Th.S TRẦN HƯƠNG GIANG

Đồng Nai, tháng 6 năm 2014

3.Đối tượng và phạm vi nghiện cứu 8

1.1.1.Mục tiêu dạy môn Âm nhạc bậc Tiểu học 10

1.1.2.Mục tiêu dạy hát dân ca bậc Tiểu học 13

1.1.3.Nội dung cơ bản chương trình dạy hát dân ca bậc Tiểu học 14

1.2.1.Khái quát trường Tiểu học Lộc An-huyện Long Thành-Đồng Nai 14

1.2.2.Thực trạng việc dạy hát dân ca cho học sinh Tiểu học Lộc An 15

Chương 2: Một số phương pháp và hình thức tổ chức dạy học giúp học sinh

2.1.Nắm vững kiến thức, hiểu rõ các hình thức, tính chất và ý nghĩa dân ca của

2.1.1.Sơ lược về dân ca Việt Nam 17

2.2.Vận dung linh hoạt các phương pháp dạy học vào giờ dạy hát dân ca 19

2.2.1.Sử dụng phương pháp trực quan để giới thiệu cho học sinh nguồn gốc xuất xứ

2.2.2 Giải thích những từ khó có trong bài 20

2.2.3.Khởi động giọng mang màu sắc của dân ca 21

2.2.4.Chia câu, phân tích về nhịp phách, cao độ, trường độ, luyến láy có trong bài

Hướng dẫn tiết tấu và áp dụng trò chơi để xác định tiết tấu từng câu hát 21

2.2.6.Có thể cho học sinh tự tập đặt lời mới 23

2.2.7.Tổ chức cho học sinh tập biểu diễn các bài dân ca đã học 23

2 3.Tổ chức cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian, các hội thi gắn liền với

2.4.Cho học sinh tìm hiểu và tiếp xúc với các loại nhạc cụ dân tộc 26

2.5.Truyền cho học sinh tình yêu dân ca qua việc tổ chức các câu lạc bộ, các hình

2.6.Tích cực tận dụng các dịp lễ hội văn hóa tổ chức cho học sinh tham gia. 30

PHẦN I: MỞ ĐẦU1.Lí do chọn đề tài:

Âm nhạc là một bộ phận không thể thiếu trong cuộc sống của con người Âm nhạc cóthể chia sẻ với chúng ta rất nhiều điều: Giải quyết những khó khăn trong cuộc sống, vơi

đi những hờn giận vu vơ, đưa người về dĩ vãng, tìm lại tuổi thơ yêu dấu, nghe lòng bồihồi, xao xuyến với tình yêu quê mẹ, với nắng ấm quê cha, sống dậy lòng tự hào dân tộc,khát vọng tìm về chân lý… Cuộc sống mà không có âm nhạc thì cuộc sống sẽ trở nên rất

tẻ nhạt và trầm lắng Như Sô-xta-cô-vits: “Âm nhạc nâng con người lên, làm con người cao quí hơn, củng cố phẩm chất, củng cố niềm tin vào sức mạnh bên trong của bản thân, vào sứ mệnh lớn lao của mình”.Ngay từ thời thượng cổ, âm nhạc đã được ra đời cùng với

đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất của các cộng đồng người nguyên thuỷ Kể từ đấy,

âm nhạc đã không ngừng được phát triển và hoàn thiện cùng năm tháng Quả thật, âmnhạc có sức ảnh hưởng lớn đến con người, đến sự hình thành và phát triển nhân cách nơimỗi người Chính vì âm nhạc tác động lên mặt xúc cảm và tư tưởng nên âm nhạc đóngvai trò không kém phần quan trọng trong việc giáo dục con người, nhất là thế hệ trẻ Cóthể thông qua âm nhạc để giáo dục tư tưởng, đạo đức cho người nghe Những tác phẩm

