Đây là bộ đề tài nhằm phục vụ cho sinh Viên Học ngành Âm nhạc nộp thi môn Đề tài Âm nhạc.Đề tài đã soạn đầy đủ nội dung.Chỉ cần tải về thay tên Sinh Viên rồi nộp thi môn đề tài.Ngoài ra đề tài này còn đáp ứng được nhu cầu của các thầy cô giáo làm sáng kiến kinh nghiệm, hay đề tài để đăng kí chiến sĩ thi đua, giáo viên dạy giỏi các cấp.
Trang 1HOÀNG THỊ THÙY DUYÊN
Đồng Nai, tháng 6 năm 2014
TIỂU LUẬN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH PHÂN MÔN HỌC HÁT TRONG GIỜ ÂM NHẠC TRƯỜNG TIỂU HỌC MỸ HẠNH - XUÂN BẢO - CẨM MỸ - ĐỒNG
Trang 2Xuất phát từ đặc trưng bộ học môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng thú cao.
Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Có như vậy các em mới có điều kiện khắc phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới.
Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động yêu thích ca hát Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiêp thu bài học một cách có hiệu quả.
Âm nhạc là một môn nghệ thuật có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng người, hướng con người tới cái chân - thiện - mĩ.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông minh sau này Và đối với các em ở lứa tuổi tiểu học, âm nhạc là một trong những bộ môn học giúp các em phát triển toàn diện nhất Và thông qua âm nhạc các em sẽ linh họat, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho các em, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đấy sự vận động của cơ thể, sự nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ và dẻo dai thông qua các động tác.
Giáo dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm
mỹ, ngoài ra nó còn giúp các em phát triển trí tuệ, các em có khả năng trải
Trang 3nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi nghe nhạc, các em cảm nhận được tính chất, tình cảm của bản nhạc, bị ảnh hưởng bởi những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm mà các em cảm nhận được Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt các em đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho các em niềm vui, hào hứng phấn khởi… Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng, êm ái và sâu lắng
Ngoài ra âm nhạc còn giúp các em phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe
và cảm xúc cho các em.
Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút các em, tạo
ấn tượng tốt đẹp thông qua các bài dạy khi các em tới trường lớp.
Là một giáo viên âm nhạc, tôi nhận thấy trẻ em hiện nay rất thông minh, lanh lợi Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết những khả năng vốn có Chính vì điều đó tôi đã rất trăn trở để tìm
ra những cách thức, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình.Trongtất cả các môn học của các em âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật được các em yêu thích, có
lẽ vì bản thân âm nhạc đã mang nhiều thế mạnh tạo được sự hứng thú cho đa số các em
Từ thực tiễn giảng dạy cũng như thực tiễn của học sinh nông thôn ít có điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo viên tạo được hứng thú trong giảng dạy và học tập sẽ giúp cho học sinh say mê học tập.
Vì tất cả những những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để giúpcác em học thật tốt bộ môn âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ , để tìm ra những cách thứcgiảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho các em Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng đó,tôi cảm thấy một phần nào ý nguyện của mình đã thực hiện được Tôi xin được chia sẻ mộtvài biện pháp nhỏ này với đồng nghiệp thông qua tiểu luận:“Một số kinh nghiệm giúp họcsinh yêu thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học” mong rằng những biệnpháp này có thể được vận dụng hiệu quả vào các tiết dạy của quý thầy, cô
Trang 42 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích giáo dục âm nhạc trong nhà trường là vô cùng quan trọng, đưa âm nhạc vào đời sống của học sinh góp phần giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, lối sống, phát triển trí tuệ, thể chất của học sinh, khích lệ các em có khả năng phát triển một cách toàn diện.
Trong thời kì đổi mới và phát triển ca hát là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống con người cũng như trong chương trình giáo dục ở các cấp học Đối với học sinh tiểu học thì đây là kiến thức ban đầu giúp học sinh học và biết ca hát theo một quy định chung nhất.
Để sáng tác ra một tác phẩm âm nhạc hay các nhạc sĩ , các nghệ sĩ phải luôn tìm tòi, tâm hồn phải có sự rung cảm trước hiện thực của cuộc sống và có một chút gì đó bay bổng , lãng mạng trong các ca từ để làm cho ý nhạc thêm hay, thêm sinh động Âm nhạc là phản ánh hiện thực của cuộc sống cho nên phải làm cho âm nhạc gần gũi, thân thiện với tất cả học sinh Giáo viên cần gợi ý, tạo sự liên tưởng trong các ca từ để học sinh hiểu được cái hay, cái đẹp trong bài hát mình đang học để kích thích sự yêu thích, sự tìm tòi, tránh tối đa những điều làm cho âm nhạc trở nên khô khan hoặc tạo
áp lực không tốt cho học sinh ít có khả năng âm nhạc sợ hoặc chán học môn học này.