âm nhạc diễn tả những tư tưởng, tình cảm đạo đức cao đẹp như tình yêu quê hương, đấtnước, lòng tự hào dân tộc, tình bạn, tình yêu, tình huynh đệ, tình phụ tử, tình mẫu tử,…luôn đóng một vai trò giáo dục đặc biệt có ý nghĩa Âm nhạc đã đánh thức lương tâm,thức tỉnh một sự bồn chồn cao quí, một nỗi niềm lo lắng thiêng liêng: Mình đã làm đượcđiều tốt đó chưa? Mình đã sống tốt chưa? Mình có xứng với cái đẹp ấy không? Liệu mìnhcòn đủ sức để hoàn thiện bản thân hơn nữa không?… Những điều ấy tạo nên nội lực thúcđẩy người nghe vươn tới sự toàn thiện, toàn mỹ

Nói đến âm nhạc, chúng ta không thể không nhắc tới một dòng nhạc gắn liền vớinền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt- đó là nhạc dân ca

Trong mỗi chúng ta ai cũng có một miền quê, quê hương là cánh đồng lúa thơmngát, luỹ tre xanh trải dài dọc bờ đê, là những hình ảnh thân thương nhất đối với cuộcsống mỗi con người Hai tiếng quê hương nghe gần gũi và thân thương, đó là nơi chônnhau cắt rốn, nơi đã nuôi dưỡng ta trưởng thành Qua những bài hát dân ca những hìnhảnh của miền quê như trở nên gần gũi hơn, lung linh hơn nhờ những ca từ đầy hình ảnh.Khi nói đến dân ca, chúng ta không thể quên những lời ru con thiết tha trìu mến, quatiếng ầu ơ mẹ ru con, những hình ảnh của miền quê yêu dấu của biển rộng non cao, củagió Lào cát cháy, những người mẹ năm tháng tảo tần một nắng hai sương nuôi dậy conkhôn lớn Những lời hát ru của mẹ đã hòa đồng với tâm hồn trẻ thơ, vừa đằm thắm nhẹnhàng nhưng cũng không kém phần trầm tư sâu lắng Trong câu hát của mẹ có ánh trăngsoi rọi như đưa con vào giấc ngủ êm đềm, có áng mây trôi bồng bềnh trên đỉnh núi, códòng sông bên lở bên bồi, có mặt biển long lanh ánh bạc và những con thuyền thấpthoáng ngoài khơi xa Nghe lời ru của mẹ, trẻ thơ như được tiếp thêm nguồn dự trữ lớnlao về lòng yêu quê hương, đất nước, chắp cánh cho tuổi thơ của con thêm vững bước vàsáng ngời niềm tin

Lấy nguồn cảm hứng từ thực tế cuộc sống, dân ca được sáng tạo nên, đó là lời ăn,tiếng nói của ông cha ta tích lũy từ ngàn đời Đó là những câu nói đúc kết từ những kinhnghiệm sản xuất răn dậy con cháu, bao hàm những nội dung mang ý nghĩa triết lý dậybảo rất sâu sa Đó là những câu hát được truyền tải bằng âm thanh giọng điệu ngôn ngữvới nội dung nghệ thuật phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc dân tộc Giống như đại thihào Macxingocki đã nhận định: "Con người không thể sống mà không vui sướng được

Họ phải biết cười đùa, họ sáng tạo nên những bài hát vui tươi, họ thích nhảy múa" Bởivậy, dân ca là sản phẩm văn hoá tinh thần và cần thiết đối với mỗi dân tộc, con người

Làng quê Việt Nam ở đâu cũng vậy, ẩn chứa trong nó bao điều gần gũi và thânthương Mỗi một miền quê đều có những câu hò, điệu hát rất chung mà lại rất riêng,mang âm hưởng của từng vùng, miền Tất cả cùng hòa vào câu thơ, giọng hát của nhữnglàn điệu, tạo thành dòng dân ca Việt Nam rất đa dạng và phong phú Dân ca xét về góc độ tư duy của dân tộc, là tấm gương bức xạ hiện thực khách quan của