Giáo viên phải phát huy sáng tạo, chủ động tìm những biện pháp, thủ pháp có hiệu quả nhất để truyền tải các nội dung âm nhạc nhẹ nhàng, sinh động, hấp dẫn và có tác dụng giáo dục thẩm mĩ cao.
Khảo sát thực tế học môn âm nhạc của học sinh trường để từ đó tìm ra
một số kinh nghiệm nhằm giúp học sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ
âm nhạc hơn.
Nghiên cứu nhằm tìm ra một số kinh nghiệm giúp học sinh yêu thích
phân môn học hát trong giờ âm nhạc là một vấn đề hết sức cần thiết.
3 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 5Qua quá trình học tập, nghiên cứu và hướng dẫn, cộng với thực tiễn giảng dạy.Các phương pháp chính giúp tôi tập trung vào nghiên cứu đó là:
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp quan sát thực tế
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm giáo dục
4 Đối tượng phạm vi nghiên cứu:
* Đối tượng nghiên cứu:
Tôi chọn đối tượng nghiên cứu là một số kinh nghiệm giúp học sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học.
* Phạm vi nghiên cứu:
Để nghiên cứu, tôi chọn phạm vi nghiên cứu là học sinh bậc tiểu học thuộc trường TH Mỹ Hạnh - Xuân Bảo - Cẩm Mỹ - Đồng Nai
5 Đóng góp của tiểu luận:
Sau khi tiểu luận được hoàn thành và được ứng dụng trong giờ dạy âm nhạc đã giúp nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh.
Đây cũng là một trong số những tài liệu cho các đồng nghiệp khác tham khảo trong quá trình giảng dạy bộ môn âm nhạc tại trường TH Mỹ Hạnh - Xuân Bảo - Cẩm Mỹ - Đồng Nai.
6 Bố cục:
Ngoài phần mở đầu và kết luận đề tài gồm có 2 chương:
Chương I: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chương II: Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích học môn
âm nhạc ở trường TH Mỹ Hạnh - Xuân Bảo - Cẩm Mỹ - Đồng Nai.
PHẦN II :NỘI DUNG
Trang 6CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TIỂU LUẬN 1.1 Cơ sở lí luận:
1.1.1 Mục tiêu dạy học âm nhạc ở bậc tiểu học:
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn trong đời sống, âm nhạc đem đến những khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống của mỗi con người.
Con người đã có những cảm nhận về âm nhạc từ rất sớm, từ khi còn là những bào thai trong bụng mẹ các em bé đã có sự phản ứng, sự rung cảm khi được nghe một bài hát Theo năm tháng lớn lên và đến khi mất đi thì âm nhạc
là một người bạn đồng hành không thể thiếu trong đời sống con người để chia
sẻ những vui buồn của cảm xúc , những thăng trầm của cuộc sống.
Trong những năm qua, từ khi nước ta bước sang thế kỷ XXI, sự nghiệp giáo dục đào tạo âm nhạc có điều kiện phát triển những bước cao hơn Cho đến ngày nay việc đưa âm nhạc vào học đường đã được chú trọng vì những lợi ích quan trọng của nó trong việc góp phần vào việc giáo dục những mầm non trở thành con người phát triển toàn diện.
Bởi vậy việc dạy âm nhạc ở trường nói chung và học sinh bậc tiểu học nói riêng mặc dù không nhằm đào tạo các em thành những con người hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo dục văn hoá âm nhạc,cung cấp cho các em một số hiểu biết sơ giản về nghệ thuật âm nhạc, làm cho các em yêu thích nghệ thuật âm nhạc, hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một thị hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duy sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình cảm nhanh nhẹn, hoạt bát và sống vui tươi Âm nhạc góp phần phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa tuổi học sinh, tạo điều để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò.