mỗi dân tộc với lối sống, điều kiện sống và những phong tục tập quán riêng Hình ảnh vềthiên nhiên, cuộc sống, về truyền thống dân tộc, quan hệ xã hội được phạm trù hóa theonhững cách khác nhau, bằng những hình thức ngôn ngữ khác nhau Nghiên cứu về dân cakhông chỉ cho thấy những nét đẹp văn hóa của người Việt Nam mà còn làm nổi bật lêntinh thần lạc quan, yêu đời, yêu người thiết tha Dân ca là kết tinh thuần tuý của tinh thầndân tộc, là nét đẹp trong văn hóa dân gian Việt Nam Với cội nguồn lịch sử và chữ viếtrất phong phú đa dạng nên ca dao và dân ca có mặt ở Việt Nam từ rất sớm Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đặng Văn Lung, Trưởng Ban Văn học dân gian, Viện Văn học phátbiểu: "Tất cả các dân tộc trên thế giới suốt mấy nghìn năm chỗ nào cũng có dân ca và cadao Vì thế nói về ca dao dân ca của một dân tộc hay ca dao dân ca nói chung là vấn đềrất lớn Câu nói, làn điệu, giọng hát là những đòi hỏi bức thiết nảy sinh trong đời sống xãhội, qua thời gian, những câu nói hay, những làn điệu hấp dẫn đã được nhân dân sưu tập

và gìn giữ Cùng xuất phát từ hoàn cảnh thực tế của đời sống xã hội và trí tuệ của nhândân đúc kết nên Qua lời ca, câu hát, dân ca Việt Nam là những câu nói đúc kết nhữngkinh nghiệm sống, những quan niệm về nhân cách, nhân đức ở mỗi con người Càng đisâu vào tìm hiểu ca dao dân ca, chúng ta sẽ thấy được những nét tài hoa, óc sáng tạo đầytinh thần thẩm mỹ Chất trí tuệ, giàu tư tưởng tình cảm trong dân ca là những nguồn nhựasống bổ sung cho văn hóa dân gian thêm phong phú và đậm đà bản sắc

Từ ý nghĩa và tầm quan trọng ấy mà việc đưa âm nhạc dân ca vào hệ thống giáodục phổ thông là việc làm có vai trò to lớn và tích cực trong việc hình thành và phát triểnnhân cách toàn diện cho học sinh Mục đích của giáo dục âm nhạc dân ca trong nhàtrường Tiểu học là vô cùng quan trọng, bởi bước đầu đã đưa âm nhạc vào đời sống họcsinh góp phần giáo dục thẩm mỹ, đạo dức, lối sống, phát triển trí tuệ, thể chất ở học sinh,khích lệ các em có khả năng phát triển toàn diện Âm nhạc trong trường học không đặtmục tiêu giúp các em trở thành những người biểu diện hoặc sáng tác âm nhạc chuyênnghiệp mà mục tiêu của môn âm nhạc nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹnăng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và năng lực của các em, giúp học sinh phát triển mộtcách toàn diện, tự nhiên và cân bằng về trí tuệ, sáng tạo và cảm xúc thẩm mỹ Việc chọn

lọc những bài hát dân ca phù hợp để đưa vào phân môn hát nhạc trong giáo âm nhạcTiểu học và khơi dậy niềm yêu thích dòng nhạc dân ca ở lứa tuổi học sinh là một việclàm hết sức cần thiết Góp phần giáo dục nhân cách học sinh, xây dựng cho các em lòngyêu quê hương đất nước, giữ gìn và phát huy các nét đẹp của văn hóa dân tộc.

Từ những lí do nói trên, bản thân tôi nhận thấy việc khơi dậy lòng yêu mến vàhứng thú trong âm nhạc dân ca cho học sinh Tiểu học là một trong những việc làm hếtsức quan trọng góp phần giáo dục nhân cách toàn diện cho các em Vì vậy tôi lựa chọn đề

tài: “Một số phương pháp giúp học sinh Tiểu học Lộc An yêu thích học hát dân ca”

2.Mục đích chọn đề tài:

Dân ca là một trong những tinh hóa văn hóa của dân tộc Việt Nam rất được quantâm và gìn giữ Đối với giáo dục các bài hát dân ca cũng đã được đưa vào trong chươngtrình học của các bậc học Tuy nhiên với chương trình môn Âm nhạc bậc Tiểu học thì cácbài hát dân ca đưa vào còn rất hạn chế do vậy sự hiểu biết của các em học sinh tiểu học

về dân ca chưa thật sự sâu rộng Mặt khác sự xâm nhập tràn lan những dòng nhạc phongtrào cộng với các dòng nhạc phục vụ nhu cầu lại là nhưng nguyên nhân khách quan trựctiếp tác động làm cho học sinh không còn quan tâm đến dân ca Việt Nam Ngay cả tronggia đình, các em cũng thường xuyên được nghe các bài hát của phong trào, của giải trí, dovậy các em còn thuộc các bài hát ấy nhanh hơn cả các bài học trên trường, trên lớp Đốivới trường TH Lộc An nơi tôi đang công tác dân cư địa bàn đa số là công nhân, buôn bánnhưng lại có nền kinh tế, văn hóa rất phát triển, do vây các em cũng được tiếp thu các nềnvăn hóa mới, các dòng nhạc hiện đại đang từng ngày lan tràn trên khắp các buôn làng,thôn xóm là những nguyên nhân đã làm cho các em không còn biết, và lưu giữ được cácnền văn hóa đặc trưng riêng của quê hương mình Trong năm qua Phòng giáo dục đã tổchức hội thi hát dân ca học sinh ở cấp tiểu học, qua hội thi đã làm phát triển phong tràohát dân ca trong các trường tiểu học rất hiệu quả Tuy nhiên để phong trào đó mãi đượcduy trì như mục tiêu đã định thì đòi hỏi nhà trường và giáo viên cần phải có những hoạtđộng thường xuyên hơn Vì vậy là một giáo viên âm nhạc tôi luôn trăn trở và đặt chomình câu hỏi : Phải làm gì, và làm như thế nào để mãi duy trì được phong trào ca hát dân

ca trong trường tiểu học Từ những lý do trên cùng với những kinh nghiệm thực tế củabản thân, nay tôi xin được trình bày Một vài phương pháp giúp học sinh Tiểu học Lộc An

có hứng thú, yêu thích học hát dân ca góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp trong văn hóadân tộc Việt

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

-Đối tượng nghiên cứu:

Tôi chọn đối tượng nghiên cứu là một số phương pháp giúp học sinh yêu thích học hátdân ca

-Phạm vi nghiên cứu:

Để nghiên cứu đề tài trên, tôi chọn phạm vi nghiên cứu là học sinh trường Tiểu học LộcAn-Huyện Long Thành-Đồng Nai

4.Phương pháp nghiên cứu:

Qua quá trình học tập, nghiên cứu và hướng dẫn, cộng với thực tiễn trong quátrình công tác Các phương pháp giúp tôi tập trung vào nghiên cứu chính là:

6.Bố cục:

Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, đề tài gồm có hai chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

Chương 2: Một số phương pháp và hình thức tổ chức dạy học giúp học sinh Tiểu học Lộc An yêu thích học hát dân ca.

PHẦN II: NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.1.Cơ sở lí luận:

1.1.1 Mục tiêu dạy môn Âm nhạc bậc Tiểu học:

Trong nhà trường phổ thông, những học sinh có khả năng biểu diễn âm nhạc chiếm tỉ

lệ rất thấp, những em có khả năng sáng tác âm nhạc chiếm tỉ lệ còn thấp hơn rất nhiều lần Tuy vậy, dạy Âm nhạc ở Tiểu học là việc dạy cho tất cả học sinh, mà đa số là không

có năng khiếu âm nhạc, vì vậy môn học này không đặt mục tiêu giúp các em trở thành người biểu diễn hoặc sáng tác âm nhạc chuyên nghiệp Mục tiêu môn Âm nhạc nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kĩ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và năng lực của các em, giúp học sinh phát triển một cách toàn diện, tự nhiên và cân bằng về trí tuệ, sáng tạo và cảm xúc thẩm mĩ