Mặt khác, thông qua đó cũng nhằm phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho tương lai đất nước Đây là một môn học còn rất mới mẻ không
Trang 7giống những môn học khác, âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương châm học vui - vui học Vì vậy tạo cho các em say
mê hứng thú học tập là rất cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành công, đặc biệt là đối với học sinh tiểu học do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các em Nếu thích thú điều gì thì các em sẽ có hứng thú và sẽ cố gắng làm thật tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng hơn trong các hoạt động.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng ở các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới những đỉnh cao của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới tích cực sáng tạo cái đã học vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh Âm nhạc bản thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều người tạo cho các em hứng thú trong học tập môn âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các
em vui tươi phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó là một trong những yếu tố hết sức quan trọng
1.2 Cơ sở thực tiễn :
1.2.1 Sơ lược về trường tiểu học Mỹ Hạnh:
Trường tiểu học Mỹ Hạnh là một trường tiểu học thuộc xã miền núi của huyện Cẩm
Mỹ thuộc ấp: Tân Mỹ, xã: Xuân Bảo, huyện: Cẩm Mỹ, tỉnh: Đồng Nai Người dân ở đây đa
số là từ nơi khác di cư đến sinh sống, làm ăn thuộc nhiều thành phần dân tộc khác nhau như:Kinh, Tày, Nùng, Hoa Tạo nên nền bản sắc dân tộc rất phong phú với những phong tục tậpquán khác nhau Học sinh ở đây các em thuộc dân tộc Hoa chiếm đa số, các em cùng sống hòanhập,đoàn kết với các bạn thuộc nhiều dân tộc khác nhau dưới cùng một mái trường thânthương
Trang 8Trường được thành lập từ những năm 1988 được chia làm 3 phân hiệu Trong nhữngnăm qua với đội ngũ giáo viên nhiệt tình với công tác, yêu nghề, mến trẻ trường đã đạt đượcnhiều thành tích trong dạy và học.
1.2.2 Thuận lợi:
Trẻ thích hát và được nghe hát từ khi còn rất nhỏ, gần như khi biết nói là trẻ bắt đầuhọc hát, trẻ được người lớn dạy cho nhiều bài hát, cũng như hiểu nội dung bài hát Chính điềunày mà một phần nào đó trẻ đã được làm quen với môn âm nhạc rất sớm Điều đó giúp giáoviên dễ dàng hơn trong việc chuyển tải kiến thức
Trẻ được tham gia nhiều hoạt động văn nghệ của nhà trường, ở địa phương giúp trẻđược thể hiện mình từ đó nâng cao sự tự tin, mạnh dạn Những hoạt động này vô cùng ý nghĩavới trẻ, nó giúp trẻ có cơ hội rèn luyện và thỏa sức thể hiện, vì thế mà trong các tiết học trẻmạnh dạn và nhiệt tình hơn
Hầu hết giáo viên đứng lớp đều có trình độ trên chuẩn, được đào tạo kỹ lưỡng vì thế
mà giáo viên ở lớp nắm vững phương pháp, có khả năng về ca, hát
Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ cho các phongtrào văn nghệ của địa phương, của nhà trường hay hoạt động chung ở lớp, điều đó tạo cơ hộithuận lợi cho giáo viên xây dựng được những tiết học hay, chất lượng
Trường, lớp được đầu tư trang thiết bị điện tử, công nghệ thông tin, giúp giáo viên dễdàng hơn trong việc chuyển tải kiến thức Tiết học cũng trở nên sinh động, và dễ lôi cuốn họcsinh
1.2.3 Khó Khăn:
Số lượng học sinh đông vì thế gây khó khăn cho việc phân nhóm hoạt động Khả năng
âm nhạc của cá em thì không đồng đều Một số trẻ chưa được học qua trường, lớp mẫu giáo vìthế khó khăn trong việc rèn nếp học tập cho trẻ
Mỗi em có hoàn cảnh, điều kiện kinh tế , sự quan tâm về tinh thần từ phía gia đìnhkhông đồng đều, sự khấp khiễng về ý thức, nhận thức giữa các học sinh cũng gây không ítkhó khăn cho các em trong quá trình học tập
Trang 9Đa số phụ huynh học sinh có chung tâm lí là xem âm nhạc chỉ là một môn phụ, nêncòn xem nhẹ, phụ huynh ít có sự đầu tư cho môn học này, chỉ quan tâm đầu tư đến các mônhọc chính như: Toán, văn, khoa - sử - địa Một số em nên một số học sinh chua thật sự cóhứng thú đối với môn học này.
Để cung cấp kiến thức khoa học, giáo dục tư rưởng và rèn luyện kĩ năng cho học sinh,giáo viên phải làm cho học sinh ham mê, hứng thú học tập, làm cho quá trình học tập của các
em tự giác, tạo nên niềm vui trong sáng và bổ ích, bồi dưỡng cho các em tinh thần học tập,mạnh dạn trước tập thể, tạo được sự hưng phấn đồng đều giữa các em để giữa các em có sựhòa đồng trong nhận thức và học tập Bất kì môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú, yêuthích cho học sinh theo cách riêng đặc trưng của bộ môn Bản thân nghệ thuật âm nhạc nóichung và môn âm nhạc ở trường tiểu học nói riêng là nguồn cảm hứng , là sự kích thích sựsay mê của học sinh nhưng không phải dạy như thế nào cũng gây được hứng thú, yêu thíchmôn học của học sinh và không phải giáo viên nào cũng làm được điều đó
Giáo viên chủ nhiệm ở các lớp không được đào tạo ngang nhau, và mỗi người có mộtkhả năng riêng, vì thế sự nhất quán trong tổ chức các hoạt động cũng có nhiều khó khăn
Thời gian cho một hoạt độngvới âm nhạc của học sinh còn ít, cá em ít có cơ hội đượcrèn luyện
Sự phối hợp với phụ huynh cũng có nhiều khó khăn, các thầy,cô có ít thời gian để traođổi với từng phụ huynh về đặc điểm riêng, những mặt mạnh yếu của con em họ
Học sinh tiểu học là lứa tuổi hồn nhiên vô tư chưa có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý (Học sinh khối 1, 2, 3), tuy nhiên bên cạnh đó cũng có một
số em bắt đầu có sự biến đổi về tâm lí ( Học sinh khối 4, 5) một số em bắt đầu
có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã bắt đầu thể hiện giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút Một số em đã tỏ
ra e ngại , thiếu tự tin khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp, vì vậy việc tạo cho học sinh hứng thú trong học tập là một điêù hết sức cần thiết Từ thực tế giảng dạy âm nhạc trong năm qua, tôi xin trình bày một số kinh nghiệm giúp học sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học để quý thầy, cô tham khảo.
Trang 10CHƯƠNG II: MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH PHÂN MÔN HỌC HÁT TRONG GIỜ ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC MỸ HẠNH
2.1 Đánh giá thực trạng về vấn đề học môn âm nhạc của học sinh tại trường tiểu học
Không thích học âm nhạc Tỉ lệ (%)
Trang 11Với kết quả khảo sát thực tế như trên tôi thấy khả năng ca hát của các em còn chưatốt, các em chưa mạnh dạn phát huy hết khả năng của mình, từ đó tôi đã tìm tòi và vận dụngmột số kinh nhiệm sau đây.
2.2 Một số kinh nghiệmgiúp học sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học Mỹ Hạnh:
2.2.1 Tạo môi trường học tập, rèn luyệncho học sinh:
- Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, phòng âm nhạc và chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, đội hình để tạo môi trường học và thoải mái cho trẻ.
Ví dụ:
- Một số học sinh phát âm còn chưa chuẩn vì thế giáo viên cần chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai rèn luyện cho trẻ.
- Để có một tiết học sôi nổi và hào hứng ngay từ đầu, người dạy trước khi
tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện đàn, giọng hát và nghe hát…để giúp trẻ cảm thụ âm nhạc một cách chính xác.
- Tôi luôn thay đổi trang trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ điểm để gây sự thu hút với trẻ Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng
âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện , củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các tṛò chơi, các họat động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ Tại đây, trẻ tự hát hay tự vận động theo nhạc, biểu diễn một mình hay một nhóm trẻ một cách thích thú và sáng tạo.
2.2.2 Sử dụng nhạc cụ trong giờ học âm nhạc:
* Đàn điện tử organ
Đây là một nhạc cụ rất cần thiết, nó được sử dụng trong cả tiết học và trong cả quảtrình dạy âm nhạc.Nhạc cụ này không những giúp cho GV và HS hát chuẩn xác bài hát, đúnggiai điệu, độ cao mà còn giúp bài hát sinh động hơn, thể hiện được tình cảm qua bài hát.Giúptiết học thêm phần vui tươi, nhộn nhịp, HS ham thích và bớt nhàm chán trong giờ học âmnhạc Đặc biệt khi dạy hát từng câu, GV nên sử dụng nhạc cụ vì:
-Học hát có nhạc cụ sẽ tạo không khí học tập vui tươi, sôi nổi, HS hào hứng luyện tập