 Kiến thức

- Dạy học Âm nhạc nhằm phát triển nhận thức và các năng lực âm nhạc của học sinh, tạo cho các em có một trình độ văn hóa âm nhạc nhất định, góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh

- Môn Âm nhạc cung cấp cho học sinh những kiến thức âm nhạc phù hợp với lứa tuổi về: Học hát, Phát triển khả năng âm nhạc, Tập đọc nhạc, Nghe nhạc, Kể chuyện âm nhạc

 Kĩ năng

- Luyện tập kĩ năng hát đúng giai điệu, lời ca và bước đầu tập hát diễn cảm

- Luyện tập kĩ năng đọc nhạc và ghi chép nhạc đơn giản

- Luyện tập kĩ năng nghe và cảm nhận âm nhạc

- Luyện tập một số kĩ năng âm nhạc khác như gõ đệm, đánh nhịp, vận động theo nhạc…

 Thái độ và giá trị

- Bồi dưỡng tình cảm trong sáng, lòng yêu âm nhạc nhằm phát triển hài hoà nhân cách.

- Thông qua các hoạt động âm nhạc làm cho đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh, đem đến cho học sinh niềm vui, tinh thần lạc quan, sự mạnh dạn, tự tin, lòng tự trọng và các giá trị khác

- Khuyến khích học sinh nhiệt tình tham gia các hoạt động âm nhạc trong và ngoàitrường học

Đây là những mục tiêu của môn Âm nhạc được qui định trong Chương trình Giáo dục phổ thông môn Âm nhạc Trong mỗi phân môn, mỗi bài học lại có mục tiêu cụ thể và chi tiết hơn Thông qua những mục tiêu cụ thể đó, nhằm đạt được mục tiêu của môn học

Xuất phát từ mục tiêu trên thì mục tiêu và quy trình dạy hát ở bậc Tiểu học là:

a) Mục tiêu dạy hát:

 Học sinh học hát là tiếp xúc với âm nhạc có lời Mỗi bài hát là một cảm xúc riêng, có nội dung cụ thể về sự vật, hiện tượng, được diễn tả bằng âm nhạc và ngôn ngữ văn học Mỗi bài hát dạy trong một tiết (Tiểu học là 35 phút) sau đó được ôn tập trong mộtvài tiết tiếp theo Dạy hát nhằm đạt được các mục tiêu sau

 - Mục tiêu về kiến thức: Dạy hát nhằm phát triển năng lực nhận thức của học sinh, học mỗi bài hát giúp các em biết thêm về một vấn đề, về tác giả hoặc đặc điểm riêng của bài hát Sự phong phú về mặt nội dung trong các bài hát giúp học sinh thêm hiểu biết về cuộc sống Các hình tượng âm nhạc cũng giúp nâng cao khả năng nhận thức vàhiểu biết của các em Bên cạnh đó, dạy hát còn phát triển năng lực ngôn ngữ, lời ca của bài hát làm vốn ngôn ngữ của học sinh trở nên phong phú và sinh động hơn

 - Mục tiêu về kĩ năng (đây là mục tiêu trọng tâm): Dạy hát nhằm phát triển năng lực

âm nhạc của học sinh, giúp các em hát đúng giai điệu và lời ca, biết cách hát tự nhiên,biết lấy hơi, hát rõ lời và thể hiện được sắc thái, tình cảm của bài hát Dạy hát còn giúp học sinh biết trình bày bài hát theo hình thức đơn ca, song ca, tốp ca, đồng ca,

biết hát kết hợp các hoạt động như: gõ đệm, vận động theo nhạc, nhảy múa, biểu diễn hoặc trò chơi…

 - Mục tiêu về tình cảm và thái độ: Dạy hát nhằm giáo dục học sinh những tình cảm tốtđẹp, giúp các em thêm yêu thích âm nhạc, có khả năng tham gia ca hát ở trong và ngoài trường học

 Những mục tiêu trên chỉ đạt được khi học sinh trải qua quá trình học tập lâu dài và đúng hướng, nếu chỉ học 1-2 bài hát thì không thể đạt được những điều đó Vì vậy khi dạy một bài hát cụ thể, giáo viên phải lựa chọn cách diễn đạt mục tiêu ngắn gọn và rõ ràng hơn trong kế hoạch bài học

b) Quy trình dạy hát:

Một số quy trình dạy hát đã được giới thiệu trong các tài liệu khác nhau, có quy trình rút gọn

(3-4 bước), có quy trình chi tiết (8-9 bước) Hiện nay, giáo viên thường dạy hát theo quy trình có 7 bước:

Qui trình dạy hát ở Tiểu học

- Giới thiệu bài hát

thực hiện khi dạy hát Các bước 1, 2, 3, 4 không nhất thiết phải thực hiện theo trình

tự, có thể đưa bước nào lên trước cũng được Tuy nhiên nên tiến hành tìm hiểu bài háttrước khi nghe hát mẫu, vì:

- Bước 1 (giới thiệu bài hát) do giáo viên thực hiện, bước 2 (tìm hiểu về bài hát) nên để học sinh hoạt động, nhằm phát huy tính tích cực của các em Bước 3 lại đếnhoạt động của giáo viên (hát mẫu) là sự đan xen hợp lí, logic

- Khi tìm hiểu về bài hát, giáo viên cần giải thích ý nghĩa một số từ khó, ý nghĩa một số câu hát, giúp học sinh hiểu nội dung khi nghe hát mẫu

- Khi tìm hiểu bài, đôi khi giáo viên có thể hướng dẫn học sinh đọc lời ca theo tiết tấu, nghe hát mẫu sẽ giúp các em củng cố tiết tấu vừa luyện tập

- Giáo viên giới thiệu chỗ khó hoặc đặc điểm riêng của bài hát, học sinh sẽ cảm nhận được điều này khi nghe hát mẫu

1.1.2.Mục tiêu dạy hát dân ca ở bậc Tiểu học:

Học sinh Tiểu học ở lứa tuổi từ 6 đến 11, đây là lứa tuổi rất nhạy cảm với âmnhạc Cuộc sống của các em không thể thiếu được loại nghệ thuật này Môn Âm nhạcgiúp các em hướng tới cái đẹp, góp phần giáo dục các em trở thành những người có đạođức Ngoài ra nó còn giúp các em có tâm hồn phong phú và bớt mệt mỏi sau những giờhọc căng thẳng

Trong chương trình Âm nhạc ở Tiểu học, Học hát là nội dung trọng tâm, đượcthực hiện từ lớp 1 đến lớp 5, đây cũng là phân môn học sinh yêu thích nhất Phân mônHọc hát có ba dạng bài là: bài hát thiếu nhi Việt Nam, dân ca và các bài hát nước ngoài.Khả năng âm nhạc của học sinh Tiểu học có sự phát triển rõ rệt từ lớp 1 đến lớp 5 Ví dụhọc sinh lớp 1, 2 có trí nhớ còn hạn chế, các em khó học thuộc những bài hát có lời catương đối dài hoặc có nhiều lời ca Đến lớp 4, 5, khả năng ghi nhớ của học sinh đã đượcnâng cao hơn so với giai đoạn trước Biểu hiện về năng lực âm nhạc của học sinh rất khácbiệt, mỗi lớp thường có cả những em học khá giỏi, trung bình và học yếu Cũng có nhữnghọc sinh có năng khiếu ở mặt này nhưng lại yếu ở mặt khác, ví dụ: hát đúng về cao độ thìlại chưa vững về trường độ, có khả năng gõ đệm tốt nhưng lại yếu về vận động theo

nhạc… Đa số học sinh có khả năng hát kết hợp các hoạt động khác như: vận động theonhạc, gõ đệm, tham gia trò chơi… Hứng thú, sở thích âm nhạc của học sinh không hoàntoàn giống nhau, cảm nhận thẩm mĩ âm nhạc của các em cũng khác biệt.

Sau 3 năm dạy học Âm nhạc, tôi đã thực hiện các tiết dạy bài dân ca cho học sinh

từ lớp 1 đến lớp 5 ở trường Tiểu học Lộc An và thu được nhiều kinh nghiệm sư phạmcũng như những phương pháp dạy học phù hợp Nhờ tích luỹ được một số kinh nghiệmnên việc dạy hát dân ca cho các em ngày càng trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn

1.1.3.Nội dung cơ bản chương trình dạy hát dân ca ở Tiểu học:

Theo sách giáo khoa hiện hành, học sinh Tiểu học được học 55 bài hát, trong đó có 11 bàidân ca, đó là:

- Quê hương tươi đẹp (dân ca Nùng)

- Lí cây xanh (dân ca Nam Bộ)

- Xoè hoa (dân ca Thái)

- Bắc kim thang (dân ca Nam Bộ)

- Gà gáy (dân ca Cống)

- Ngày mùa vui (dân ca Thái)

- Bạn ơi lắng nghe (dân ca Ba na)

- Cò lả (dân ca đồng bằng Bắc Bộ)

- Chim sáo (dân ca Khmer)

- Màu xanh quê hương (dân ca Khmer)

- Hát mừng (dân ca Hrê)

1.2.Cơ sở thực tiễn:

1.2.1.Khái quát về trường Tiểu học Lộc An-Huyện Long Thành-Đồng Nai.

Trường Tiểu học Lộc An nằm ở địa chỉ Ấp Bình Lâm-xã Lộc An-huyện LongThành-Đồng Nai Đây là trường Tiểu học duy nhất của xã Lộc An Trường được thànhlập được hơn 20 năm, trường đã đạt danh hiệu Chuẩn cấp Quốc gia từ năm 2006 đến nay.Ban Giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên trong công tácgiảng dạy Tập thể cán bộ giáo viên của nhà trường có trình độ chuyên môn vững vàng,

có lòng nhiệt tình tâm huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, luônđoàn kết giúp đỡ trong công tác giảng dạy để hoàn thành mọi công việc được giao.

Tuy là một trường nhỏ trong địa bàn, nhưng cơ sở vật chất của trường khang trangsạch đẹp, có đủ các phòng học và phòng chức năng đáp ứng nhu cầu học tập và vui chơicủa học sinh

Cha mẹ học sinh phần lớn đều quan tâm đến việc học của con em, luôn nhiệt tìnhphối hợp với nhà trường trong công tác giáo dục học sinh

Tuy nhiên, phần lớn gia đình các em đều là công nhân, buôn bán nên vẫn tồn tạitình trạng một số gia đình chưa quan tâm đến việc học tập và rèn luyện của con em, cònphó mặc cho nhà trường, một số em còn phải phụ giúp gia đình, chưa thật sự quan tâmđến việc học

1.2.2.Thực trạng việc dạy hát dân ca cho học sinh Tiểu học Lộc An:

Như chúng ta đã biết âm nhạc dân tộc là huyết mạch trong mỗi người dân ViệtNam và việc bảo tồn âm nhạc truyền thống là vô cùng cần thiết Nếu quên đi dòng nhạctruyền thống thì tất cả chúng ta sẽ không thể biết rõ về cội nguồn của dân tộc mình Hiệnnay giới trẻ thiếu hiểu biết về âm nhạc dân tộc Nguyên nhân là do nếp sống mới , người

mẹ không còn ru con bằng những tiếng “ âù ơ ” truyền thống nữa , nên không thể gieovào tiềm thức trẻ em những nốt nhạc dân tộc Trẻ em không được hát đồng dao mà háttoàn những bài hát người lớn đặt ra cho trẻ em , không phù hợp với tâm hồn trẻ thơ Người đi cày cấy ra đồng không còn hò đối đáp với nhau Mọi người không còn chủđộng , năng động nữa mà bị thụ động trong tiếp xúc âm nhạc Vì vậy học sinh của chúng

ta không có điều kiện biết về âm nhạc dân tộc , không hiểu không biết nhiều nên mớikhông yêu và khi không yêu thích thì dẫn tới các em hát không đúng Chính vì thế âmnhạc dân tộc đã dần dần bị lu mờ , hòa tan

Do điều kiện kinh tế phát triển, các em được làm quen từ rất sớm với những dòngnhạc hiện đại như hiphop,rock…mà dần quên đi những dòng nhạc dân ca đằm thắm củadân tộc

Xuất phát từ điều kiện gia đình, sự quan tâm về tinh thần từ phía gia đình đối vớicác em không được đồng đều, sự khập khiễng về ý thức, nhận thức giữa các học sinh

cũng gây không ít khó khăn cho các em trong quá trình nhận thức và cảm thụ dòng nhạcdân ca.

Hiện nay đang có một số sân chơi âm nhạc, một số chương trình âm nhạc trên các phương tiện truyền thông dành cho thiếu nhi Tuy nhiên, nội dung lại có xu hướng lệch chuẩn, xuất hiện những bài hát không phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi

Ví dụ chương trình Đô rê mí là một mô hình sân chơi âm nhạc cho thiếu nhi rất hay Tuy nhiên lại có những tiết mục được xây dựng chỉ phù hợp với tuổi thanh niếu niên chứ không phải dành cho tuổi thiếu nhi Nếu như theo dõi Đô rê mi 2012, chúng ta sẽ được

nghe bé Bảo Trân 5 tuổi hát "Rock cánh diều"; Nhật Tiến 9 tuổi và Băng Giang 7 tuổi hát

"Trương Chi - Mỵ Nương"; Nhật Tiến khóc như mưa khi hát bài "Gặp mẹ trong mơ"…

Đó là những tiết mục đang gây dư luận

Vì vậy để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước cần có nhiều yêu cầu mới được đặt ra , trong đó việc hình thành và phát triển con người

có tính năng động , tự chủ , sáng tạo , tự tin và luôn luôn nhớ đến cội nguồn dân tộc , bảo tồn và phát huy truyền thống dân tộc Cần có những phương pháp khả nhằm đem lại tình yêu mến, niềm say mê hứng thú của học sinh đối với dòng nhạc dân ca truyền thống của dân tộc

CHƯƠNG II: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC GIÚP HỌC SINH TIỂU HỌC LỘC AN YÊU THÍCH HỌC HÁT DÂN

2.1.1.Sơ lược về Dân Ca Việt Nam:

Nguồn gốc: Dân ca là những bài hát, khúc ca được sáng tác và lưu truyền trong

dân gian mà không thuộc về riêng một tác giả nào Đầu tiên bài hát có thể do một người nghĩ ra rồi truyền miệng qua nhiều người, từ đời này qua đời khác và được phổ biến ở từng vùng, từng dân tộc… Các bài dân ca được gọt giũa, sàng lọc qua nhiều năm tháng bền vững cùng với thời gian

Âm điệu, phong cách & bản sắc: Dân ca của mỗi nước, mỗi dân tộc hay của mỗi

vùng, mỗi miền đều có âm điệu, phong cách riêng biệt Sự khác nhau này tùy thuộc vào môi trường sống, hoàn cảnh địa lý và đặc biệt là ngôn ngữ (Ví dụ: dân ca các dân tộc Tây Nguyên khác với dân ca Nam Bộ…) Nhiều bài dân ca đã đạt tới trình độ nghệ thuật cao và có sức hấp dẫn, truyền cảm mạnh mẽ, được phổ biến sâu rộng Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc với nền văn hóa lâu đời, do đó dân ca Việt Nam thật phong phú Đa dạng Kho tàng dân ca Việt Nam bao gồm nhiều vùng miền, nhiều thể loại: Dân ca quan

họ ở Bắc Ninh, hát Xoan ở Phú Thọ, hát Ví, hát Trống quân ở nhiều làng quê Bắc bộ, hát

Dô ở Hà Tây, hát Ví dặm ở Nghệ An, Hà Tĩnh… ở Trung bộ có Hò Huế, Lý Huế, hát Sắcbùa… ở Nam bộ có các điệu Lý, điệu Hò, nói thơ… Dân ca của các dân tộc miền núi phíaBắc (đồng bào Thái, H' Mông, Mường…), dân ca của các dân tộc Tây Nguyên (Gia-rai,